فردا   |  سیاسی  |  

مشکل روحانی نگاه به غرب و غفلت از ظرفیت‌های داخلی بود

غلامرضا مصباحی‌مقدم: یکی از مهم‌ترین مشکلات این روزهای کشور را رشد بی‌حساب نقدینگی می‌دانم. می‌دانیم در سال 1392 رشید نقدینگی معادل450 هزار میلیارد تومان بوده است و اکنون 3600 هزار میلیارد تومان شده است.

مشکل روحانی نگاه به غرب و غفلت از ظرفیت‌های داخلی بود

گروه سیاست فردا: دولت سید ابراهیم رئیسی در شرایط روی کار می‌آید که حجم مشکلات ناشی از دولت روحانی به قدری زیاد است که رفع آنها بسیار سخت به نظر می‌رسد؛ مشکلاتی که تقریبا در همه حوزه‌ها اعم از سیاست داخلی، سیاست خارجی، اقتصاد و فرهنگ وجود دارد. نوع نگاه دولت یازدهم و دوازدهم به ارتباط با غربی‌ها باعث شد که علاوه بر هدر رفتن وقت کشور، کشورهای غربی در مواجهه با ایران بسیار با جسارت رفتار کنند و در شرایطی که ایران به مفاد توافق‌نامه برجام پایبند بود، آنها با محوریت آمریکا از انجام تعهدات خود سرباز بزنند که چنین شرایطی ایران را از منظر قدرت بین‌المللی در شرایطی غیرمطلوبی قرار داد. افزون بر این دولت نتوانست با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی چرخ اقتصاد را به حرکت درآورد تا حدی که تورم، بی‌کاری، کاهش تولید، وررشکستگی کارگاه‌های تولیدی و کارخانه‌ها و... در بالاترین سطح خود قرار گرفت. حالا دولت روحانی روزهای پایانی خود را می‌گذراند و همه چشم‌ها به دولت رئیسی است تا ببینیم قرار است با این میزان از مشکلات چگونه مواجه شود. برای بررسی اولویت‌های دولت سیزدهم و راهکارهای رفع مشکلات و بررسی شرایط این دولت در عرصه سیاست خارجی و سیاست داخلی ساعتی را با غلامرضا مصباحی‌مقدم به گفت‌وگو نشستیم که مشروح بخش اول آن را در ادامه می‌خوانید.

در مقطع کنونی که بی‌سابقه‌ترین فشارها بر مردم وجود دارد، به نظر می‌رسد مسیر دولت آقای رئیسی چندان ساده نباشد؛ از این‌رو مهم‌ترین اولویت‌های دولت سیزدهم را چه می‌دانید؟

