تسنیم   |  اقتصادی  |  

مزایای توسعه صنعت سی‌ان‌جی در ایران

اگر سوخت CNG در خودروهای سبک و اتوبوس های شهری بطور اصولی و صحیح جایگزین شود، بخش مهمی از مشکل آلودگی هوای کلانشهرها برطرف خواهد شد.

مزایای توسعه صنعت سی‌ان‌جی در ایران

- اخبار اقتصادی -

خبرگزاری تسنیم، سوخت CNG از سال 1380 وارد سبد سوخت حمل و نقل کشور شد و صنعت آن طی دهه 1380 تا 1390 به بلوغ رسید بطوریکه مصرف کنونی آن بالغ بر 21 میلیون متر مکعب در روز است. از جمله دلایل توسعه CNG در ایران می توان به این موارد اشاره کرد: قیمت کمتر نسبت به سوخت مشابه (بنزین)، افزایش اشتغال­زایی، کاهش هزینه های یارانه انرژی از دوش دولت، تنوع بخشیدن به سبد تک سوختی خودروهای سبک کشور و آلایندگی کمتر نسبت به بنزین و گازوئیل. در ادامه به جزئیات بیشتری درباره هر یک از مزیت های CNG پرداخته می شود.

اقتصاد خانوار

قیمت CNG از ابتدای ورود آن به سبد سوخت کشور، اختلاف زیادی با قیمت بنزین داشته است. هر چند که این اختلاف قیمت در طی زمان کاهش یافته است، اما با این وجود همچنان قیمت هر متر مکعب CNG نصف قیمت یک لیتر بنزین است. نمودار زیر قیمت هر لیتر بنزین و هر متر مکعب CNG را طی سال های مختلف نشان می دهد.

بر اساس قیمت های فعلی می توان محاسبه کرد که یک خانوار با مصرف متوسط بنزین، چه مقدار می تواند با CNG در هزینه های خود صرفه جویی کند. یک خودروی شخصی بطور متعارف در ماه 80 لیتر بنزین مصرف می کند که تقریبا معادل 1000 لیتر (یک میلیون تومان) در سال است. اگر پیمایش هر متر مکعب سی­ان­جی برابر یک لیتر بنزین فرض شود، بنزین سالانه مورد نیاز هر خودرو می تواند با 1000 مترمکعب سی­ان­جی جایگزین شود. هزینه هر متر مکعب سی­ان­جی برابر 414 تومان می باشد؛ لذا میزان صرفه جویی سالانه جایگزینی سی­ان­جی بجای بنزین معادل 600 هزار تومان است. حال اگر میزان مصرف بنزین یک خانوار بیشتر از 80 لیتر در ماه باشد، میزان صرفه جویی سالانه جایگزینی سی­ان­جی با بنزین برای آن خانواده با استفاده از نمودار زیر قابل استخراج است.

حال اگر یک خانوار با درآمد ماهانه 2 میلیون تومان و مصرف 80 لیتر بنزین در ماه در نظر گرفته شود، جایگزینی سی­ان­جی با بنزین می تواند کل هزینه های سالانه این خانوار را تا 2.5 % کاهش دهد. این در حالیست که بر اساس گزارش منتشر شده از بانک مرکزی، متوسط سهم هزینه های حمل و نقل در سبد هزینه های خانوار معادل 12.5% است. از این رو با مصرف سی­ان­جی بجای بنزین، هزینه های حمل و نقل خانوار یادشده، تا 20% کاهش می یابد.

اشتغال‌­زایی

توسعه CNG نیاز به جایگاه های سوخت رسانی دارد تا گاز را از خط لوله به داخل مخزن خودرو تزریق کند. همچنین خودروهای بنزین­سوز نیازمند مخزن مخصوص و تجهیزات دیگری برای سازگاری با سوخت CNG هستند. از طرفی بهره برداری از هر بخش نیاز به شرکت های بهره بردار و پشتیبان است. در حال حاضر روند صنعت سی­ان­جی تا جایی ادامه پیدا کرده است که هم اکنون 2435 جایگاه عرضه سی­ان­جی، 4.5 میلیون خودروی دوگانه سوز، 12 شرکت تأمین کننده تجهیزات جایگاهی، 6 شرکت تأمین کننده تجهیزات خودرویی، 6 شرکت تولید مخازن سی­ان­جی، 293 شرکت بهره بردار جایگاه و 63 شرکت تعمیر و نگهداشت جایگاه در کشور موجود است. این به معنای اشتغال­زایی برای افرادی است که تا قبل از ورود CNG بیکار بوده یا به شغل های غیرمرتبط مشغول بوده اند.

