ایبنا   |  فرهنگی  |  

کتاب «شذرات المعارف» بیان‌گر استمرار اندیشه سیاسی نزد علمای امامیه است

حجت‌الاسلام والمسلمین داود مهدوی زادگان گفت: کتاب شذرات المعارف در دوره اختناق رضا خانی، بیان‌گر استمرار اندیشه سیاسی نزد علمای امامیه است.

کتاب «شذرات المعارف» بیان‌گر استمرار اندیشه سیاسی نزد علمای امامیه است

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین داود مهدوی زادگان با موضوع «خوانش فصل اول از کتاب شذرات المعارف» روز دوشنبه 10 تیرماه برگزار شد.  مهدوی زادگان در ابتدای نشست گفت: علمای معاصر جهان اسلام همواره دغدغه انحطاط مسلمین و گذار از آن را داشته‌اند و به همین خاطر، در جنبش‌های اجتماعی حضوری فعال و هدایت گرایانه داشته و دارند. به همین میزان آنان از ساحت نظر نیز غافل نبودند و به موازات کنش سیاسی ـ اجتماعی به تولید ادبیات دینی ـ سیاسی نیز می‌پرداختند. از جمله این آثار علمی، کتاب گرانقدر شذرات المعارف  مرحوم آیت‌الله شیخ محمد علی شاه آبادی ره (متولد 1292 ق / 1251 ش – متوفی 1369 ق / 1328 ش) است که حدود سال 1320 شمسی منتشر شده است. او ادامه داد: این کتاب را به جرأت می‌توان در زمره آثار کلاسیک علمای امامیه معاصر در حوزه فلسفه سیاسی دانست. هر خواننده منصف و آگاهی با مطالعه آن به چنین ارزیابی خواهد رسید. زیرا محتوای کتاب درباره نقد اوضاع سیاسی و اجتماعی موجود و تبیین وضعیت مطلوب سیاسی است. از این رو تلاش می‌شود با خوانش فصل اول این کتاب، به درکی عمیق‌تر از تأملات فلسفی مرحوم شاه آبادی ره در حوزه سیاست دست یابیم. وی افزود: کتاب شذرات المعارف در پنج «شَذره» فصل یا بخش بندی شده است. شذره در زبان عربی به معنای پاره‌ها یا تکه‌های طلا است و نیز به معنای مهره‌هایی است که در میان رشته مروارید با فاصله مشخصی قرار داده می‌شود. چنانکه به معنای دانه کوچک مروارید هم آمده است. همانطور که از عنوان شذره اول( توضیح المرام الاسلام فی شفاء صدور الانام) آشکار است، مرحوم شاه آبادی به وجود بیماری مزمن در جامعه اسلامی و راه علاج آن بر مبنای عقیده اسلام می‌پردازد. این بیماری و انحطاط به قدری است که جامعه را از صورت انسانیت دور ساخته تا چه رسد به سیرت اسلامی. گرچه متدینین اظهار دردمندی می‌کنند ولی کافی نیست و باید به اسباب و راه علاج آن توجه کرد. علل پیدایش این بیماری در چهار چیز است. به گفته مهدوی زادگان، عامل نخست؛ غرور مسلمین به حقانیت خود و امر شفاعت است. غرور به حقانیت منشأ شکل گیری «اسلام انفرادی» و ترک امر به معروف و نهی از منکر است. در حالی که «قرآن مجید با اسلام انفرادی» مناسبت ندارد ( ص43 ). غرور به شفاعت منشأ ارتکاب به رذایل اخلاقی است. به عقیده مرحوم شاه آبادی آغاز انحطاط جامعه اخلاق است: «سیر کفر و فسق در ارواح، اسرع است از سیر وبا در ابدان» است(ص 27 ). این امر موجب واگذاری ابواب صنایع و حرف به دشمن مسلمین و قوت گرفتن آنها شده است (ص 44 ). او درباره عامل دوم یعنی یأس از ظهور سعادت دینی و دنیوی است گفت: اگر جمعی از مسلمین گرفتار عامل ممرضه غرور نیستند، گرفتار چاه پر تباه یأس هستند و خود را از تکلیف مبری و معری می دانند(45). عامل سوم؛ افتراق مسلمین و انفصام از خیط اخوت است. شاه آبادی ره اختلاط مسلمین با اجانب را عامل این افتراق دانسته است(ص 47) عامل چهارم؛ نداشتن بیت المال است. مملکت اسلامی محتاج عِده و عُده است وجوب احکام خمس و زکات و دیگر حقوق مالیه در اسلام از همین باب است. سیادت دینی و دنیوی مسلمین در همین امر است (ص 49). مهدوی زادگان تاکید کرد: مرحوم آیت‌الله محمد علی شاه آبادی در فهم عوامل پیدایش انحطاط مسلمین به عامل مهم‌تری اشاره کرده که عبارت از «جهل به مرام اسلام» است. زیرا محرک اساسی مسلمین در عبور از وضعیت اسفبار سیاسی و اجتماعی، آگاهی جمعی از مرام و عقیده اسلام است. اما این مرام اسلام چیست؟ ایشان مرام اسلام را در دو امر دانسته است. اول: حفظ اختصاص حکومت مطلقه به قرآن مجید. دوم: حفظ اختصاص ولایت مطلقه به مقام مقدس حضرت حجت بن الحسن صاحب العصر و الزمان عج الله فرجه الشریفاست. (ص 51) مرحوم شاه آبادی ره ذیل مرام اسلام دو اصل و چند فرع را ذکر کرده است. هر یک از این اصول و فروع معانی بلندی را در بر دارند. او ادامه داد: اصل اول بسط معارف و حقایق دیانت در حدود ممالک اسلامی. فصل دوم کتاب، بیان پاره‌ای از این معارف عالیه است. در این فصل به 23 معرفت اشاره شده است. اصل دوم توسعه اجتماعات مذهبی برای ارتباط و دوستی متدینین با یکدیگر که به منزله خیط اخوت است. (ص 53)   مهدوی زادگان درباره فروع نیز توضیحاتی داد و افزود: اول: ترغیب مردم به علما و تشویق محصلین علوم دینیه و ترمیم معاش آنها و تاسیس موسسات تعلیمی (ص 55 ) دوم: استحکام اتحاد فیمابین علمای اعلام. سوم: تأسیس مجله دیانتی برای ترویج مقاصد مذهبی و افعال جمعیت. چهارم: تأدب و تظاهر به شرع و ترک محرمات مطلقا و تعظیم شعائر اسلام و حضور در جماعات اسلامیه. پنجم: اقتصاد در امر معیشت و ترک قیود مضره. ششم: ایجاد شرکت از روی قواعد علمیه برای ترقی تجارت مشروع و صناعت و زراعت. هفتم: ایجاد اساس مقتضی تمکن دادن قرض الحسنه و سد باب ربا. هشتم: تعیین مشاغل مشروعه برای افراد بیکار جمعیت و تمهید وسایل اعانت به ضعفا و فقرا. نهم: دفاع از صدمات غیر مشروعه به حقوق افراد جمعیت. دهم: حضور در مصائب و تشییع جنازه مسلمین و معاشرات اسلامیه. یازدهم: حضور در هفته یکبار در مرکز مخصوص جمعیت برای تحصیل مهمات مذهبی و مذاکرات اسلامیه. دوازدهم: التزام هر یک از معاهدین برای هدایت یک نفر که عمل به مواد مذکور کند. سیزدهم: ارجاع کردن اختلافات حاصله فیمابین افراد جمعیت به هیأت رئیسه. رجوع به غیر محاکم شرعیه موجب خروج از جامعه است. چهاردهم: تشکیل بیت المال از زکوات و اخماس و غیرهما. او در خاتمه تأملاتی درباره کتاب مطرح کرد و گفت: مرحوم شاه آبادی در ورود به بحث، از پرداختن به مقدمات بعیده پرهیز کرده در اشاره به اصول اساسی اسلام مانند توحید و نبوت و معاد را به مرتکزات مخاطب تکیه کرده است. فصل اول کتاب با مساله انحطاط آغاز شده است. لیکن نظریه انحطاط شاه آبادی منبعث از مرام اسلام است و نه نگاه به توسعه ممالک غربی. به گفته این محقق، تمام اجزای لازمه برای تدوین فلسفه و نظریه سیاسی را در این کتاب می‌توان مشاهده کرد. با مقایسه و مطالعه تطبیقی می‌توان فهمید که تا چه اندازه مفاهیم اساسی فلسفه سیاسی مرحوم شاه آبادی ره در آرای سیاسی شاگرد شان  امام خمینی ره حضور دارد. مفاهیمی چون حکومت مطلقه اسلام، اسلام سیاسی و نفی اسلام انفرادی، وحدت اسلامی، حفظ جمعیت اسلامی، انحطاط مسلمین و غیره. کتاب کشف اسرار امام خمینی ره سه سال بعد از این کتاب منتشر شده است. او یادآور شد: کتاب شذرات المعارف در دوره اختناق رضا خانی، بیان گر استمرار اندیشه سیاسی نزد علمای امامیه است.

