قیچی دو لبه پولی- مالی

​اگر چه فعلا نرخ رشد نقدینگی در اقتصاد ایران کمتر از میانگین بلندمدت است، ولی به دلایل مختلف، مساله رشد نقدینگی در سال جاری و تبعات آتی آن، از موضوعیت و اهمیت بسیار برخوردار است. در سال جاری،‌ دو عامل کسری بودجه دولت و مشکلات ساختاری نظام بانکی، به‌طور بالقوه زمینه رشد فزاینده نقدینگی را فراهم خواهند کرد...

قیچی دو لبه پولی- مالی

برای توضیح بیشتر باید بیان کرد که اقتصاد ایران از یک طرف با کاهش سرمایه‌گذاری، تحریم‌های خارجی و محیط کسب‌وکار نامساعد مواجه است که موجب تضعیف ظرفیت‌های تولید و کاهش رشد اقتصادی شده است. کاهش تولید، ناگزیر کاهش درآمدهای مالیاتی دولت را به دنبال داشته و این روند ادامه خواهد داشت. از طرف دیگر با تشدید تحریم‌ها، درآمدهای نفتی دولت نیز کاهش یافته و انتظار می‌رود این کاهش طی ماه‌های آتی روند فزاینده داشته باشد. عوامل مذکور موجب تشدید کسری بودجه دولت در ماه‌های آینده خواهد شد. در این شرایط، این نگرانی وجود دارد که دولت به ناچار و به دفعات، از طریق انتشار گسترده اوراق و همچنین با افزایش بدهی به بانک‌ها، بخشی از کسری بودجه خود را جبران کند.

از طرف دیگر احتمال دارد دولت برای جبران کسری خود یا برای تامین هزینه‌های ضروری مانند جبران خرابی‌های سیل، اقدام به برداشت ریالی از منابع صندوق توسعه ملی کند که منجر به افزایش پایه پولی خواهد شد. از جانب دیگر، عواملی مانند مشکلات ساختاری بانک‌ها، افزایش مطالبات معوق بانک‌ها از بنگاه‌ها در اثر رکود تولید، تحمیل بدهی دولت به بانک‌ها و نظایر آن، همگی منجر به افزایش روند اضافه برداشت بانک‌ها از منابع بانک مرکزی خواهد شد. سه دسته عوامل مذکور، یعنی افزایش اضافه‌برداشت بانک‌ها، افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی و افزایش خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی، در نهایت منجر به رشد پایه پولی و شتاب‌گرفتن رشد نقدینگی خواهد شد.

استفاده از منابع بانک مرکزی برای حل مشکلات دولت و نظام بانکی، در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری مخاطره‌آمیز است. در عمل آنچه ثبات اقتصاد کشور را تهدید می‌کند، این است که بدون اصلاحات اساسی در ساختار بودجه دولت، منابع بانک مرکزی صرف جبران ناکارآیی سیاست‌های مالی و ناکارآمدی بودجه خواهد شد که حد یقفی نیز بر آن متصور نیست. همچنین بدون اصلاحات اساسی در ساختار نظام بانکی کشور، هرگونه استفاده از منابع بانک مرکزی برای حل مشکلات بانک‌ها،‌ در واقع بحران بانکی را به تعویق انداخته و هزینه‌های تورمی آن را در ابعادی وسیع به کل اقتصاد تحمیل خواهد کرد. بدیهی است بدون اصلاحات ساختاری در نظام بانکی، روند فزاینده اضافه‌برداشت بانک‌ها تداوم خواهد داشت و بانک مرکزی کماکان جبران‌کننده مشکلات ساختاری نظام بانکی خواهد بود. در مورد کسری بودجه نیز،‌ نگرانی‌های جدی وجود دارد. در سال گذشته، بخش قابل توجهی از درآمدهای پیش‌بینی شده دولت محقق نشد.

در سال جاری انتظار می‌رود رکود اقتصادی کمی بیش از سال گذشته باشد و در نتیجه میزان عدم‌تحقق درآمدهای پیش‌بینی شده احتمالا افزایش خواهد یافت. همچنین بخش قابل‌توجهی از رقم پیش‌بینی‌شده در قانون بودجه برای واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای با توجه به چشم‌انداز تحریم‌های نفتی، احتمالا محقق نخواهد شد. با وجود کسری بودجه جدی دولت، همچنان دولت متعهد به مخارجی است که از عهده پرداخت آن برنمی‌آید. دولت در سال جاری حقوق کارکنان خود را افزایش داده است و یارانه نقدی را همانند قبل پرداخت می‌کند. در شرایط کسری بودجه، به جای اصلاحات گسترده در بازار انرژی، طرح‌های بسیار محتاطانه‌ای با تغییرات جزئی در شرایط موجود در دستور کار قرار دارد که نمی‌تواند گشایش عمده‌ای در تنگنای مالی دولت ایجاد کند. این نگرانی وجود دارد که در ماه‌های آینده و با تعمیق رکود، دولت تحت فشار قرار گرفته و اقدام به افزایش حقوق کارکنان یا سایر پرداخت‌های دیگر کند. این مساله کسری بودجه را تشدید کرده و دولت را بیشتر به سوی منابع بانک مرکزی سوق خواهد داد.