کاهش یارانه انرژی

کشور ایران از سال 1380 تا 1394 بیش از 860 میلیارد دلار یارانه به فرآورده های نفتی تخصیص داده است که مقایسه آن با GDP کشور [که حدود 450 میلیارد دلار است] نشان دهده یک هزینه بسیار گزاف برای کشور است. سهم بنزین از میزان یارانه انرژی یادشده بالغ بر 120 میلیارد دلار بوده است. از این رو دولت تصمیم گرفت تا برای مدیریت مصرف و کاهش واردات بنزین، بخشی از تقاضای بنزین را با CNG تأمین کند. شکل زیر نشان دهنده میزان جانشینی CNG با بنزین وارداتی است.

بخش بنفش نمودار که نشان دهنده سی­ان­جی جایگزین شده با بنزین است، حجمی معادل 63 میلیارد متر مکعب دارد که پیمایش آن تقریبا معادل 63 میلیارد لیتر است. چنانچه سی­ان­جی از سال 1384 وارد سبد سوخت کشور نمی شد، کشور می بایست 63 میلیارد لیتر بیشتر بنزین وارد می کرد تا تقاضا را تأمین نماید.

با نگاهی دقیق به رشد بالای مصرف فرآورده های مایع در کشور و بخصوص بنزین در چند سال گذشته (میانگین 7.5 درصد رشد سالانه در سه سال اخیر) می توان پیش بینی کرد که ادامه این روند صعودی مصرف اگر فقط برای بنزین ادامه داشته باشد، در سال 1412 میزان مصرف بنزین کشور به 262 میلیون لیتر بنزین می رسد که نیاز به واردات حدود 155 میلیون لیتر بنزین را به وجود می آورد که بخشی از این تقاضای جدید می تواند با CNG تأمین شود. البته جایگزینی CNG با بنزین می بایست همراه با مکانیزم های نرم افزاری مانند قیمت گذاری و مکانیزم های سخت افزاری مانند تأمین زیرساخت های لازم نظیر خودرو و جایگاه باشد.

تنوع سبد سوخت

دولت یا حاکمیت در کشورهای مختلف دنیا برای مدیریت مصرف بخش حمل و نقل تدابیر مختلفی اندیشیده اند. همچنین برای خودروهای سواری که صاحبانشان را مردم تشکیل می دهند، معمولا سیاست های ویژه ای اتخاذ شده تا مصرف انرژی در این بخش نیز کنترل شود. راه های متعددی برای تأمین امنیت انرژی و تعدیل مصرف سوخت در خودروهای سواری وجود دارد که عبارتند از: تنوع بخشی به سبد سوخت مصرفی در خودروهای سبک، بهینه سازی فنی خودروها، افزایش قیمت سوخت و خودرو، اخذ مالیات سوخت، عوارض جاده ای، عوارض سالیانه خودرو، مالیات بر مالکیت خودرو و... .

تنوع بخشی به سبد سوخت مصرفی یکی از راه های تأمین امنیت عرضه سوخت خودروها در جهان است و این مهم از آن رو محقق می شود که اتکا به سوختی خاص در بخش حمل و نقل را از بین می برد. از این رو هر کشور متناسب با مزیت های نسبی خود، سبد سوختی مطمئن طراحی می کند. کشور ایران نیز با توجه به ذخایر عظیم گاز خود، گاز طبیعی را بطور گسترده در بخش های مختلف بخصوص در بخش حمل و نقل و به شکل CNG توسعه داده است. لذا در شرایط مختلف قیمتی و فصلی، دولت می تواند با توازن بین بنزین و CNG به سود بیشتری نسبت به حالت تک سوختی دست پیدا کند.

سوخت پاک

یکی از معضلات مهم ولاینحل کلانشهرها، مسئله آلودگی هواست که غالبا به دلیل تردد خودروها به وجود می آید. از آنجا که سوخت CNG نسبت به بنزین و گازوئیل آلایندگی کمتری دارد، جایگزینی آن با بنزین و گازوئیل می تواند به کاهش آلاینده های هوا کمک قابل توجهی کند. شکل[1] زیر آلایندگی سوخت های مختلف را با یکدیگر مقایسه کرده است.

