ایلنا   |  فرهنگی  |  

جای خالی پروفسور عنایت‌الله رضا محسوس است/ در رابطه با نسل‌کشی ارامنه کم‌کاری زیادی صورت پذیرفت

به‌رغم اینکه در سراسر جهان، مورخین و سیاست‌مداران بسیاری به ماجرای نسل‌کشی ارامنه توجه ویژ‌ه‌ای دارند، در ایران کمتر به این مهم پرداخته شده است.

جای خالی پروفسور عنایت‌الله رضا محسوس است/ در رابطه با نسل‌کشی ارامنه کم‌کاری زیادی صورت پذیرفت

به‌رغم اینکه در سراسر جهان، مورخین و سیاست‌مداران بسیاری به ماجرای نسل‌کشی ارامنه توجه ویژ‌ه‌ای دارند، در ایران کمتر به این مهم پرداخته شده است.

به گزارش خبرنگار ایلنا، ارامنه یکی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین مردمان ساکن فلات ایران هستند و در بسیاری از زمینه‌های مختلف فرهنگی، هنری و صنعتی خدمات بسیار زیادی به این مرز و بوم کرده‌اند. موسسه تحقیق و ترجمه هور که یکی از مراکز فرهنگی ایجاد شده توسط ارامنه است، بیش از 4 دهه در زمینه تالیف و ترجمه نشریات و کتب گوناگون به زبان فارسی، در زمینه قرابت‌سنجی میان دو کشور ایران ارمنستان فعالیت می‌کند.

ایساک (ایسیک) یونانسیان، نویسنده آثاری از قبیل «مسئله آرتساخ» (قره‌باغ)، «عملیات نمسیس» و نگارنده چندین اثر ترجمه‌ای و تالیفی دیگر و نیز عضو هیئت‌مدیره و سخنگوی موسسه تحقیق و ترجمه هور در گفتگوی پیش‌ِرو به چالش‌ها و اقدامات مرتبط با ارمنی‌پژوهی در ایران پرداخته است.

موسسه تحقیق و ترجمه هور، دقیقا چه نوع فعالیت فرهنگی را دنبال می‌کند؟ بیشتر به انسان‌شناسی می‌پردازد یا رویکردهای مبتنی بر مردم‌شناسی تاریخی دارد؟

موسسه هور تقریبا 38 سال پیش آغاز به کار کرد، و اولین هدفش این بود که مشترکات فرهنگی ایرانیان و ارامنه را به جامعه معرفی کند و به وسیله انتشار فصل‌نامه پیمان - که بیست و یکمین سال انتشارش را سپری می‌کند - و همچنین با برنامه‌های فرهنگی و تاریخی و هنری، سعی می‌کند تا به نزدیکی بیشتر میان دو ملت کمک کند و تا امروز هم در همین زمینه به فعالیت خود ادامه می‌دهد و بیشتر روی مردم‌شناسی تاریخی تاکید دارد.

در تالیف و ترجمه کتب از زبان ارمنی به زبان فارسی و بالعکس، تاکنون چه اقداماتی صورت پذیرفته است؟

در طی این سال‌ها، کتب تاریخی زیادی از زبان ارمنی به فارسی ترجمه شده است. آثاری نیز به شکل مستقل در رابطه با تاریخ ارامنه به زبان فارسی نگاشته شده است. البته بیشتر آثار ما نیز از زبان ارمنی به فارسی ترجمه شده است که یا در رابطه با نسل‌کشی بوده - که عموما به شکل رمان، توسط نویسندگان امریکایی، اروپایی و عرب نوشته شده است - یا مسائل تاریخی بوده که بیش از 50 اثر را دربرمی‌گیرد.

در رابطه با مسئله آرتساخ (قره‌باغ) و در رابطه با جغرافیای سیاسی و انسانی این مسئله، آیا اثری روانه بازار کتاب کردید؟

بله به طوری طبیعی ما نمی‌توانیم این مسئله را از فعالیت‌هایمان جدا بدانیم و در این زمینه آثار مختلفی از زبان‌های انگلیسی و ارمنی به فارسی ترجمه کردیم. همچنین ما بر این پایه سعی کردیم که از مورخین و سیاست‌مداران ایرانی و ارمنستانی دعوت کنیم که حضور داشته باشند و زوایای گوناگون این مسئله را با هم بررسی کنند.

