اعتماد   |  فرهنگی  |  

جامعه‌شناسی حاضر در میدان

تقی آزادارمکی در یادداشتی نوشت: اگر دکتر توسلی در این معرکه میانداری نمی‌کرد، اثری از علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی موجود باقی نمی‌ماند.

جامعه‌شناسی حاضر در میدان

اعتمادآنلاین| تقی آزادارمکی در یادداشتی نوشت: به یاد دارم آذر ماه سال 1379 همراه با دکتر غلامعباس توسلی در سمیناری در شهر دوشنبه شرکت کرده بودیم. حدود یک هفته خدمت استاد بودم. البته همراهی با ایشان در نشست‌های علمی تخصصی دیگر در خارج کشور برایم فراهم شده بود.

 

به‌ طور خاص در نشست سالانه انجمن جامعه‌شناسی بین‌المللی در آفریقای جنوبی، شهر کیپ تاون. برایم تعجب‌آور بود که استاد از زمان شروع نشست انجمن تا سخنرانی پایانی در اکثر گفت‌وگوهایی که مورد علاقه‌شان بود، حاضر می‌شدند و بحث و گفت‌وگو هم می‌کردند.

 

در همین سمینار همکاران جوان نیز همراه ما بودند که بیشتر برای دیدار شهر و خرید و تفریح برنامه‌ریزی می‌کردند. در حالی که دکتر توسلی خرید یا دیدار از شهر را به روزهای بعد از پایان سمینار انجمن واگذاشته بود. این میزان و نحوه مشارکت در انجمن درس بزرگی برای من بود و بارها هم برای عبرت گرفتن خود و همراهانم نقل کرده‌ام. ولی همراهی با ایشان در شهر دوشنبه برایم فرصت خاص دیگری در گپ و گفت در مورد تاریخچه دانشکده و جامعه‌شناسی ایران فراهم کرد. خاطره‌های بسیاری از دکتر توسلی در این زمینه به یاد دارم که در جای مناسب بازگو خواهم کرد.

 

یکی از خاطره‌هایی که برایم خیلی مهم بود را بهتر می‌بینم تا در این فرصت بازگو کنم. در گفت‌وگو در مورد نیروهای اجتماعی و سیاسی متعددی که در حوزه علوم اجتماعی وجود داشته و در شرایط جدید تغییر زبان و موقعیت داده‌اند به خاطره عجیبی اشاره کردند. گفتند که سال 1355 فکر می‌کنم، به مکه رفته بودم. در آن زمان رفتن اساتید دانشگاه به حج مطلوبیت نداشت به خصوص اگر در فضای روشنفکری و سیاسی با غلبه کمونیست‌ها حاضر بودید. استاد گفتند وقتی که از مکه برگشتم، همکاران کمونیست دانشکده برای اذیت و آزار من، جلوی در دانشکده که در بهارستان بود و الان به موزه دانشگاه تبدیل شده است، گوسفندی را سر بریدند. از من توسلی مسلمان که در جامعه‌شناسی ادعایی داشتم در میان همه همکاران عنوان «حاج‌آقا» ساختند و بعد از آن هم بسیاری برای اذیتم در جمع به ‌طور آشکار و پنهان «حاج‌آقا» صدایم می‌کردند. این نامگذاری و اشاعه آن در میان دانشجویان و همکاران به واسطه اساتید کمونیست تازه به دانشکده یک روش حذفم در دستور کارشان قرار گرفت. «حاج‌آقا شدن» دکتر توسلی نه از سر احترام به حج و زیارت بود بلکه برای متحجر نشان دادن ایشان و افراد مذهبی بود.