عواملی مانند کسری بودجه فزاینده دولت، مشکلات ساختاری نظام بانکی، انتقال هزینه‌های ناشی از تحریم‌ها به منابع بانک مرکزی، فقدان شفافیت و انضباط مالی در بخش عمومی، بدهی‌های فزاینده دولت، تداوم سیاست‌های مخربی مانند توزیع یارانه‌های غیرهدفمند و پرداخت یارانه انرژی، فقدان استقلال و کارآیی لازم بانک مرکزی و ناکارآیی بسیار جدی سیاست‌های مالی دولت، ممکن است با شتابی غافلگیرکننده منجر به جهش نقدینگی در اقتصاد شود. جهش نقدینگی در شرایط رکود اقتصادی می‌تواند زمینه شکل‌گیری تورم‌های بسیار بالا و غیرقابل مهار را فراهم کند.

به نظر می‌رسد هنوز سیاست‌گذار به حد کافی نسبت به تبعات رشد نقدینگی حساسیت ندارد. باید تاکید کرد که لازم است در شیوه‌های جبران کسری بودجه و مواجهه با مشکلات نظام بانکی، توجه کافی به تبعات مخرب رشد نقدینگی معطوف شود. بنابراین اصلاح نظام بانکی و اصلاح سیاست‌های مالی دولت، حتی در شرایط فعلی، بیش از همیشه اولویت می‌یابد. عجالتا توصیه می‌شود مشکلات کسری بودجه دولت از طریق شیوه‌های کم‌هزینه‌تر مانند اصلاح سیاست ارزی و تک‌نرخی کردن ارز، واگذاری دارایی‌های دولت، اصلاح بازار انرژی و مالیات بر دارایی، چاره‌جویی شود. فشار بر منابع بانکی و منابع بانک مرکزی برای حل کسری بودجه، تبعات بسیار مخربی به دنبال خواهد داشت.

این مطلب برایم مفید است 0

دولت صندوق توسعه ملی مالیات 



  اخبار برگزیده
  

نماینده اصلاح طلب: محدودیت تردد ظریف در نیویورک نشانگر ترس آمریکا از رایزنی‌های ایران استنماینده مردم تهران در مجلس محدودیت تردد وزیر امور خارجه در سفر کاری به نیویورک را نشانگر ترس و واهمه دولت آمریکا از رایزنی‌ها و حضور مؤثر و تأثیر گذاری دیپلماسی رسانه‌ای ظریف بر افکار عمومی آمریکا و جهان دانست.
مثلث فاطمه ذوالقدر نیویورک ایالات متحده آمریکا 

  

جدیدترین طرح فروش اقساطی محصولات ایران‌خودرو​اقتصاد نیوز:گروه خودروسازی ایران‌خودرو نیز همانند رقیب دیرینه خود بازهم دست به کار شد و با ارائه شرایط جدیدی از محصولاتش، مصرف کنندگان واقعی را برای تامین خودروی مورد نیازشان فراخواند. این شرایط فروش با تسهیلات نسبتا مناسبی ارائه شده و عرصه را برای ورود دلالان تنگ می‌نماید.
اقتصادنیوز ایران خودرو ایران خودرو 

  

قیمت خودرو تا پایان تابستان ارزان نمی‌شودامیرحسین کاکایی، یک کارشناس خودرو می‌گوید: هیچ یک از مولفه‌های اقتصادی تغییر نکرده و بعید است تا پایان تابستان قیمت خودرو در بازار ایران ارزان شود. زمانی که قیمت دلار تا یک ماه به نرخ 12 هزار تومان ثابت باقی بماند آن زمان می‌توان انتظار داشت که قیمت خودرو نیز ارزان شود.
مستقل‌آنلاین قیمت خودرو ایران 

  

وزارت خارجه ایران ادعای مذاکره موشکی را تکذیب کرد.
نامه نیوز ایران جمهوری اسلامی ایران وزارت خارجه 

  

ریزش قیمت خودرو در پی کاهش نرخ دلار/111 به کمتر از 50 میلیون تومان رسیدخودروهای گران قیمت بازار با ریزشی قابل توجه روبرو شد اما قیمت پراید 111 با کاهشی یک میلیون و 700 هزار تومانی نسبت به 10 روز قبل و ریزشی در حدود 300 هزار تومانی در قیاس با روز گذشته مواجه بود...
مستقل‌آنلاین قیمت خودرو دلار 

  

