گسترش   |  اقتصادی  |  

قاچاقچیان: قانون شکنان شریف

بخش‌های وسیعی از جوامع، قاچاق را پدیده‌ای مذموم می‌دانند که به معنای دور زدن شدید قانون و بسط جنایت است و این در حالی‌ست که نوک پیکان افکار عمومی درباره چرایی این قانون‌شکنی هرگز به سمت مسبب اصلی آن نمی‌چرخد.

قاچاقچیان: قانون شکنان شریف

قاچاقچی بودن نزد برخی از اقتصاددانان شغل شریفی به ‌حساب می‌آید. البته که قاچاقچی‌ها قانون‌شکن هستند ولی قوانین ناعادلانه و بیراهی که ارزش شکستن داشته باشند به‌ اندازه کافی پیدا می‌شود. نکته این است که خیلی اوقات سیاستمداران قوانینی وضع می‌کنند که همه را فقیرتر می‌کند. با توجه به اینکه هدف هیچ نظام اقتصادی-اجتماعی فقیرتر کردن همه نیست، لذا برخی از اقتصاددانان معتقدند که شکستن این قوانین و اصلاح آن اشتباهات توسط مردم در واقع به نفع جامعه است.

بدیهی‌ترین نمود این ایده را می‌توان در فساد اداری مشاهده کرد. دیدگاه کلی در اقتصاد این است که مقداری فساد اداری طبیعی است. این مقدار به پیچیدگی دستگاه بوروکراتیک بستگی دارد یعنی هرچقدر دستگاه اداری و دیوانی در کشوری عریض و طویل‌تر باشد فساد اداری هم در آن بیشتر خواهد بود. توجه کنید که صحبت در اینجا درباره رشوه دادن به وزیر و مدیران زیرمجموعه برای برنده شدن در مناقصه و گرفتن پروژه و خرید بنگاه خصوصی‌شده به قیمت مجانی نیست. صحبت راجع به پرداخت روتین مبالغ کم یا متوسط است که برای دریافت اجازه و مجوزی که اصولا نباید مستلزم پرداخت پول باشد. به اینها معمولا «دووسِر» یا در اصطلاح خودمان شیرین‌کردن‌دهان گفته می‌شود.

به‌ عنوان نمونه در قوانین آمریکا پرداخت رشوه به مسئولان خارجی ممنوع است. وقتی فروشگاه زنجیره‌ای والمارت می‌خواست در مکزیک شعبه باز کند برای رفع و رجوع امور مبالغی پرداخته بود تا برای نقشه‌های فروشگاه‌هایش مجوز دریافت کند. اینکه وال‌مارت با این پرداخت‌ها، طبق قوانین آمریکا، مرتکب جرم شده یا خیر؟ به این بستگی داشت که آیا 1- پولی پرداخته‌اند تا مجوز بگیرند؟ یا 2- مشکلی در دریافت مجوز به‌ صورت قانونی وجود نداشته و صرفا پولی پرداخته‌اند تا پروسه دریافت مجوز را تسریع کنند؟ در نگاه یک اقتصاددان، اولی رشوه بد به‌ حساب می‌آید ولی دومی مفید است و قانون هم (در آمریکا) این تمییز را قائل شده است.

البته همه ما ترجیح می‌دهیم هیچ‌کس مجبور نمی‌شد بابت این قبیل الطاف دولتی پولی پرداخت کند ولی عملاً روشن است که در بعضی نقاط دنیا وزن قوانین و مقررات بر گردن اقتصاد سنگینی می‌کند! در چنین شرایطی، از نظر اقتصادی، پرداختن رشوه قابل توجیه است، نه به خاطر این‌که دیوان‌سالار مربوطه یا رشوه‌دهنده را ثروتمندتر می‌کند، بلکه چون به ‌طور کلی کشور را، با نادیده گرفتن قوانین بیراه و پی گرفتن فعالیت اقتصادی، ثروتمندتر می‌کند. فعالیت اقتصادی دقیقا همان چیزی است که مردم را ثروتمندتر می‌کند و  برای گذر از دو-سه گردنه ناچاریم باج بدهیم!

