ایلنا   |  گوناگون  |  

پاندمی کرونا و بحران مشاغل/ چگونه اقتصاد کسب‌وکارهای ایرانی را نجات دهیم؟

ایران و ایتالیا دو کشوری هستند که شدت پاندمی در آنها بیش از سایر نقاط جهان است. همین وضعیت باعث آسیب قابل توجهی به کسب‌کارهای کشور به ویژه در زمینه صنایعی خدماتی شده که عمدتا شامل کسب‌وکارهای خرد، کوچک و متوسط هستند...

پاندمی کرونا و بحران مشاغل/ چگونه اقتصاد کسب‌وکارهای ایرانی را نجات دهیم؟

ایران و ایتالیا دو کشوری هستند که شدت پاندمی در آنها بیش از سایر نقاط جهان است. همین وضعیت باعث آسیب قابل توجهی به کسب‌کارهای کشور به ویژه در زمینه صنایعی خدماتی شده که عمدتا شامل کسب‌وکارهای خرد، کوچک و متوسط هستند. معاونت توسعه و کارآفرینی اشتغال در یک گزارش، نگاهی به سیاست‌های اتخاذ شده در چین به‌عنوان مبدا شیوع کرونا، برای مقابله با این بحران داشته و سپس سه برنامه مبتنی بر این آموخته‌ها و دو برنامه نوآورانه دیگر ارائه کرده است.

به گزارش خبرنگار ایلنا، پاندمی کرونا ماه‌هاست که جهان را درگیر کرده و شهروندان بسیاری را به قرنطینه خانگی و تعطیلی فعالیت‌های روزمره‌شان کشانده است. ایران و ایتالیا دو کشوری هستند که شدت پاندمی در آنها بیش از سایر نقاط جهان است. در این میان، علاوه بر گروه‌های در معرض خطر (نظیر سالمندان، بیماران ریوی، و...) که حیات انسانی آنان تحت‌الشعاع این پاندمی قرار گرفته است، کسب‌وکارهای کشور هم به‌شدت تحت آثار تغییر رفتار جامعه در واکنش به این پاندمی قرار گرفته‌اند. که باعث آسیب قابل توجهی به کسب‌کارهای کشور به ویژه در زمینه صنایعی خدماتی شده است؛ مشاغلی که عمدتا شامل کسب‌وکارهای خرد، کوچک و متوسط هستند زیرا ماهیت آنان، ارتباط نزدیک و چهره‌به‌چهره با مشتریان و مخاطبان است. معاونت توسعه و کارآفرینی اشتغال در یک گزارش، نگاهی به سیاست‌های اتخاذ شده دولت چین به‌عنوان مبدا شیوع کرونا، برای بحران کسب‌وکارهای این کشور داشته و سپس علاوه بر ارائه سه برنامه مبتنی بر این آموخته‌ها، دو برنامه نوآورانه دیگر هم ارائه کرده است.

چینی‌ها چگونه به داد مشاغل آسیب‌دیده از کرونا رسیدند؟

بررسی گزارش‌های منتشر شده توسط وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی چین نشان می‌دهد که در شرایط پاندمی، بسیاری از کسب‌وکارهای این کشور، با سطح نقدینگی معمولش، تنها می‌توانند یک تا سه ماه به فعالیت‌شان ادامه دهند. چراکه علیرغم کاهش میزان فروش و درآمدشان در شیوع کرونا، همچنان باید حقوق و دستمزد، اجاره، تامین اجتماعی، مالیات و... را بپردازند. از طرف دیگر، عدم حضور نیروی کار در دوره شیوع، عمده کسب‌وکارها را با کمبود شدید نیروی کار مواجه کرده است. در کنار اینها، عدم دسترسی به مواد اولیه موجب اختلال در زنجیره تامین می‌شود.

