ایلنا   |  فرهنگی  |  

وضعیت فلسفه برای کودک در ایران امیدوارکننده است/ دنبال آموزش عقلانیت به کودکان هستیم

زهرا امی می‌گوید: هدف فبک در بُعد اجتماعی، تربیت شهروندانی معقول برای جامعه و در بُعد فردی پرورش تفکر معطوف به خود به منظور رسیدن به ارزش‌های معقول است.

وضعیت فلسفه برای کودک در ایران امیدوارکننده است/ دنبال آموزش عقلانیت به کودکان هستیم

زهرا امی می‌گوید: هدف فبک در بُعد اجتماعی، تربیت شهروندانی معقول برای جامعه و در بُعد فردی پرورش تفکر معطوف به خود به منظور رسیدن به ارزش‌های معقول است.

به گزارش خبرنگار ایلنا، فلسفه تنها حوزه‌ی از دانش بشری است که می‌تواند در رویدادی شگرف، به خود بازگشته و ا‌ز بنیادهایش بپرسد یا حتی درصدد تخریب آن بر ید. اما این تقلا و بازتابیدن به خویش، عموما در راه می‌ماند و میان تلاش و وصل، همیشه فاصله‌ای وجود خواهد داشت. گرچه ارائه‌ی تعریف جامعی از فلسفه تنه به امتناع می‌زند، اما دست‌کم این قدر می‌توان گفت که فلسفه در مقام تحقیقی دانشگاهی تا آتن و افلاطون بازمی‌گردد؛ همان افلاطونی که رستگاری انسان از غار ظلمت را در گرو آموزش می‌دانست. اما آیا فلسفه همین است و لاغیر؟ چندی است که در مطالعات فلسفی، افق تازه‌ای گشوده شده که فلسفه برای کودکان نامیده شده است. همین عنوانی کافی است تا به فکر فرو رویم که اگر فلسفه آموختنی باشد، چه چیز را باید به کودک آموخت؟ فلسفه برای کودکان آیا شبیه عنوان مضحکی چون«کانت برای خردسالان» است که می‌تواند عبارتی برای طنازی باشد؟ یا در بطن آن، مفهومی دیگر از فلسفه و فلسفیدن خانه می‌کند. زهرا امی (مدرس دانشگاه و از مدرسان فبک - گروه آموزشی فلسفه برای کودکان و نوجوانان) به سوالات ایلنا در این باره پاسخ می‌دهد.

برنامه‌ی فلسفه برای کودکان چیست و به چه معنایی از فلسفه گره می‌خورد؟ فلسفه برای کودکان آیا آموختن اندیشه است یا شناساندن تفکر؟

برنامه‌ی فلسفه برای کودکان، رویکردی کندوکاو گرانه در امر تعلیم و تربیت کودکان است. به این معنا که دانش‌آموزان به‌جای آنکه نتایج و نظرات دیگران را حفظ و بیان کنند، از آنان توقع می‌رود که در هر حیطه‌ای، شخصاً به جستجو و تأمّل بپردازند. در این برنامه تلاش می‌شود که مهارت تفکر در کودکان به صورت جمعی و در قالب کندوکاو کلاسی پرورش یابد. در این الگوی آموزشی هدف نهایی، در بُعد اجتماعی، تربیت شهروندانی معقول برای جامعه و در بُعد فردی پرورش تفکر معطوف به خود به منظور رسیدن به ارزش‌های معقول است. برای پرورش تفکر مستقل به منظور تربیت شهروندانی متفکر در این الگو از فلسفه استفاده شده است. فلسفه دو حوزه‌ی مهم آموزشی یعنی منطق و اخلاق را در خود می‌پروراند. منطق تفکر خلاق و نقاد را به دنبال دارد و ضوابط جداسازی استدلال شایسته از ناشایسته را آموزش می‌دهد. بدین ترتیب در راه رسیدن به اهداف بلندمدت فردی و اجتماعی کودکان از سه حوزه‌ی آموزشی فلسفه، منطق و اخلاق بهره‌مند شده و مهارت‌هایی را در هر حیطه کسب می‌کنند. همانطور که لیپمن می‌گوید در این برنامه فلسفه به معنای رایج آن یعنی حفظ و تحلیل نظرات فلسفی ارائه شده توسط فیلسوفان مشهور نیست بلکه فلسفه، یک روش پژوهش علمی و هنرمندانه تلقی می‌شود که به کودکان یاد می‌دهد که چگونه برای خودشان به طور فلسفی فکر کنند.