من یکی از مهم‌ترین مشکلات این روزهای کشور را رشد بی‌حساب نقدینگی می‌دانم. می‌دانیم در سال 1392 رشید نقدینگی معادل450 هزار میلیارد تومان بوده است و اکنون 3600 هزار میلیارد تومان شده است؛ از طرفی شوک قیمت ارز و سکه هر چند سال یک‌بار و تاثیر بر بی‌ثباتی قیمت‌ها نیز یکی دیگر از مشکلات مهم اقتصادی است و کاهش مستمر ارزش پول ملی در اثر رشد نقدینگی و شوک قیمت ارز و سکه در نتیجه توزیع ناعادلانه درآمد به زیان حقوق‌بگیران و به نفع ثروتمندان شده است. با این حال من عموم مشکلات اقتصادی این روزهای ایران در چند بند خلاصه می‌کنم. تورم رکودی طولانی مدت، در اثر انحراف منابع از تولید به بخش غیر‌مولد، بیکاری دو رقمی به ویژه تحصیل‌کردگان (حدود 25 درصد)، ضریب جینی 0.37 در سال‌های 90 تا 92 تبدیل شده به ضریب جینی بالاتر از 0.40، مهاجرت نخبگان و احساس ناامیدی جوانان نسبت به آینده. جمعیت مهاجر در سال 1396، 486 هزار نفر بوده است. کمبود سرمایه و سرمایه‌گذاری: نسبت به سال 1390، 35درصد سرمایه‌گذاری کمتر شده است، خروج سرمایه از کشور: حساب سرمایه در سال 1394، 433- میلیون دلار بوده و در سال 1395 به 708- میلیون دلار کاهش یافته است، قاچاق کالا، ارز و انرژی در سال 1395، 12 میلیون دلار بوده است، بالا بودن هزینه تولید در اکثر بخش‌های مولد و برعکس پایین‌بودن هزینه در بخش‌های غیر مولد، پایین بودن بهره‌وری سرمایه، نیروی کار، انرژی و آب، بروز بحران زیان انباشته در نظام بانکی و بدهی سنگین به بانک مرکزی، بدهی سنگین دولت به بانک مرکزی، بانک‌ها، پیمانکاران و سازمان تامین اجتماعی (800 هزار میلیارد تومان)، بدهی بخش غیردولتی به بانک‌ها در سال 1397، 1312 هزار میلیارد تومان بوده است، غالب صندوق‌های بازنشستگی و وضعیت درامی دارند، تعطیلی تعداد قابل توجهی از کارخانجات، کسر بودجه سال جاری 400 هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود، هزینه‌های جاری بالای 90 درصد هزینه عمومی شده و هزینه‌های عمرانی کمتر از 10 درصد شده است، طول عمر پروژه‌های عمرانی دولت حدود 12 تا 15 سال است، شدت مصرف انرژی 4 برابر میانگین جهانی، به دلیل ارزانی فوق‌العاده و در نتیجه هدر رفت انرژی، ترافیک سنگین کلان‌شهرها، آلودگی هوای کلان‌شهرها و بروز بیماری‌ها و عصبانیت‌ها، صادرات محصولات با ارزش افزوده پایین (هر تن 378 دلار) و واردات کالاها با ارزش افزوده بالا (هر تن 1330 دلار)، رانت و فساد گسترده در نظام اداری و در نتیجه گسترش فقر و محرومیت.

مهم‌ترین دلایل بروز مشکلات را چه می‌دانید؟

مشکلات را هم در چند عنوان تقسیم می‌کنم از جمله؛ اتکا به اندیشه‌های اقتصادی وارداتی از آغاز برنامه ریزی در ایران تاکنون، فقدان الگوی اسلامی-ایرانی برای برنامه‌های اقتصادی، عدم توجه کافی به ظرفیت‌های ملی اقتصاد و نگاه به خارج (غرب)، استفاده نکردن از مزیت‌های نسبی اقتصاد ایران از جمله موقعیت جغرافیای، منابع انسانی به ویژه نخبگان، و منابع طبیعی از جمله انرژی، وابستگی اقتصاد کشور به درآمد نفت، به ویژه در بودجه عمومی و عدم اهتمام به درآمدهای مالیاتی. درآمدهای مالیاتی حدود 20 درصد تولید ناخالص ملی بوده است. اقتصاد دولتی: بزرگ شدن دولت و ضعیف شدن بخش خصوصی و تعاونی، اقتصاد رانتی: دولت توزیع کننده رانت در جامعه شده است، نه دولت تولیدی که حامی تولید باشد و از راه مالیات کسب درآمد کند، عدم استقلال بانک مرکزی و استفاده از سیاست‌های پولی و ارزی رانت‌زا و فقر آفرین، عدم کفایت سرمایه‌گذاری در بخش دولتی و مردمی اقتصاد، اسراف فراوان در تولید و مصرف، در بخش عمومی و زندگی مردم، بی ‌عدالتی در توزیع و قیمت‌گذاری کالاها و خدمات، فقدان ارتباط راهبردی با کشورهای همسایه و کشورهای غیر وابسته به غرب، فقدان آینده‌نگری و گرفتار شدن در روزمرگی.

