ایلنا   |  فرهنگی  |  

جای خالی پروفسور عنایت‌الله رضا محسوس است/ در رابطه با نسل‌کشی ارامنه کم‌کاری زیادی صورت پذیرفت

به‌رغم اینکه در سراسر جهان، مورخین و سیاست‌مداران بسیاری به ماجرای نسل‌کشی ارامنه توجه ویژ‌ه‌ای دارند، در ایران کمتر به این مهم پرداخته شده است.

جای خالی پروفسور عنایت‌الله رضا محسوس است/ در رابطه با نسل‌کشی ارامنه کم‌کاری زیادی صورت پذیرفت

به‌رغم اینکه در سراسر جهان، مورخین و سیاست‌مداران بسیاری به ماجرای نسل‌کشی ارامنه توجه ویژ‌ه‌ای دارند، در ایران کمتر به این مهم پرداخته شده است.

به گزارش خبرنگار ایلنا، ارامنه یکی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین مردمان ساکن فلات ایران هستند و در بسیاری از زمینه‌های مختلف فرهنگی، هنری و صنعتی خدمات بسیار زیادی به این مرز و بوم کرده‌اند. موسسه تحقیق و ترجمه هور که یکی از مراکز فرهنگی ایجاد شده توسط ارامنه است، بیش از 4 دهه در زمینه تالیف و ترجمه نشریات و کتب گوناگون به زبان فارسی، در زمینه قرابت‌سنجی میان دو کشور ایران ارمنستان فعالیت می‌کند.

ایساک (ایسیک) یونانسیان، نویسنده آثاری از قبیل «مسئله آرتساخ» (قره‌باغ)، «عملیات نمسیس» و نگارنده چندین اثر ترجمه‌ای و تالیفی دیگر و نیز عضو هیئت‌مدیره و سخنگوی موسسه تحقیق و ترجمه هور در گفتگوی پیش‌ِرو به چالش‌ها و اقدامات مرتبط با ارمنی‌پژوهی در ایران پرداخته است.

موسسه تحقیق و ترجمه هور، دقیقا چه نوع فعالیت فرهنگی را دنبال می‌کند؟ بیشتر به انسان‌شناسی می‌پردازد یا رویکردهای مبتنی بر مردم‌شناسی تاریخی دارد؟

موسسه هور تقریبا 38 سال پیش آغاز به کار کرد، و اولین هدفش این بود که مشترکات فرهنگی ایرانیان و ارامنه را به جامعه معرفی کند و به وسیله انتشار فصل‌نامه پیمان - که بیست و یکمین سال انتشارش را سپری می‌کند - و همچنین با برنامه‌های فرهنگی و تاریخی و هنری، سعی می‌کند تا به نزدیکی بیشتر میان دو ملت کمک کند و تا امروز هم در همین زمینه به فعالیت خود ادامه می‌دهد و بیشتر روی مردم‌شناسی تاریخی تاکید دارد.

در تالیف و ترجمه کتب از زبان ارمنی به زبان فارسی و بالعکس، تاکنون چه اقداماتی صورت پذیرفته است؟

در طی این سال‌ها، کتب تاریخی زیادی از زبان ارمنی به فارسی ترجمه شده است. آثاری نیز به شکل مستقل در رابطه با تاریخ ارامنه به زبان فارسی نگاشته شده است. البته بیشتر آثار ما نیز از زبان ارمنی به فارسی ترجمه شده است که یا در رابطه با نسل‌کشی بوده - که عموما به شکل رمان، توسط نویسندگان امریکایی، اروپایی و عرب نوشته شده است - یا مسائل تاریخی بوده که بیش از 50 اثر را دربرمی‌گیرد.

در رابطه با مسئله آرتساخ (قره‌باغ) و در رابطه با جغرافیای سیاسی و انسانی این مسئله، آیا اثری روانه بازار کتاب کردید؟

بله به طوری طبیعی ما نمی‌توانیم این مسئله را از فعالیت‌هایمان جدا بدانیم و در این زمینه آثار مختلفی از زبان‌های انگلیسی و ارمنی به فارسی ترجمه کردیم. همچنین ما بر این پایه سعی کردیم که از مورخین و سیاست‌مداران ایرانی و ارمنستانی دعوت کنیم که حضور داشته باشند و زوایای گوناگون این مسئله را با هم بررسی کنند.