 

دکتر توسلی این خاطره را برای نشان دادن سطح و میزان دشمنی و کینه‌توزی کمونیست‌های علوم اجتماعی نسبت به او که مذهبی بود و از روشنفکری دینی دفاع می‌کرد، بازگو کرد، زیرا او هم می‌دانست که علم در ایران با ایدئولوژی‌گرایی و راست و چپ شدن پیش نمی‌رود. بدین لحاظ دکتر توسلی به نقد دقیق نقش مخرب گروه راست‌گرایان و چپ‌گرایان رادیکال مذهبی و کمونیست در علوم اجتماعی می‌پرداخت. 

استاد توسلی برخلاف مخالفان هم‌دوره‌ای نسل دومی‌اش‌که بیشتر رادیکال باقی مانده بودند و به‌طور خاص از فهم تحولات اجتماعی ایران به دور بودند، به فکر حذف گروه و جریان موثر و موفقی نبود بلکه تلاش عمده‌اش بر‌اساس روحیه سازگارانه و عمل‌گرایانه‌اش، ارتقابخشی به دانش و بینش جامعه‌شناسی برای فهم جامعه ایرانی بود. بدین لحاظ است که دکتر توسلی رادیکالیسم و بنیادگرایی دینی و سیاسی و حزبی را موانع عمده در شکل‌گیری دانش و بینش جامعه‌شناسانه در ایران می‌دانست.

 

در ادامه کار حرفه‌ای‌اش، دکتر توسلی به عنوان معلم و مدرس و بنیانگذار بسیاری از عرصه‌های جامعه‌شناسی در ایران در میان معرکه منازعه‌های دانشگاهی و روشنفکری باقی ماند تا زمانی که به واسطه بعضی از شاگردان رادیکالش خانه‌نشین شد. یادم می‌آید زمانی که یکی از شاگردان تازه به قدرت رسیده‌اش برای قبولی در یکی از مقاطع تحصیلی با ارفاق 25 صدم از درس استاد صاحب کرسی شد، ولی قدرت به دست آمده او در موقعیت جدید به او آموخت که ‌باید دکتر توسلی از دانشگاه حذف شود. در نتیجه، فرد رفوزه‌ای که با ارفاق به موقعیتی جدید رسیده بود، حضور استاد توسلی را مانع بقایش می‌دانست و در‌نهایت زمینه صدور خروجش را فراهم کرد. 

دکتر توسلی با ذکر خاطره نحوه «حاج‌آقا شدنش» به جای «استاد نامیده شدنش» تا بازنشستگی و خروج از درس و کلاس و دانشکده‌اش در ستیز با بنیادگرایان و رادیکال‌های اشغالگر علوم اجتماعی بود و هزینه مبارزه‌اش را هم داد. اگر دکتر توسلی در این معرکه میانداری نمی‌کرد، اثری از علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی موجود باقی نمی‌ماند. همه جامعه‌شناسی و چه بسا علوم اجتماعی در ایران به تاریخ ایده و اندیشه و فلسفه اجتماعی و داستانسرایی و قصه‌گویی در مورد افراد و حوادث و ایده‌ها تبدیل می‌شد.

بدین لحاظ میانداری او در زمانی که همه هم‌نسلی‌هایش برای «پاک جلوه کردن» غرب را پناهگاه‌شان قرار دادند و از راه دور در چندین سال اول بعد از انقلاب پای اعلامیه‌های فروپاشی را امضا می‌کردند و بعد از مدتی کوتاه به مشاور اجتماعی شبکه‌ها و رسانه‌های خارج‌نشین تبدیل شدند در میان حوادث و منازعه‌ها باقی ماند.

 

دکتر توسلی از جامعه‌شناسی برای فهم جامعه ایرانی دفاع کرد و در این راه در کمترین ارزیابی که می‌توان کرد منشا تولید و حضور نسلی شد که با خودش مجموعه‌ای از مناقشه‌ها و فهم‌ها را در مورد ایران به‌‌طور کلی و جامعه و فرهنگ به‌طور خاص طرح و بسط و مفهوم‌پردازی کرد. یاد استاد مسلم و میاندار جامعه‌شناسی ایران برای ابد گرامی باد.

