گسترش   |  سیاسی  |  

4 گزینه احتمالی و اصلی دبیری شورای عالی امنیت ملی

32 سال از تأسیس شورای عالی امنیت ملی گذشت و گویا تنها حسن روحانی، اولین دبیر این شورا، این روز را به یاد داشته است.

4 گزینه احتمالی و اصلی دبیری شورای عالی امنیت ملی

او روز گذشته در توییتی نوشت: ‌20 مهر 32 سال پیش، شورای عالی امنیت ملی تأسیس شد. سیاست «بی‌طرفی فعال» در حمله ائتلاف به عراق در سال 69 و خارج‌کردن ایران از ذیل فصل 7 منشور سازمان ملل در 94 از تصمیمات سرنوشت‌ساز این نهاد است. هوشیاری نسبت به تحولات منطقه/جهان و ‎تدبیر شجاعانه برای صلح و امنیت ملی لازمه پیشرفت کشور است.

اما داستان به‌وجودآمدن این شورا چیست؟ در اوایل انقلاب اسلامی به پیشنهاد دولت موقت، شورای‌ عالی دفاع تشکیل شد که قرار بود به سازماندهی امور نیروهای مسلح بپردازد. بعد از تصویب قانون اساسی در سال 58، وظایف این شورا تغییر کرد و در حدود اختیارات رهبری در قانون اساسی قرار گرفت. اعضای شورا در آن زمان، رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر، وزیر دفاع، رئیس ستاد مشترک ارتش، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دو مشاور به تعیین رهبر انقلاب بودند که امام خمینی‌(ره) آیت‌الله خامنه‌ای و شهید مصطفی چمران را به‌عنوان نماینده خود در آن شورا انتخاب کرده بود. با شروع جنگ، بیشتر وظایف فرماندهی و تصمیمات بر عهده این شورا قرار گرفت؛ اما با بازنگری قانون اساسی در سال 68، شورای‌ عالی دفاع منحل شد و وظایف آن ذیل اختیارات رهبری قرار گرفت. تشکیل شورای‌ عالی امنیت ملی در اصل 176 دیده شد و طبق آن: «به‌منظور تأمین‌ منافع ملی‌ و پاسداری‌ از انقلاب‌ اسلامی‌ و تمامیت‌ ارضی‌ و حاکمیت‌ ملی،‌ «شورای‌‌ عالی‌ امنیت‌ ملی‌» به‌ ریاست‌ رئیس‌‌جمهور تشکیل‌ می‌گردد». وظایف سه‌گانه‌ای که در قانون اساسی پیش‌بینی شده، شامل ‎‎‎‎‎«تعیین‌ سیاست‌های‌ دفاعی‌ - امنیتی‌ کشور در محدوده‌ سیاست‌های‌ کلی‌ تعیین‌‌شده‌ از طرف‌ مقام‌ رهبری‌» و «هماهنگ‌‌نمودن‌ فعالیت‌‌های‌ سیاسی‌، اطلاعاتی‌، اجتماعی‌، فرهنگی‌ و اقتصادی‌ در ارتباط با تدابیر کلی‌ دفاعی‌ - امنیتی‌»‌ است. دیگر وظیفه این شورا‎‎‎‎‎‎ «بهره‌‌گیری‌ از امکانات‌ مادی‌ و معنوی‌ کشور برای‌ مقابله‌ با تهدیدهای‌ داخلی‌ و خارجی‌» است. ‌طبق قانون اساسی، اعضای آن را «رؤسای‌ قوای‌ سه‌‌گانه، رئیس‌ ستاد فرماندهی‌ کل‌ نیروهای‌ مسلح، مسئول‌ امور برنامه‌‌وبودجه‌، دو نماینده‌ به‌ انتخاب‌ مقام‌ رهبری، وزرای‌ امور خارجه‌، کشور، اطلاعات‌، حسب‌ مورد وزیر مربوطه و عالی‌ترین‌ مقام‌ ارتش‌ و سپاه» تشکیل می‌دهند. مصوبات شورا باید به تأیید مقام معظم رهبری برسد و پس از آن قابل اجراست. دبیر شورای‌ عالی امنیت از سوی رئیس‌جمهوری انتخاب می‌شود؛ اما حق رأی ندارد. مقام معظم رهبری نیز دو نماینده در این شورا دارند. پس از انتخاب دبیر، طبق عرف معمول، مقام معظم رهبری نیز شخص انتخاب‌شده را به‌عنوان نماینده انتخاب می‌کنند تا او حق رأی داشته باشد.