اصولا وضعیت فلسفه برای کودکان در ایران چگونه است؟ چرا درمدارس ما این امر پیگیری نمی‌شود و اگر پی‌گرفته می‌شود گسترده نیست و محدود است؟ درضمن واکنش آموزش و پرورش به این امر چیست؟

این سوال خودش حاوی سه سوال مجزاست. اگر بخواهم در جواب سوال اینکه فلسفه برای کودک وضعیتش در ایران چگونه است، باید بگویم که وضعیت امیدوارکننده‌ای دارد برعکس اینکه این برنامه در خواستگاه خودش رشد قابل توجه‌ای نکرده است؛ ولی به خاطر زمینه‌های فرهنگی موجود در ایران ازجمله توجه به عقلانیت و توجیه‌بخشی به زندگی عقلانیت که در متون دینی ما موجود است این برنامه در ایران پیشرفت خوبی داشته است البته ممکن است ما توقع زیادی داشته باشیم و این رشد را قابل ملاحظه ندانیم ولی در مقایسه با کشور‌های دیگه رشد خوبی داشته‌ایم. ما با پژوهشگران جوان خوبی مواجهیم از دانشجویان و طلاب علاقه‌مند کار که در این زمینه هستند، ما با جوانانی مواجهیم که به تولید محتوا در این زمینه علاقه‌مند هستند همچنین به‌طور پراکنده کلاس‌های فلسفه برای کودکان آزاد برگزار می‌شود همچنین با مدارسی هم مواجهیم که این برنامه را در تمامی پایه‌های خود را پوشش داده‌اند بنا براین در جواب سوال اینکه شرایط فلسفه برای کودک در ایران چگونه است من خواهم گفت که یک وضعیت امیدوارکننده‌ای دارد و به خوبی در این زمینه کار می‌شود. سوال بعدی که چرا این امر در مدارس ما مغفول است؟ این برمی‌گردد به وضعیت آموزش و پرورش و در حالی که بنده ارتباط نزدیکی با این عزیزان ندارم کمی نابه‌جاست که بخواهم به جای آن‌ها پاسخگو باشم بهتر است این سوالات را از مسولین پژوهشگاه آموزش پرورش بپرسید اما می‌توانم بگویم محدود بودن این برنامه در مدارس علت‌های متفاوتی می‌تواند داشته باشد، ناآشنایی برخی مدیران با این برنامه، مسائل اقتصادی در مدارس دولتی و برخی نقد‌های غیرمتخصصانه و عجولانه موثر است در کند شدن سرعت رشد این برنامه در مدارس.

آیا فلسفه برای کودکان دچار تنوع در مبانی که به طوری که در رویکرد‌ها و روش‌ها موثر باشد و باعث تنوع روش‌ها باشد، است به طوری که این اختلاف نظر‌ها باعث نقد‌های گوناگونی نظیر نسبی‌گرایی برنامه‌ی فبک می‌شود؟