با توجه به شکل فوق، آلایندگی CNG در مواد خطرناک مانند PM، SOx و NOx بسیار کمتر از بنزین و گازوئیل است. حال اگر سوخت CNG در خودروهای سبک و اتوبوس های شهری بطور اصولی و صحیح جایگزین شود، بخش مهمی از مشکل آلودگی هوای کلانشهرها برطرف خواهد شد.

* محمد‌جواد ساکت - دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مهندسی سیستم‌های انرژی دانشگاه صنعتی شریف

چقدر از ظرفیت نصب شده عرضه سوخت CNG استفاده می‌کنیم؟

[1] پژوهش مؤسسه مطالعات انرژی، http://www.air-quality.org.uk/26.php

انتهای پیام/

صنعت ایران بانک مرکزی 



  اخبار برگزیده
  

عقب نشینی دلار در پی تحریم های شب گذشته علیه ایراناقتصاد نیوز: اعلام تحریم‌های جدید علیه ایران توسط کاخ سفید باعث عقب نشینی شاخص دلار به کانال 95 واحد شد.
اقتصادنیوز دلار ایران اقتصاد 

  

واکنش موسوی سخنگوی وزارت خارجه به تحریم رهبری و «ظریف»سخنگوی وزارت خارجه کشورمان به تصمیم اخیر آمریکا برای تحریم رهبری ایران و محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه واکنش نشان داد.
مثلث وزارت خارجه توئیتر دولت 

  

قیمت گذاری خودرو براساس «حاشیه» کدام بازار؟در‌حالی‌که قیمت‌های ارائه شده در طرح فروش روزانه خودروسازان حکایت از تعلیق مصوبه قیمت‌گذاری خودرو در حاشیه بازار دارد، رئیس سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان تاکید کرده قیمت‌ها متناسب با حاشیه بازار بهمن 97 تعیین شده‌اند.
خودروتک قیمت خودرو خودروسازان 

  

«مارک دائو»، روزنامه نگار ، تنش‌های موجود بین ایران و امریکا را در فرانس 24 تحلیل کرده و نوشته است: دونالد ترامپ در حال بازی با کارت فشار حداکثری بر ایران برای بازگرداندن آنها به میز مذاکره است. یک استراتژی بی‌خطر که احتمال برافروختن آتش در خاورمیانه را افزایش داده است.
نامه نیوز ایران هسته ای بازی 

  

معاون حقوقی رئیس جمهور: مردم باید همه چیز را بدانندروزنامه ایران: لایحه شفافیت یکی از مهم‌ترین لوایح دولت اعتدال حالا در مجلس است و همه چشم‌ها به بهارستان است تا ببینند نمایندگان مردم از آزمون آن سربلند بیرون می‌آیند یا نه.
مثلث رئیس جمهور ایران روزنامه ایران 

  

درخواست جدید خودروسازان برای افزایش قیمت خودروخودروسازان دوباره درخواست گرانی دادند! این خبر را فیاض، مشاور وزیر صنعت به «شهروند» اعلام می‌کند و البته اصرار هم دارد به جای «افزایش قیمت» از واژه «اصلاح قیمت» استفاده کند. او البته توضیح می‌دهد که درخواست خودروسازان برای اصلاح قیمت در حال بررسی است.
خودروتک خودروسازان افزایش قیمت قیمت 

  

آمریکا در پی اقدامات خصمانه خود، تحریم‌های جدیدی را علیه مقام معظم رهبری وضع کرده است.
نامه نیوز ایران دونالد ترامپ ترامپ 

  

«روحانی» اعتراض، «جهانگیری» سکوتمستقل آنلاین/ گروه سیاسی ــ هرمز شریفیان ــ این نخستین بار نیست که «حسن روحانی»، رئیس جمهوری با معاون اول خود، «اسحاق جهانگیری» درباره برخی موضوعات به اختلاف‌نظرهای جدی بر می‌خورند.
مستقل‌آنلاین حسن روحانی اسحاق جهانگیری رئیس جمهور 

  

ذوالنوری و پور مختار ملاقات با بابک زنجانی را تکذیب کردندمستقل آنلاین/از روز شنبه در محافل سیاسی و فضای مجازی شایعه شد که چندتن از نمایندگان اصولگرا متمایل به جبهه پایداری در زندان اوین حضور یافته و با بابک زنجانی غارتگر بزرگ نفتی ملاقات هایی داشته اند.
مستقل‌آنلاین زندان اوین بابک زنجانی شبکه های مجازی 