رئیس جمهور آمریکا روز سه‌شنبه در جلسه کابینه مدعی شد که واشنگتن به دنبال تغییر نظام ایران نیست.
نامه نیوز دونالد ترامپ ترامپ ایران 

  

ظریف : اگر دنبال بمب هسته‌ای بودیم خیلی وقت پیش این کار را می‌کردیمفارس : وزیر امور خارجه ایران در مصاحبه با شبکه خبری بی‌بی‌سی انگلیس اقدام لندن در توقیف نفتکش ایرانی در آبراه‌ بین‌المللی را دزدی دریایی توصیف کرد و گفت که انگلیس با این اقدام به تحریم‌های آمریکا علیه ایران کمک کرد.
مثلث هسته ای ایران سرمایه 

  

وزارت خارجه آمریکا : حاضریم بدون هیچ پیش شرطی با ایران مذاکره کنیمسخنگوی وزارت خارجه آمریکا در حالی که از موضع مقام های این کشور درباره مذاکره بدون پیش شرط با ایران سخن می گفت، اظهار کرد: به یاد داشته باشید 12 شرط مطرح شده از سوی وزیر خارجه همچنان روی میز است.
مثلث وزارت خارجه ایران جمهوری اسلامی ایران 

  

برخی فعالان دنیای اقتصاد به تحلیل وضعیت قریب‌الوقوع قیمت‌ها در بازار دلار پرداختند.
نامه نیوز قیمت افزایش قیمت دلار 

  

عصبانیت برانکو در الاهلیبرانکو ایوانکوویچ درخواست استراحت یک روزه بازیکنان الاهلی در اردوی اتریش را نپذیرفت.
مستقل‌آنلاین برانکو ایوانکوویچ برانکو اتریش 

  اخبار داغ
  

کشف 23 تن مواد مخدر در مرزهای شرقی کشور/ فراهم شدن بسترهای لازم برای مبارزه جدی با قاچاق کالا و ارزفرمانده مرزبانی ناجا گفت: اقدامات لازم برای جلوگیری از ورود مواد مخدر از مرزهای شرق کشور در دستور کار قرار گرفته و مرزبانان با تلاش شبانه روزی طی سه ماه امسال، 23 تن انواع مواد مخدر کشف کردند.
ایلنا مواد مخدر مشروبات الکلی قاچاق 

  

جزییات گردش ارزی «تجهیزات پزشکی» در سال 97سلامت نیوز: در پی اعلام تخلفات ارزی در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی، مدیرکل امور تجهیزات و ملزومات پزشکی سازمان غذا و دارو، گفت: کل گردش ارزی که برای حوزه تجهیزات پزشکی در سال 1397 دریافت و تامین شده، یک میلیارد و 300 میلیون دلار است و از این مبلغ، حدود یک میلیارد و 250 میلیون دلارش ترخیص و وارد چرخه درمان شده است...
سلامت‌نیوز تجهیزات پزشکی درمان سلامت 

  

تکذیب نرخ از پیش تعیین شده ارز در بازار متشکل ارزیبرخی سایت‌ها و کانال‌های خبری با اعلام شروع به کار بازار متشکل ارزی از روز شنبه 29 تیرماه 1398 با یک نرخ مشخص ارز، اخبار نادرستی را منتشر کرده اند.
برنا ارز قیمت ارز روابط عمومی 

  

توقف قیمت ارز در کانال 10 هزار تومانمستقل آنلاین/آزاده کاری- به نظر نمی رسد قیمت ارز در روزهای آینده دستخوش تغییرات زیادی شود مگر این که تلاطم های غیر متعارف و خارج از قدرت اقتصاد مانند شرایط سیاسی و انتظارات غیر منطقی به وجود آید.در شرایط کنونی قیمت ارز روی کانال 10 هزار تومان متوقف خواهد شد.
مستقل‌آنلاین قیمت ارز قیمت ارز 

  

ریزش قیمت دلار و سایر ارزها در بازار، بالاخره بازارهای مرتبط با این ارز را تکان داد.
صراط قیمت ارز قیمت دلار 

  

شوک در بازار ارزرییس کانون بانک‌ها و موسسات اعتباری غیردولتی معتقد است: «از آن‌جایی که بانک‌مرکزی تلاش دارد بازار ارز و پول به ثبات رسیده و سرعت گردش پول را نیز مدیریت کند، به درستی تاکید دارد ارز دیجیتال یا رمزینه ارزها تحت مدیریت و انحصار این نهاد قرار داشته باشد.»
مثلث ارز بانک مرکزی بانک 

  

کدام خودروی داخلی 6 میلیون تومان ارزان تر شد؟ (جدول)گزارش امروز قیمت خودرو حکایت از کاهش 1 تا 6 میلیون تومانی قیمت تعدادی از خودروها در بازار دارد.
خودروتک جدول قیمت خودرو