فردا   |  سیاسی  |  

چرا ناطق‌نوری شکست خورد؟

اصلاح‌طلبان در شرایط کنونی از یک سو سرمایه اجتماعی گذشته خود را ندارند و از سوی دیگر تمام پایگاه‌های خود در قدرت رسمی را از دست داده‌اند تا این نگرانی وجود داشته باشد که آیا آنها در آینده سیاسی کشور جایگاهی نخواهند داشت؟ شاید بتوان پاسخ به این پرسش را در قیاس شرایط کنونی و سال 76 اصلاح‌طلبان به دست آورد.

چرا ناطق‌نوری شکست خورد؟

نیروهای جناح چپ در سال 76 در رقابت با راست‌گرایان امید چندانی به پیروزی نداشتند؛ تا حدی که گفته می‌شود هیچ‌یک از اصلاح‌طلبان کنونی تصور پیروزی خاتمی را هم در ذهن نداشتند. برای مثال بهزاد نبوی در سال 98 به «شرق» گفت: «جنبش اصلاحات برنامه‌ای از‌‌ پیش‌ تعیین‌شده نداشت و هنگامی‌ که آقای خاتمی نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری شد، نیروهای چپ که بعدها با نام اصلاح‌طلب مطرح شدند، تصورشان صرفا این بود که او می‌تواند نقش نماینده جناح چپ را ایفا کند تا این جناح از عرصه سیاست خارج نشود و هیچ‌کس تصور نمی‌کرد آقای خاتمی رئیس‌جمهور شود».

او حتی می‌گفت: «پس از پیروزی در انتخابات، آرام‌آرام شعارهای اصلاح‌گرایانه بیشتری از زبان آقای خاتمی مطرح شد. حتی در اوایل کار، ما به شوخی می‌گفتیم این اصلاحات و جامعه مدنی که آقای خاتمی از آن سخن می‌گوید، یعنی چه؟ اما بعدها به‌ تدریج جریان چپ با نام اصلاحات معروف شد که البته خلاف واقع هم نبود؛ زیرا سخنان و رویکرد آقای خاتمی سراسر مبتنی ‌بر اصلاح درون‌ساختاری بود. شعارهایی که در آن زمان داده می‌شد، مواضع رایج جریان چپ نبود و حتی گاهی نیروهای چپ نیز شعار آقای خاتمی را نقد می‌کردند؛ زیرا دغدغه غالب چپ‌های آن‌ روز، اقتصادی بود».

حالا عباس عبدی نیز در گفت‌وگو با «خبرآنلاین» روایتی مشابه دارد و می‌گوید: «قبل از دوم خرداد، جناح چپ که بعدها به نام اصلاح‌طلبان مشهور شدند، در جلساتی که با آقای خاتمی داشتند، تصور می‌کردند در صورت حضور در انتخابات سه تا چهار میلیون رأی خواهند آورد. این نشان نمی‌دهد که دوم خرداد تصادفی و شانسی بوده، بلکه نشان‌دهنده این است که نه‌فقط حکومت بلکه ما هم جامعه را نمی‌شناختیم. فکر می‌کردیم انتخابات فقط فرصت خوبی برای حضور سیاسی است».

با این اوصاف باید یک پرسش اساسی را مطرح کرد؛ آنکه چرا ناطق‌نوری شکست خورد؟ به بیان دیگر برخلاف تصور قریب به اتفاق سیاسیون، چه‌ شد که ناگهان اکثریت مردم از قطب مهمی همچون هاشمی رویگردان شدند و به سمت یک نیروی تحول‌خواه گرایش پیدا کردند؟

به‌ نظر می‌رسد جامعه خسته از محدودیت‌های دوران جنگ و بسته‌بودن فضای فرهنگی بعد از جنگ، دیگر نه شعارهای ابتدای انقلاب اقناعش می‌کرد و نه رویکردهای توسعه اقتصادی هاشمی که همه چیز را در اقتصاد خلاصه می‌کرد، می‌توانست پاسخ‌گوی خواسته‌های آن باشد؛ به همین دلیل بود که خاتمی که قدری شعارها و البته ظاهری متفاوت داشت، مورد اقبال مردم قرار گرفت و به‌نوعی می‌توان گفت این جامعه بود که خاتمی را به سمت اصلاحات پیش برد و اندیشه‌ای خاص در میان نیروهای جناح چپ برای ایجاد تغییر وجود نداشت.