  

پشت‌پرده اتاق عملیاتِ ضدزنگنه و دیدار با "بابک زنجانی" در زندان/ صداوسیما طرفِ کیست؟مستقل آنلاین/یکی از برنامه‌های صبحگاهی شبکه سوم سیما با دعوت از علیرضا زاکانی نماینده اصولگرای پیشین مجلس و از جمله سرسخت‌ترین دلواپسان حوزه نفت و دیپلماسی، 20 دقیقه به طرح انتقادها و مدعیاتِ اثبات‌نشده علیه وزارت نفت و وزیر نفت جمهوری اسلامی اختصاص داد.
مستقل‌آنلاین روزنامه وزارت نفت تلویزیون 

  اخبار داغ
  

ارزش 300 میلیارد دلاری ارزهای رمزپایه در دنیا / ماینرهای بیت‌کوین فرصتند یا قاچاقچی؟عضو کمیسیون اقتصاد نوآوری و تحول دیجیتال اتاق بازرگانی تهران با تاکید بر ضرورت بسترسازی دولت و حاکمیت برای استفاده از ظرفیت ماینرهای خانگی و استخراج بیت‌کوین، جزئیاتی از فرصت سازی ارزهای رمزپایه برای کشور را تشریح کرد.
تسنیم بیت کوین اقتصاد نوآوری 

  

ایران بالاترین تولید کننده فرآورده‌های با کیفیت و با ارزش افزوده بالا در منطقهمدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران گفت: ایران بین کشورهای منطقه، بالاترین میزان تولید فرآورده‌های با کیفیت و با ارزش افزوده بالا را دارد.
ایلنا ایران تولید کالاهای اساسی 

  

گزارش «اقتصادنیوز» از بازار طلا و ارز پایتخت؛ نوسان کم‌دامنه و ریزش محدود قیمت‌هااقتصادنیوز؛ امروز سه‌شنبه 4 تیرماه 1398 بازار طلا و ارز پایتخت روز آرامی را سپری کرد و برخلاف انتظار بسیاری از معامله‌گران قیمت‌ها مسیر کاهشی را پیش گرفتند. عصر امروز دلار در بازار آزاد زیر 13200 تومان رفت و صرافی ملی قیمت خریدوفروش دلار و یورو را 100 تومان کاهش داد تا نرخ رسمی دلار در محدوده 13000 تا 13100 تومانی قرار گیرد. سکه طرح جدید به زیر مرز 4...
اقتصادنیوز بازار طلا و ارز بازی سکه و طلا 

  

تورم عجیب در استان ایلام​اقتصادنیوز: بیشترین نرخ تورم دوازده ماهه مربوط به استان کردستان (45,1 درصد) و کمترین آن مربوط به استان­ قم (31.4 درصد) است. شکاف نرخ تورم دوازده ماهه استان ها در خرداد ماه 13.7 درصد است که نسبت به ماه قبل 1.3 واحد درصد افزایش نشان می­دهد.
اقتصادنیوز تورم استان آذربایجان غربی استان البرز 

  

«آسیب‌شناسی و ارزیابی سیاست‌های کلی مسکن» در دستور کار کمیسیون زیربنایی مجمع قرار گرفتپس از بررسی طرح مطالعاتی ارزیابی راهبردی سیاست‌های کلی مسکن موضوع آسیب‌شناسی و ارزیابی سیاست‌های کلی مسکن در دستور کار کمیسیون زیربنائی و تولیدی مجمع تشخیص مصلحت نظام قرار گرفت.
ایلنا دولت مسکن درآمد 

  

ادامه بررسی شور دوم لایحه مالیات بر ارزش افزوده/جلسه آتی گزارش کمیسیون نهایی می شود سیدحسن حسینی شاهرودی سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در تشریح نشست امروز کمیسیون متبوع خود، گفت: ادامه بررسی شور دوم لایحه مالیات بر ارزش افزوده، دستورکار امروز کمیسیون اقتصادی بود که پیشنهادات نمایندگان در اصلاح برخی بندهای این لایحه مطرح شد. نماینده مردم شاهرود و میامی در مجلس شورای اسلامی، با بیان اینکه تاکنون پیشنهادات مختلفی…
خانه‌ملت مجلس شورای اسلامی مالیات مالیات بر ارزش افزوده