قیچی دو لبه پولی- مالی

​اگر چه فعلا نرخ رشد نقدینگی در اقتصاد ایران کمتر از میانگین بلندمدت است، ولی به دلایل مختلف، مساله رشد نقدینگی در سال جاری و تبعات آتی آن، از موضوعیت و اهمیت بسیار برخوردار است. در سال جاری،‌ دو عامل کسری بودجه دولت و مشکلات ساختاری نظام بانکی، به‌طور بالقوه زمینه رشد فزاینده نقدینگی را فراهم خواهند کرد...

قیچی دو لبه پولی- مالی

برای توضیح بیشتر باید بیان کرد که اقتصاد ایران از یک طرف با کاهش سرمایه‌گذاری، تحریم‌های خارجی و محیط کسب‌وکار نامساعد مواجه است که موجب تضعیف ظرفیت‌های تولید و کاهش رشد اقتصادی شده است. کاهش تولید، ناگزیر کاهش درآمدهای مالیاتی دولت را به دنبال داشته و این روند ادامه خواهد داشت. از طرف دیگر با تشدید تحریم‌ها، درآمدهای نفتی دولت نیز کاهش یافته و انتظار می‌رود این کاهش طی ماه‌های آتی روند فزاینده داشته باشد. عوامل مذکور موجب تشدید کسری بودجه دولت در ماه‌های آینده خواهد شد. در این شرایط، این نگرانی وجود دارد که دولت به ناچار و به دفعات، از طریق انتشار گسترده اوراق و همچنین با افزایش بدهی به بانک‌ها، بخشی از کسری بودجه خود را جبران کند.

از طرف دیگر احتمال دارد دولت برای جبران کسری خود یا برای تامین هزینه‌های ضروری مانند جبران خرابی‌های سیل، اقدام به برداشت ریالی از منابع صندوق توسعه ملی کند که منجر به افزایش پایه پولی خواهد شد. از جانب دیگر، عواملی مانند مشکلات ساختاری بانک‌ها، افزایش مطالبات معوق بانک‌ها از بنگاه‌ها در اثر رکود تولید، تحمیل بدهی دولت به بانک‌ها و نظایر آن، همگی منجر به افزایش روند اضافه برداشت بانک‌ها از منابع بانک مرکزی خواهد شد. سه دسته عوامل مذکور، یعنی افزایش اضافه‌برداشت بانک‌ها، افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی و افزایش خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی، در نهایت منجر به رشد پایه پولی و شتاب‌گرفتن رشد نقدینگی خواهد شد.

استفاده از منابع بانک مرکزی برای حل مشکلات دولت و نظام بانکی، در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری مخاطره‌آمیز است. در عمل آنچه ثبات اقتصاد کشور را تهدید می‌کند، این است که بدون اصلاحات اساسی در ساختار بودجه دولت، منابع بانک مرکزی صرف جبران ناکارآیی سیاست‌های مالی و ناکارآمدی بودجه خواهد شد که حد یقفی نیز بر آن متصور نیست. همچنین بدون اصلاحات اساسی در ساختار نظام بانکی کشور، هرگونه استفاده از منابع بانک مرکزی برای حل مشکلات بانک‌ها،‌ در واقع بحران بانکی را به تعویق انداخته و هزینه‌های تورمی آن را در ابعادی وسیع به کل اقتصاد تحمیل خواهد کرد. بدیهی است بدون اصلاحات ساختاری در نظام بانکی، روند فزاینده اضافه‌برداشت بانک‌ها تداوم خواهد داشت و بانک مرکزی کماکان جبران‌کننده مشکلات ساختاری نظام بانکی خواهد بود. در مورد کسری بودجه نیز،‌ نگرانی‌های جدی وجود دارد. در سال گذشته، بخش قابل توجهی از درآمدهای پیش‌بینی شده دولت محقق نشد.

در سال جاری انتظار می‌رود رکود اقتصادی کمی بیش از سال گذشته باشد و در نتیجه میزان عدم‌تحقق درآمدهای پیش‌بینی شده احتمالا افزایش خواهد یافت. همچنین بخش قابل‌توجهی از رقم پیش‌بینی‌شده در قانون بودجه برای واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای با توجه به چشم‌انداز تحریم‌های نفتی، احتمالا محقق نخواهد شد. با وجود کسری بودجه جدی دولت، همچنان دولت متعهد به مخارجی است که از عهده پرداخت آن برنمی‌آید. دولت در سال جاری حقوق کارکنان خود را افزایش داده است و یارانه نقدی را همانند قبل پرداخت می‌کند. در شرایط کسری بودجه، به جای اصلاحات گسترده در بازار انرژی، طرح‌های بسیار محتاطانه‌ای با تغییرات جزئی در شرایط موجود در دستور کار قرار دارد که نمی‌تواند گشایش عمده‌ای در تنگنای مالی دولت ایجاد کند. این نگرانی وجود دارد که در ماه‌های آینده و با تعمیق رکود، دولت تحت فشار قرار گرفته و اقدام به افزایش حقوق کارکنان یا سایر پرداخت‌های دیگر کند. این مساله کسری بودجه را تشدید کرده و دولت را بیشتر به سوی منابع بانک مرکزی سوق خواهد داد.