بله، این برنامه دارای این تنوع می‌باشد. فرض ما این است که اگر این برنامه را بررسی می‌کنیم باید در رویکرد لیپمن باشد درحالیکه سبک‌های دیگری هم موجود است که در مصاحبه‌ی دکتر ناجی با لیپمن اشاره شده است اما رویکرد لیپمن اصیل‌ترین روش است که مبانی آن مشخص و قابل بررسی است و در جواب این سوال که آیا نقد نسبی‌گرایی را می‌پذیرد؟ در رویکرد لیپمن، شارپ و فیلیپ کم یعنی خود اصل برنامه، نسبی‌گرایی را نمی‌پذیرد و هیچ مدخلی هم برای ورود به نسبی‌گرایی ندارد. شما در کتاب فلسفه در کلاس درس لیپمن و مقالات و کتاب‌های شارپ با عدم پذیرش و پشتیانی نسبی‌گرایی در این تفکر مواجه می‌شوید

فبک مخالف با نظام سنتی آموزش دارای معلم نیست و تسهلیگر جای معلم فرار می‌گیرد. به نظر شما نبود مربی که به‌طور مستقیم دخالت در برنامه داشته باشد و محوریت دادن به نظر کودکان به پلورالیسم نظری نمی‌رسد؟

مربی و تسهیلگر در برنامه‌ی فلسفه برای کودکان کاملا نقش آموزشی و اساسی دارد. تسهیلگر به کودکان درست اندیشیدن وقواعد آن را آموزش می‌دهد. تسهیلگر دارای دانشی است که باید آن را به کودک منتقل کند. روش انتقال این دانش مستقیم نیست بلکه از طریق فعالیت است بنا براین روش انتقال دانش در برنامه‌ی فبک با روش سنتی که مستقیم هست، متفاوت است تسهیلگر قواعد درست اندیشیدن را در خلال طرح داستان و فعالیت به کودک می‌آموزد و این به معنای پلورالیسم نظری نیست بلکه تسهیلگر قواعدی که لازمه‌ی درست اندیشیدن است را به کودک منتقل می‌کند.

در سال‌های اخیر فراوانی کلاس‌های فبک بسیار چشمگیر شده، شما این پدیده را چطور ارزیابی می‌کنید؟

از زمانی که کودک دارای توانایی انتقال فرایندهای ذهنی‌اش باشد و ما بتوانیم با کودک گفتگو کنیم این کندوکاو‌های جمعی کودکان قایل برگزاری است. نکته‌ی مهم این است که کودکان باید با همسالان خود این کندوکاو را انجام دهند چون فقط با همسالان خود تجربه‌ی مشترک دارند و حرف هم را می‌فهمند و گفتگو برایشان معنادار می‌شود. در جواب سوال اینکه این برنامه به دنبال قواعد تفکر صحیح است یا صرفا تفکرورزی، شما بارجوع به کتاب‌های لیپمن به این نکته می‌رسید که هدف لیپمن قواعد تفکر درست است و حتی به دنبال تفکر سطح پایین نیز نیست لیپمن به دنبال تفکر مشارکتی سازنده است که طی آن مهارت سه تفکر خلاق نقادانه و مراقبه‌ای در کودک تقویت می‌شود.

آینده‌ی این برنامه را در جامعه‌ی ایرانی چگونه می‌بینید؟

 من این کلاس‌ها که رشد کرده را مبارک می‌دانم البته اگر واقعا فلسفه برای کودکان باشد و حتی اگر هم این کلاس‌ها، اصیل هم نباشد ولی به نوعی تفکرورزی را به کودکان آموزش دهد، باز هم خوب است. در شرایطی که کودکان ما تبدیل به ربات‌هایی شده بودند که تفکر مستقل ندارند. حال اگر در شرایطی قرار بگیرند که به چالش کشیده شوند و بعضی مهارت‌ها را یاد بگیرند، خیلی خوب است به شرط آنکه تغییر در این برنامه موجب نشود که به جای رشد تفکر باعث‌ عدم اعتماد به نفس شود. در مجموع کلاس‌ها امیدوارکننده‌ هستند. از نظر من، آینده‌ی این برنامه امیدوارکننده است. بزرگوارانی هستند که در بومی‌سازی و تولید محتوای این برنامه پژوهش می‌کنند چیزی که مهم است آنکه تغییرات و خلاقیت‌ها در این برنامه حساب شده باشد اما باتوجه به رشد فضای پژوهشی در ایران و دقت در این زمینه، آموزش تفکر به کودکان در این سرزمین آینده‌ی خوبی پیش‌رو دارد.