منطق دفاع برخی اقتصاددانان از قاچاق هم مشابه همین است هرچند موضوع در اینجا ظریف‌تر است و بررسی آن دقت بیشتری می‌طلبد. عوارض و تعرفه‌های واردات، مصرف را گران‌تر می‌کند. این دقیقا کاری‌ست که به خاطرش طراحی شده و نتیجه‌ای است که عوارض واردات همیشه داشته و خواهد داشت. قیمت محصولات وارداتی در نتیجه این مالیات‌ها افزایش می‌یابد. برخلاف آن‌چه در نگاه نخست به نظر می‌رسد قیمت تولیدات داخلی همان محصولات هم افزایش خواهد یافت.

ممکن است بگویید که تولیدکنندگان داخلی از افزایش قیمت محصول خارجی سود می‌برند. بله، این تا حدی درست است اما طبق تعریف زیانی که از این طریق به مصرف‌کننده می‌رسد باید دست‌کم با سود مصرف‌کننده از محصول داخلی سربه‌سر شود. حمایت از تولیدکننده فقط از یک‌جا قابل تامین است: جیب مصرف‌کننده! متاسفانه معمولا نسبت زیان به سود نه فقط سربه‌سر نیست که مصرف‌کننده زیان بزرگی متحمل می‌شود و این زیان همواره میل به افزایش دارد. قانون دوم ترمودینامیک در اقتصاد هم صادق است؛ هیچ پروسه ترمودینامیکی وجود ندارد که با گذشت زمان با افزایش آنتروپی همراه نباشد. این افزایش آنتروپی برابر است با افزایش اتلاف انرژی…

توجه داشته باشیم که همه مردم کشور مصرف‌کننده هستند. از نوزاد تا مادربزرگ و پدربزرگ ازکارافتاده‌اش در حالی که فقط کسری از مردم در جامعه کار و ارزش خلق می‌کنند.

به موضوع اصلی برگردیم. قاچاقچی‌ها چه می‌کنند؟ از یک نگاه صرفا اقتصادی، آنها موانع گمرکی را دور می‌زنند. در واقع اثرات زیان‌بار سیاست‌های غلط را دور می‌زنند و بخشی از فشار سیاست‌های حمایتی را از گردن مصرف‌کننده برمی‌دارند. کار آنها از نظر اقتصادی مردم را ثروتمندتر می‌کند و این غایت هر نظام اجتماعی اقتصادی صحیح‌ست.

کالای قاچاق با افزایش رقابت در بازار تولیدکننده داخلی را به افزایش کیفیت و کاهش قیمت تشویق می‌کند. رقابت می‌تواند روی تولیدکننده دو اثر متفاوت بگذارد؛ یا ورشکسته‌اش کند یا بهره‌وری را بالا ببرد. در هر اقتصادی فقط 10 درصد شرکت‌ها که بالاترین کیفیت را دارند به صادرات روی می‌آورند چراکه محصولات با کیفیت پایین و معمولی همه‌جا پیدا می‌شود. کالای وارداتی تولیدکنندگان داخلی را در معرض بهترین رقبای جهانی قرار داده و آنها را مجبور به تلاش برای بهتر شدن می‌کند. در بلندمدت این مهم‌ترین اثر تجارت است؛ اگر تعرفه‌های واردات جلوی این اثر مهم را بگیرد، در آن صورت کالای قاچاق این خدمت را برای تولیدات داخلی انجام می‌دهد. ممکن است عده‌ای بپرسند پس چرا پس از سال‌ها واردات هنوز کیفیت تولیدات بالا نرفته است. پاسخ ساده است؛ گذشته از تعرفه‌های بالا، یارانه‌ها و سایر سیاست‌های حمایت از صنایع باعث می‌شود رقابت و انگیزه‌ای برای تولید محصول بهتر و ارزان‌تر وجود نداشته باشد. گذشته از دلایل اقتصادی می‌توان با دلایل اخلاقی از پدیده قاچاق حمایت کرد!