آیا گامی برای تدوین دانشنامه ایران و ارمنستان از جانب شما برداشته شده است؟

از جانب ارامنه ایرانی کتبی در این زمینه نوشته شده است. مرحوم خانم ژانت لازاریان در کتاب ارامنه ایران، به‌طور مفصل به نقاشان، موزیسین‌ها، معماران، مورخان و نویسندگان جامعه ارامنه ایران پرداخته است و همه را در این زمینه معرفی کردند. چند کتاب دیگر نیز در همین زمینه نوشته شده است و البته فصل‌نامه پیمان نیز در طی این سالها، کوشیده است که به این موضوع بپردازد و مشاهیر ارمنی ایران را معرفی کند. ولی شوربختانه به شکل مستقل، در رابطه با نگارش دانشنامه ایران و ارامنه در این زمینه اقدام خاصی صورت نپذیرفته است. این‌کار باید بسیار دقیق انجام شود تا چیزی از قلم نیفتد و البته که کار بسیار بزرگ و زمان‌بری هست. تاکنون نیز چندین مرتبه تلاش‌هایی برای این کار انجام شده ولی پس از اینکه استارت قضیه زده می‌شد، بنا به دلایلی رها می‌شد. در همین حد بگویم که چنین طرحی را در ذهن داریم ولی تا نقطه انجام این کار فاصله بسیار زیادی داریم.

در حوزه‌ شناخت زبان ارمنی و ریشه‌های سریانی و آرامی کهن، کرسی آموزشی در ایران ایجاد شده است؟ آیا برای ایرانیان علاقه‌مند، امکان بورسیه شدن برای آموزش زبان و ادبیات ارمنی در دانشگاه‌های ارمنستان به وجود آمده است؟

دانشگاه آزاد اسلامی در شهر تهران، چندین سال است که در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد، این رشته را دایر کرده و اقدام به جذب دانشجو می‌کند. اساتیدی هم هستند که برای فهم زبان ارمنی در ایران تلاش می‌کنند و البته این را هم بگویم که چند دانشجوی ارمنستانی در دانشگاه شهید بهشتی تهران، در رشته ایران‌شناسی در حال تحصیل هستند.

در رابطه با آموزش زبان فارسی در ارمنستان، اوضاع به چه منوال است؟

دانشگاه ایروان ارمنستان سالهاست که در رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشجوی ارمنی می‌پذیرد و همینطور دپارتمان ایران‌شناسی نیز در این دانشگاه وجود دارد که دانشجویان ارمنی در آنجا به تحصیل ایران‌شناسی و شرق‌شناسی مشغول هستند. چند روز پیش نیز توسط همین دپارتمان، کتاب رباعیات حکیم عمرخیام به زبان ارمنی ترجمه و منتشر شد.

اگر بخواهید یک آسیب‌شناسی دوسویه از میزان و کیفیت نگارش متون در رابطه با فرهنگ ارامنه در ایران داشته باشید، به چه مواردی اشاره می‌کنید؟

