مهر   |  فرهنگی  |  

چرا «مناظره» شبیه «مسابقه هفته» شد؟/ گرفتار «رسانه‌هراسی» نشویم

عبدالرضا سپنجی استاد علوم ارتباطات درباره دو قسمت پخش‌شده از مناظره‌های انتخاباتی در قاب تلویزیون و انتقادهایی که به ساختار این برنامه وارد شده است به خبرنگار مهر اظهار داشت: دوستان دیگر در این چند وقت که دو مناظره پخش شد درباره ساختار برنامه گفتند من هم با یقین می‌گویم این ساختار مناظره نیست. مناظره یعنی درباره یک موضوع و یک پرسش واحد، دیدگاه‌های افراد حاضر در مناظره پرسیده شود…

چرا «مناظره» شبیه «مسابقه هفته» شد؟/ گرفتار «رسانه‌هراسی» نشویم

عبدالرضا سپنجی استاد علوم ارتباطات درباره دو قسمت پخش‌شده از مناظره‌های انتخاباتی در قاب تلویزیون و انتقادهایی که به ساختار این برنامه وارد شده است به خبرنگار مهر اظهار داشت: دوستان دیگر در این چند وقت که دو مناظره پخش شد درباره ساختار برنامه گفتند من هم با یقین می‌گویم این ساختار مناظره نیست. مناظره یعنی درباره یک موضوع و یک پرسش واحد، دیدگاه‌های افراد حاضر در مناظره پرسیده شود ولی وقتی سوالات متفاوت پرسیده می‌شود حتی اگر یک محور داشته باشد قالب آن مناظره نمی‌شود بلکه اظهار نظر یا مصاحبه می‌شود.

چرا این شیوه از مناظره جوابگوی مخاطب نیست؟

وی درباره معایب این شیوه از گفتگو نیز توضیح داد: این شیوه از بحث، ارزیابی درستی به مخاطب نمی‌دهد، مخاطب می‌خواهد ارزیابی کند که افراد نسبت به یک سوال چقدر ذهن آماده‌تری دارند یا کارشناسانه‌تر جواب می‌دهند و مطالعه داشته‌اند اما در این ساختار این نکته مشخص نمی‌شود مگر به اصطلاح مردم نامزدها با هم به دعوا بیفتند و بفهمید چه کسی پرخاشگرتر یا حاضرجواب تر است.

سپنجی درباره مقایسه این برنامه در ایران و دیگر نقاط دنیا اظهار کرد: شما هر جای دنیا بروید، نمی‌شود روی این شیوه نام مناظره گذاشت، برخی از اسامی برای پدیده‌ها جعل می‌شود اما از نظر کارشناسی این مناظره نیست. این درست است که ما از لحاظ فرهنگی، سیاسی، ژئوپلتیک و دیگر مسایل با کشورهای اروپایی و آمریکایی تفاوت داریم اما ساختار و فرم کار رسانه‌ای در دنیا متفاوت نیست ساختار مسابقه، رئالیتی شو، تاکشو، مناظره یا… در همه جای دنیا یکی است و ویژگی‌های فرهنگی می‌تواند در این ساختار شکل بگیرد و نمی‌توان چیزی دیگر اختراع کرد.

وی اضافه کرد: برنامه‌هایی که در فضای سایبری تولید می‌شود نیز از آن طرف نشات گرفته است مناظره هم همین فرم را دارد. وقتی می‌گوییم می‌خواهیم مناظره‌ای شکل دهیم که مخاطب را تحت تاثیر قرار دهد همان ویژگی‌های موضوع واحد و پرسش واحد مطرح می‌شود. اینکه طرفین تک به تک مناظره نکنند تاثیر آن را کاهش می‌دهد و مخاطب به جمع‌بندی نمی‌رسد اما حداقل همان پرسش واحد می‌تواند این مسأله را جبران کند و نامزدها باید بتوانند بحث کنند تا مخاطب بر آن اساس نتیجه‌گیری کند.