 

منبع: روزنامه اعتماد

 

بازنشستگی روزنامه آفریقای جنوبی 



  اخبار برگزیده
  

دولت بعدی آمریکا باید تهران و ریاض را مجبور به سازش کندآمریکا نمی‌تواند ایران و عربستان سعودی را مجبور به سازش کند، اما این دو کشور در گذشته به صورت مسالمت آمیز با یکدیگر همزیستی داشته و حتی همکاری کرده‌اند و هر دو علاقه زیادی به یافتن راهی برای انجام مجدد آن دارند. با توجه به گزینه‌های دیگر، دولت بعدی آمریکا باید تلاش کند تا آنها را دوباره در این مسیر قرار دهد.
اعتماد دولت تهران دونالد ترامپ 

  

پیروزی بایدن با ارزش دلار چه می کند؟عضو شورای مشاورین اقتصادی دوره ریاست جمهوری رونالد ریگان از ناکامی تحریم ها در دستیابی به اهداف خود خبر داد.
گسترش انتخابات ریاست جمهوری 13 آبان دلار 

  

گزارش رویترز از جنبه‌های متفاوت تحریم‌های آمریکا علیه ایران برای بایدنرویترز در تحلیلی به تحریم‌های جدید آمریکا و شرایط آن‌ها در دولت بعد آمریکا پرداخت.
ایلنا ایران وزارت خارجه دولت 

  

تحریم‌های جدید آمریکا، بار دیگر صنعت نفت ایران را هدف گرفت، اما مگر تحریم‌های نفتی وجود نداشت؟ پاسخ مثبت است، اما این بار دولت آمریکا از زاویه جدید صنعت نفت ایران و مدیرانش را مورد تحریم قرار داد.
اقتصادنیوز دلار آمریکا صنعت نفت 

  

وزیر خارجه عربستان: عادی سازی روابط با اسرائیل انجام خواهد شدوزیر خارجه عربستان تأکید کرد، عادی‌سازی روابط این کشور با رژیم صهیونیستی در نهایت اتفاق خواهد افتاد.
۵۵ آنلاین عربستان دونالد ترامپ ترامپ 

  

آمریکا نمی‌تواند ایران و عربستان سعودی را مجبور به سازش کند، اما این دو کشور در گذشته به صورت مسالمت آمیز با یکدیگر همزیستی داشته و حتی همکاری کرده‌اند و هر دو علاقه زیادی به یافتن راهی برای انجام مجدد آن دارند. با توجه به گزینه‌های دیگر، دولت بعدی آمریکا باید تلاش کند تا آنها را دوباره در این مسیر قرار دهد.
نامه نیوز دولت بهاره رهنما ایران 

  

هراس آمریکا از تاثیر ایران در انتخابات هفته بعدیک روزنامه آمریکایی نوشت: ایران در پی ضربه زدن به انتخابات و دموکراسی در آمریکاست.
مثلث بازی ایران روزنامه 

  

خودرو چینی جدید حوالی بازار ایران + مشخصاتوقت آن رسیده که صنعت خودرو ایران برگ های جدیدش را برای بازار خودرو رو کند. خودروهایی که هم تنوع بازار خودرو را بیشتر کند و هم افزایش تیراژ خودرو را به دنبال داشته باشد. جک X7 یکی از خودروهایی است که زمزمه ورودش به بازار ایران شنیده می شود.
خودروتک خودرو بازار خودرو ایران 

  

جزئیاتی از طرح آزادسازی قیمت خودروبه نظر می رسد شکست قیمت گذاری دستوری خودرو که نه نظر خودروسازان را تامین می کند و از عهده تامین هزینه های آنها بر می آید و نه موجب افزایش تولید و رضایت متقاضیان خودرو می شود، سیاست گذاران صنعت خودرو را به سمت تصمیم درست آزادسازی قیمت خودرو سوق می دهد. البته این آزادسازی قرار نیست به صورت کامل انجام شود.
خودروتک خودروسازان بازار خودرو بازی 

