اعتماد   |  فرهنگی  |  

تجربه‌ی سانسور کتاب مقدس

برای ملتی که حاکمانش راه ترقی و پیشرفت خود را نه در نهاد دانشگاه و نشر کتاب، که در توپ‌ریزی و تفنگ‌سازی از بیگانه می‌دانستند، البته که باروت و تفنگ اختراع مهم اروپاییان بود نه ماشین چاپ.

تجربه‌ی سانسور کتاب مقدس

اعتمادآنلاین|‌ رضا نساجی، نویسنده و فعال نشر- داستان طبع کتاب در ایران، داستان شگفتی است؛ از این جهت که همچنان شگفتی‌هایی برای عرضه دارد.

 

به گزارش اعتمادآنلاین، برای ملتی که حاکمانش راه ترقی و پیشرفت خود را نه در نهاد دانشگاه و نشر کتاب، که در توپ‌ریزی و تفنگ‌سازی از بیگانه می‌دانستند، البته که باروت و تفنگ اختراع مهم اروپاییان بود نه ماشین چاپ.

 

از این رو، این تاریخ چاپ در ایران، تأخیری بیش از 300 ساله نسبت به تاریخ سلاح‌های مدرنی داشت که برادران شرلی برای شاه عباس کبیر به ارمغان آوردند.

 

جالب اینکه اولین کتاب چاپ‌شده توسط ماشین چاپی که به اراده‌ی عباس‌میرزای ولیعهد در تبریز وارد شد و آغاز به کار کرد، باز هم به جنگ اشاره داشت و داستان‌هایی از جنگ اول ایران و روس به روایت قائم‌مقام فراهانی بود.

 

اما در این میان نباید یک روایت را جا انداخت. نخستین کتاب چاپ شده در ایران، فارغ از اراده‌ی حاکمان و در میانه‌ی غفلت ایرانیان مسلمان، حاصل تلاش ارامنه‌ی مسیحی اصفهان برای عقب نماندن از دیگر ملل مسیحی جهان بود که در همان دوران شاه عباس صفوی دستگاه چاپی را تهیه و بدون هیچ معلم و راهنمایی بعد از تلاش طولانی موفق به چاپ بخشی از کتاب مقدس را شدند. یکی از کتاب‌های عهد عتیق؛ زبور داود (مزامیر).

 

بدین ترتیب، دعاهای داود نبی نخستین کتابی است که در ایران به چاپ رسیده، شاید صرفاً به‌دلیل فراغت ارامنه مسیحی از نظارت دولت اسلام‌پناه صفوی (چرا که چند سال پس از چاپ این کتاب، چاپخانه‌ی ارامنه به‌مدت 220 سال دچار وقفه شد).

 

این همان شوخی تاریخ با دست‌اندرکاران صنعت نشر ایران است؛ اگر بخواهند با چاپ این کتاب تاریخ را تکرار کنند.

 

اما جالب است که بدانیم امروز هم چاپ کتاب زبور داود با مشکل روبه‌رو می‌شود. مستند این ادعا، نامه‌ی اداره‌ی کتاب وزارت ارشاد به ناشری است که قصد داشته این کتاب را تجدید چاپ کند.

 

در چاپ پیشین این کتاب در سال 1384، با روی کار آمدن وزیر ارشاد اول آقای احمدی‌نژاد، اداره‌ی کتاب به‌رغم صدور مجوز نشر در دولت قبل، با عدم صدور مجوز اعلام وصول کتاب، مانع از پخش آن شد و نهایتاً با چانه‌زنی‌های بسیار، قرار شد کتابی که مدت‌ها در انبار مانده بود، تنها به هموطنان کلیمی (و نه حتی مسیحی!) فروخته شود!