راه‌کارهای برون رفت از مشکلات اقتصادی کنونی چیست؟

استمرار اجرای سند چشم انداز 20 ساله کشور، ادامه اجرای سیاست‌های اجرایی اصل 44 قانون اساسی، کاهش تدریجی و زمان‌بندی شده بار تکفل دولت، قطع وابستگی بودجه عمومی کشور به درآمد نفت، حداکثر طی 5 سال، کاهش شدت انرژی در دو برنامه پنج ساله، از چهار برابر میانگین مصرف جهانی به دو برابر آن، ایجاد بانک سرمایه‌گذاری جمهوری اسلامی ایران با ادغام صندوق توسعه ملی و بانک توسعه صادرات ایران برای تأمین مالی بنگاه‌های غیردولتی پیشران، واریز درآمد حاصل از صادرات نفت خام و گاز به بانک یاد شده و واریز منابع صرفه‌جویی شده از بهینه‌سازی مصرف انرژی و صادرات آن به بانک مزبور، توقف استقراض دولت و بانک‌ها از بانک مرکزی و برقراری انضباط مالی در دولت و بانک‌ها (استقلال بانک مرکزی)، اصلاح نظام بانکی و برطرف کردن ده چالش شناسایی شده در بانک‌ها، اصلاح نظام مالیاتی و توسعه پایه‌های مالیاتی با وضع مالیات بر عایدی سرمایه و مجموع درآمد، اصلاح توزیع درآمد ملی و کاهش فاصله طبقاتی، سرمایه گذاری گسترده در بخش انرژی با مشوق‌های دولت و کمک بانک سرمایه‌گذاری و تولید انرژی‌های پاک و تجدیدپذیر، حمایت همه جانبه از شرکت‌های دانش‌بنیان در همه عرصه‌های تولید به ویژه فناوری‌های پیشرفته، مبارزه با رانت و فساد قاچاق ارز و کالا.

شما در جایی به چالش‌های فوری دولت جدید هم اشاره کرده بودید.

بله مهم‌تین چالش‌های فوری که دولت آقای رئیسی با آنها روبه‌رو است که راه‌حال‌های کوتاه مدتی هم دارد، از این قرار است: کسر بودجه 400 هزار میلیارد تومانی، بدهی دولت به بانک‌ها، پیمانکاران، شرکت‌های دولتی، سازمان تامین اجتماعی و صندوق‌های بازنشستگی لشکری و کشوری، تورم بالای 40 درصدی، با سابقه سه سال تورم بالای 30 درصدی، رکود طولانی مدت اقتصاد و عدم تحقق جهش اقتصادی، بیکاری تحصیل کردگان و نوسان قیمت‌ها در بازار. راهکارهای کوتاه مدت هم از این قرار است: کاهش هزینه‌های بخش عمومی، قابل شناسایی مورد به مورد توسط دستگاه‌ها، ارائه تخفیف مالیاتی اندک به بنگاه‌هایی که مالیات خود را زودتر بپردازند، انتشار اوراق مالی برای جمع‌آوری نقدینگی با نرخ دارای جاذبه (از جمله اسناد خزانه)، پرداخت مطالبات پیمانکاران برای دوباره فعال کردن آنها در پروژه‌های عمرانی، پرداخت سهام شرکت‌های دولتی قابل واگذاری به طلبکاران دولت، توقف استقراض از بانک مرکزی و برقراری انضباط مالی در بانک‌ها برای جلوگیری از رشد بیشتر نقدینگی، هدایت نقدینگی موجود در دست مردم به سمت سرمایه‌گذاری‌های زودبازده، تأمین سرمایه در گردش بنگاه‌های تولیدی برای خرید مواد اولیه و جذب نیروی کار و افزایش تولید، نظارت جدی بر قیمت‌ها به منظور جلوگیری از اجحاف، کاهش فاصله تولید و بازار با قطع واسطه‌گری دلالان.