در این بین، برخی باور دارند هاشمی نیز در روی کار آمدن خاتمی بی‌تأثیر نبود؛ خاصه سخنرانی نماز جمعه او پیش از انتخابات که به‌نوعی با مطرح‌کردن ضرورت سلامت انتخابات، خواسته بود نزدیکی خود به خاتمی را اعلام کند که البته این گزاره محدود شاید در برابر رأی سلبی مردم به وضع موجود، محلی از اعراب نداشته باشد؛ چراکه از قضا میل به اصلاح و جستن این خاستگاه در خاتمی به‌عنوان نماینده اندیشه اصلاحی در حوزه سیاسی، برآمده از شرایطی بود که در دوران اکبر هاشمی‌رفسنجانی پدید آمده بود. البته بر سر کیفیت دوران هاشمی بحث‌های بسیاری وجود دارد و شاید کمتر‌کسی باشد که بتواند تلاش‌ها برای امر توسعه در دوران هاشمی را انکار کند؛ اما به هر رو، رأی مردم به خاتمی، حکایت از «نه» به رویکرد راست‌گرایان داشت و این موضوع در انتخابات مجلس ششم نیز به چشم می‌خورد که هاشمی نفر آخر نمایندگان تهران می‌شود و به خواست خودش از نمایندگی انصراف می‌دهد. در این بین، رویکرد اصلاح‌طلبان، به‌ویژه حزب مشارکت، در نفی هاشمی و حتی با رویکردی تندتر تخریب هاشمی نیز محل نقد است؛ زیرا همین رویکرد سلبی در مواجهه با هاشمی که حالا نزدیک به اصلاح‌طلبان شده بود، بعدها برای اصلاح‌طلبان گران تمام شد و شاید بیرون‌آمدن محمود احمدی‌نژاد از صندوق رأی در سال 84، برآمده از گسترده‌بودن چنین جدال‌هایی بود. به هر حال، هرچه بود حتما نمی‌توان حمایت هاشمی، آن‌هم به واسطه یک سخنرانی پیش از انتخابات سال 76 را دلیل توفیق انتخاباتی خاتمی دانست. عبدی در ادامه گفت‌وگویش با «خبرآنلاین» به این موضوع اشاره می‌کند:‌ «ایشان (هاشمی) که به آقای ناطق‌نوری رأی داد، چگونه به اصلاح‌طلبان و آقای خاتمی کمک می‌کند؟ اینکه سخنان ایشان به پیروزی اصلاح‌طلبان کمک کرده باشد و اصولگرایان به این موضع منتقد باشند، تحلیل دیگری دارد. بنا بر قول شخص آقای هاشمی، وی در حال رفتن به نماز جمعه بودند که رئیس وقت بسیج کشور در وسط راه با ایشان تماس گرفته و می‌گوید عده‌ای می‌خواهند در انتخابات تقلب کنند. در‌این‌باره تذکری بدهید خوب است. آن آقا اصلا اصولگرا و آن طرفی بود که از آقای هاشمی خواستند این را مطرح کنند. آقای هاشمی هم گفتند چون او این حرف را زد، من هم تذکر دادم. یعنی بر اساس ادعای آن‌طرفی‌ها، این سخن را گفت. اما چرا این تعبیر به نفع آقای خاتمی شد؟... وقتی آقای هاشمی گفتند من به آقای ناطق‌نوری رأی دادم و حتی بیان کردند که به چه دلیل خطر و احتمال تقلب در انتخابات را گفتند، من نمی‌دانم چرا باید این‌طور برداشت کنیم که این سخنان را آگاهانه در جهت حمایت از آقای خاتمی بیان کردند؟ البته آقای هاشمی به دلیل فاصله‌ای که اصولگرایان از او گرفته بودند، از آنان ناامید بود. اگر به خاطرات ایشان نگاه کنید، کار و اقدامی جدی برای روی‌ کار آمدن آقای خاتمی انجام نداده بودند».