به باور من، درباره این موضوع، افراد نیازمندی که دست به قاچاق می‌زنند می‌بایست از این منظر مورد قضاوت قرار گیرد نه محکوم کردن نفس قاچاق بدون در نظر گرفتن شرایط و حجم و چرایی آن!

قاچاق با افزایش قدرت خرید مصرف‌کنندگان در واقع درآمد آنها را افزایش می‌دهد.

دنیس پرایگر

رئیس دانشگاه پرایگر

قانون قاچاق یارانه 



  اخبار برگزیده
  

موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا در تقابل با سیاست‌های تحریمی آمریکا استوزیر نیرو اظهار داشت: پیچیدگی‌های حاکم بر نظام اقتصاد بین‌الملل، باعث شده که مساله تجارت بین‌المللی، به امر پیچیده و کاملا تخصصی تبدیل شود و قواعد و ضوابط سازمان جهانی تجارت و سایر موافقت نامه‌های تجاری نیز بر دامنه این پیچیدگی افزوده است.
ایلنا تجارت تجارت آزاد ایران 

  

ادعاهای بی اساس سفیر رژیم صهیونیستی در سازمان ملل متحد علیه ایرانسفیر رژیم صهیونیستی در سازمان ملل متحد به بیان ادعاهای بی‌اساس علیه ایران پرداخت.
ایلنا سازمان ملل متحد سازمان ملل شورای امنیت سازمان ملل 

  

‌غایبان اجماع یا نامزد‌های 1400؟ | واکنش‌ها به انتشار نام‌های شخصیت‌های حقیقی سازوکار انتخاباتی اصلاح‌طلبان ادامه دارداسامی شخصیت‌های حقیقی نهاد اجماع‌ساز معرفی شدند که در میان آنها چهره‌های برجسته جبهه اصلاحات به چشم می‌خورد اما در این میان غایب‌های مهمی نیز وجود دارند که شاید بتوان از نام‌هایی مانند محمدرضا عارف، محسن هاشمی‌رفسنجانی و مسعود پزشکیان یاد کرد؛ خاصه غیاب محمدرضا عارف که تا چندی‌پیش رئیس شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان بود این پرسش را به وجود آورد که علت غیبت چیست؟ آیا اختلاف‌ن...
۵۵ آنلاین مسعود پزشکیان ریاست جمهوری محسن هاشمی رفسنجانی 

  

بایدن بارها برای مذاکره با ایران چراغ سبز نشان داده، چه در زمان رقابت‌های انتخاباتی‌اش و چه حالا که رئیس‌جمهوری ایالات متحده شده.
نامه نیوز ایران ایران و آمریکا سکه و طلا 

  

حاشیه های جنجالی انتخاب رئیس جدید بورسانتخاب رئیس جدید سازمان بورس بعد از استعفای حسن قالیباف‌اصل، یکی از موضوعات پر بحث و پر حاشیه در شبکه‌اجتماعی توییتر، گروه‌های تلگرام و سایت‌های اقتصادی‌تحلیلی است.
اقتصادنیوز حسن قالیباف اصل تلگرام 

  

آخرین جزییات از واکسن ایرانی کرونادبیر کمیته علمی ستاد ملی مقابله کرونا با اشاره مراحل اخذ مجوز و کارآزمایی بالینی واکسن‌های ایرانی کرونا، در عین حال از تولید واکسنی مرتبط با وزارت دفاع با نام «میلاد نور» خبر داد و گفت: این واکسن هم در نوبت ورود به فاز مطالعات انسانی است.
گسترش کودکان وزارت دفاع تولید 

  

خرید و فروش «تارا» در دیوار ممنوع شدامروز اعلام شد خرید و فروش حواله خودروی «تارا» به فهرست ممنوعه سایت دیوار اضافه شده است.
خودروتک ایران خودرو سایت دیوار خودرو 

  