من فکر می‌کنم که مورخین ایرانی ما، در این حوزه کم‌کاری می‌کنند و می‌بینید هنگامی که شما به کتابفروشی‌ها سری بزنید، می‌بینید که از گواتمالا تا مالدیو! در رابطه با همه کشورهای جهان، کتب و آثار متعددی می‌بینید ولی در رابطه با ارمنستان که همسایه ماست، مورخان ما بسیار کم‌لطفی می‌کنند. مثلا در رابطه با همین مسئله نسل‌کشی، من ارمنی ایرانی نباید در این رابطه مطلبی منتشر کنم بلکه بهتر است که مورخین ایرانی غیرارمنی به سراغ این کار بروند و آثاری در این زمینه را ترجمه و یا تالیف کنند. در رابطه با کشورهای آفریقایی کتاب تالیف می‌شود اما در رابطه با کشوری که چندهزاره جزء ایران بوده و در حال حاضر هم در همجواری با ایران قرار دارد، کار پژوهشی چندانی انجام نمی‌شود. من می‌گویم که بهتر است ما حساسیت‌ها را کنار بگذاریم. در خود ترکیه که در یک طرف این ماجرای نسل‌کشی قرار دارد، بعد از اینکه اردوغان گفت که من با ارامنه ابراز همدردی می‌کنم؛ بیش از 60 اثر در این رابطه تالیف و ترجمه شده است. بسیاری از افراد هم در آنجا هستند که می‌گویند ما اشتباه کردیم و البته از آن طرف ماجرا هم کسانی هستند که همچنان بر مواضع افراطی و معکوس این رویه پافشاری می‌کنند. چرا ما ایرانیان نباید به این موضوع بپردازم. اگر من در این زمینه کتابی بنویسم، می‌گویند فلانی دارد از ریشه‌های خودش جانبداری می‌کند و بهتر است که نویسندگان ایرانی در این زمینه کار کنند ولو اینکه بخواهند نظر خودشان را داشته باشند. در رابطه با مسئله آرتساخ (قره‌باغ)، نیز همین رویه حاکم است و واقعیت‌های تاریخی فراموش ناشدنی در این زمینه وجود دارد و جالب است که صدها اثر جانبدارانه از آذربایجان در این زمینه به زبان فارسی نوشته شده است ولی در رابطه با حقانیت ارامنه در این زمینه اثری به رشته تحریر درنیامده است. البته افرادی نظیر آقای کاوه بیات در این زمینه بسیار زحمت کشیده‌اند و البته خداوند مرحوم پروفسور عنایت‌الله رضا را رحمت کند که ایشان هم بسیار در این زمینه فعال بودند؛ ولی انتظار بیشتری از سایر مورخان هموطن وجود دارد. به ویژه از نسل جدید انتظارات بیشتری وجود زیرا در حال حاضر اطلاعات فراوانی در این زمینه در سراسر جهان منتشر شده و دسترسی به اطلاعات نیز نسبت به گذشته آسان‌تر است.

بازار کتاب زبان فارسی دانشگاه شهید بهشتی 



  اخبار برگزیده
  

بیانیه مهم روس ها درباره ایرانوزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد که افزایش غنی سازی توسط تهران، نقض توافقنامه هسته ای محسوب نمی شود.
مثلث روسیه ایران غنی سازی 

  

رقیب حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری سال 92 گفت: باید انصاف به خرج داد، آقای روحانی در اداره کشور دچار گرفتاری های زیادی شده است. او از پس اداره کشور در حوزه اقتصاد، تولید و توزیع بر نمی آید. دولت معارض هایی دارد که برخی شان از دولت قوی تر هستند. یعنی دولت نمی تواند هزینه ها را تأمین و با قاچاق مبارزه کند و حرفش را به کرسی بنشاند.
نامه نیوز محمد غرضی حسن روحانی پتروشیمی 

  

پیشنهاد حذف همیشگی قیمت خودرو از سایت های خرید و فروشرئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران با تاکید بر اینکه لزومی برای درج قیمت‌ خودروها در سایت‌های خرید و فروش اینترنتی وجود ندارد، گفت: افزایش قیمت‌ها در پی درج قیمت‌های ساختگی در بازارهای خرید و فروش مجازی خودرو در شرایطی اتفاق می‌افتد که خرید و فروش در بازار خودرو کم است.
خودروتک قیمت افزایش قیمت خودرو 

  

گران‌ترین مربی لیگ هجدهم فوتبال ایران چه کسی بود؟اقتصاد نیوز:در لیگی که تمام شد برخی باشگاه‌ها قراردادهای سنگینی با مربیان خود داشتند.
اقتصادنیوز لیگ برتر فوتبال ایران 

  

سخنگوی وزارت خارجه چین، با اشاره به دیدار هفته گذشته محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران با همتای چینی‌اش، گفت: دو طرف بر سر مشکلات دوجانبه و همچنین تحولات اخیر حول محور ایران صحبت کردند. وی در ادامه افزود: آمریکا واردات نفت سایر کشورها از ایران را مختل کرده است. آمریکا همچنین از برجام نیز خارج شده و دیگر کشورها را به نسبت به انجام وظایفشان ذیل این توافق تهدید می‌کند
نامه نیوز چین ایران و چین ایران 

  

أیا مذاکره ایران و آمریکا شروع شده است؟رئیس‌جمهور آمریکا برخی خبرها در مورد مذاکره با ایران را تکذیب کرد.
مثلث ایران ایران و آمریکا اقتصاد ایران 

  