برسیم به شرایط کنونی؛ اکنون مانند سال 76 باز هم اصلاح‌طلبان استراتژی خاصی برای آینده ندارند و اگر در آن سال نیروهای چپ خط امامی نمی‌دانستند قرار است به نیروهای اصلاح‌طلب تبدیل شوند و هشت سال دولت را در اختیار داشته باشند و هم‌زمان چهار سال مجلس را هم به دست بگیرند، اکنون هم آینده برای اصلاح‌طلبان مبهم است. البته یک تفاوت مهم در این بین وجود دارد. آن زمان اصلاح‌طلبان با رویکردهای تازه‌ خود هنوز محدودیت‌های کنونی را نداشتند، از‌جمله آنکه هنوز سرمایه اجتماعی برآمده تحول‌خواه که پشت نیروهای چپ ایستاده بود، آنها را متمایز از تصمیم‌سازان هسته اصلی قدرت در جناح راست تلقی می‌کرد و تصور این بود که اصلاح‌طلبان توان اصلاحات سیاسی و فرهنگی را دارند که البته تلاش‌هایی هم به‌ویژه در مجلس ششم و دوره اول خاتمی در این زمینه شد. این اعتماد تا سال 92 نیز با اصلاح‌طلبان همراه بود و حتی مردم بدون هیچ پرسشی به تصمیم تشکیلاتی اصلاح‌طلبان مبنی بر حمایت از یک نیروی غیراصلاح‌طلب پاسخ مثبت دادند؛ تا آنکه اصلاح‌طلبان به دلیل سکوت‌ خود و البته عملکرد نه‌چندان قابل دفاع دولت مورد حمایت‌شان، قدری ازسوی سرمایه اجتماعی‌ خود طرد شدند. دومین محدودیتی که اصلاح‌طلبان در سال76 با آن مواجه نبودند، نوع برخورد نهادهای نظارتی است. آن زمان هنوز رد صلاحیت به شکل کنونی نبود تا آنکه اصلاح‌طلبان طعم ردصلاحیت‌های گسترده را در انتخابات مجلس هفتم حس کردند و این چالش تا به امروز نیز با آنان همراه است. شاید بتوان یک وجه مشترک دیگر نیز میان این روزهای اصلاح‌طلبان با شرایطشان در سال 76 پیدا کرد؛ آنکه ممکن است نوع عملکرد اصولگرایان، چه در دولت و چه در مجلس، باز هم مردم را به سمت «نه» به شرایط موجود ببرد که باید دید در آن شرایط اصلاح‌طلبان همچنان می‌توانند آلترناتیو جامعه محسوب شوند؟ حتما پاسخ به این پرسش مهم‌ترین چالش این‌ روزهای نیروهایی است که روزگاری باعث شکست ناطق‌نوری شدند./ شرق

اصلاح طلبان نماز جمعه نماز 



  اخبار برگزیده
  

خارجی‌ها دیدند واکسن داخلی سر زبان‌ها افتاده گفتند واکسن بدهیم تا خودکفا نشوندمجلس هیچ‌وقت مخالف واردات واکسن نبوده است. البته ما الان هم می‌گوییم که واکسن از انگلیس و آمریکا وارد نمی‌کنیم چون به انگلیس و آمریکا اعتماد نداریم. درواقع همان اعتمادی که به فرانسه کردیم برای ما کافی است. فرانسه کلی خون آلوده وارد کشور ما کرد و موجب شد بسیاری از جوانان ما دچار ایدز شوند.
مستقل‌آنلاین سازمان بهداشت جهانی زمستان مجلس شورای اسلامی 

  

تغییر موضع و دوگانگی رفتاری در اصولگرایان از نگاه عباس عبدیعباس عبدی در یادداشتی نوشت: دوگانگی‌های رفتاری در سیاست و رقابت‌های سیاسی در همه جا معمول است، ولی نه تا این حدی که در ایران می‌بینیم. به ویژه در مسائل مهم مثل برجام و واکسن که با جان و زندگی مردم در ارتباط است نباید تا این حد غیرمسوولانه رفتار کرد.
نامه نیوز روزنامه اصولگرایان دولت 