آیا گامی برای تدوین دانشنامه ایران و ارمنستان از جانب شما برداشته شده است؟

از جانب ارامنه ایرانی کتبی در این زمینه نوشته شده است. مرحوم خانم ژانت لازاریان در کتاب ارامنه ایران، به‌طور مفصل به نقاشان، موزیسین‌ها، معماران، مورخان و نویسندگان جامعه ارامنه ایران پرداخته است و همه را در این زمینه معرفی کردند. چند کتاب دیگر نیز در همین زمینه نوشته شده است و البته فصل‌نامه پیمان نیز در طی این سالها، کوشیده است که به این موضوع بپردازد و مشاهیر ارمنی ایران را معرفی کند. ولی شوربختانه به شکل مستقل، در رابطه با نگارش دانشنامه ایران و ارامنه در این زمینه اقدام خاصی صورت نپذیرفته است. این‌کار باید بسیار دقیق انجام شود تا چیزی از قلم نیفتد و البته که کار بسیار بزرگ و زمان‌بری هست. تاکنون نیز چندین مرتبه تلاش‌هایی برای این کار انجام شده ولی پس از اینکه استارت قضیه زده می‌شد، بنا به دلایلی رها می‌شد. در همین حد بگویم که چنین طرحی را در ذهن داریم ولی تا نقطه انجام این کار فاصله بسیار زیادی داریم.

در حوزه‌ شناخت زبان ارمنی و ریشه‌های سریانی و آرامی کهن، کرسی آموزشی در ایران ایجاد شده است؟ آیا برای ایرانیان علاقه‌مند، امکان بورسیه شدن برای آموزش زبان و ادبیات ارمنی در دانشگاه‌های ارمنستان به وجود آمده است؟

دانشگاه آزاد اسلامی در شهر تهران، چندین سال است که در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد، این رشته را دایر کرده و اقدام به جذب دانشجو می‌کند. اساتیدی هم هستند که برای فهم زبان ارمنی در ایران تلاش می‌کنند و البته این را هم بگویم که چند دانشجوی ارمنستانی در دانشگاه شهید بهشتی تهران، در رشته ایران‌شناسی در حال تحصیل هستند.

در رابطه با آموزش زبان فارسی در ارمنستان، اوضاع به چه منوال است؟

دانشگاه ایروان ارمنستان سالهاست که در رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشجوی ارمنی می‌پذیرد و همینطور دپارتمان ایران‌شناسی نیز در این دانشگاه وجود دارد که دانشجویان ارمنی در آنجا به تحصیل ایران‌شناسی و شرق‌شناسی مشغول هستند. چند روز پیش نیز توسط همین دپارتمان، کتاب رباعیات حکیم عمرخیام به زبان ارمنی ترجمه و منتشر شد.

اگر بخواهید یک آسیب‌شناسی دوسویه از میزان و کیفیت نگارش متون در رابطه با فرهنگ ارامنه در ایران داشته باشید، به چه مواردی اشاره می‌کنید؟