بهره وری جمهوری اسلامی ایران جمهوری اسلامی 



  اخبار برگزیده
  

اخبار پرسپولیس: خبر خوشحال کننده از اردوگاه سرخ ها + جزئیاتتیم فوتبال پرسپولیس در حالی به مصاف تراکتور تبریز می‌رود که رادوشوویچ، دروازه بان پرسپولیس خواهد بود.
خانه فوتبال پرسپولیس اصفهان فوتبال 

  

ذوالنوری: «روحانی»تنها فردی است که مانع لغو تحریم‌ها بودعضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، گفت:موضع التماس و سازش بود که باعث عدم لغو تحریم ها شد بنابراین دولت آینده حق ندارد این مسیر را ادامه دهد و باید از موضع حکمت، مصلحت و عزت برای مذاکرات ورود کند.
فردا انتخابات ریاست جمهوری سیاست خارجی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی 

  

روحانی: مشکلات خوزستان باید طبق دستور رهبری حل و فصل شودرییس جمهوری با اشاره به بحران کم‌آبی در استان خوزستان گفت: بخشی از مشکلات در این استان کم شده است و حل و فصل مسائل خوزستان طبق دستور دیروز رهبری باید ادامه پیدا کند.
۵۵ آنلاین حسن روحانی استان خوزستان وزارت نیرو 

  

شرایط تهران وخیم است/ عقب افتادگی 14 روزه واکسیناسیون باید جبران شود/ پاسخ به ادعای بی‌تاثیر بودن ماسک در برابر دلتا/ احتمال ابتلای 30 درصد واکسینه شده‌ها به کرونافرمانده قرارگاه ستاد کرونای استان تهران گفت: امکان دارد 30 درصد افرادی که واکسینه شدند، به بیماری مبتلا شوند، بنابراین به افرادی که در اماکن پرخطر تردد دارند، توصیه می‌شود از دو ماسک استفاده کنند.
ایلنا تهران دانشگاه تهران واکسیناسیون 

  

ده سال پیش خشکی هورالعظیم را پیش‌بینی کردیم/ چگونه پراب‌ترین استان ایران خشکید؟!محمدرضا فرطوسی می‌گوید: مستند «ایران، جنوب غربی» در آن سال‌ها کمتر دیده شد، زیرا ما در فیلم چند موضوع را مطرح می‌کنیم مثلا اشاره می‌کنیم بحران گرد و غباری که خوزستان را گرفته بود منشاء آن خشک شدن هورالعظیم است درحالیکه در آن زمان به این‌ها می‌گفتند ریزگردهای عربی و معتقد بودند که از کربلا و عراق می‌آید.
ایلنا ایران تهران شیراز 

  

دفاع اصولگرایان از بیت کوین/ به این روش،تحریم ها را دور می زنیمسایت اصولگرای مشرق نوشت: تحریم های ظالمانه ایالات متحده آمریکا ایران را در شرایطی قرار داده است که امکان تبادلات مالی را برای اشخاص، نهادها و شرکت های مرتبط با جمهوری اسلامی ایران در سراسر جهان سخت و پیچیده کرده است.
اقتصادنیوز اصولگرایان بیت کوین ایران 

  

عرضه 3 خودرو از سوی سایپا / جانشین خودرو تیبا مشخص شدامسال برای بازار خودروهای داخلی سال بهتری نسبت به دو سال گذشته خواهد بود و ایران خودرو و سایپا محصولات جدید خود را به بازار می فرستند.
خودروتک ایران خودرو خودرو سایپا 

  

خیلی فوری : قرار شد آب در این مناطق تهران جیره‌ بندی شود ؟مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران گفت: جیره بندی آب در تهران بستگی به میزان مصرف ساکنان این منطقه دارد.
مستقل‌آنلاین درمان تهران موفقیت 

  

رهبر انقلاب درباره خوزستان چه گفته بودند؟نگاهی به تاکیدات چندباره رهبر انقلاب به مسئولان اجرایی درخصوص مشکلات و نیازهای خوزستان که در چند مقطع در 25 سال اخیر مطرح شده، این سوال را پیش می‌آورد که چه کسانی با بی‌توجهی به این تذکرات، مسبب وضعیت امروز این استان شده‌اند؟
مثلث رهبر انقلاب استان خوزستان اهواز 

  

احتمال بازگشایی سفارتخانه‌های ایران و عربستان در آینده نزدیکیک منبع آگاه با اشاره به برگزاری مراسم تحلیف سیدابراهیم رئیسی پیش از نیمه مرداد گفت: ایران از عربستان برای حضور در این مراسم دعوت کرده است و به نظر می‌رسد سعودی‌ها هم نظر موافق خود را اعلام کرده باشند.
نامه نیوز ایران ایران و عربستان نوید محمدزاده 

