مهر   |  فرهنگی  |  

در ضرورت فراگذشتن از ترجمه

به گزارش خبرنگار مهر، حامد صفاریان پژوهشگر و مؤلف فلسفه در یادداشتی با عنوان «در ضرورت فراگذشتن از ترجمه»، به چگونگی ترجمه آثار فلسفی خصوصاً ترجمه آثار هگل به زبان فارسی پرداخته است: با انتشاریافتن ترجمۀ جدیدی از «پدیدارشناسی روح» هگل، پروندۀ ترجمۀ آثار فلسفی به زبان فارسی را می‌توان بار دیگر مفتوح نمود و مورد تأمل قرار داد. من -از آنجا که این ترجمۀ اخیر را هنوز ندیده ام-…

در ضرورت فراگذشتن از ترجمه

به گزارش خبرنگار مهر، حامد صفاریان پژوهشگر و مؤلف فلسفه در یادداشتی با عنوان «در ضرورت فراگذشتن از ترجمه»، به چگونگی ترجمه آثار فلسفی خصوصاً ترجمه آثار هگل به زبان فارسی پرداخته است:

با انتشاریافتن ترجمۀ جدیدی از «پدیدارشناسی روح» هگل، پروندۀ ترجمۀ آثار فلسفی به زبان فارسی را می‌توان بار دیگر مفتوح نمود و مورد تأمل قرار داد. من -از آنجا که این ترجمۀ اخیر را هنوز ندیده ام- نمی‌توانم شخصاً قضاوتی نهایی دربارۀ کیفیت جزئیات آن داشته باشم؛ با این حال، با شناختی که از کار مترجمان دارم -به رغم برخی اختلاف نظرهایی که شاید با مترجمان در نفس این کار، یعنی ترجمه، جایگاه و غایت آن در نزد ما، و همچنین با روش انجام آن، داشته باشم- (تا اطلاع ثانوی) اطمینان دارم که این ترجمه در مقام مقایسه با ترجمه های بعضاً بسیار بد و نامطلوب پیشین از همین اثر، باید قابل استفاده ترین ترجمه برای پژوهندگان متن هگل در زبان فارسی باشد.

بدین ترتیب مترجمان این ترجمۀ اخیر ابزاری دقیق‌تر از ابزارهای پیشین در اختیار پژوهندگان جدی فلسفۀ هگل در زبان فارسی قرار داده‌اند و ارجمندی این کار سترگ ایشان از این نظر خدشه ناپذیر است. به همان سان که عدسی‌تراشان هلندی تلسکوپ را برای گالیله ساختند و در توسعۀ آن بدو یاری رسانیدند تا انقلاب علمی روزگار خود را پی‌ریزد، مترجمان متون فلسفی نیز به یک معنا ابزارسازان ارجمند فرهنگ و فلسفه به شمار می‌روند، چراکه هیچ فرساختی، خواه تمدّنی، خواه فرهنگی، بدون «ابزارِ دقیق» تحقق نمی‌پذیرد، و فلسفه نیز از این امر مستثنی نیست. ترجمۀ دقیق و درخور متون فلسفی از این نظر در حکم ساختن یکی از ابزارهای از آن‌خود کردنِ هیئات خردِ محقق شده و به منصّۀ ظهور رسیده در فرساخت‌ها و زبان‌های دیگر است.

با این‌حال هگل در نخستین بند از مقدمۀ پدیدارشناسی روح متذکر می‌شود که هر ابزاری که برای فراچنگ آوردن امری بکار گرفته شود لاجرم تغییری در نفس‌الامر پدید می آورد که دسترسی بدان را، چنان که فی حدّ نفسه هست، ناممکن می‌سازد، و در نهایت این تردید را در قالب این پرسش درمی‌افکند که اساساً در کار شناخت نفس‌الامر، استفاده از ابزار چونان یک واسطه خود تا چه اندازه موجه تواند بود؟ این تردیدی است که ای‌بسا در متون هگل بیش از هر متن دیگر مصداق داشته باشد؛ متونی که گویی به‌تمامی تن به هیچ ابزاری نمی‌دهند و به ذرات بنیادینی می‌مانند که در نظریۀ هایزنبرگ هیچ‌گاه نمی‌توان هم‌هنگام خصوصیات مکمل آن‌ها در تمامیت‌شان، هرچند با دراختیارداشتن ابزارهایی بی‌نهایت دقیق، اندازه‌گیری نمود. با این اوصاف آیا اساساً می‌توان در این‌جا از «خود متن» سخن به میان آورد؟