 

اما یک سال پیش بود که با درخواست دوباره برای مجوز کتاب مزامیر، ابلاغیه‌ای در آستانه‌ی تحویل سال جدید از اداره‌ی کتاب صادر شد که در آن ممیز کتاب خواستار حذف کلیه‌ی آیاتی بود که نام «اسرائیل» در آن آمده است. بدین ترتیب، عیدی ارشاد به این ناشر، چیزی نبود جز شوخی با کتب مقدس. به بیان بهتر، درخواست سانسور کتاب دینی هموطنان کلیمی و مسیحی ما. آن‌هم بابت ده بار تکرار نامی در این کتاب که البته 41 بار در قرآن مجید هم آمده است و لذا می‌بایست قرآن را چهار برابر سانسور کرد!

 

علاوه بر وجه قدسی و دینی این کتاب‌ها، اگر از زاویه‌ی ارزش تاریخی این کتاب بنگریم، خواهیم دید که ممیز محترم و فاضل! ارشاد ظاهراً هیچ شناختی از کتب مقدس ادیان ابراهیمی نداشته و نمی‌دانسته اسرائیل در درجه‌ی اول لقب یعقوب نبی است و در درجه‌ی دوم، نام تاریخی قومی چند هزار ساله که پدیدار کنونی رژیم اشغالگر قدس در قالب دولت موسوم به «اسرائیل» همان‌قدر به زبور داود نبی ربط دارد که دولت اسلامی عراق و شام، موسوم به داعش، به قرآن مجید. آیا توسل داعش و القاعده و طالبان به «جهاد» سبب می‌شود که آیات جهاد از قرآن گزینش شوند؟

 

حتی از زاویه‌ی نگرش ادبی و ارزش غنایی کتاب هم جای تأمل بسیار وجود دارد. انتخاب «مزامیر» از میان 39 کتاب عهد عتیق، برخلاف تصور ممیزی ارشاد در دولت سابق، نه به‌جهت وجه تبشیری، که به‌واسطه‌ی ماهیت آن است که چون دربردارنده‌ی دعاهای داود نبی است، همچون رازونیاز ایوب نبی در کتاب «ایوب» - و همچنین «غزلی از غزل‌ها»ی سلیمان نبی و «نوحه» و شاید «جامعه‌»ی جامعه بن داود نبی - کتابی متفاوت با ساختار کلی کتب عهد عتیق است که وجه ادبی و شاعرانه‌ی آن همچون وجه دینی آن مهم است – حتی برای غیر یهودی و مسیحی - و بر وجه تاریخی غلبه دارد.

 

به‌علاوه، حتی اگر مباحث پیچیده‌ی کلامی مسیحیت از گنوسی‌ها تاکنون در باب تفاوت خدای عهد عتیق و خدای عهد جدید را هم در نظر نگیریم، سوز و گداز راز و نیازهای داود و ایوب - که در سنت اسلامی نیز ستایش شده‌اند - آنچنان جذابیت ادبی و عرفانی دارد که نمی‌توان به خود اجازه‌ی گزینش‌گری در کتابی این‌چنین را داد.

 

باری، نامه‌ی 28 اسفند 1397 وزارت ارشاد به ناشر، شاید شوخی شب عیدی و یا حتی دروغ سیزدهی بود که کمی زودتر گفته شده. وگرنه، کم‌کم این ظن در اهل نشر تقویت می‌شود که ممیزی ارشاد با دین و کتب دینی هم ناآشناست. و نیز این ظن قوی‌تر که شاید ارشاد برای برخی ناشران «آشناتر» است؛ چرا که در همین سال‌ها شاهد چاپ تمام کتب عهد عتیق و جدید توسط ناشران دیگری بوده‌ایم.

 

برای مثال، متن مورد نظر در کتاب «عهد عتیق» از ارشاد مجوز گرفته (و توسط نشر هرمس و نشر نی) بارها چاپ شده است. همچنین در کتاب «زوهر»، از کتب عرفان یهودی (کابالا) که با مجوز ارشاد توسط ناشر دولتی (انتشارات علمی و فرهنگی) در سال گذشته منتشر شده است، علاوه بر تکرار واژه‌ی «اسرائیل» و «ییسرائیل» در سرتاسر کتاب، مطالبی از خاخام‌های یهود آمده است که اگر با همین میزان از دقت و حساسیت به آن کتاب‌ها هم نگریسته شود، در کنار عناوین مندرج به خط و زبان عبری روی جلد کتاب می‌تواند مصداق علنی تبلیغ آیین یهود به شمار ‌آید.