عواملی مانند کسری بودجه فزاینده دولت، مشکلات ساختاری نظام بانکی، انتقال هزینه‌های ناشی از تحریم‌ها به منابع بانک مرکزی، فقدان شفافیت و انضباط مالی در بخش عمومی، بدهی‌های فزاینده دولت، تداوم سیاست‌های مخربی مانند توزیع یارانه‌های غیرهدفمند و پرداخت یارانه انرژی، فقدان استقلال و کارآیی لازم بانک مرکزی و ناکارآیی بسیار جدی سیاست‌های مالی دولت، ممکن است با شتابی غافلگیرکننده منجر به جهش نقدینگی در اقتصاد شود. جهش نقدینگی در شرایط رکود اقتصادی می‌تواند زمینه شکل‌گیری تورم‌های بسیار بالا و غیرقابل مهار را فراهم کند.

به نظر می‌رسد هنوز سیاست‌گذار به حد کافی نسبت به تبعات رشد نقدینگی حساسیت ندارد. باید تاکید کرد که لازم است در شیوه‌های جبران کسری بودجه و مواجهه با مشکلات نظام بانکی، توجه کافی به تبعات مخرب رشد نقدینگی معطوف شود. بنابراین اصلاح نظام بانکی و اصلاح سیاست‌های مالی دولت، حتی در شرایط فعلی، بیش از همیشه اولویت می‌یابد. عجالتا توصیه می‌شود مشکلات کسری بودجه دولت از طریق شیوه‌های کم‌هزینه‌تر مانند اصلاح سیاست ارزی و تک‌نرخی کردن ارز، واگذاری دارایی‌های دولت، اصلاح بازار انرژی و مالیات بر دارایی، چاره‌جویی شود. فشار بر منابع بانکی و منابع بانک مرکزی برای حل کسری بودجه، تبعات بسیار مخربی به دنبال خواهد داشت.

این مطلب برایم مفید است 0

دولت صندوق توسعه ملی مالیات 



  اخبار برگزیده
  

گران‌ترین مربی لیگ هجدهم فوتبال ایران چه کسی بود؟اقتصاد نیوز:در لیگی که تمام شد برخی باشگاه‌ها قراردادهای سنگینی با مربیان خود داشتند.
اقتصادنیوز لیگ برتر فوتبال ایران 

  

سخنگوی وزارت خارجه چین، با اشاره به دیدار هفته گذشته محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران با همتای چینی‌اش، گفت: دو طرف بر سر مشکلات دوجانبه و همچنین تحولات اخیر حول محور ایران صحبت کردند. وی در ادامه افزود: آمریکا واردات نفت سایر کشورها از ایران را مختل کرده است. آمریکا همچنین از برجام نیز خارج شده و دیگر کشورها را به نسبت به انجام وظایفشان ذیل این توافق تهدید می‌کند
نامه نیوز چین ایران و چین ایران 

  

أیا مذاکره ایران و آمریکا شروع شده است؟رئیس‌جمهور آمریکا برخی خبرها در مورد مذاکره با ایران را تکذیب کرد.
مثلث ایران ایران و آمریکا اقتصاد ایران 

  

بازگشت شورای رقابت، قیمت خودرو را کاهش می دهد؟یکشنبه گذشته اما مجلس شورای اسلامی با برگرداندن شورای رقابت به پروسه قیمت‌گذاری، تیر خلاص را به آزادسازی بازار خودرو زد. طبق مصوبه مجلس، خودروسازان باید قیمت تمام شده، سود حاصله و قیمت قطعی محصولات خود را به شورای رقابت اعلام کنند...
خودروتک مجلس شورای اسلامی شورای نگهبان شورای رقابت 

  

3 مامور پلیس مورد حمله قرار گرفتند و کشته شدند.
نامه نیوز پلیس دولت کابل 

  

اسرار وزارت نفت فاش می شود؟/ پشت پرده تلاش برای استیضاح وزیر کابینه روحانیاین استیضاح به جایی نمی‌رسد. نظام قدر آقای زنگنه و توانایی‌های او را می‌شناسد و برخی جریان‌ها بیهوده برای زدن او تلاش می‌کنند
مثلث وزارت نفت نفت صادرات نفت 

  