اگر بخواهیم به این پرسش پاسخی منطبق با منطقی که خود فلسفۀ هگل کوششی برای تبیین و تصریح آن به شمار می‌رود ارائه دهیم، در خواهیم یافت که پاسخ «آری» است؛ و اصلاً به ضرورت جز «آری» نمی‌تواند بود. اینکه چگونه چنین چیزی ممکن است در گنجایش این یادداشت نیست. اما به اجمال همین اندازه می‌توان گفت که: ما وقتی به خود متن دست خواهیم یافت که بتوانیم آن را از آن‌ِخود کرده باشیم، یعنی از «خود» بی‌واسطۀ خود آغاز کنیم و از راه نفی آن، از خلال «غیر»، یعنی از خلال همان متنی که تصور می‌کردیم اصلاً خودی ندارد و یا اگر هم خودی داشته باشد هیچ گاه نمی‌توان به تمامی بدان دست یافت -یعنی همان رویکرد مترجمان-، «خود» را بجوییم و بازیابیم؛ خودی که دیگر نه آن خود بی واسطۀ نخست در تضاد با غیر، یا خود دست‌نایافتنی متن در تضاد با خود ما، بلکه خودی است که غیر را در خود حفظ و رفع، یعنی از آن‌خود کرده است و از این راه از خلال آن غیر به نزد خود بازگشته است، البته طی این راه مستلزم فراگذشتن از ترجمه چونان ترجمه و قدم گذاشتن در راه «فلسفه» است.

خبرنگار تلسکوپ فلسفه 



  اخبار برگزیده
  

در مسیر انتخابات شورا به دنبال شناسایی و معرفی نیروهای توانمند هستیم/ از فهرست نهایی شورای ائتلاف حمایت خواهیم کرد/معرفی همزمان شهردار و شورا در انتخابات، منطقی و امکانپذیر نیستدبیرکل جمعیت جانبازان انقلاب اسلامی و عضو شورای ائتلاف نیروهای انقلاب گفت: ما برای پای صندوق رای حتما لیست نهایی را حمایت می‌کنیم. اما با توجه به اینکه هنوز فهرستی منتشر نشده، گزینه‌هایی که نزدیک به ما هستند خودشان را عرضه می‌کنند و در فضای انتخابات هم نسبت به آن‌ها ارزیابی صورت می‌گیرد؛ اما در پایان نهایتاً ما فهرست نهایی و مشترک را حمایت می‌کنیم.
ایلنا شوراهای شهر تهران اصلاح طلبان 

  

فعال سیاسی اصولگرا گفت: باید به چهره های جدید راه داد، مردم به چهره جدید بیشتر اقبال می کنند چون معتقدند چهره های تجربه شده امتحان خودشان را پس داده اند. توصیه می کنم آقایان قالیباف و رئیسی در مسئولیت های خودشان ادامه دهند و چهره ای دیگر بیاید و مسئولیت ریاست جمهوری را به عهده بگیرد.
نامه نیوز عباس امیری فر ریاست جمهوری سیدابراهیم رئیسی 

  

امیرآبادی: مردم کذب بودن تبلیغات 4 سال قبل علیه ‌رییسی را درک کرده‌اند عضو هیات رییسه مجلس: در انتخابات سال 1396 تخریب‌های بسیار شدیدی علیه رییس دستگاه قضا شکل گرفت. مثلا گفتند اگر رییسی بیاید دیوارکشی می‌کند و دلار به 5 هزار تومان می‌رسد، مذاکرات عقیم می‌ماند و خلاصه فضاسازی صورت گرفت که گویی اگر رأی به روحانی تکرار نشود، کار کشور تمام است! در حال حاضر و طبق نظرسنجی‌ها رییسی با فاصله، صدرنشین نظرسنجی‌هاست. یعنی مهمترین مولفه لازم را که رای فراگیر…
فردا تبلیغات دلار کار 

  