 

حکایت آن ناآشنایی با کتاب دین خودمان و این آشنایی با ناشران خودی را طبیعتاً می‌بایست از وزیر ارشاد پرسید که درس‌خوانده‌ی مدارس دینی هستند و لابد می‌دانند درخواست حذف ده آیه از کتابی دینی، شوخی زشتی است با پیروان آن ادیان پذیرفته شده در قانون اساسی ایران؛ که البته می‌تواند تعمیم‌های مشابه - هر چند نادرست، همچون درخواست کنونی ارشاد - را برای دیگر کتب دینی در پی داشته باشد!

 

به همین جهت، صاحب این قلم در توییتی وزیر ارشاد را خطاب قرار داد تا شاید از رمز و رموز سانسور بی‌حد و مرز آگاه‌تر شوند. اینکه چند روز پس از این توییت، کتاب مزامیر در سامانه‌ی کتاب وزارت ارشاد به طور خود به خود بار دیگر در دستور بررسی قرار گرفت، اتفاق عجیبی نبود - زیرا اهالی فرهنگ می‌دانند که وزیر دست‌کم در توییتر پاسخگوی مخاطبان است و معاون فرهنگی و مدیر اداره‌ی کتاب هم روابط عمومی خوبی دارند، هرچند این روحیه‌ی مثبت مدیران به تغییر رویه‌ی اداره نمی‌انجامد - اما عجیب اینجاست که بعد از ماه‌ها بررسی، ابلاغیه‌ی دیگری برای ناشر صادر شده که باز هم حذف عبارات و آیاتی از کتاب مقدس را می‌طلبد.

 

ناشر قصد ندارد این ایلاغیه را هم همچون ابلاغیه‌ی پیشین جدی بگیرد و عمل کند - و طبیعتاً 45 روز بعد از صدور ابلاغیه، درخواست مجوز کتاب در سامانه به حالت تعلیق درخواهد آمد - زیرا این سانسور کتب مقدس را هم از جنس اعمال خودسرانه‌ی افراطیونی می‌داند که به تازگی با حمله به مکان مقدس کلیمیان ایران - آرامگاه استر و مردخای در همدان - باعث رنجش هموطنان کلیمی و آبروریزی برای دولت و ملت ایران شده‌‌اند. اما این اشاره برای آگاهی اهالی فرهنگ کفایت خواهد کرد که هر چقدر که ماشین چاپ در ایران دیر آمد و کم‌رونق بود، ماشین ممیزی زود نخواهد رفت و در همه‌جا روغن‌ریزی خواهد داشت!

 

 

 

تبریز ایران دین 



  اخبار برگزیده
  

کرونا باعث بهبود محیط کسب وکار شد/ حذف 7.5 هزار تردد در تهران فقط با برخط سازی یک استعلامرییس مرکز ملی بهبود محیط کسب و کار در وزارت اقتصاد گفت: روزانه حدود 2500 گواهینامه صادر می‌شود. از آنجایی که برای هر گواهی دو بار رفت و آمد انجام می‌شد با برخط سازی این اقدام روزانه 5 هزار رفت و آمد حذف شد که اگر هر رفت و آمد را در تهران 1.5 ساعت در نظر بگیریم، این میزان تردد به 7 هزار و 500 نفر ساعت در تهران می‌رسد.
ایلنا محیط زیست تهران بانک جهانی 

  