فلسفه کودکان تربیت کودکان 



  اخبار برگزیده
  

سیاست‌های ترامپ در مورد خاورمیانه مشخص است، اما سیاست‌های بایدن چگونه خواهد بود؟ قطعا بایدن اعتبار را به توافق هسته‌ای با ایران باز می‌گرداند و معامله قرن را کنار گذاشته، علیه شهرک سازی و الحاق می‌ایستد و رابطه با رهبری فلسطین را از سر می‌گیرد، برای مهار جنون بن سلمان تلاش می‌کند و به دنبال صلح در خلیج فارس خواهد بود.
نامه نیوز خاورمیانه رئیس جمهور ایوانکا ترامپ 

  

افزایش واردات نفت از ایران توسط چین در ماه سپتامبرواردات نفت از ایران توسط چین در ماه سپتامبر افزایش یافت‌.
ایلنا واردات نفت ایران 

  

دیدگاه متفاوت کیهان با نظر رهبر انقلاب: هتک حرمت مسئولان بد است اما ...رهبر معظم انقلاب اسلامی روز شنبه به اقدام اخیر برخی‌ها در مواجهه با دولت و شخص رئیس‌جمهور ‌اشاره کردند و گفتند: «اگرچه در میان این برادران، افراد خوبی هم هستند، اما این کار غلط بود و این موضوع را به‌طور صریح اعلام می‌کنم.»
۵۵ آنلاین رهبر انقلاب دولت رئیس جمهور 

  

یک پیش بینی جذاب برای بازار خودروعضو کمیسیون صنایع مجلس با بیان اینکه هنوز در مورد عرضه خودرو در بورس با وزیرصمت به توافق نرسیده ایم، گفت:در صورت اجرای طرح، اختلاف قیمت حاشیه بازار و کارخانه 70 تا 80 درصد کاهش می‌یابد.
خودروتک بازار خودرو خودرو کمیسیون صنایع و معادن مجلس 

  

آیا موج حمایت از نامزدی ظریف به راه خواهد افتاد؟محمد جواد ظریف چند باری گفته که نامزد انتخابات نخواهد شد، اما زمانه آبستن هزار ماجراست!
مثلث نماز محمد رضا عارف محمد باقر قالیباف 

  

دوئل بایدن و ترامپ در بازار ارز و سکه ایرانکسانی که دلار و سکه دارند، ترجیح می دهند در فضای مجازی به گونه ای فضا را جلوه دهند که ترامپ بار دیگر رییس جمهور خواهد شد، حال آنکه ریال داران، ترجیح می دهند برد بایدن را برجسته کنند.
اقتصادنیوز انتخابات ریاست جمهوری خانواده ریاست جمهوری 

  

تاوان نپیوستن کشور به FATF / چرا لوایح FATF در مجمع تشخیص مصلحت نظام مسکوت ماند؟پس از آنکه گروه ویژه اقدام مالی موسوم به FATF حاضر به همراهی بیشتر با جمهوری اسلامی نشد و نام ایران را در لیست سیاه قرار داد، ناظران از لزوم طی شدن روندی حدودا 10 ساله برای ایجاد فرصتی دوباره به منظور خروج جمهوری اسلامی از لیست سیاه این گروه سخن به میان آوردند و نسبت به عواقب این تصمیم هشدارها دادند ولی باز هم هیچ گوش شنوایی بدهکار این حرف‌ها و توصیه‌ها نبود.
اعتماد مجمع تشخیص مصلحت نظام سازمان ملل متحد سازمان ملل 

  