  

دورکاری در کدام استان ها اعمال خواهد شد؟غلامرضا عباس پاشا معاون توسعه مدیریت و منابع استاندار تهران درباره آخرین تصمیمات مربوط به دورکاری شهرستان های استان تهران توضیح داد.
مستقل‌آنلاین دورکاری سازمان امور اداری و استخدامی تهران 

  

طرح مجلس برای واگذاری زمین به هر خانوار ایرانی چیست؟ + فیلمطرح جدید نمایندگان مجلس برای تامین مسکن مردم چگونه قرار است اجرا شود؟
مستقل‌آنلاین مجلس شورای اسلامی زمین بهاره رهنما 

  

توییتر دست از سر انتخابات آمریکا بر نمی‌‌دارد!شرکت توئیتر اعلام کرد از این پس تمامی موارد جستجو شده کاربران درباره انتخابات آمریکا را بررسی خواهد کرد.
مملکت‌آنلاین فضای مجازی انتخابات ریاست جمهوری توئیتر 

  

مجوز افزایش قیمت خودرو صادر شدرییس شورای رقابت اعلام کرد: براساس مصوبه اردیبهشت ماه خودروسازان می‌توانند حداکثر تا سقف اعلامی نرخ تورم بخشی از سوی بانک مرکزی در سه ماهه سوم امسال افزایش قیمت‌ها را اعمال کنند.
خودروتک افزایش قیمت قیمت خودرو 

  

طرح تأمین کالاهای اساسی در آستانه تصویب مجلس/ چه کسانی مشمول دریافت می شوند؟رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی با اشاره به اختلاف با دولت بر سر تأمین منابع طرح کالاهای اساسی گفت: طرح تأمین کالاهای اساسی 4شنبه همین هفته در دستور کار مجلس برای تصویب نهایی قرار دارد.
اقتصادنیوز کمیته امداد کمیته امداد امام خمینی قیمت 

  

آژیر جنگ داخلی در آمریکا | نیویورک‌تایمز درباره پیامدهای انتخابات هشدار دادانتخابات آمریکا، قلب این کشور را مورد آزمون قرار خواهد داد. این بخشی از سخنان چارلز بلو، ستون‌نویس نیویورک تایمز است. او در یادداشت 25 اکتبر می‌نویسد: اینکه ما چه کسی هستیم؟ چگونه به این نقطه رسیدیم؟ چگونه این کشور دونالد ترامپ را انتخاب کرد و آیا قانون اساسی ما ظرفیت پذیرش خطا و معکوس کردن آن را دارد، سوالاتی است که مطرح شده است.
۵۵ آنلاین جنگ نیویورک نیویورک تایمز 

  اخبار داغ
  

قاضی حداد بر اثر کرونا فوت کردمحمد اصلانی، وکیل قاضی حداد از مرگ موکل خود بر اثر کرونا خبر داد.
اعتماد مرگ بیمارستان ویروس 

  

معرفی برنده اصلی بحران کرونا در حوزه کسب‌وکاراقتصادنیوز: شیوع کرونا در هشت ماه اخیر به یکی از چالش‌های اصلی اقتصادی اکثر قریب به اتفاق دولتمردان، صاحبان سرمایه و مردم بدل شده است. این همه‌گیری موجب مرگ بسیاری از مشاغل شده است. با این حال این چالش بزرگ فرصتی مناسب نیز برای برخی مشاغل نو ایجاد کرده است که در این ایام موقعیت خود را تثبیت کنند.
اقتصادنیوز خودرو درآمد حوزه 

  

معاون درمان وزارت بهداشت گفت: در حال حاضر 50 درصد تخت‌های ICU کشور در اشغال بیماران مبتلا به کرونا است، از نظر تجهیزات بیمارستانی و ونتیلاتور در هیچ بیمارستانی کمبود یا مشکل خاصی نداریم.
رویداد۲۴ وزارت بهداشت درمان ویروس 