دلیل مقایسه مناظره با مسابقه هفته

این استاد علوم ارتباطات به طعنه‌های نامزدها نسبت به روش مناظره اشاره و بیان کرد: از مسابقه هفته در مناظره یاد شد که در دهه 60 و 70 پخش می‌شد و همینطور بود سوالات متفاوت با موضوع واحد می‌پرسیدند و هوش تحصیلی و حاضرجوابی فرد را می‌سنجیدند. البته آنجا حداقل جواب مشخصی داشت اما اینجا نامزدها کلی گویی می‌کردند و هرکسی با یک سواد فوق دیپلم و تماشای یکی دو هفته تلویزیون و خواندن خبرها هم همین جواب‌ها را می‌داد.

وی در نقدی به پرسش‌های مناظره نیز تصریح کرد: درباره پرسش‌ها هم نقدها درست است گفته می‌شود یک تیم کارشناسی مبرز آورده‌اند اما دغدغه‌های مردم ذیل این سوالات نبود. می‌شد سوالات را از خود مردم بخواهیم و حتی داخل مناظره نماینده‌ای از اقشار مختلف کارگر، دانشجو، سرپرست خانوار و… را ببینیم که سوالاتشان را به شکلی ساده‌تر و مصداقی تر مطرح می‌کنند. این سوالات کلی گویی که با بدهکار بانکی یا فساد اقتصادی چه می‌کنید؟ از طرف هرکسی دیگر پرسیده می‌شد احتمالاً همین جواب‌های کلی را در برداشت، اینها باعث می‌شود که فرایند کارشناسی شده طراحی سوال‌ها را هم دچار آسیب ببینیم.

در اینجا شأنیت مجری پایین آمده است و کسی مثل حیدری در همین حد و حدود می‌توانست ظاهر شود و اگر به او این اختیار بیشتری داده می‌شد می‌توانست دانش نامزدها را به چالش بکشد و اتفاقاً برنامه جذاب‌تر می‌شد سپنجی درباره میزان اثرگذاری مجری در چنین مناظره‌ای عنوان کرد: در رسانه‌های مهم دنیا، گوینده خبر صرفاً آن را مطالعه نمی‌کند و صرفاً خواننده خبر نیست بلکه آن را اجرا می‌کند و آنچه را که سردبیر یا تیم تحریریه می‌نویسد، ارائه می‌کند و ما در اینجا کمتر این مساله را می‌بینیم. البته مرتضی حیدری حدود سه دهه است که در تلویزیون فعال است و مصاحبه‌های مختلفی داشته، او البته پیش از این در گفتگوهای ویژه دستش باز بود اما اینجا فقط کاری سمبولیک دارد و گوی‌ها را حرکت می‌دهد. در اینجا شأنیت مجری پایین آمده است و کسی مثل حیدری در همین حد و حدود می‌توانست ظاهر شود و اگر به او این اختیار بیشتری داده می‌شد می‌توانست دانش نامزدها را به چالش بکشد و اتفاقاً برنامه جذاب‌تر می‌شد. گفتگوها و اجراهای مختلفی پیش از این از مرتضی حیدری دیده شده است و شاید دانش خود او در حوزه اقتصاد از بسیاری نامزدها هم بیشتر باشد و حتی می‌تواند مستقیم و غیرمستقیم به مخاطب نشان دهد که نامزد مورد نظر چقدر بر اقتصاد تسلط دارد.

وی درباره این شیوه از مناظره برای جلوگیری از بداخلاقی‌های احتمالی مناظره‌های 88 بیان کرد: دموکراسی الزامات و چارچوب‌ها و ابزاری دارد، اینکه بگوییم انتخابات را می‌پذیریم اما ابزار آن را نمی‌پذیریم غلط است. البته رعایت اخلاقیات مهم است اینکه به عفت عمومی و شخصیت انسان‌ها توهین نشود و با در نظر گرفتن اینها می‌توان صراحت لهجه بالاتر رود و محافظه کاری نباشد آنچه که در مناظره‌های آن طرف می‌بینم. این طرف نامزدها باید سعی کنند به هم توهین نکنند الفاظ بد به کار نبرند و مسأله را شخصی نکنند تا ساختار برنامه سمت محافظه کاری نرود.