وزیر بهداشت : کرونا با گرم شدن هوا چموش تر می شود / این ویروس شبیه اجدادش نیستاقتصادنیوز : وزیر بهداشت گفت : این ویروس، منحوس و بسیار چموش است و با هیچکدام از اجداد خود تشابهی ندارد. سارس و مرس با گرم تر شدن فروکش کردند، اما این ویروس با گرم شدن هوا، بیشتر چموش می شود. ما خودمان را برای این جنگ نابرابر آماده کردیم در حالیکه اروپا و آمریکا، این مساله را ساده انگاشت.
اقتصادنیوز وزارت بهداشت استرس جمهوری اسلامی ایران 

  

چند نفر در طرح فروش فوق العاده خودرو ثبت نام کردند؟ | پردرخواست ترین خودرو کدام است؟یک منبع آگاه در یکی ازخودروسازی‌ها از ثبت نام بیش از 5 میلیون نفر در طرح فروش فوق العاده دو خودروسازی بزرگ خبر داد.
خودروتک خودرو پول تولید 

  

ترامپ به پناهگاه زیرزمینی کاخ سفید فرار کرد+عکسیک مقام کاخ سفید گفت که رییس جمهوری آمریکا هنگام تجمع جمعه‌شب معترضان در مقابل این کاخ به پناهگاه زیرزمینی فراری داده شده است.
اعتماد دونالد ترامپ ترامپ کاخ سفید 

  

ایرنا- استاد روابط خارجی و تجارت بین‌الملل دانشگاه هریسبرگ گفت: عدم مدیریت صحیح مقابله با ویروس کرونا، ریزش رخ داده در میان جمهوریخواهان و عدم سیاست خارجی موفق موجب شده تا شانس ترامپ برای پیروزی مجدد در انتخابات کاهش یابد.
نامه نیوز خبرنگار دونالد ترامپ ترامپ 

  

روحانی را استیضاح کنیم قهرمان می شوداو و حامیانش خواهند گفت که اگر رئیس‌جمهور استیضاح نمی‌شد و دولت می‌ماند نتایج کار‌ها و اقدامات مشخص می‌شد.
مثلث حسن روحانی استیضاح رئیس جمهور 

  

80 درصد کشته شدگان آبان ماه با سلاح های سازمانی کشته شدندعبدالرضا رحمانی فضلی در مصاحبه با «برنامه نگاه یک» در خصوص تعداد کشته شدگان اعتراضات آبان 1398 گفته است: «حدود 40 یا 45 نفر یعنی حدود 20 درصد کشته‌شدگان، افرادی بودند که با سلاح‌هایی کشته شدند که سلاح سازمانی نبود.»
مستقل‌آنلاین ماه عباس عبدی عبدالرضا رحمانی فضلی 

  

پرونده قتل رومینا اشرفی روی میز شبکه سه سیمابرنامه "پرونده ویژه" امشب با موضوع قتل رومینا اشرفی، دختر 13 ساله تالشی به روی آنتن می‌رود.
۵۵ آنلاین قتل شبکه سه سیما روابط عمومی 

  

زمان دومین فروش فوق العاده خودرو در سال 99 مشخص شداستقبال از فروش فوق العاده خودرو به حدی بوده است که کمتر کسی می توانست ثبت نام بیش از 5 میلیون نفر را پیش بینی کند. این در حالیست که تعداد خودروهای عرضه شده در این طرح به مراتب کمتر است. از این رو پیش بینی می شود که در مراحل بعدی فروش فوق العاده خودرو نیز حجم پیش ثبت نام بالا باشد.
خودروتک خودرو خودروسازان قیمت 

  

هواداران یک نماینده، مجلس را تهدید به درگیری مسلحانه کرده بودند«احمد نادری»، نماینده تهران در مجلس گفت: به علت اعتراض به اعتبارنامه «تاجگردون»‌ تهدید مسلحانه شده‌ام. گویا ماجرای بررسی اعتبارنامه تاجگردون و حواشی آن، دارد به جاهای باریک می کشد. تصاویر زیر واکنش برخی مدعیان حامی تاجگردون در صفحات اینستاگرام شان است...
مستقل‌آنلاین مجلس شورای اسلامی شهرداری تهران اینستاگرام 