بازگشت شورای رقابت، قیمت خودرو را کاهش می دهد؟یکشنبه گذشته اما مجلس شورای اسلامی با برگرداندن شورای رقابت به پروسه قیمت‌گذاری، تیر خلاص را به آزادسازی بازار خودرو زد. طبق مصوبه مجلس، خودروسازان باید قیمت تمام شده، سود حاصله و قیمت قطعی محصولات خود را به شورای رقابت اعلام کنند...
خودروتک مجلس شورای اسلامی شورای نگهبان شورای رقابت 

  

3 مامور پلیس مورد حمله قرار گرفتند و کشته شدند.
نامه نیوز پلیس دولت کابل 

  

اسرار وزارت نفت فاش می شود؟/ پشت پرده تلاش برای استیضاح وزیر کابینه روحانیاین استیضاح به جایی نمی‌رسد. نظام قدر آقای زنگنه و توانایی‌های او را می‌شناسد و برخی جریان‌ها بیهوده برای زدن او تلاش می‌کنند
مثلث وزارت نفت نفت صادرات نفت 

  

اندیشکده آمریکایی «موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک» گزارش داد: حملات به نفتکش‌ها در نزدیکی تنگه هرمز و یک خط لوله نفت عربستان سعودی می‌تواند موجب افزایش قیمت جهانی نفت شود. ایران بدین‌ترتیب آسیب‌پذیری امارات و عربستان را یادآور شد.
نامه نیوز ایران تهران ریاض 

  اخبار داغ
  

خانواده های شهدا و ایثارگران سرمایه های ارزشمند نظام هستندمهاباد- ایرنا- فرماندار مهاباد گفت: خانواده های معظم شهدا و ایثارگران از سرمایه های ارزشمند نظام اسلامی و انقلاب محسوب می شوند.
ایرنا خانواده جوانان نویسنده 

  

مبنا و شاخص های حرکت ارزشی و انقلابی به تصویب رسیدتهران- ایرنا- چهارمین نشست هم اندیشی احزاب و تشکل های ارزشی، ولایی و انقلابی در محل جامعه روحانیت مبارز برگزار شد و 4 مبنا و 14 شاخص به تصویب جلسه رسید.
ایرنا جامعه روحانیت مبارز مصطفی پورمحمدی شاخص 

  

افزایش تورم در نتیجه رهاسازی نقدینگی است محمود بهمنی؛ عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت در خصوص میزان چاپ اسکناس و تاثیر آن در نقدینگی موجود در کشور گفت: اگر چاپ اسکناس بی رویه باشد قطعاً نقدینگی را بالا می برد و بالا رفتن نقدینگی موجب افزایش قیمت‌ها می شود. وی افزود: نقدینگی باید کنترل و نظارت شده باشد، نقدینگی موجود در جامعه به حد بالایی رسیده است و زمانی که کنترل و نظارتی…
خانه‌ملت افزایش قیمت تورم خودرو 

  

معین اقتصادی قلعه گنج به جمع مبارزان با آفت ملخ ملحق شدجیرفت - ایرنا - بنیاد مستضعفان به عنوان معین و یاور اقتصادی شهر نمونه اقتصاد مقاومتی با اهدای کمک هزینه 500 میلیون تومانی خرید سَم، به جمع مبارزان و نابودگران ملخ صحرایی ملحق شد.
ایرنا ایرنا بنیاد مستضعفان اقتصاد مقاومتی 

  

ثبات بهای طلا همزمان با افزایش ارزش دلار در سایه نگرانی‌های تجاریبهای طلا امروز- پنجشنبه- همزمان با افزایش نرخ دلار در سایه افزایش تنش‌های تجاری آمریکا و چین ثابت ماند.
ایلنا بانک مرکزی بانک دلار 

  

جزئیات افطاری رئیس جمهور با فعالان اقتصادی، از دلار 7000 تومانی تا تک شرط روحانی برای بازگشت ارز صادراتوزیر اسبق بازرگانی که از مهمانان ضیافت افطاری شب گذشته رئیس جمهور و فعالان اقتصادی بود، جزئیاتی از جلسه شب گذشته و مباحث مطرح شده که عمدتاً در خصوص قیمت ارز، بازگشت ارز صادراتی و مشکلات معیشتی بود را تشریح کرد.
تسنیم رئیس جمهور ریاست جمهوری اتاق بازرگانی