این نویسنده و پژوهشگر درباره تمرین مناظره در دیگر نهادها و حوزه‌ها بیان کرد: تجربه این موضوع را در برنامه‌های مختلف فرهنگی، سینمایی و… داشته‌ایم که طرفین با هم بحث می‌کنند و قضاوت را به مخاطب می‌سپارند. این اتفاق در دانشگاه‌ها و حوزه‌های دیگر انجام می‌شود اما صداوسیما سعی دارد استانداردها به شکل حداقلی انجام شود و اینها باعث عدم جذابیت و ریزش مخاطب می‌شود حتی این ریزش مخاطب در مناظره دوم بیشتر شد. برنامه آنقدر کسل کننده بود که کمتر مخاطب را جذب کرد و اتفاقاً این به تندروی و کندروی ارتباطی نداشت.

رسانه‌هراسی محصول نگاه غلوآمیز به رسانه است

این استاد دانشگاه درباره حساسیت‌های مناظره‌ها و فشار نهادها برای این شکل از برگزاری مناظره نیز بیان کرد: بحث «رسانه هراسی» یا «مدیا فوبیا» پیش از این هم مطرح بوده و من در مقالاتی مفصل به آن پرداخته‌ام، رسانه هراسی مولفه‌هایی دارد و یکی همین است که عده‌ای آن را «آگراندیسمان» شده و «غلوآمیز» می‌خواهند، رسانه‌ای که می‌خواهند مخاطب را تربیت کرده و ذهن او را تحریف کند. در این تعریف، نگاهی ایدئولوژیک به رسانه می‌شود که می‌تواند همه چیز را منهدم کند و حالا برخی دستگاه‌های امنیتی و شوراها به صداوسیما همین نگاه را دارند و از همین نگاه می‌خواهند آن را کنترل کنند. در صورتیکه رسانه در حداکثری‌ترین هدف اگر دیده و شنیده شود نهایتاً می‌تواند نقش کاتالیزور و تسهیل کننده داشته باشد.

وی اضافه کرد: به طور مثال اگر فضای عمومی جامعه به سمت رای دادن باشد رسانه هم در این زمینه کمک می‌کند ولی فضای ذهنی جامعه، معیشت و مسائل دیگر باعث می‌شود که رای بدهند یا نه و اصلاً به چه کسی رای دهند و رسانه نقش عجیب و غلوآمیزی ندارد. اگر نگاه ما منطقی باشد اینقدر برای آن محدودیت‌های رسانه‌ای نمی‌گذاریم که تا این حد دچار حساسیت شود.

این استاد علوم ارتباطات در پایان درباره فرمت مناظره در ابعاد دیگر نیز عنوان کرد: رنگ‌ها در مناظره‌ای که روی آنتن رفت به شدت سرد و غیر جذاب بود و باعث مخاطب زدایی شد، استفاده از رنگ‌های جذاب و پرشور مخاطب را جذاب می‌کند. در مناظره اول هیچ نمادی از ایران نبود که در مناظره دوم پرچم اضافه شد اما باز هم می‌شد نمادی از قله دماوند و یا اقوام ایرانی را در تصویر ببینیم تا وحدت ملی را افزایش دهد. برگه‌ها و کاغذهایی که نامزدها استفاده کردند به شکلی ابتدایی نمایش داده شد و می‌شد با ویدئووال یا پاورپورینت ارائه شود دفاعیه ارشد یا دکتری سطح بیشتری از این مناظره داشت که در سطح ملی ارائه می‌شد. حتی جام‌هایی که تدارک دیده شده بود انگار از گل فروشی خیابان جام جم خریداری شد و کیفیت و سطح شکیلی نداشت.