4 دبیر شورای عالی امنیت ملی

از سال 68 تاکنون، شورای‌ عالی امنیت ملی چهار دبیر داشته است؛ حسن روحانی از سال 68 تا 84 از سوی آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی و سیدمحمد خاتمی به‌عنوان دبیر و از سال 68 تا 92 نماینده مقام معظم رهبری در این شورا بوده است. از سال 68 حجت‌الاسلام سیداحمد خمینی نماینده دیگر مقام معظم رهبری در این شورا بود که بعد از فوت ایشان، علی لاریجانی به این سمت رسید. از سال 84، لاریجانی به‌عنوان دومین دبیر شورا انتخاب شد و در سال 86 کار را به سعید جلیلی سپرد. با تغییر دولت در سال 92، حسن روحانی، علی شمخانی را به‌عنوان دبیر شورای ‌عالی امنیت ملی منصوب کرد. با روی‌کارآمدن دولت ابراهیم رئیسی، تغییر در دبیری این شورا محتمل به نظر می‌رسد، ولی بعد از حدود دو ماه از شروع به کار کابینه، این اتفاق هنوز رخ نداده است و شمخانی همچنان دبیر این شورا محسوب می‌شود. بااین‌حال، چند گزینه هستند که به نظر می‌رسد شانس بیشتری برای رسیدن به این جایگاه دارند.

سعید جلیلی

دکترای علوم سیاسی از دانشگاه امام صادق(ع) دارد و از سال 92 تاکنون نماینده مقام معظم رهبری در شورای عالی امنیت ملی است. او دو بار شانس خود را برای رسیدن به صندلی ریاست‌جمهوری امتحان کرده، اما ناکام بوده است؛ بار اول در انتخابات سال 92 که از حسن روحانی شکست خورد و یک بار نیز در انتخابات امسال که بعد از برگزاری مناظره‌های تلویزیونی به نفع ابراهیم رئیسی کنار رفت. بااین‌حال جلیلی مهم‌ترین گزینه برای رسیدن به دبیری شورای عالی امنیت ملی محسوب می‌شود. او که سابقه سال‌ها حضور در وزارت خارجه را دارد، یک بار طعم حضور در این شورا را چشیده است. بعد از استعفای علی لاریجانی از دبیری شورای عالی امنیت ملی، محمود احمدی‌نژاد در مهر سال 86 جلیلی را به‌عنوان دبیر جدید آن معرفی کرد. کمتر از یک سال بعد نیز مقام معظم رهبری او را به‌عنوان نماینده خود در این شورا گمارد. اوج فعالیت سعید جلیلی در شورای عالی امنیت ملی، مذاکرات هسته‌ای بود که تا پایان مسئولیتش در این شورا ریاست گروه مذاکره‌کننده را بر عهده داشت. از او به‌عنوان یکی از گزینه‌های وزارت خارجه دولت رئیسی نیز نام برده می‌شد؛ اما در نهایت حسین امیرعبداللهیان به وزارت رسید.

علی لاریجانی

دکترای فلسفه از دانشگاه تهران دارد و هم‌اکنون مشاور مقام معظم رهبری و عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام است. لاریجانی دو بار برای رسیدن به ریاست‌جمهوری تلاش کرده؛ بار اول در سال 84 که شکست خورد و امسال که صلاحیتش از سوی شورای نگهبان احراز نشد.