پیمایش‌ها نشان می‌دهد در زمینه کسب‌کارهای خرد- کوچک- متوسط و  همچنین خدماتی، مهم‌ترین مداخله مطلوب دولت ابتدا در حوزه اجاره و سپس مالیات بوده است. یعنی حمایت مالی و تامین اجتماعی در اولویت‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

از زمان شیوع کرونا در چین، دولت‌های مناطق مختلف این جمهوری برنامه‌های متنوعی را برای جلوگیری از عدم ورشکستگی و احیای کسب‌وکارهای خرد اجرا کردند. در این میان بیش از همه، سه منطقه پکن، شانگهای و گوانگ‌دانگ (به مرکزیت گوانجو) بر اقتصاد چین تاثیرگذارند و عمده کسب‌وکارهای خرد و خدماتی را در خود جای داده‌اند؛ بنابراین این گزارش به بررسی برنامه‌های این سه منظقه پرداخته است.

برنامه‌های این سه منطقه را می‌توانید در جدول شماره 1 ببینید:

جدول شماره یک

معرفی سه برنامه مبتنی بر آموخته‌های چین برای نجات کسب‌وکار ایرانی

با نگاهی به تجربه چین و سه منطقه مهم اقتصادی آن، می‌توان برنامه‌هایی حمایتی از کسب‌و‌کارهای ایرانی را به دولت پیشنهاد داد. برنامه‌های محتملی که پیش‌روی دولت ایران برای جلوگیری از عدم ورشکستگی مشاغل در مواجهه با پاندمی کرونا وجود دارد در دو دوسته «برنامه‌های هزینه‌زا» و «برنامه‌های غیر هزینه‌زا» تقسیم می‌شوند. با توجه به اینکه دولت اکنون در محدودیت بودجه‌ای قرار دارد، پیش‌بینی می‌شود برنامه‌های هزینه‌زا یا کلا مورد پذیرش سیاستگذاران قرار نگیرد و یا در صورت پذیرش، در عمل به شکل ناقص و جزئی اجرا شود که ماحصل چنین اجرایی،‌ تاثیرگذار نخواهد بود. اما برنامه‌های غیر هزینه‌زا، می‌کوشد با بهره‌گیری از منابع موجود، بار مالی قاب توجهی به دولت تحمیل نشود.

با این‌همه، از زمان شیوع کرونا در ایران تا امروز، دولت دو برنامه هزینه‌زا را مشابه آنچه در چین انجام شده، در پیش گرفته است؛ نخست مهلت 3 ماهه به کسب‌وکارهای فعال 10رسته و بخش برای پرداخت اقساط وا‌م‌هایشان و دیگری ارائه وام 1 تا 2 میلیون تومانی با وثیقه یارانه. اما با توجه به برنامه‌های حمایتی چین، همچنان سه حوزه دیگر یعنی «مالیات»، «اجاره» و «بیمه» هم می‌تواند به عنوان برنامه‌های پیش‌روی دولت ایران مدنظر قرار بگیرد که البته هر سه برنامه، هزینه‌زا محسوب می‌شوند.

در جدول شماره 2 می‌توانید این سه برنامه پیشنهادی به دولت را ببینید:

جدول شماره دو

پیشنهاد 2 برنامه نوآورانه غیر هزینه‌زا به دولت

با توجه به اینکه سه سه برنامه فوق هزینه‌زا هستند و شرایط اقتصادی دولت احتمالا اجازه اجرای کامل آنها را نمی‌دهد، به نظر می‌رسد بهترین برنامه‌ها برای قرار گرفتن روی میز دولت، برنامه‌های نوآورانه غیرهزینه‌زا هستند که در اینجا به دو نمونه آن یعنی «برنامه انتگرال-صفر» و «هدایت پاداش‌ها» اشاره می‌شود.