خبر مهمی که ممکن است بر بورس اثر بگذاردرئیس کل بانک مرکزی دیشب ضمن تکذیب افزایش نرخ سود اعلام کرد که بانک مرکزی به دنبال افزایش نرخ سود نیست. این درحالیست که پیش از این خیلی از فعالان بازار سهام نسبت به افزایش نرخ سود هشدار داده بودند.
گسترش نرخ سود بانکی بانک مرکزی بانک 

  

مسئولانی که یک‌شبه دکتر و مهندس ‌شدند!فریدون جعفری، مدیرکل دفتر بازرسی و پاسخگویی به شکایات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و دستیار ویژه وزیر در امور حقوق شهروندی بار دیگر بر موضوع ⁧مدارک جعلی⁩ برخی از مسئولان انتقاد کرد.
مستقل‌آنلاین وزارت علوم فناوری ثروت 

  

فلاکت و گرفتاری امروز ریشه در در دوره احمدی‌نژاد داردیکدست شدن قدرت اصلا و ابدا به صلاح نیست. اصلاح‌طلبان حتما باید انتخابات 1400 را جدی بگیرند. کشور در زمینه‌های اقتصادی،‌ اجتماعی و فرهنگی با نابهنجاری‌های متعددی روبرو است.
مستقل‌آنلاین مجلس شورای اسلامی رئیس جمهور شورای نگهبان 

  

اولین خودرو روسی به بازار ایران رسید + قیمت یواز پاتریوتاولین خودرو روسی بازار ایران یعنی یواز پاتریوت درآستانه عرضه به بازار قرار گرفته است. تصاویر منتشر شده از نمایندگی این خودرو نشان می دهد که اولین سری پاتریوت ها آماده تحویل شده اند.
خودروتک خودرو بازار خودرو ایران 

  

مدیرعامل آپارات به خاطر انتشار کدام ویدئو بازداشت شد؟حدود یک سال پیش بود که در آپارات ویدئویی بارگذاری شد که حواشی و پیامدهای زیادی برای مدیران آن داشت.
مملکت‌آنلاین مصاحبه بازداشت کودکان 

  

ایران در فهرست سیاه اف ای‌تی‌اف باقی ماندکارگروه ویژه اقدام مالی(FATF) اعلام کرد که ایران همچنان در لیست سیاه این کارگروه باقی می‌ماند.
اقتصادنیوز ایران گروه ویژه اقدام مالی کره شمالی 

  

راهنمای ساخت واکسن کووید 19 از تحقیق و توسعه تا ورود به بازار؛ الزامات رگولاتوری جهت اجراسعید نمکی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در نامه‌ای به شانه‌ساز، معاون وزیر و رییس سازمان غذا و دارو و رضا ملک زاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، «راهنمای ساخت واکسن کووید 19 ازتحقیق و توسعه تا ورود به بازار؛ الزامات رگولاتوری» جهت اجرا را ابلاغ شد.
ایلنا وزارت بهداشت فناوری آموزش 

  

موضع رسمی ایران: دخالتی در انتخابات آمریکا نداریمفارس/ سخنگوی نمایندگی ایران در سازمان ملل در پاسخ‌ به جدیدترین اظهارات «جو بایدن» درباره نقش ایران در انتخابات آمریکا تأکید کرد که جمهوری اسلامی علاقه‌ای به ورود به مناظره‌های انتخاباتی واشنگتن ندارد.
مثلث ایران ایران و روسیه انتخابات ریاست جمهوری 

  اخبار داغ
  

تجارت اعضای بدن کرونایی ها در تبریز صحت دارد؟دادستان عمومی و انقلاب تبریز اعلام کرد: شایعه پراکنان فضای مجازی که تجارت اعضای بدن بیمار کرونایی را شایع کرده بودند در دام قانون گرفتار شدند.
گسترش تجارت تبریز روابط عمومی 

  