او از سال 87 تا 99 به مدت 12 سال رئیس پارلمان بود، ولی قبل‌تر از آن، دو سال دبیری شورای عالی امنیت ملی کشور را نیز تجربه کرده بود. خرداد سال 83 بود که نماینده مقام معظم رهبری در این شورا شد و دو ماه بعد احمدی‌نژاد حکم دبیری را نیز به نام او زد. لاریجانی دومین دبیر این شورا بعد از حسن روحانی بود که باید مذاکرات هسته‌ای را با غرب ادامه می‌داد؛ اما با رئیس دولت به مشکل خورد و بعد از چند استعفا بالاخره در مهر سال 86 از شورای عالی امنیت ملی رفت. او درباره این استعفا گفته بود: «من حس می‌کردم یک نوع اختلاف جدی مدیریتی با آقای احمدی‌نژاد دارم. تا مدتی تحمل بود و بحث می‌کردیم، اما از یک زمانی به بعد، من دیدم به هر حال ایشان رئیس‌جمهور است و حق دارد و لزومی ندارد بنده مزاحم ایشان باشم». با توجه به سابقه او در این شورا، این حدس وجود دارد که لاریجانی به جایگاه سابق خود برگردد؛ اما بعد از ردصلاحیتش در انتخابات ریاست‌جمهوری امسال، تردید دراین‌باره بسیار زیاد است که لاریجانی بخواهد فعلا وارد دنیای سیاست شود.

سردار حسین دهقان

حسین دهقان مشاور فرمانده کل قوا در صنایع دفاعی است و سابقه حضور در دولت اول حسن روحانی به‌عنوان وزیر دفاع و رئیس بنیاد شهید در دولت‌های خاتمی و احمدی‌نژاد را دارد. دهقان در اردیبهشت امسال برای انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام کرد، ولی یک شب مانده به اعلام فهرست نهایی از سوی شورای نگهبان، به نفع ابراهیم رئیسی انصراف داد. او چندی‌پیش در گفت‌وگو با روزنامه خراسان گفته بود روحانی علاقه داشته در دولت دومش او را به‌عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی معرف کند. دهقان گفته بود: «در دولت دوم، روحانی علاقه داشت من در حوزه دیگری کار کنم که آن حوزه طبیعی بود با مشکلاتی مواجه می‌شد و به ایشان هم گفته شد این اتفاق نیفتد». او در پاسخ به این پرسش که آیا حوزه‌ مدنظر روحانی، دبیری شورای عالی امنیت ملی بوده، گفته بود: «بله چنین بحثی مطرح شد». از او به‌عنوان یکی از گزینه‌های وزارت دفاع نیز نام برده می‌شد، ولی این اتفاق نیفتاد و حال باید دید باز درباره نرفتش به شورای عالی امنیت ملی توصیه‌ای خواهد شد.

علی شمخانی

او هم‌اکنون نیز دبیر شورای عالی امنیت ملی است و حکم خود را از حسن روحانی در دولت قبل گرفته است. علاوه بر آن، نماینده مقام معظم رهبری در این شورا نیز هست. شمخانی که از نظر درجه نظامی دریابان محسوب می‌شود، در سال 80، درحالی‌که وزیر دفاع بود، بخت خود را برای رسیدن به پاستور امتحان کرد؛ اما از سیدمحمد خاتمی شکست خورد. او در شهریور سال 92 حکم دبیری شورای عالی امنیت ملی را گرفت و جایگزین سعید جلیلی شد. تا آن زمان پرونده هسته‌ای ایران در این شورا بود، ولی با روی‌کارآمدن حسن روحانی، این مأموریت به وزارت خارجه و محمدجواد ظریف واگذار شد. اعتراضات کشوری در دی‌ماه سال 96، اعتراضات آبان سال 98 بعد از گرانی بنزین و ادامه حصر خانگی میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی، از اتفاقاتی است که در دوره شمخانی رخ داده است؛ هرچند بارها زمزمه اختلاف‌های او با حسن روحانی نیز شنیده شد. حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، رئیس پیشین کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم، در گفت‌وگو با انصاف‌نیوز گفته بود: «من معتقدم در دوره ریاست‌جمهوری آقای روحانی یک نوع ناهماهنگی در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و حتی در دولت وجود داشت. علاوه بر این، شاهد آن بودیم که دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی وقت زیادی را صرف امور حاشیه‌ای می‌کرد.