  

چرا رئیسی در انتخابات، خود را «مستقل» اعلام کرد؟اگر صفحه شطرنج سیاست ایرانی را مورد کنکاش و واکاوی قرار دهیم، با روایت‌ها و گزاره‌هایی متفاوت روبرو می‌شویم که نه‌تنها از استیلای این یا آن جناح معروف و شاخص سیاسی حکایت نمی‌کند، بلکه بر این باور است که دوره اقتدار این دو جناح سنتی سرآمده.
فردا اصولگرایان شطرنج شاخص 

  

افزایش قیمت ارز موقتی خواهد بود/ درخواست ما از دولت اجرای برنامه کوتاه‌مدت برای بهبود وضعیت معیشت مردم استنماینده مجلس یازدهم در با اشاره به اقدامات مجلس سیزدهم تصریح کرد که با همراهی دولت وضعیت اقتصادی و معیشت مردم رو به بهبود خواهد رفت و افزایش قیمت ارز قطعاً موقتی خواهد بود.
ایلنا افزایش قیمت قیمت ارز قیمت 

  

احتمال شکست مرز حساس قیمت سکه/ زنگ خطر برای ریزش در بازارامروز بازار جهانی طلا تعطیل است و در صورتی که قیمت دلار نتواند به بالای سطح 27 هزار و 500 تومان برگردد، قیمت سکه امامی به کانال 11 میلیون و 700 هزار تومان ریزش خواهد کرد.
اقتصادنیوز قیمت بازار جهانی طلا دلار 

  

بازگشت رنگ آبی به نقشه کرونایی | اخبار خوش درباره تمامی استان‌های کشوربا روند نزولی شدن مراجعان سرپایی و بستری به مراکز درمانی و بنا بر اعلام اپلیکیشن ماسک، تمامی استان‌های کشور از قله خیز پنجم کرونا عبور کردند.
۵۵ آنلاین رنگ استان آذربایجان غربی واکسیناسیون 

  

اسمش طرح صیانت است اما هدفش رانت و درآمدهای نجومی برای خواص!از سویی دیگر حمایت‌های میلیاردی در انتظار اپلیکیشن‌های پیام‌رسان ملی است که رانت خوبی برای حمایت از این طرح است. البته که درآمدهای نجومی برای دورزدن این محدودیت‌ها را نیز نباید فراموش کرد؛ مانند درآمد حاصل از فروش فیلترشکن‌ها که در سال‌های اعمال فیلترینگ قابل چشم‌پوشی نیست.
مستقل‌آنلاین روزنامه اصولگرایان قانون 

  

کسانی که در قدرت نیستند هم دیدگاه‌هایشان را برای پیشرفت کشور ارائه دهند/ اصلاح‌طلبان باید پل ارتباطی با حاکمیت ایجاد کنندیک فعال سیاسی اصلاح‌طلب گفت: حاکمیت نسبت به اصلاح‌طلبان بی‌اعتماد شده است و این اعتماد باید بازسازی شود بنابراین اصلاح‌طلبان باید بتوانند پل ارتباطی با حاکمیت ایجاد کرده و این اعتماد را بازسازی کنند.
ایلنا ترامپ شورای نگهبان اصلاح طلبان 

  

پیام‌های ارسال محموله سوخت ایران به لبنانجام جم/ ارسال محموله سوخت ایران به لبنان، چه تاثیری بر مناسبات قدرت در منطقه غرب آسیا خواهد گذاشت و در چه بستر و فرامتنی قابل تحلیل و بررسی است؟
مثلث ایران بهاره رهنما لبنان 

  

کیهان برای مشروعیت دادن به طالبان به امام خمینی متوسل شد!کیهان نوشت: در طول دو دهه گذشته، طالبان برای جلب نظر ایران به فراخوان حضرت امام خمینی مبنی بر حرکت مسلمان‌ها به سمت تشکیل حکومت‌های مستقل از قدرت‌های سلطه‌طلب خارجی و نیز مقابله با مفسدین داخلی استناد کرده است.
مستقل‌آنلاین روزنامه کیهان طالبان امام خمینی 