رسانه تلویزیون دموکراسی 



  اخبار برگزیده
  

شایعات عجیب درباره دختر رئیسی و همتی / واکنش همتی چه بود؟+ سنداین روزها شایعات زیادی درباره کاندیداهای ریاست جمهوری شکل گرفته است؛ شایعاتی که شکل آن‌ها تغییر پیدا کرده و خانواده‌ نامزدها را هدف قرار داده است.
نامه نیوز وام کودکان شورای نگهبان 

  

اقدامات اسرائیل هیچ سنخیتی با اندیشه‌های یهود ندارد/ زمان آن فرارسیده که اسرائیل را مجبور به پرداخت هزینه‌های بازسازی غزه کنیمحقوق بشر، حقوق بشر است و طبق منشور سازمان ملل متحد بخشی از حقوق بین الملل قلمداد می‌گردد. خواه پرونده سین کیانگ و اویغورها، میانمار و روهینگیا باشد یا اسرائیل و اعراب فلسطینی. روش صحیح دفاع از حقوق بین الملل از طریق سازمان ملل متحد است و از تحقیقات مستقل تحت نظارت شورای حقوق بشر سازمان ملل آغاز می‌شود.
ایلنا سازمان ملل متحد سازمان ملل شورای حقوق بشر سازمان ملل 

  

بمب نقل و انتقالاتی در پرسپولیس؟+جزئیات بیشتریکی از افراد فعال در امور نقل و انتقالات که با بازیکنان خارجی ارتباط خوبی دارد، مدعی شد یکی از بازیکنان خارجی مطرح در فوتبال ایران خیلی دوست دارد پرسپولیسی شود.
خانه فوتبال پرسپولیس فوتبال بازی 

  

مصوبه‌ای برای جلوگیری از واگذاری سِمت‌‌های متعدد به مسئولان نداریم/ برخی چند شغله‌ها حتی صلاحیت یک شغل را هم را ندارند/ "احساس مسئولیت" در کشور خیلی کم استعضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تاکید بر اینکه "احساس مسئولیت" در کشور خیلی کم است، گفت: در حقیقت مقوله تربیت در کشور ما خاموش است، اگر احساس مسئولیت را در بحث تربیت تفهیم می‌کردند، خیلی از مشکلات کاسته می‌شد.
ایلنا شورای عالی انقلاب فرهنگی عکس رسانه 

  

رفتار دوگانه جریان اصلاحات در قبال لاریجانیعضو شورای مرکزی جبهه پیروان خط امام و رهبری می‌گوید شورای نگهبان نه معصوم است و نه علم غیب دارد. به همین دلیل نیز مبرا از اشتباه نیست، اما در جامعه قانونمند باید حتی از تصمیم غلط یک نهاد قانونی تبعیت کرد.
فردا علی لاریجانی شورای نگهبان بانک مرکزی 

  

گاف نامزد انتخابات ریاست جمهوری درباره چینرئیس اتاق ایران و چین ادعای علی رضا زاکانی نامزد انتخابات ریاست جمهوری در 1400 را درباره چین زیر سئوال برد.
۵۵ آنلاین انتخابات ریاست جمهوری ریاست جمهوری چین 

  

کراس اوور جدید چینی با برند ایرانی به نمایندگی ها رسید + عکسبهمن موتور در ادامه دور جدید فعالیت خود در بازار خودروهای کراس اوور شهری ، دومین محصول خود را راهی نمایندگی های فروش کرد.
خودروتک بازار خودرو عکس خودرو 

  

صداوسیما امروز برای کاندیداها چه برنامه ای دارد؟امروز سه شنبه (11 خرداد ماه) و در پنجمین روز از تبلیغات نامزدها در صداوسیما، پنج برنامه تلویزیونی و چهار برنامه رادیویی مربوط به کاندیداهای ریاست جمهوری برای نخستین بار به پخش‌ می رسد.
مثلث ایران محسن رضایی ماه 

  

خداحافظی بازار خودرو با دلالانچهارشنبه گذشته طرح اخذ مالیات از عایدی سرمایه در صحن علنی مجلس مصوب شد. این طرح با هدف حذف دلالان و سفته‌بازان در بازارهای عمومی کشور از جمله بازار خودرو و مسکن در دستور کار قرار گرفته بود. به نظر می‌رسد تصویب کلیات طرح در صحن علنی مجلس تا حدود زیادی بر کاهش رانت بازار‌ها از جمله خودرو تاثیرگذار باشد.
خودروتک بازار خودرو خودرو مالیات 

  