نگرانی‌ها از سایه جنگ میان ایران و اسرائیلواشنگتن پست در تحلیلی به افزایش تنش میان ایران و اسرائیل پرداخت.
ایلنا غنی سازی جنگ ایران 

  

شگفت‌زدگی رسانه‌های دنیا از سوپرگل طارمی + عکس جنجالیگل زیبای مهدی طارمی در دیدار پورتو و چلسی با واکنش رسانه‌های مطرح دنیا مواجه شده است.
خانه فوتبال رسانه بازی مهدی طارمی 

  

رمزگشایی علی مطهری از علت حادثه نطنز/ روسیه از اقدامات اسرائیل مطلع است اما مانع نمی‌شودمطهری گفت: اسرائیل هر چند وقت یک بار در سوریه به مواضع نیروهای تحت حمایت ایران حمله می‌کند و ما فعلاً نمی‌توانیم کاری انجام دهیم. متاسفانه باید گفت روسیه در برخی از موارد از اقدامات اسرائیل مطلعند و مانع نمی‌شوند.
اقتصادنیوز علی مطهری روسیه سوریه 

  

جزئیات گفتگوی بایدن و پوتینکاخ کرملین اعلام کرد که جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا روز سه شنبه در تماس تلفنی با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه گفته است که خواهان عادی سازی روابط دوجانبه و همکاری در زمینه کنترل تسلیحات، برنامه هسته‌ای ایران، افغانستان و تغییرات آب و هوایی است.
مثلث ایران خودرو رئیس جمهور اوکراین 

  

برادر رئیس جمهور دزد است، دختر وزیر دزد است اما با او کاری نداریم!مطهری، نماینده گرمسار در مجلس: اگر برادر کسی که کاندیدای شورای شهر است یک بست تریاک کشیده باشد پدرش را در می آوریم اما برادر رئیس جمهور دزد است، برادر معاون اول رئیس جمهور دزد است، دختر وزیر دزد است اما با او کاری نداریم!
مستقل‌آنلاین رئیس جمهور همراه اول محمدرضا گلزار 

  

نتایج فاز 3-2 واکسن «برکت» برای اخذ مجوز پایان خرداد ماه ارایه می‌شودمدیر مرکز کارآزمایی بالینی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: نتایج اولیه مطالعه فاز 3-2 واکسن کوو ایران برکت برای اخذ مجوز استفاده اضطراری پایان خرداد 1400 به سازمان غذا دارو ارسال می شود.
۵۵ آنلاین ماه دانشگاه علوم پزشکی تهران آموزش پزشکی 

  

دست وزیر کشور آلوده به خون مردم استدکتر احمد علیرضابیگی، نماینده تبریز، آذرشهر و اسکو: انتخابات شوراهای اسلامی مراحل اجرایی را طی می‌کند و ثبت‌نام برای انتخابات ریاست جمهوری هم از ماه آینده آغاز می‌شود و با توجه به حساسیت زمانی این فراز از تاریخ انقلاب اعلام می‌کنم دست وزیر کشور آلوده به خون مردم است و او صلاحیت این مسئولیت خطیر را ندارد.
مستقل‌آنلاین انتخابات ریاست جمهوری ریاست جمهوری تبریز 

  

اولین پیش فروش ایران خودرو در 1400 با عرضه 4 محصول + مبالغ پیش پرداختایران خودرو که اولین فروش فوق العاده خود را در اوایل فروردین ماه انجام داده بود از امروز اولین پیش فروش خودرو در سال 1400 را آغاز می کند.
خودروتک ایران خودرو ایران خودرو 

  

نسخه جدیدی از دنا درآستانه تولید و عرضه به بازاردر ادامه بهینه سازی محصولات کنونی ایران خودرو، این شرکت نسخه جدیدی از دنا را به زودی تولید می کند.
خودروتک تولید ایران خودرو یورو 

  

مشروح مذاکرات نخست‌وزیر کره جنوبی با مسئولان کشور، دراختیار نمایندگان قرار گیردیک نماینده مجلس تاکید کرد: هیأت رئیسه مجلس و کمیسیون امنیت ملی باید به موضوع دیدار مسئولان کشور با نخست‌وزیر کره جنوبی ورود کنند.
ایلنا کره جنوبی انتخابات ریاست جمهوری مجلس شورای اسلامی 