  

اگر آقایان مخالفت نمی‌کردند تحریم‌ها برداشته شده بودرئیس جمهوری در مراسم بهره‌برداری از طرح‌های ملی نفت گغت: اگر قانون مجلس نبود تحریم ها قبل از عید برداشته شده بود. قانون مجلس اجازه نداد تحریم‌ها را برداریم.
مستقل‌آنلاین سازمان تامین اجتماعی دولت یازدهم نفت 

  

شرایط جدید تبدیل حواله های ایران خودرو منتشر شدشرایط طرح تبدیل حواله‌های ایران خودرو به سایر محصولات مرداد 1400 اعلام شد.
خودروتک ایران خودرو ایران خودرو 

  

تنش ها بین ایران و عربستان سعودی | ایران بر اساس مواضع ضد امپریالیستی خود قصد دارد امریکا را از خاورمیانه اخراج کندبسیاری در ایالات متحده معتقدند که به دلیل در اختیار داشتن نفت و گاز شیل، برای واشنگتن اهمیتی ندارد که چه اتفاقی در خلیج فارس می افتد. اما این یک خیال خام است. ایالات متحده به یک بازار جهانی انرژی قابل اعتماد نیاز دارد. این امنیت نیز به نوبه خود به ثبات در منطقه خلیج فارس بستگی دارد. من اعتقاد ندارم که ایالات متحده به زودی منطقه خلیج فارس را به طور کامل رها کند.
۵۵ آنلاین سهام ایران انقلاب اسلامی ایران 

  

چه کسی جایگزین ظریف در برجام می شود؟در تهران حرف های مختلفی در این رابطه شنیده می شود در حالی که به نظر می رسد در پایتخت های غربی و امریکا نیز موضع واحدی نسبت به مذاکرات وجود ندارد. تا به این لحظه کسی دقیق نمی داند موضع نهایی امریکایی ها و اروپایی ها برای احیای برجام چیست و آیا واقعا به آنچه در تهران، وزارت امور خارجه درباره آخرین روند گفت وگوهای احیای برجام در وین به مجلس گزارش داده است، پایبند خواهند ماند یا خیر.
مثلث سید محمد خاتمی تهران پایتخت 

  

انگلیس هشدار داد: مهلت مذاکرات وین نامحدود و ابدی نیستوزیر امور خارجه انگلیس تصریح کرد که دولت لندن همسو با موضع ایالات متحده آمریکا از ایران می‌خواهد که به میز مذاکره برگردد تا اطمینان حاصل شود که «می‌توانیم درباره بازگشت به برجام به نتیجه برسیم.»
اقتصادنیوز انگلیس وین دولت 

  اخبار داغ
  

بورس امروز 4 مرداد 1400/ ​رشد 2 هزار واحدیبورس تهران معاملات امروز دوشنبه 4 مرداد 1400 را با رشد 2 هزار و 681 واحدی آغاز کرد.
برنا بورس تهران تهران 

  

بازارگردانی یک نماد بورسی از فرداعملیات بازارگردانی شرکت توسعه حمل و نقل ریلی پارسیان از فردا(سه‌شنبه) در بورس تهران آغاز می‌شود.
اقتصادنیوز حمل و نقل بورس تهران تهران 

  

سود تقسیمی شرکت‌های بورسیاولین ماه از فصل گرم سال برای بورس‌بازان گرمای بیشتری داشت. ماهی که شاهد ترافیک برگزاری مجامع سالانه بودیم. نگاهی به سامانه کدال نشان می‌دهد سهامداران بیش از 400 شرکت سهامی به صورت حضوری یا مجازی برای بررسی صورت‌های مالی سال 99 دور هم گرد آمدند. در این میان بنگاه‌های بورسی و فرابورسی به طور متوسط اقدام به تقسیم سود 55 درصدی میان سهامداران خود کردند...
۵۵ آنلاین سود شرکت فولاد ماه 

  