اندیشکده آمریکایی «موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک» گزارش داد: حملات به نفتکش‌ها در نزدیکی تنگه هرمز و یک خط لوله نفت عربستان سعودی می‌تواند موجب افزایش قیمت جهانی نفت شود. ایران بدین‌ترتیب آسیب‌پذیری امارات و عربستان را یادآور شد.
نامه نیوز ایران تهران ریاض 

  

هیچ کس نمی تواند قطعات تقلبی خودرو را تشخیص بدهددر حالی عرضه لوازم یدکی تقلبی در بازار زیاد شده که این موضوع می‌تواند خطرات زیادی را برای مصرف کنندگان در پی داشته باشد. با تغییرات قیمت ارز و مشکلاتی که در این زمینه به وجود آمد و کمبود این قطعات موجب شد قیمت لوازم یدکی خودرو در بازار افزایش یابد و این موضوع مشکلاتی را برای مصرف کنندگان ایجاد کرد.
خودروتک خودرو خودروسازان ایران 

  

مصوبه ای در جهت کاهش قیمت خودروهای وارداتیعضو کمیسیون اقتصادی مجلس معتقد است مصوبه مجلس درباره واردات خودرو‌های تمام برقی و تمام هیبریدی به مدت 5 سال،آنهم بدون اخذ عوارض و حقوق ورودی می‌تواند قیمت خودرو را به شدت کاهش دهد.
خودروتک مجلس شورای اسلامی کمیسیون صنایع و معادن مجلس واردات خودرو 

  اخبار داغ
  

مبارزه با مواد مخدر با مشارکت مردم امکان پذیر استزنجان- ایرنا- سرپرست دبیرخانه شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان زنجان با اشاره به نقشه راه این شورا در سال جاری، گفت: کمیته های پنج گانه این شورا، برنامه های محوری خود را با هدف اجتماعی کردن و مشارکت مردم در مبارزه با مواد مخدر تدوین کرده اند.
ایرنا مواد مخدر استان زنجان زنجان 

  

تحقق تعالی مدیریت مدرسه با ارزیابی دقیق و شفاف میسر استارومیه- ایرنا- معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش آذربایجان غربی با بیان اینکه تحقق تعالی مدیریت مدرسه با وجود ارزیابان دقیق و ارزیابی های شفاف میسر است، گفت: در راستای اجرای سیاست های مدرسه محوری، آموزش ارزیابان طرح تعالی مدیریت مدرسه در استان در دستور کار قرار دارد.
ایرنا مدرسه ارومیه آموزش 

  

پورابراهیمی: بازار متشکل ارزی تا پایان خردادماه راه اندازی می شودتهران-ایرنا- رییس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی از راه اندازی بازار متشکل ارزی تا پایان خردادماه خبر داد و گفت: این بازار موجب می شود که نرخ هایی همانند بازار سنا و امثال آن به تدریج کنار گذاشته شود.
ایرنا مجلس شورای اسلامی کمیسیون اقتصادی مجلس تهران 

  

13 میلیارد دلار ارز دولتی به چه کسی داده شد؟نماینده مردم بروجرد در مجلس ضمن انتقاد از عملکرد دولت گفت: بین کشوری که دولت مستقر دارد با کشوری که دولت مستقر ندارد باید تفاوت باشد.
مثلث دلار ارز ارز دولتی 

  

بخشی از کاهش قیمت ارز به دلیل بازگشت ارز صادراتی استرئیس کل اسبق بانک مرکزی گفت: بخشی از کاهش قیمت ارز در هفته اخیر، ناشی از عرضه ارز صادراتی در بازار بوده که اگر این سیاست بخوبی ادامه یابد، آثار و نتایج مثبتی در بازار ارز خواهد داشت.
تسنیم ایرانیان خارج از کشور قیمت ارز قیمت 

  

شاخص بورس، امروز تحت تاثیر خبرهای ارزی بودتهران- ایرنا- یک کارشناس بازار سرمایه گفت: خبر بسته ارزی مبنی بر اینکه شرکت های پتروشیمی 60 درصد و سایر صنایع 50 درصد از ارز حاصل از صادرات خود را می توانند در سامانه نیما عرضه کنند و باقی آن را به بازار فیزیکی وارد کنند، تاثیری مثبت بر روند امروز معاملات بازار سرمایه گذاشت.
ایرنا شاخص تهران ایرنا 

  

مبارزه با اعتیاد مستلزم آموزش‌های عمومی و مشارکت‌ مردمی استتبریز - ایرنا - استاندار آذربایجان شرقی با تاکید بر اینکه مبارزه با اعتیاد باید با عزم و تلاش جمعی به یک گفتمان عمومی تبدیل شود، گفت: مبارزه با اعتیاد، اولویت نخست در حوزه کارهای فرهنگی است و فضای عمومی جامعه باید برای حرکت در این مسیر آماده شود.
ایرنا ترک اعتیاد اعتیاد آموزش