 

منبع: شرق

حسن روحانی میرحسین موسوی مهدی کروبی 



  اخبار برگزیده
  

سهم‌ تهرانی ها از طرح نهضت ملی مسکنمدیرکل راه و شهرسازی استان تهران سهمیه این استان را در فاز اول طرح نهضت ملی مسکن 14 هزار و 488 واحد اعلام کرد.
اقتصادنیوز شهرسازی مسکن تهران 

  

سازمان پدافند غیر عامل مشکلات سایبری را به وزارت نفت اعلام کرده بودصدا و سیما/ دبیر شورای عالی فضای مجازی در برنامه دیشب گفتگوی ویژه خبری گفت که سازمان پدافند غیرعامل کشور در حوزه شرکت پخش و پالایش دو مرتبه رزمایش سایبری انجام داده و اشکالات را به وزارت نفت اعلام کرده بود.
مثلث پدافند غیرعامل شورای عالی فضای مجازی وزارت نفت 

  

معمای جلیلیسه ماه از دولت گذشته و سعید جلیلی نه تنها پست نگرفته، بلکه تبدیل به یک معما هم شده است!
فردا سعید جلیلی ماه فضای مجازی 

  

واکنش طالبان به بیانات اخیر رهبری درباره افغانستانتسنیم/ سخنگوی وزارت خارجه طالبان با اشاره به اظهارات روز یکشنبه مقام معظم رهبری درباره وحدت مسلمانان از این سخنان استقبال کرد.
نامه نیوز طالبان افغانستان وزارت خارجه 

  

دولت رئیسی در باره FATF بر سر دوراهی تصمیم و بلاتکلیفی استدولت سیدابراهیم رئیسی باید موضع خود را در قبال موضوع FATF روشن کند؛ اینکه تمایل دارد بررسی مجدد آن را از مجمع درخواست کند یا خیر؟
۵۵ آنلاین دولت سیدابراهیم رئیسی مواد مخدر 

  

دوئل سخت یحیی گل محمدی و الهامی ؛ فرداسرمربیان دو تیم پرسپولیس و نساجی در تقابل این هفته برای چهارمین بار روبروی هم قرار می گیرند.که سهم گل محمدی 2 برد و الهامی 1 برد می باشد.
خانه فوتبال پرسپولیس خودرو فوتبال 

  

پاسخ وزیر اقتصاد به ادعای عبدالناصر همتیوزیر امور اقتصادی و دارایی شائبه فروش گسترده اوراق بدهی دولتی در مهرماه و اعمال فشار به بانک‌ها و صندوق‌های بانکها جهت تامین بودجه را تکذیب کرد.
فردا اقتصاد بودجه دولت 

  

واکنش همتی به طرح مسأله «عدم استقراض از بانک مرکزی» توسط دولترئیس کل پیشین بانک مرکزی به انتشار یک توئیت به مسأله عدم استقراض دولت از بانک مرکزی واکنش نشان داد.
مثلث بهاره رهنما بازی بانک مرکزی 

  

میانجیگری عاقلانه سردار آزمون میان مهدی طارمی و اسکوچیچسردار آزمون در ماجرای طارمی و اسکوچیچ نشان داد رشد خوبی داشته است.
خانه فوتبال سردار آزمون مهدی طارمی پرسپولیس 

  