نظر ظریف درباره تیم جدید کاخ سفیدایرنا/ «محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه ایران گفت: آنچه برای ما در دولت جدید آمریکا مهم است و به آن توجه خواهیم کرد رفتار دولت بایدن در حذف عملی تحریم هایی هست که در دوران ترامپ بر جمهوری اسلامی ایران تحمیل شد.
مثلث محمدجواد ظریف کاخ سفید ایرنا 

  

بترسید از روزی که مردم یکجا به حساب همه‌ شما برسندگمان نکنید مردم این خلف وعده‌های شما و سرپوش گذاشتن بر خلاف‌ها را فراموش خواهند کرد. بترسید از روزی که کاسه صبر مردم لبریز شود و یکجا به حساب همه‌ی شما برسند. اگر می‌خواهید مردم شما را باور کنند، این نماینده قانون‌شکن را از مجلس اخراج کنید.
مستقل‌آنلاین مجلس شورای اسلامی روزنامه دموکرات 

  

شرط کاهش قیمت کارخانه خودروبازار منتظر کاهش قیمت خودرو است و خودروسازان به دنبال واقعی کردن قیمت خودرو. این دو انتظار شاید در ظاهر با یکدیگر متضاد باشند. اما در شرایطی می توان امیدوار بود که قیمت خودرو در کارخانه و بازار، هر دو کاهش یابند.
خودروتک قیمت خودرو خودروسازان 

  

نهضت آزادی انحصارطلب بوددر گفتگویی با محمد سلامتی آخرین دبیرکل مجاهدین انقلاب اسلامی تلاش کردیم تا روایتی بی‌واسطه از حضور این سازمان در انقلاب، نحوه فعالیت‌هایش و خط مشی‌های این گروه انقلابی و بعدها جریان ساز سیاسی به دست بیاوریم.
مستقل‌آنلاین نهضت آزادی مدرسه بازی 

  

اول آمریکا باید حسن‌نیت خود را ثابت کندوزیر امور خارجه کشورمان در توییتی نوشت: ایالات متحده می‌بایست خطایش ر ا جبران کند؛ سپس ایران پاسخ خواهد داد. .
مملکت‌آنلاین قطعنامه شورای امنیت قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل شورای امنیت سازمان ملل 

  

حمله موشکی به پایتخت عربستان صحت دارد؟برخی منابع از حمله موشکی به ریاض خبر دادند. بنا به گزارش برخی رسانه‌ها، صدای انفجار در پایتخت عربستان به گوش رسیده است.
اقتصادنیوز پایتخت عربستان ریاض 

  

مدیر شبکه چهار تکذیب کرد؛ مجری برنامه ای که مهمانش به روحانی توهین کرد، اخراج نشدهمدیر شبکه چهار سیما، اخراج حبیب رحیم‌ پورازغدی سردبیر و مجری برنامه «زاویه» را تکذیب کرد.
۵۵ آنلاین شبکه چهار سیما 

  

اظهرات تخت روانچی درباره مذاکره با آمریکاتخت روانچی نماینده جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل در گفتگوی اختصاصی با NBCNEWS آمریکا گفت :توپ در زمین آمریکا است.
مثلث بانک جمهوری اسلامی ایران جمهوری اسلامی 

  اخبار داغ
  

افزایش آمار ابتلا به ویروس کرونای انگلیسیوزیر بهداشت با اشاره به راه های تأمین واکسن کرونا گفت: هفتمین مورد ابتلا به ویروس کرونای انگلیسی در کشور را دیروز در مسافری یافتیم که از هلند آمده و در یکی از استان‌های جنوبی مستقر است.
اقتصادنیوز ویروس هلند 

  

هفتمین مورد ابتلا به ویروس جهش یافته کرونا شناسایی شدسلامت نیوز: وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: هفتمین مورد ابتلا به ویروس جهش یافته کرونا یا اروپایی را روز گذشته(سه شنبه) شناسایی کردیم که مربوط به یک مسافر از هلند بود و در یکی از استان های جنوبی مستقر است...
سلامت‌نیوز ویروس سلامت درمان 

  