من فکر می‌کنم که مورخین ایرانی ما، در این حوزه کم‌کاری می‌کنند و می‌بینید هنگامی که شما به کتابفروشی‌ها سری بزنید، می‌بینید که از گواتمالا تا مالدیو! در رابطه با همه کشورهای جهان، کتب و آثار متعددی می‌بینید ولی در رابطه با ارمنستان که همسایه ماست، مورخان ما بسیار کم‌لطفی می‌کنند. مثلا در رابطه با همین مسئله نسل‌کشی، من ارمنی ایرانی نباید در این رابطه مطلبی منتشر کنم بلکه بهتر است که مورخین ایرانی غیرارمنی به سراغ این کار بروند و آثاری در این زمینه را ترجمه و یا تالیف کنند. در رابطه با کشورهای آفریقایی کتاب تالیف می‌شود اما در رابطه با کشوری که چندهزاره جزء ایران بوده و در حال حاضر هم در همجواری با ایران قرار دارد، کار پژوهشی چندانی انجام نمی‌شود. من می‌گویم که بهتر است ما حساسیت‌ها را کنار بگذاریم. در خود ترکیه که در یک طرف این ماجرای نسل‌کشی قرار دارد، بعد از اینکه اردوغان گفت که من با ارامنه ابراز همدردی می‌کنم؛ بیش از 60 اثر در این رابطه تالیف و ترجمه شده است. بسیاری از افراد هم در آنجا هستند که می‌گویند ما اشتباه کردیم و البته از آن طرف ماجرا هم کسانی هستند که همچنان بر مواضع افراطی و معکوس این رویه پافشاری می‌کنند. چرا ما ایرانیان نباید به این موضوع بپردازم. اگر من در این زمینه کتابی بنویسم، می‌گویند فلانی دارد از ریشه‌های خودش جانبداری می‌کند و بهتر است که نویسندگان ایرانی در این زمینه کار کنند ولو اینکه بخواهند نظر خودشان را داشته باشند. در رابطه با مسئله آرتساخ (قره‌باغ)، نیز همین رویه حاکم است و واقعیت‌های تاریخی فراموش ناشدنی در این زمینه وجود دارد و جالب است که صدها اثر جانبدارانه از آذربایجان در این زمینه به زبان فارسی نوشته شده است ولی در رابطه با حقانیت ارامنه در این زمینه اثری به رشته تحریر درنیامده است. البته افرادی نظیر آقای کاوه بیات در این زمینه بسیار زحمت کشیده‌اند و البته خداوند مرحوم پروفسور عنایت‌الله رضا را رحمت کند که ایشان هم بسیار در این زمینه فعال بودند؛ ولی انتظار بیشتری از سایر مورخان هموطن وجود دارد. به ویژه از نسل جدید انتظارات بیشتری وجود زیرا در حال حاضر اطلاعات فراوانی در این زمینه در سراسر جهان منتشر شده و دسترسی به اطلاعات نیز نسبت به گذشته آسان‌تر است.

بازار کتاب زبان فارسی دانشگاه شهید بهشتی 



  اخبار برگزیده
  

همه گزینه‌های روی میز جادوگر/ از ستاره‌های استقلال تا اعجوبه ملوانسرمربی تیم فوتبال سپیدرود رشت برای تقویت تیمش در نیم فصل دوم قصد دارد تا چند بازیکن جدید جذب کند.
برنا بازی ستاره استقلال 

  

رونمایی از پدیده لیگ هجدهم/ پایان داغ برای سرخابی‌ها/ ببینیدویژه برنامه لیگ هجدهم از خبرگزاری برنا منتشر شد.
برنا 

  

خداحافظی ناگهانی مهاجم استقلال در فضای مجازیمهاجم تیم فوتبال استقلال در فضای مجازی با این تیم و هوادارانش خداحافظی کرد.
برنا استقلال فضای مجازی فوتبال 

  

پرسپولیس شکست خوردتیم‌های پایه پرسپولیس در رقابت‌های این هفته لیگ تهران به سه پیروزی و یک تساوی دست پیدا کردند.
برنا باشگاه پرسپولیس پرسپولیس تهران 

  

دردسر عجیب برای فوتبالیست مشهور/ حبس موقت تا زمان صدورحکم نهاییفوتبالیست مشهور تا زمان حکم نهایی در حبس می ماند.
برنا تایلند فوتبال بازداشت 

  

باشگاه استقلال به شایعات نقل و انتقالاتی واکنش نشان دادباشگاه استقلال به شایعات نقل و انتقالاتی که این روزها در رسانه‌ها مطرح می‌شود واکنش نشان داد.
برنا باشگاه استقلال استقلال رسانه 

  

چراغ سبز برانکو به بازگشت طارمیاحتمالا در نقل و انتقالات بازیکن سابق قرمز ها بار دیگر به جمع سرخپوشان اضافه می‌شود.
برنا برانکو مهدی طارمی باشگاه پرسپولیس 

  