انتشار برخی خبرها درباره «کودتای نظامی» در سودان | نخست‌وزیر تحت بازداشت خانگی قرار گرفتخبرگزاری ها از حمله گروهی از نظامیان به اقامتگاه عبدالله حمدوک، نخست وزیر سودان و بازداشت او خبر داده اند. گزارش هایی هم از بازداشت چهار نفر از وزیران دولت و مشاور مطبوعاتی نخست وزیر سودان منتشر شده است. منابع مطلع نظامیان ناشناس را به کودتا علیه دولت انتقالی متهم کرده اند.
۵۵ آنلاین سودان بازداشت تلویزیون 

  

رئیسی: برای اصلاح الگوی مصرف برنامه‌ پیشنهاد شودرئیس جمهور با تأکید بر ضرورت تأمین انرژی پایدار برای رشد اقتصاد ایران و توجه به عدالت اجتماعی و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر، گفت: دستگاه‌های اجرایی برنامه‌های پیشنهادی خود را در زمینه اصلاح الگوی مصرف و رعایت عدالت اجتماعی هر چه زودتر ارایه دهند.
فردا اصلاح الگوی مصرف رئیس جمهور ریاست جمهوری 

  

ارتقا رکورد عرضه هفتگی دلار/تقاضای یورو زیاد شدهفته گذشته سومین هفته پرتزریق سال برای یورو بود، اما قیمت این ارز در بازار آزاد به طور محدود رشد کرد، به نظر می‌رسد تقاضا برای یورو به دلایلی افزایش یافته و روند صعودی قیمت را موجب شده است.
اقتصادنیوز دلار یورو قیمت 

  

در دیدار رئیس جمهور با نمایندگان مجلس چه گذشت؟نائب رئیس فراکسیون انقلاب اسلامی گفت: دیدار رئیس جمهور با نمایندگان در قالب مجامع استانی عامل ارتقای روابط دولت و مجلس است.
فردا رئیس جمهور استان آذربایجان شرقی مجلس شورای اسلامی 

  

کری خوانی عجیب ستاره نساجی برای هواداران پرسپولیسحسین زامهران هافبک نساجی در آستانه دیدار با پرسپولیس در هفته دوم گفت : قطعا بازی با پرسپولیس یک بازی سخت خواهد بود ولی فکر می‌کنم می‌توانیم از این بازی امتیاز بگیریم
خانه فوتبال ستاره نساجی پرسپولیس 

  

قیمت جدید وانت نیسان دیزل ویژه آبان 1400 اعلام شدسایپا قیمت جدید وانت نیسان دیزل را ویژه آبان ماه 1400 اعلام کرد.
اقتصادنیوز قیمت نیسان سایپا 

  اخبار داغ
  

علائم غیرعادی ویروس کرونااقتصادنیوز : ویروس کرونا (کووید-19) منجر به علائم و نشانه­ های مختلف می­ شود. تب، سرفه ­ی خشک و خستگی ازجمله شایع­ ترین علائم آن است.
اقتصادنیوز ویروس 

  

فرق آبان 98 و آبان 1400 / گزینه‌های زیر میز/ ضد و نقیض‌های کروناروزنامه‌های امروز به موضوعاتی در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و ... پرداخته‌اند که مهم‌ترین موارد آن به شرح زیر است:
فردا روزنامه ایران رئیس جمهور روزنامه 

  

ثبت سه متغیر نگران کننده کرونایی درکشوربررسی آمار فوتی های کرونایی در روزهای اخیر نشان می دهد میزان مرگ ومیر سه روز است که روندی صعودی به خود گرفته است.
۵۵ آنلاین مرگ ایران ماه 

  

هشدار؛ احتمال ورود به پیک ششم کرونا بالاست/ واکسن‌هایی با پلتفرم ویروس کشته شده ایمنی کوتاه مدتی دارندمحمد وجگانی گفت: ما عمدتا در حال حاضر داریم از یک واکسن استفاده می‌کنیم درحالی که اگر قرار است از واکسن‌های خارجی نیز استفاده کنیم باید مردم را آزاد بگذاریم که از هر واکسنی که علاقه مند هستند،استفاده کنند چراکه همین امر مردم را برای تزریق واکسن ترغیب می‌کند.
برنا ویروس 

  