معرفی برنامه انتگرال-صفر

اگرچه پاندمی کورونا، کسب‌وکارهای خرد، کوچک، متوسط و خدماتی زیادی را در بخش‌های متعدد تحت تاثیر منفی قرار داده است، اما به‌دلیل تغییر سبک زندگی مردم، صنایع دیگری هم بوده‌اند که با توجه به شرایط ایجاد شده، فروش قابل توجه یا حتی استثنایی داشته‌اند که به همین دلیل برنامه انتگرال صفر، پیشنهاد می‌کند در سال  1399سهم مالیات، تامین اجتماعی و دیگر عوارض  قابل توجهِ کسب‌وکارهای آسیب دیده از کرونا، توسط دریافت چند درصد مالیات بیشتر از کسب‌وکارهای صنایع پرفروش تامین شود. ضمن اینکه می‌شود واریز مستقیم همین مقدار توسط خود دولت از محل افزایش درآمد خود از مالیات اخذ شده از فروشِ بسیار بیشترِ این صنایع (نسبت به سال قبل) تامین اما در سال 1400این سهم معکوس شود. به‌طوری‌که مبلغ اضافی اخذ شده از صنایع پرفروش، توسط کسب‌وکارهای خرد، کوچک، متوسط و خدماتی بازپس داده شود. به‌عبارت دیگر، در سال 1399 مبلغی توسط کسب‌وکارهای صنایع پرفروش به کسب‌وکارهای آسیب‌دیده قرض داده می‌شود (البته از طریق مکانیسم مالیات) اما این مبلغ در سال 1400 (مجددا از طریق مکانیسم مالیات) بازپس گرفته می‌شود.

چهار نمونه از کسب‌وکارهای پرفروش در ایام شیوع کرونا را می‌توانید در جدول شماره 3 ببینید:

جدول شماره سه

معرفی برنامه هدایت پاداش‌ها

هر ساله، مبالغی تحت عنوان پاداش (از جمله هدیه، عیدی، مناسبت‌ها و...) توسط سازمان‌های دولتی، شرکت‌ها و صندوق‌های وابسته به دولت، سازمان‌های حاکمیتی و... به پرسنل اعطا می‌شود. در این برنامه، پیشنهاد می‌شود تا درصدی از این پاداش‌ها با هدف تحریک تقاضا و تحت عنوان بن، به پرسنل برای خرید محصول/خدمت کسب‌وکارهای آسیب‌دیده اعطا شود. البته کسب‌وکارهایی جزو این برنامه قرار خواهند گرفت که تقاضا برای محصول/خدمت آنها از نوع غیرانباشتی باشد (مانند اقامت در هتل، مراکز تفریحی، یا رستوران‌ها که قابلیت انباشت ندارند). برای اجرای نهایی این برنامه، می‌توان با بهره‌گیری از سازوکار مورد استفاده توسط سایت‌های کنونیِ ارائه تخفیف، به نحوی با ساماندهی این کسب‌وکارهای آسیب‌دیده، بن‌ها را به سمت آنها هدایت کرد.

علاوه بر این دو برنامه، بحران کرونا فرصت خوبی است تا دریچه جدیدی پیش‌روی سیاستگذاران کشور گشوده شود و آن، تلاش برای نوآوری سیاستی و عبور از سیاست‌های رایج و حتی ورود به سیاست‌گذاری باز است؛ یعنی باز بودن نسبت به روش‌های جدید فکر کردن از طریق فراهم آوردن بستری برای ورود ایده‌های جدید توزیع شده در جامعه.

نگاهی به پاندمی کرونا به مثابه یک فرصت

پاندمی کرونا و فضای اضطرار ناشی از آن، می‌تواند یک  فرصت باشد. از یک طرف، این بحران و فشار ناشی از آن، بهترین فرصت برای غلبه بر اینرسی ذاتی دولت‌ها و حرکت به سمت دولت دیجیتال و قرار دادن همه خدمات در بستر آنلاین است. برای مثال، از همین فرصت می‌توان برای ایجاد بستر احراز هویت دیجیتال، امضای دیجیتال، و حذف دفترچه‌های تامین اجتماعی بهره برد. از طرف دیگر، این بحران فشاری است بر کسب‌وکارها برای آموزش و توانمندسازی کارکنان خود در زمان آزاد ایجاد شده و حرکت به سمت روش‌های مدرن فروش، برندینگ و خدمات‌دهی به مشتری (نظیر بانکداری تمام دیجیتال). در واقع دولت به خوبی می‌تواند از فرصت پیش آمده استفاده کرده و با  تعریف مشوق مشروط (ارائه مشوق، مشروط به ورود به حوزه دیجیتال) کسب‌وکارهای داخلی را تشویق به ارتقا کند.