  

رابطه حسن میرکاظمی معروف به رعیت با طبری، زنجانی،قاضی منصوری و... چگونه بود ؟
نامه نیوز بلژیک فساد مالی بانک صادرات 

  

جزئیات مهم از تزریق 24 هزار میلیارد تومانی نقدینگی به بورسسازمان بورس درباره زمان و نحوه تزریق حدود 24 هزار میلیارد تومان به بازار سهام توسط شرکت های سرمایه گذاری و هلدینگ‌ها توضیح تکمیلی داد.
اقتصادنیوز نقدینگی سهام سرمایه 

  اخبار داغ
  

کرونا چه بر سر «رعد و برق» آورد؟تهیه کننده «رعد و برق» مشکلات فنی و دشواری ساخت در دوران کرونا را دلیل تاخیر یک روزه در پخش این سریا
خبرفوری برق موسیقی تولید 

  

سه مصوبه جدید برای رونق بورساقتصاد نیوز:خبر رسیده که سازمان بورس و اوراق بهادار سه مصوبه دیگر در راستای تقویت سمت تقاضا به تصویب رساندند؛ براین اساس مصوبه رفع مانع تراشی در انتشار اوراق، مصوبه تصویب مقررات زدایی فعالیت صندوق‌ها و حذف محدودیت‌های معاملات کارگزاران در دستور کار قرار گرفته است
اقتصادنیوز سازمان بورس و اوراق بهادار اقتصاد کار 

  

ارزش روز سبد بورسی سهام عدالت 25 فروردین 1400/ حقوقی ها خودرویی ها را جابه جا کردنداقتصادنیوز: ارزش روز سبد بورسی سهام عدالت در روز آخر کاری هفته افت اندکی را تجربه کرد.
اقتصادنیوز سهام عدالت سهام 

  

واکنش بورس و فرابورس به شایعات/ عرضه های بلوکی جدیداقتصادنیوز: بورس و فرابورس به شایعات مطرح شده در فضای مجازی واکنش نشان دادند.
اقتصادنیوز فضای مجازی 

  

دانش آموزان در اولویت واکسیناسیون کرونا هستند؟مدیرکل دفتر سلامت و تندرستی وزارت آموزش و پرورش درباره روند واکسیناسیون معلمان و دانش آموزان و اولویت بندی آنها توضیح داد.
۵۵ آنلاین مدرسه تندرستی واکسیناسیون 

  

با دریافت واکسن کرونا با آرامش بیشتری خودمان را آماده المپیک خواهیم کردعضو تیم ملی تیروکمان گفت: با دریافت واکسن کرونا با آرامش بیشتری خودمان را آماده المپیک خواهیم کرد.
برنا المپیک 

  

توضیحات اینستاگرامی واعظی در مورد ستاد ملی مبارزه با کرونارئیس دفتر رییس جمهوری در صفحه اینستاگرام خود در مورد صحبت های خود درباره ستاد ملی مبارزه با کرونا بعد از جلسه هیات دولت توضیاحتی ارائه کرد.
برنا اینستاگرام دولت 

  

اعمال محدودیت‌های دو هفته‌ای در شهرهای قرمز کرونایی/ جنجال افزودن آب به بطری‌های شیر/ درگیری هولناک طایفه‌ای در چرام/ افزایش 25 درصدی قیمت کتاب‌های درسیهفته گذشته با شروع پیک چهارم کرونا در کشور برخی محدودیت ها به مدت 10 روز اعمال شد به امید اینکه بتوان تا حدودی این بیماری را کنترل کرد و اوضاع را بهبود بخشید که اختصار به مرور برخی از این اخبار خواهیم پرداخت.
برنا شیر قیمت 

  

توضیحات واعظی در مورد صحبت های خود درباره ستاد ملی مبارزه با کرونارئیس دفتر رییس جمهور در صفحه اینستاگرام خود در مورد صحبت های خود درباره ستاد ملی مبارزه با کرونا بعد از جلسه هیات دولت توضیحاتی ارائه کرد.
برنا اینستاگرام دولت 

  

ارزیابی عملکرد دولت در مدیریت بازار بورس«وضعیت نابسامان بورس، شاخص تدبیر دولت» است.
فردا دولت درآمد شاخص