همتی جفت پوچسه شب پیش در حالیکه همتی در کلاب‌هاوس گفتگوی مستقیم داشت، جو انتخاباتی بازار ارز را زیر و رو کرد. دلار بیش از 600 تومان رشد کرد و به کانال 24هزار تومانی قدم گذاشت.
مستقل‌آنلاین ارز قیمت ارز نرخ ارز 

  

دروغ گویی به سبک احمدی نژاد!احمدی نژاد : آقای دکتر الهام ممکنه در یک جلسه بقیه هیچ وقت حضور نداشته.
مستقل‌آنلاین احمدی نژاد عکس شورای نگهبان 

  

قالیباف رئیس مجلس باقی ماندانتخابات هیات رئیسه مجلس در سال دوم در صحن علنی مجلس برگزار شد.
۵۵ آنلاین اصولگرایان فریدون عباسی 

  

یک دولت متعادل و انقلابی باید مذاکره را در دستور کار خود قرار دهد/ شأن سپاه اجل از این است که بازوی یک جناح شود/ سیاست بنزینی دولت خاتمی درست بود/ احمدی‌نژاد نباید خدمات جریان‌های دیگر را به نام خودش می‌زدمعاون سیاسی وزیر کشور دولت نهم، گفت: به نظر من یک دولت متعادل و انقلابی باید مذاکره را در دستور کار خود داشته باشد اما در حد خودش و در حاشیه نه در متن.
ایلنا فیزیک مکانیک دولت 

  

مجمع نیروهای خط امام به رد صلاحیت نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری اعتراض کرددر پی رد صلاحیت گسترده نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری از سوی شورای نگهبان، مجمع نیروهای خط امام بیانیه‌ای صادر کرد.
ایلنا امام خمینی انتخابات ریاست جمهوری ریاست جمهوری 

  اخبار داغ
  

مدیرکل دفتر حمل و نقل مسافر سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای اعلام کرد که بر اساس آمارهای اعلام شده تا کنون بیش از 86 درصد رانندگان حمل‌ونقل عمومی بین‌شهری تسهیلات کرونایی مصوب را دریافت کرده‌اند و دیگر رانندگان نیز باید آن را دریافت کنند.
نامه نیوز حمل و نقل وام اتوبوس 

  

مظنه تست جعلی کرونا چند؟ + فیلمچندی پیش مدیر کل آزمایشگاه مرجع سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفته بود مهم ترین تخلف در حوزه آزمایشگاه ها بعد از دوران کرونا، فروش تست منفی برای برخی افراد از جمله مسافران پروازها بوده است.
گسترش سلامت وزارت بهداشت درمان 

  

دژپسند: فرصت نجات بورس را از ما گرفتندوزیر اقتصاد با بیان اینکه، از ابتدای فروردین سال 99 تا پایان اسفند ماه سال 99 میزان رشد شاخص حدود 155 درصد بود، گفت: فرصت اجرای مصوبات طلایی برای نجات بورس را از ما گرفتند.
گسترش ماه سرمایه اقتصاد 

  

آیا واقعا ورزش مانع بروز نوع شدید کرونا می‌شود؟نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد ورزش کردن خطر ابتلا به نوع شدید بیماری کووید-19 را کاهش می‌دهد.
برنا ورزش 

  

دوران ریکاوری کرونا چه غذاهایی بخوریمپژوهش ها نشان می­ دهد خطر ابتلا به ویروس کووید 19 در افرادی که تغذیه نامناسبی دارند، بیشتر است.
برنا پژوهش ویروس تغذیه 

  

انتشار اطلاعیه دبیرخانه ستاد ملی مبارزه با کرونا درباره عدم ممنوعیت سفرهای نوروزیموضوع سفرهای نوروزی در قرارگاه عملیاتی ستاد ملی مبارزه با کرونا و با حضور نمایندگان همه دستگاههای اجرایی، قضایی، انتظامی و امنیتی مورد بررسی قرار گرفت و نهایتا خروجی آن جلسه مبنی بر استمرار اجرای طرح محدودیت‌های هوشمند ( آزاد بودن سفر به مناطق زرد، آبی و ممنوعیت سفر به مناطق نارنجی و قرمز) در ایام تعطیلات نوروز به ستاد ملی مبارزه با کرونا ارائه گردید.
اقتصادنیوز نوروز سفر تعطیلات 