چه کسانی باید دوز سوم واکسن کرونا را بزنند/هشدار به واکسن نزده ها به گزارش خبرگزاری مهر، علیرضا ناجی، درباره ضرورت استفاده از واکسن دوز سوم، اظهار کرد: بسته به نوع واکسنی که به گروه‌های مختلف جامعه تزریق شده باشد، استفاده از واکسن یادآور توصیه می‌شود. وی با بیان اینکه در ایران برای افرادی که از واکسن اسپوتنیک استفاده کرده‌اند، بهترین دوز یادآور می‌تواند واکسن آسترازنکا باشد، افزود: به کسانی که واکسن آسترازنکا تزریق شده، بهترین دوز واکسن تقویتی…
مهر ایران ویروس درمان 

  

واکسن کرونا در مبتلایان به آلرژی شدید هم بی خطر است به گزارش خبرنگار مهر به نقل از مدیسن نت، در این تحقیق نزدیک به 53000 کارمند در سیستم مراقبت‌های بهداشتی بیمارستان عمومی ماساچوست شرکت داشتند. از بین 474 نفر (0.9٪) با سابقه واکنش‌های آلرژیک شدید، 11.6٪ پس از دریافت اولین یا دومین دوز واکسن کووید 19، واکنش‌های آلرژیک داشتند، درحالیکه 4.7٪ از کسانی که سابقه واکنش‌های آلرژیک شدید نداشتند، بعد از دریافت واکسن واکنش آلرژیک نشان دادند.…
مهر آلرژی بیمارستان خبرنگار 

  

عدم ثبت تولد بسیاری از کودکان در جهان در پی شیوع کرونااستادیار دانشگاه خوارزمی، گفت: خیلی از تولدهایی که در ابتدای پاندمی کووید 19 در جهان رخ داد، به دلیل
خبرفوری تولد کودکان درمان 

  

واکسن کرونا با کدام داروها تداخل ایجاد می کند؟احتمال واکنش منفی بین واکسن و هر دارویی بسیار ناچیز است. مصرف دارو دلیل تأخیر در دریافت واکسن کووید-19 نیست.
گسترش شیمی آموزش دارو 

  

قیمت بیت کوین سال 2017 را کپی می کند/ نوسان قیمت دلار زیر 1800در روزی که گذشت قیمت بیت کوین بیش از 5 درصد کاهش قیمت را تجربه کرد.
اقتصادنیوز قیمت بیت کوین قیمت بیت کوین 

  

برنامه های بانک مرکزی برای حمایت از بورسعلی صالح آبادی در گفتگوی ویژه خبری درباره سیاست های بانک مرکزی درخصوص حمایت از بورس توضیحاتی داد.
اقتصادنیوز بانک مرکزی بانک علی صالح آبادی 

  

دانشمندان موفق به ساخت دستگاهی برای از بین بردن ویروس کرونا روی سطح اجسام و داخل سلول‌های بدن انسان شدند.
صراط ویروس تولید بدن انسان 

  

صالح آبادی: نرخ سود افزایش نمی یابد/ برنامه بانک مرکزی برای حمایت از بورسرئیس کل جدید بلانک مرکزی امشب در یک گفتگوی ویژه خبری به ارائه دیدگاه ها و برنامه های خود پرداخت.
اقتصادنیوز سود بانک مرکزی بانک 

  

پیش بینی جذاب از روند شاخص بورس در روزهای آیندهامروز شاخص کل بورس با 9 هزار واحد رشد در محدوده یک میلیون و 393 هزار واحد قرار گرفت. پیش‌بینی کارشناسان از روند بازار سهام چگونه است؟
گسترش شاخص دولت سهام 

  

تست دوم کرونای کاروان تیم امید ایران منفی شدبر اساس اعلام کمیته پزشکی مسابقات مرحله مقدماتی گروهی زیر23 سال آسیا در دوشنبه، تست دوم کرونای کاروان تیم امید ایران منفی اعلام شد.
ایلنا ایران آسیا فدراسیون فوتبال