جزییات جهش «لامبدا» کرونا / هنوز به قله پیک پنجم نرسیدیمعضو کمیته علمی کووید19 ضمن ارائه توضیحاتی درباره جهش جدید ویروس کرونا، در عین حال شرایط کرونا در کشو
خبرفوری ویروس درمان ایران 

  

روز سرنوشت ساز برای سکه بازان /پیش بینی قیمت سکهاقتصادنیوز: قیمت سکه مدت هاست که توان عبور از محدوده مقاومتی 10 میلیون و 800 هزار تومان را از خود نشان نداده است و همین مساله موجب می شود که بازیگران سنتی بازار انتظار افزایش فروش ها در ابتدای روز دوشنبه را داشته باشند.
اقتصادنیوز قیمت 

  

بیمار کرونایی چه زمانی باید «سی تی اسکن» دهد؟استاد بیماری‌های ریوی گفت: سی تی اسکن در بیماران کرونایی باید زمانی انجام شود که فرد دچار علائمی شده
خبرفوری ویروس سرماخوردگی سلامت 

  

پیش بینی روند بورس هفته اول مرداددر هفته گذشته شاخص کل بورس در مجموع 5 هزار و 782 واحد بالا آمد و به رقم یک میلیون و 311 هزار واحد رسید. بدین ترتیب بورس پنجمین هفته‌ای صعودی را پشت سر گذاشت، آیا این روند تداوم خواهد داشت؟
۵۵ آنلاین شاخص سود سرمایه 

  

یک خبر بد/ مهدی پیرجهان به علت کرونا المپیک توکیو را از دست داددبیر فدراسیون پزشکی ورزشی و عضو کادر سرپرستی کاروان ایران در بازی‌های المپیک توکیو اعلام کرد که ملی
خبرفوری المپیک ایران بازی 

  

بورس بازانی که بی خیال سودهای خرد شدند!طبق آخرین آمار حدود 320 شرکت تا 31 تیرماه، مجامع عمومی عادی سالیانه خود را برگزار کردند و تا هشت ماه فرصت دارند سود تعیین شده در مجمع را به دست سهام داران خود برسانند. فرایندی به نظر ساده که به دلیل پایبندی برخی شرکت ها به روش های سنتی واریز سود، بسیاری از سهام داران عطای دریافت سود عمدتا ناچیز را به لقای آن می بخشند.
گسترش پول آموزش دولت 

  

قدرت پیک پنجم را دستکم گرفتیم/ کرونا در تعطیلات جان گرفت! به گزارش خبرنگار مهر، پیک پنجم کرونا به سرعت در حال تاخت و تاز است و هر روز شاهد افزایش موارد ابتلاء و مرگ‌های کرونایی در کشور هستیم. به طوری رکورد بیشترین موارد ابتلاء در یک شبانه روز در همین پیک پنجم اتفاق افتاد. زیرا، از ابتدای شیوع بیماری کرونا در کشور تا کنون، آمار ابتلاء در یک شبانه روز به بیش از 27 هزار مورد نرسیده بود. همین موضوع نشان می‌دهد که قدرت سرایت دلتا نسبت به…
مهر تهران درمان تعطیلات 

  

قیمت طلا تحت تاثیر کرونا دلتا تکان می خورد؟قیمت طلا به‌طور هفتگی 0.54 درصد کاهش یافته، اما توانسته است بالاتر از سطح 1800 دلار باقی بماند. قیمت این فلز گرانبها همچنان تحت فشار قرار گرفته و نگرانی از اینکه نوع دلتا با سرعت زیاد در حال ضربه زدن به اقتصاد است می‌تواند موجب شود تا قیمت طلا مجددا به 1850 دلار افزایش یابد.
اقتصادنیوز قیمت دلار اقتصاد 

  

پیش بینی بورس هفته اول مرداد/ افزایش جذابیت بازار سهام؟برخی تحلیل‌گران معتقدند با توجه به روندهای درونی بازار سهام و برگزاری مجامع سالیانه قیمت سهام شرکت‌ها برای معامله‌گران جذاب و ارزنده شده است.
اقتصادنیوز سهام قیمت