  اخبار داغ
  

اختصاص 2.5 میلیارد دلار ارز 4500 تومانی برای بخش درمان کشور به گزارش خبرگزاری مهر، عبدالناصر همتی، در جلسه ستاد فرماندهی عملیات مدیریت بیماری کرونا در کلانشهر تهران، افزود: امسال تا سقف دو میلیارد و 500 میلیون دلار ارز 4200 تومانی برای بخش درمان در نظر گرفته شده است و سایر بخش‌های درمانی نیز می‌توانند از ارز نیمایی استفاده کنند. وی اضافه کرد: در دو ماه گذشته با وجود همه سختی‌ها و بسته بودن مرزها به دلیل شیوع بیماری کرونا، سه میلیارد و 700…
مهر دلار ارز درمان 

  

سوارز: کرونا به نفعم شد!ستاره اروگوئه‌ای تیم بارسلونا می‌گوید آنها در نظر دارند تا تمامی عناوین در دسترس این فصل را کسب کنند.
ایلنا لوییس سوارز ستاره اروگوئه 

  

احتمال تجربه تورم 50 درصدی نیز وجود دارد؟دینی ترکمانی با پیش‌بینی اینکه تورم همچنان سیر صعودی خواهد داشت، ادامه داد: با توجه به رکود شدید تورمی و افزایش نرخ ارز حتی می‌توان متصور بود اگر شرایط به همین منوال تا پایان سال پیش رود، نرخ تورم حتی به 50 درصد برسد، به بیان دیگر پیش‌بینی می‌شود نرخ دلار بالاتر رود و طبعا در چنین شرایطی انتظارات تورمی نیز افزایش خواهد یافت که این موضوع رشد تورم و نفدینگی را نیز به دنبال خواهد د...
۵۵ آنلاین تورم بانک مرکزی بانک 

  

ارزش شرکت‌های دانش بنیان در بورس 150 هزار میلیارد تومان است به گزارش خبرنگار مهر، سورنا ستاری عصر دوشنبه در حاشیه مراسم افتتاح ویدئو کنفرانسی مرکز نوآوری شهرهای طبس و فردوس اظهار کرد: کرونا یک آزمون برای همه کشورها در زمینه چگونگی برخورد با آن بود که به نظرم در این زمینه ایران سربلند شد. معاون علمی و فناوری رئیس جمهور با بیان اینکه ایران با تمام محدودیت‌های ناشی از تحریم به خوبی از عهده مقابله با این بیماری برآمد، افزود: البته درگیری با…
مهر دانش بنیان خبرنگار سورنا ستاری 

  

روش محاسبه ارزش سهام عدالت + فرمولسهام عدالت / اقتصادی رکنا: سهامدارانی که روش مستقیم را انتخاب کرده‌اند می‌توانند درباره فروش 30 درصد از سهام خود تصمیم‌گیری کنند؛ این 30 درصد چگونه محاسبه می‌شود؟
شما‌نیوز سهام عدالت سهام بانک 

  

درآمد ارزی قابل دسترس کشور را 41 تا 45 میلیارد دلار بسته‌ایم/ 5 میلیارد دلار فقط حداقل میزان برای تامین کالاهای اساسی است + ویدئوسخنگوی دولت بیان کرد: چشم‌انداز قابل دسترسی برای درآمد ارزی کشور را 41 تا 45 میلیارد دلار بسته‌ایم. این میزان، هدف قابل دسترسی است.
اعتماد درآمد دلار کالاهای اساسی 

  

برگزاری جلسه ارزیابی طرح ادغام هشت رشته ورزشی جانبازان و معلولینجلسه ارزیابی طرح ادغام 8 رشته ورزشی جانبازان و معلولین با حضور مسوولین کمیته ملی پارالمپیک و فدراسیون امروز برگزار شد.
برنا پارالمپیک