  

اطلاعیه دبیرخانه ستاد ملی مبارزه با کرونا درباره عدم ممنوعیت سفرهای نوروزی و انتساب آن به رئیس جمهوردر پی طرح برخی ادعاهای تکراری در خصوص فرایند تصمیم‌گیری درباره وضع نشدن ممنوعیت سفر در تعطیلات نوروزی سال 1400 در ستاد ملی مبارزه با کرونا و انتساب این تصمیم به شخص رئیس‌جمهور از سوی یکی از نامزدهای محترم انتخابات ریاست‌جمهوری توضیحاتی ارائه شد.
برنا انتخابات ریاست جمهوری تعطیلات نوروزی رئیس جمهور 

  

مصوبات بانکی ستاد کرونا ابلاغ شد + جزئیاتبانک مرکزی در بخشنامه‌ای مصوبات ستاد ملی کرونا در حوزه بانکی در مورد امهال بازپرداخت اقساط تسهیلات کرونایی کسب و کارهای آسیب دیده و ممنوعیت محدودیت ارائه خدمات به چک‌های وصول نشده را ابلاغ کرد.
گسترش بانک مرکزی بانک ایرنا 

  

افت نسبی شاخص‌ها در بازار سهام/ بورس در تعلیق و انتظار + نموداراقتصادنیوز: امروز 23 خرداد 1400 شاخص‌های بورس نزول کردند و شاهد رشد خروج سهام داران از بازار بودیم.
اقتصادنیوز شاخص سهام 

  

پاسخ دبیرخانه ستاد ملی مقابله با کرونا به اظهارات رئیسی درمورد تجمع انتخاباتی اهواز/ پروتکل‌ها رعایت نشددبیرخانه ستاد ملی مقابله با کرونا در واکنش به اظهارات رئیسی از نامزدهای سیزدهمین انتخابات ریاست جمهو
خبرفوری انتخابات ریاست جمهوری اهواز ریاست جمهوری 

  

پاسخ ستاد ملی مقابله با کرونا به اظهارات رئیسی درمورد تجمع انتخاباتی اهوازدبیرخانه ستاد ملی مقابله با کرونا به اظهارات رئیسی درمورد تجمع انتخاباتی اهواز پاسخ داد
نامه نیوز انتخابات ریاست جمهوری اهواز استان خوزستان 

  

بلایی هولناکی که کرونا سر مغز می‌آوردبیش از یکسال است که جهان درگیر ویروس کرونا شده و تاکنون میلیون ها نفر به این ویروس مبتلا شده و تعداد زیادی از این افراد نیز درگذشته اند. متاسفانه پژوهش ها نشان می دهد این بیماری دارای تبعات و عوارض متعددی است.
برنا مغز ویروس پژوهش 

  

بورس و ضرر و زیاد برخی سهامداران | پاسخ مهرعلیزاده درباره وضعیت بورسمهرعلیزاده درباره وضعیت بورس گفت: به نظر من باید کار بورس را به بورس سپرد و نقش سهامداران عمده را به حداقل رساند.
۵۵ آنلاین پول دولت تولید 

  

پاسخ دبیرخانه ستاد ملی مقابله با کرونا به اظهارات سید ابراهیم رئیسی در مورد تجمع انتخاباتی اهواز/ به رغم تاکیدات فراوان، پروتکل‌های بهداشتی در این تجمع رعایت نشدبراساس اعلام ستاد مقابله با کرونا استان خوزستان، در نهایت با پیگیری عوامل استانی ستاد انتخاباتی این نامزد انتخابات، بالغ بر 4 هزار نفر از 28 شهرستان استان با اتوبوس به محل سخنرانی اعزام و تجمع انتخاباتی در ساعت 22 آغاز می شود و آنچه در این تجمع انتخاباتی برگزار شده برخلاف تمامی دستورالعمل ها و مجوزها بوده و پروتکل های بهداشتی مقرر شده از سوی ستاد ملی کرونا رعایت نشده است.
اعتماد انتخابات ریاست جمهوری اهواز استان خوزستان