  

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) : کرونا در بارداری به یکی از ترس‌ها و نگرانی‌های خانواده‌ها تبدیل شده است متاسفانه در حال حاضر موج سوم کرونا تلفات زیادی داده است. در ابتدای شیوع این بیماری به نظر می‌رسید تنها بزرگسالان در خطر ابتلا قرار دارند. اما در حال حاضر نتایج به دست آمده نشان می‌دهند نه تنها بزرگسالان، بلکه کودکان و نوزادان نیز در معرض انتقال این ویروس قرار…
نامه نیوز بارداری درمان سازمان بهداشت جهانی 

  

کرونا جان یک معلم دیگر را گرفتکرونا جان چهارمین معلم شهرستان ایذه را هم گرفت.
برنا 

  

تحلیل عرب مازار از وضعیت امروز بورس/ خطای بزرگ دولت در چشم بستن بر حباب بورس/ پیشنهاد استعفای وزیر اقتصادعرب مازار در خصوص نقش وزیر اقتصاد در وضعیت آشفته کنونی بازار بورس گفت: همه اعضای دولت از جمله وزیر اقتصاد از سیاست اشتباه دولت در بورس حمایت کردند. قطعا اگر وزیر اقتصاد از این موضوع حمایت نمی کرد، این موضوع اصلا در عمل پیاده نمی شد.
تسنیم دولت اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی 

  

موج جدید کرونا؛ فوتبال آلمان دوباره بی‌تماشاچی شددولت آلمان یک ماه بعد از بازگشایی درهای ورزشگاه‌های این کشور به روی تماشاچی‌ها، بار دیگر حضور تماشاچی در استادیوم‌ها را ممنوع کرد.
ورزش۳ فوتبال آلمان دولت 

  

در روزی که حدود هزار آمریکایی بر اثر ابتلا به کرونا جان خود را از دست داده‌اند و در حالی که آمار ابتلای روزانه این کشور رکورد جدیدی را به ثبت رسانده، ترامپ جونیور مدعی شد کرونا در آمریکا تحت کنترل درآمده و آمار فوتی‌ها ناچیز است.
نامه نیوز دونالد ترامپ ترامپ ایوانکا ترامپ 

  

نشانه‌های بیماری پوستی در بیماران مبتلا به کروناپژوهشگران آمریکایی در بررسی جدید خود، نشانه‌های مربوط به بیماری‌های پوستی متفاوت را در بیماران مبتلا
خبرفوری پوست پژوهش 

  

چطور از سالمندان در برابر کرونا مراقبت کنیم؟ویروس کرونا بر کیفیت زندگی سالمندان بیش از هر گروه دیگری تأثیر گذاشته است، از یک سو ضعف سیستم ایمنی
خبرفوری دنیای مجازی سالمندان ویروس 

  

فرمانده کل سپاه پاسداران با تاکید بر اینکه 54 هزار پایگاه‌های مقاومت در کشور بایستی به پایگاه امدادگران و حافظان سلامت کشور تبدیل شوند، از ارائه بسته‌های معیشتی به آسیب‌دیدگان از کرونا خبر داد.
صراط سپاه پاسداران درمان درآمد 

  

ابتلای یک عضو دیگر شورای شهر تهران به کروناسخنگوی شورای شهر تهران از ابتلای شهربانو امانی و تعدادی از پرسنل و کارشناسان شورای شهر تهران به کرونا خبر داد.
ایلنا شورای شهر تهران تهران ویروس 

  

کارشناس بورس: یک دلیل مهم ریزش بورس عجله حقیقی‌های نابلد برای فروش سهام استکارشناس بازار سرمایه گفت: سهامداران تازه وارد، اطلاعات بازار سرمایه را از مبادی رسمی دریافت کنند و به اخبار ضد و نقیض توجه نکنند.
تسنیم فروشنده سهام سرمایه