تاثیر مخرب کرونا بر بهبود وضعیت بازار نفتدبیرکل اوپک از طولانی شدن احتمالی روند احیای بازار نفت به واسطه شیوع کرونا در جهان خبر داد.
اقتصادنیوز نفت قیمت نفت اوپک 

  

سوپی که شما را مقابل ویروس کرونا ضدضربه می‌کندسوپ عدس یکی از غذا‌هایی است که با توجه به شیوع بیماری همه گیر کرونا و شروع فصل زمستان باید به مصرف آن توجه جدی داشت.
برنا ویروس زمستان 

  

عکس | روحانی واکسن کرونا زد«حسین روحانی» سرمربی ایرانی تیم ملی کاراته روسیه به‌عنوان نخستین ایرانی واکسن کرونا تزریق کرد.
خودروتک کاراته روسیه ایرنا 

  

سقوط آزاد قیمت خودرو/ پراید 30 میلیون ارزان شدریزش قیمت دلار در بازار ، خرید و فروش در بازار خودرو را متوقف کرد.
گسترش قیمت خودرو بازار خودرو 

  

ابهام در مورد برگزاری مسابقات کشتی جام تختی در روزهای کرونایییکی از سؤال‌های بدون پاسخ این روزها، ابهام در خصوص برگزاری کشتی جام بین المللی تختی است که معمولا ابتدای زمستان با شرکت تیم‌های خارجی برگزار می‌شود.
تسنیم فدراسیون کشتی کشتی آزاد صربستان 

  

به گزارش خبرنگار مهر، فرزین رضاعی دوشنبه شب در ستاد استانی مبارزه با کرونا اظهار کرد: متأسفانه اوضاع استان از لحاظ همهگیری ویروس کرونا نگران کننده است و به دلیل بی توجهی برخی شهروندان شاهد افزایش نگران کننده تعداد مبتلایان و فوتی‌ها هستیم. وی افزود: با وارد شدن استان در پیک سوم همهگیری هر روز 30 نفر به تعداد بیماران بستری مبتلا به کرونا در استان اضافه می‌شود و اینک به رقم نگران…
مهر خودرو استان کردستان خبرنگار 

  

آیا کرونا باعث دچار شدن به دیابت می‌شود؟ماریو بوئلنا، پدر 28 ساله آمریکایی در ماه ژوئن (خرداد) دچار تب و تنگی نفس شد و به مدت بعدی آزمایش کرونا دچار شدن او به کووید-19 را تایید کرد.
برنا دیابت پدر ماه 

  

وحشت سازمان بهداشت جهانی از افزایش شیوع کرونا/ آدهانوم : تسلیم نشویدمدیرکل سازمان جهانی بهداشت دوشنبه شب ضمن ابراز نگرانی از «رشد تصاعدی» موارد ابتلا به بیماری ویروس کر
خبرفوری سازمان بهداشت جهانی ویروس دارو 

  

ساعاتی پیش در استادیوم امام‌رضای مشهد، هزاران‌نفر، در جشنی با نام «بیعت با حضرت مهدی» شرکت کرده‌اند. برگزارکنندگان این جشن مدعی شده اند که اجرای مراسم با رعایت کامل پروتکل های بهداشتی انجام شده است.
صراط وزارت بهداشت عکس مشهد 

  

واکاوی تجارب روان شناختی دانشجویان در قرنطینه خانگی کرونایافته های یک تحقیق دانشگاهی نشان می دهد دانشجویان در زمان زندگی در قرنطینه خانگی کرونا با تجربیاتی مانند احساسات منفی، وسواس های فکری عملی، دغدغه های سلامت خانواده و اقتصاد مواجه شدند.
تسنیم سلامت روان روانشناسی درمان 

  

موساد واکسن چینی کرونا را به دست آورده استشبکه 12 تلویزیون اسرائیل گزارش داد که موساد واکسن چینی ضد کرونا را به اراضی اشغالی برده است.
خبرفوری موساد وزارت بهداشت تلویزیون