  

تجمع هواداران استقلال مقابل وزارت ورزش| حمایت هواداران از مجیدیشماری از هواداران تیم فوتبال استقلال از صبح امروز مقابل وزارت ورزش و جوانان به حمایت از فرهاد مجیدی تجمع کردند.
خانه فوتبال باشگاه استقلال استقلال وزارت ورزش و جوانان 

  

دستور لغو اجرای سند 2030 صادر شددبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: هفت مصوبه مهم این شورا که مدت‌ها بر زمین مانده بود،از سوی رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی برای اجرا به دستگاه‌های مربوط ابلاغ شد...
مستقل‌آنلاین شورای عالی انقلاب فرهنگی زمین رئیس جمهور 

  

مدیرکل آژانس آمد و رفت، ما از توافق صورت گرفته بی‌اطلاعیم/ اسلامی فردا به نمایندگان ملت توضیح دهدنماینده قم در مجلس در تذکر شفاهی خواستار دعوت و توضیح رئیس سازمان انرژی اتمی درخصوص توافق صورت گرفته با مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، شد.
ایلنا آژانس بین المللی انرژی اتمی مجلس شورای اسلامی قانون 

  

اعتراف خبرنگار عربستانی بعد از بازی: استقلال غول آسیاستخبرنگار عربستانی در تحلیل بازی الهلال و استقلال، گفت: الهلال به خاطر بازی در زمین بی طرف شانس زیادی آورد.
خانه فوتبال خبرنگار بازی استقلال 

  

طرح نمایندگان برای تحقیق و تفحص مدیریت مقابله با کرونا در دولت روحانیفارس/ 40 نفر از نمایندگان در طرح خود برای تحقیق و تفحص از ستاد ملی مقابله با کرونا، مدعی شدند که دلایل سوء مدیریت کرونایی دولت روحانی، علت تغییر در پروتکل درمانی و داروها، تخصیص ارز واردات دارو و علت تاخیر در واکسیناسیون باید بررسی شود.
مثلث مجلس شورای اسلامی وزارت بهداشت دولت دوازدهم 

  اخبار داغ
  

آرامش قیمت دلار در برابر بیشتر ارزهاقیمت دلار در برابر بیشتر ارزها کم نوسان باقی ماند.
اقتصادنیوز قیمت دلار 

  

ابراز نگرانی وزیر بهداشت از شیوع موج ششم کروناعین اللهی گفت: ایران از نظر سرعت واکسیناسیون در دنیا یکی از بهترین کشورها بوده چون در طول دو سه ماه، 66 میلیون دُز واکسن کرونا با حمایت نیروهای مردمی تزریق کرده است. تاکنون 100 میلیون دُز واکسن تامین شده که 71 میلیون دُز تزریق و 29 میلیون دُز ذخیره واکسن داریم.
اقتصادنیوز ایران واکسیناسیون ماه 

  

ایران سومین رکورددار شمار مبتلایان کرونا در آسیاباوجود آنکه ابتلاهای روزانه کرونا در ایران روندی نزولی گرفته اما هنوز رتبه سوم را در میان کشورهای آسیایی رقم زده است.
اقتصادنیوز ایران آسیا 

  

بازار جهانی نفت همچنان تحت تهدیدهای ویروس کروناستدبیرکل اوپک معتقد است بازارهای جهانی نفت خام هنوز به‌دلیل شیوع ویروس عالم‌گیر کرونا با عدم قطعیت روبه‌روست.
۵۵ آنلاین نفت ویروس اوپک 

  

افزایش تلفات سِل در پی پاندمی جهانی کرونابر اساس گزارش اخیر سازمان جهانی بهداشت (WHO)، همه گیری کووید19 سالها پیشرفت جهانی در مسیر مبارزه با بیماری سل را معکوس کرده به طوری که برای اولین بار در بیش از یک دهه، مرگ و میر ناشی از ابتلا به این بیماری افزایش یافته است.
اقتصادنیوز بیماری سل مرگ 

  