ایران وبا جهان اسلام 



  اخبار برگزیده
  

محمدجواد ظریف وزیر خارجه کشورمان که هفته گذشته به منظور دیدار با مقامات سه کشور اسکاندیناوی به فنلاند، نروژ و سوئد سفر کرده بود، روز گذشته در مهم‌ترین بخش از سفر اروپایی خود وارد پاریس شده و با امانوئل ماکرون رئیس‌جمهوری فرانسه دیدار و گفت‌و‌گو کرد.
نامه نیوز پاریس ایران دونالد ترامپ 

  

متهم ردیف اول در استقلال چه کسی است؟تیم فوتبال اولین دیدار خود در رقابت‌های لیگ نوزدهم را با یک گل به ماشین سازی تبریز واگذار کرد.
مستقل‌آنلاین باشگاه استقلال استقلال جواد زرینچه 

  

روایت روزنامه ایران از بازداشت دو نماینده مجلس: از مدیران دوره احمدی نژاد بودنددو نماینده مجلس پنجشنبه و جمعه را در زندان اوین سپری کردند؛ محمد عزیزی نماینده ابهر و فریدون احمدی نماینده زنجان.
مثلث روزنامه ایران روزنامه ایران 

  

تبلیغات تاکسی‌های اینترنتی در قم ممنوع شدمدیرعامل سازمان تاکسیرانی شهردار قم: نمی‌توانیم امنیت در تاکسی‌های اینترنتی را برای خانواده‌ها ضمانت کنیم. توصیه ما به خانواده‌ها استفاده از تاکسی‌‌های ویژه تاکسیرانی در سفرهای درون‌ شهری است.
مستقل‌آنلاین تاکسی قم خانواده 

  

دو متهم اخلال‌ در بازار خودرو چه ارتباطی با احمدی‌نژاد داشتند؟اقتصادنیوز: دو نماینده مجلس بازداشت شده مرتبط با پرونده اخلال در بازار خودرو، از مدیران دولت احمدی‌نژاد بودند.
اقتصادنیوز دولت خودرو بازار خودرو 

  

رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به شکست دولت آمریکا در به صفر رساندن صادرات نفت ایران با بیان این که ایران کشور بسته ای نیست گفت: ایران این قدرت را دارد که نیازهایش را از هر کجای دنیا که بخواهد تامین کند.
نامه نیوز ایران ترامپ صادرات نفت 

  

با دختر میلیاردر 21 ساله آشنا شوید + عکسکایلی جنر هنرپیشه آمریکایی است. وی 21 سال سن دارد و با این سن کم صاحب چهار خانه وسیع و گران قیمت می باشد.
مستقل‌آنلاین بازی عکس خواب 

  

برانکو هفته سوم لیگ عربستان را نمی‌بیند!خبرنگار روزنامه ریاض عربستان مدعی شد مسئولان باشگاه الاهلی فقط یک بازی دیگر به برانکو ایوانکوویچ فرصت داده‌اند و در صورت عدم کسب نتیجه مطلوب، این مربی هفته سوم لیگ عربستان را نمی‌بیند!
شما‌نیوز برانکو ایوانکوویچ برانکو لیگ قهرمانان آسیا 

  

وزیر احمدی‌نژاد: آیت الله مصباح قبول نکرد مشایی را ببیند و عقایدش را بشنود، گفت اینها صحنه‌سازی استبختیاری وزیر دادگستری دولت دهم گفت: احمدی نژاد گفت با آیت‌الله مصباح یزدی هماهنگی کنید آقای مشایی خدمت آیت‌الله مصباح یزدی بروند و عقاید خود را عرضه کنند. قرار شد مشاور روحانیون رئیس جمهور این کار را انجام دهند. دو هفته از این قضیه گذشت و آن عزیز دیگر نیامد و از مشاوری هم استعفا داد. من ایشان را دیدم و گفتم چطور شد؟ گفت آیت الله مصباح یزدی فرمودند این صحنه‌سازی است و قبول نکردند...
مثلث احمدی نژاد تهران دولت دهم 

  