پرسپولیس تیم متعصبی است/ سپاهان شانس بیشتری برای برد داردسرمربی سابق تیم فوتبال سپاهان گفت: بزرگترین شاخصه تیم پرسپولیس تعصب آن است همه فکر می‌کردند پرسپولیس چون نتوانسته در پنجره نقل و انتقالات یارگیری کند حالا در بازی‌های آسیایی و لیگ ناموفق است بازیکنانش خسته شده و آسیب دیدگی پیدا کرده‌اند...
برنا پرسپولیس استقلال باشگاه سپاهان 

  

استقلال روند صعودی خود را با قدرت ادامه می‌دهد/ تیم باید نقاط ضعفش را در آسیا ترمیم کند/ پدیده را در تهران می‌بریم و به کورس قهرمانی می‌رسیمپیشکسوت باشگاه استقلال گفت: سومین برد پیاپی استقلال بیانگر این است که تیم روند صعودی خود را با قدرت ادامه می دهد.
برنا باشگاه استقلال استقلال ایران 

  

انفجار انتحاری در چابهارمعاون امنیتی و انتظامی استاندار سیستان و بلوچستان از انفجار یک خودروی بمب گذاری شده در چابهار خبر داد.
برنا انفجار 

  اخبار داغ
  

میزان پیشرفت طرحهای اقتصاد مقاومتی در رودبار جنوب ارزیابی شدجیرفت - ایرنا - رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کرمان گفت : پروژه های اقتصاد مقاومتی شهرستان رودبار جنوب را به منظور حل مسائل و مشکلات احتمالی مورد ارزیابی قرار دادیم.
ایرنا اقتصاد اقتصاد مقاومتی ایرنا 

  

ایجاد اصلاحات در لایحه مالیات بر ارزش افزوده/تعیین مالیات برای کالاهایی مخرب محیط زیست سیدحسن حسینی شاهرودی در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در تشریح نشست امروز کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، گفت: در نشست امروز اصلاحاتی در بحث لایحه ارزش افزوده صورت گرفت. نایب رییس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، افزود: در حوزه مالیات بر کالاهایی که مخرب محیط زیست است اصلاحاتی انجام و عوارضی بر کالاهای مخرب بسته می شود و در اختیار شهرداری ها قرار می گیرد. هفته آینده…
خانه‌ملت مالیات مالیات بر ارزش افزوده خبرنگار 

  

ملزومات مبارزه با فسادهای مالی نیازمند تقویت استاراک - ایرنا - نماینده ولی فقیه در استان مرکزی گفت: ملزومات مبارزه با فساد مالی در جامعه نیازمند تقویت است و در راستای باید امید و انگیزه مداری را برای بسط سلامت اجتماعی توسعه داد.
ایرنا قربانعلی دری نجف آبادی فساد مالی استان مرکزی 

  

قیمت سکه و ارز/ دلار 150 تومان گران شدقیمت سکه طرح جدید امروز در بازار تهران 3 میلیون و 400 هزار تومان و دلار با رشد 150 تومانی 10100 تومان فروخته شد.
فارس قیمت ارز دلار 

  

کاهش قیمت برخی خودروها/ پژو پارس یک میلیون تومان ارزان شد+جدولخودرو پژو پارس با یک میلیون تومان کاهش قیمت امروز در بازار تهران به قیمت 71 میلیون تومان معامله شد.
فارس قیمت پژو جدول 

  

دعوت از مسئولان وزارت امور خارجه و علوم برای حل مشکل ارزی دانشجویان/ تشکیل کمیته‎ای سه نفره برای اعمال ماده 234 درباره بنیاد آرشام سید حمایت میرزاده در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت در تشریح نشست عصر امروز(سه‌شنبه 27 آذرماه) کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، گفت: دستور جلسه امروز بررسی وضعیت استیضاح وزیر آموزش و پرورش بود که با توجه به از نصاب افتادن امضاهای این طرح، استیضاح وزیر 8 امضا داشت؛ بنابراین از دستور کار کمیسیون و مجلس خارج شد. نماینده مردم گرمی در مجلس شورای اسلامی افزود: موضوع بعدی در خصوص…
خانه‌ملت سازمان سنجش وزارت آموزش و پرورش وزارت علوم