در ستاد کرونا مصوب شد که نماز جمعه از هفته آینده در بیشتر شهرها برگزار شودوزیر بهداشت گفت: ‌امروز در جلسه ستاد ملی مقابله با کرونا مصوب شد که نماز جمعه از هفته آینده در همه شهرها به جز شهرهای با وضعیت قرمز، با رعایت پروتکل ها و فاصله‌گذاری برگزار شود.
۵۵ آنلاین درمان جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نماز جمعه 

  

تا 24 ساعت آینده؛ ورود 7 میلیون د‏ُ‏ز واکسن کرونامعاون فنی گمرک گفت: امشب محموله بیش از یک میلیون دُزی واکسن آسترازنکا و فردا نیز 6 میلیون دُز واکسن سینوفارم وارد کشور می‌شود.
۵۵ آنلاین فرودگاه امام فرودگاه امام خمینی فرودگاه 

  

ایران در رتبه دوم مرگ ومیر کرونایی آسیا+نموداراقتصادنیوز: ایران از رکوردزنی‌های روزانه خود در بیماری کرونا فاصله گرفته و مسیری نزولی را اتخاذ کرده است. با این حال مقایسه آمارهای کرونایی ایران با داده‌های کشورهای آسیایی نشان می‌دهد هنوز سطح متغیرهای نگران کننده این بیماری در کشور خطرناک است.
اقتصادنیوز ایران مرگ آسیا 

  

بحران‌های جدید کرونایی در مراکز درمانی انگلیسبوریس جانسون نخست وزیر انگلیس ماه گذشته از طرح تحول نظام سلامت انگلیس رونمایی کرد و گفت که بر اساس این طرح سهم بیمه شاغلین از آوریل سال 2022 به میزان 1.25 درصد افزایش می‌یابد تا هزینه‌های «غیر قابل پیش بینی و فاجعه‌بار» کرونا جبران شود.
اقتصادنیوز انگلیس بوریس جانسون ماه 

  

7 میلیون دُ‌ز واکسن کرونا در راه ایران + جزئیاتارونقی، معاون فنی گمرک گفت: امشب محموله بیش از یک میلیون دُزی واکسن آسترازنکا و فردا نیز شش میلیون دُز واکسن سینوفارم وارد کشور می‌شود.
گسترش فرودگاه امام فرودگاه امام خمینی فرودگاه 

  

تزریق دز سوم واکسن‌ کرونا چه شرایطی دارد؟وزارت بهداشت شرایط تجویز دز سوم واکسن‌های کرونا را برای کادر بهداشت و درمان را اعلام کرد. افرادی که واکسن غیرفعال (سینوفارم، بهارات یا برکت) دریافت کرده‌اند برای دز سوم می‌توانند واکسن برکت، آسترازنکا و سوبرانا پلاس دریافت کنند. افرادی که آدنوویروس (آسترازنکا یا اسپوتنیک) دریافت کرده‌اند برای دز سوم می‌توانند واکسن آسترازنکا یا سوبراناپلاس دریافت کنند.
۵۵ آنلاین وزارت بهداشت درمان ماه 

  

موج ششم کرونا در راه است؟وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: در مدت دو ماه اخیر با مشارکت مردم روند واکسیناسیون تسریع شده و تاکنون بیش از 70 میلیون دُز واکسن کرونا در کشور تزریق‌شده است.
اقتصادنیوز درمان آموزش آموزش پزشکی 

  

پشت پرده وضعیت قرمز بورس در 2 ماه گذشتهبورس اوراق بهادار تهران در شهریور و مهر سال جاری با وضعیت بغرنجی مواجه شده است.
گسترش ماه تهران 

  

لیگ برتر بسکتبال با پیروزی مدافع عنوان قهرمانی با کادرفنی جدید همراه بود.
ورزش۳ بازی لیگ برتر بسکتبال 

  

قیمت خودروهای سایپا در بازار + جدولخودروهای پرتیراژ سایپا امروز در بازار با چه قیمتی عرضه شدند؟ ارزیابی بازار خودرو نشان دهنده آن است که در میان محصولات سایپا امروز 3 خودرو رشد قیمت داشتند و 3 خودرو نیز بدون تغییر در بازار عرضه شدند.
اقتصادنیوز قیمت سایپا خودرو