هشدار جدی دو کاپیتان پرسپولیس و استقلال +عکس2 سوپر استار باشگاه پرسپولیس و استقلال نسبت به وضعیت توپ‌های فصل 98/99 هشدار جدی دادند.
شما‌نیوز ازدواج باشگاه پرسپولیس پرسپولیس 

  اخبار داغ
  

تشکیل 5 پرونده جدید تخلف ارز دارو/رانت تولید داخل نخواهم داد به گزارش خبرنگار مهر، سعید نمکی، شنبه شب در برنامه «نگاه یک» شبکه یک سیما، به دستاوردهای حوزه سلامت کشور اشاره کرد و افزود: پرونده الکترونیک سلامت، به عنوان یک ریل بسیار مهم در نظام سلامت تلقی می شود که بزودی بر روی موبایل شهروندان قابل استفاده خواهد بود. وی ادامه داد: پرونده الکترونیک سلامت در بخش دولتی به طور کامل قابل دسترسی است و قسمتی از بخش خصوصی نیز به سیستم وزارت بهداشت…
مهر ارز دارو تولید 

  

تشکیل 5 پرونده جدید تخلف ارز دارو/رانت تولید داخل هم نخواهم داد به گزارش خبرنگار مهر، سعید نمکی، شنبه شب در برنامه «نگاه یک» شبکه یک سیما، به دستاوردهای حوزه سلامت کشور اشاره کرد و افزود: پرونده الکترونیک سلامت، به عنوان یک ریل بسیار مهم در نظام سلامت تلقی می شود که بزودی بر روی موبایل شهروندان قابل استفاده خواهد بود. وی ادامه داد: پرونده الکترونیک سلامت در بخش دولتی به طور کامل قابل دسترسی است و قسمتی از بخش خصوصی نیز به سیستم وزارت بهداشت…
مهر ارز دارو تولید 

  

آخرین قیمت دلار، یورو و سایر ارزها امروز شنبه 98/06/02 | ثبت رکورد کاهشی 6 ماههاقتصادنیوز؛ امروز شنبه 2 شهریور 1398 دلار بار دیگر رکورد کاهشی برجای گذاشت و با ثبت رقم 11500 تومان در ساعات پایانی ، که 80 تومان کمتر از رکورد آخرین روز خرداد بود، شاخص ارزی به کمترین سطح قیمتی از 14 بهمن ماه تا کنون دست یافت. صرافی ملی قیمت رسمی دلار را بدون تغییر 11600 تومان و قیمت رسمی یورو را با 50 تومان کاهش 13050 تومان اعلام کرد.
اقتصادنیوز قیمت دلار یورو 

  

مجوز ایجاد 50 پست سازمانی برای ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارزهیئت وزیران به پیشنهاد سازمان اداری و استخدامی کشور و به منظور تشکیل دبیرخانه ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، با ایجاد 50 پست سازمانی برای حوزه ستادی دبیرخانه ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز موافقت نمود.
ایلنا قاچاق هیئت دولت دولت 

  

«اسحاق جهانگیری»، معاون اول رییس جمهوری با تاکید بر این که یکی از رویکردهای اصلی دولت تدبیر و امید مبارزه با فساد است گفت: راهکار مبارزه با فساد شفافیت، نظارت عمومی و آزادی رسانه‌ها است زیرا عملکردهای پنهان و مخفی کاری‌ها فساد را در جامعه گسترش می دهد. به گزارش پایگاه اطلاع رسانی معاون اول … نوشته جهانگیری: راهکار مبارزه با فساد آزادی رسانه‌ها است اولین بار در انصاف نیوز پدیدار شد.
انصاف‌نیوز اسحاق جهانگیری بابک زنجانی رسانه 

  

ممبینی: ارزیابی عملکرد داوران در هفته اول مثبت بوده است/ فغانی بهترین انتخاب بودهدایت ممبینی ، رئیس کمیته داوران فدراسیون فوتبال مدعی شد ارزیابی عملکرد داوران در هفته اول نوزدهمین دوره لیگ برتر مثبت بوده است.
تسنیم کمیته داوران فدراسیون فوتبال علیرضا فغانی 

  

ارزش یوآن درآخرین دور از معاملات ارزی بازار چین با 34/ 0 درصد کاهش همراه شد تا نرخ برابری دلار در برابر یوآن با 34/ 0 درصد افزایش به بالای 7 یوآن برسد که از چهاردهم مارس سال 2008 تاکنون بی‌سابقه بوده است.
نامه نیوز چین دونالد ترامپ ترامپ