توجه یک نکته ضروری در بورسیک کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه ما نیازمند توسعه فرهنگ سیاسی پیرامون بازار سرمایه هستیم، تأکید کرد: مقامات و تصمیم گیران باید درمورد اهمیت و چگونگی رعایت استقلال بورس آموزش ببینند.
گسترش سرمایه سازمان برنامه و بودجه توسعه پایدار 

  

دیدگاه‌های رئیس جدید درباره بورسشورای عالی بورس، در جلسه هفتم بهمن، محمدعلی دهقان دهنوی را به ریاست سازمان بورس و به‌ عنوان جایگزین حسن قالیباف اصل، رئیس مستعفی این سازمان، انتخاب کرد. فردی که اعتقاد دارد آینده اقتصاد کشور با بازار سرمایه گره خورده است.
گسترش آموزش عالی درآمد ایران 

  

شناسایی 6608 بیمار جدید کرونایی/ 91 بیمار دیگر فوت کردند به گزارش خبرنگار مهر، سیما سادات لاری، بعد از ظهر چهارشنبه در ارتباط زنده با شبکه خبر سیما، به ارائه تازه‌ترین آمار کرونا در کشور پرداخت. سخنگوی وزارت بهداشت گفت: از دیروز تا امروز 8 بهمن 1399 و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی، 6 هزار و 608 بیمار جدید مبتلا به کووید 19 در کشور شناسایی شد که 695 نفر از آنها بستری شدند. وی گفت: مجموع بیماران کووید 19 در کشور به یک میلیون و 392 هزار و…
مهر وزارت بهداشت خبرنگار 

  

تست رایگان کرونا در متروی تهران تمدید شدبه دلیل استقبال مسافران و شهروندان، برنامه تست رایگان کرونا در متروی تهران تمدید شد. مسافران مترو طبق برنامه ارائه شده می‌توانند با مراجعه به پایگاه تست کرونا در دو ایستگاه علی آباد و شوش نسبت به انجام غربال‌گری رایگان کرونا اقدام نمایند.
برنا رایگان تهران مترو 

  

قیمت طلا ، قیمت سکه | چهارشنبه 8 بهمنقیمت طلا و سکه مورخ چهارشنبه 8 بهمن را در ادامه می خوانید.
مستقل‌آنلاین قیمت جدول بهار 

  

تداوم خروج هزار میلیاردی از بورس +اینفوامروز برای چهارمین روز متوالی شاهد خروج پول حقیقی از بورس بودیم. ارزش خالص تغییر مالکیت حقیقی به حقوقی کل بازار سهام هزار و 64 میلیارد تومان بود. این دومین روز پیاپی است که بیش از هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بورس خارج می‌شود.
اقتصادنیوز پول مالکیت سهام 

  

افازیش قربانیان کرونا/ 6608 ابتلای جدید به کووید 19سخنگوی وزارت بهداشت با بیان اینکه مجموع بیماران کووید19 در کشور به یک میلیون و 392 هزار و 314 نفر رسید، گفت: متاسفانه در طول 24 ساعت گذشته، 91 بیمار کووید19 جان خود را از دست دادند.
اقتصادنیوز وزارت بهداشت 

  

کرونا در جان 100 میلیونی شد +‌ عکسآمار ابتلا به کرونا در جهان از مرز 100 میلیون نفر عبور کرد.
گسترش عکس ویروس 

  

شناسایی 6608 بیمار جدید/فوت 91 بیمار کرونایی طی 24 ساعت گذشته به گزارش خبرنگار مهر، سیما سادات لاری، بعد از ظهر چهارشنبه در ارتباط زنده با شبکه خبر سیما، به ارائه تازه‌ترین آمار کرونا در کشور پرداخت. سخنگوی وزارت بهداشت گفت: از دیروز تا امروز 8 بهمن 1399 و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی، 6 هزار و 608 بیمار جدید مبتلا به کووید 19 در کشور شناسایی شد که 695 نفر از آنها بستری شدند. وی گفت: مجموع بیماران کووید 19 در کشور به یک میلیون و 392 هزار و…
مهر وزارت بهداشت خبرنگار