این‌گونه بحران‌ها، جدای از آسیب‌هایی که به‌همراه خود دارند، فرصتی هستند برای روی آوردن به نوآوری‌های سیاستی؛ چراکه محدودیت و فشارها، گاهی بهترین ابزار برای واداشتن انسان به نوآوری هستند. تجربه تاریخی کشورهای موفق در فرآیند توسعه نیز به‌خوبی مؤید آن است که راه توسعه، اگرچه می‌تواند از طریق یادگیری از دیگران تسهیل شود، اما نهایتا آنچه مسیر اصلی یک کشور را تعیین می‌کند،‌ نوآوری در همه ابعاد به‌خصوص در حوزه سیاستگذاری خواهد بود.

وام بودجه نوآوری 



  اخبار برگزیده
  

بیانیه وزارت ورزش در واکنش به مصاحبه وزیر بهداشت/ لیگ در ابهاموزارت ورزش و جوانان پس از مصاحبه وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی طی بیانیه ای تاکید کرد برای شروع مسابقات لیگ برتر تابع تصمیم مسئولان بهداشتی کشور است!
۵۵ آنلاین وزارت بهداشت وزارت ورزش و جوانان ورزش 

  

اسامی شهرهای وضعیت قرمز کرونا در ایراناقتصاد نیوز:در روزهایی که خطر کرونا و شیوع آن توسط بسیاری از مردم فراموش شده و علیرغم فروکش کردن شیوع و مرگ و میر ناشی از این ویروس، برخی از شهرها و استان های کشور شرایط بدتری دارند و به اصطلاح در وضعیت قرمز هستند.
اقتصادنیوز درمان درآمد ایران 

  

خبر خوب ظریف چیست؟وزیر خارجه کشورمان در صفحه اینستاگرامش خبر خوبی را خطاب به مخاطبانش منتشر کرد.
اعتماد وزارت خارجه ایران بازداشت 

  

مجلس قانونگذاری یا محفل اشعار تملق آمیز؛ مسئله این است!نماینده طرقبه در جلسه علنی این هفته مجلس شورای اسلامی اشعاری در مدح قالیباف و نمایندگان خواند! مجلس یازدهم کار خود را با حواشی جالبی شروع کرد.
مستقل‌آنلاین مجلس شورای اسلامی محمدرضا گلزار دولت 

  

شانس برنده شدن در قرعه کشی فروش خودرو چقدر است؟مطابق اعلام دو شرکت ایران خودرو و سایپا تعداد 25 هزار دستگاه خودرو برای طرح فروش فوری در نظر گرفته شده اما شنیده ها حکایت از آن دارد تا این ساعت حدود 5 میلیون و 500 هزار نفر اقدام به پیش ثبت نام کرده و این آمار ساعتی در حال رکورد زنی است.
خودروتک ایران خودرو خودرو ایران 

  

ترکمنچای بانکی برای سهام عدالت؛ نظارت دولت کجاست؟روزنامه خراسان : برخی رسانه ها دیروز به نقل از گزارش های مردمی مدعی شدند که تعدادی از بانک ها به متقاضیان فروش سهام عدالت گفته اند در ازای فروش 30 درصد این سهام، تنها 450 هزار تومان به آن ها تعلق می گیرد. این موضوع با تکذیب سازمان خصوصی سازی مواجه شد...
مثلث سهام عدالت سهام دولت 

  

با افزایش و تشدید ناآرامی‌ها و اعتراضات در واشنگتن،‌ رئیس جمهور آمریکا از انظار عمومی پنهان شده است.
نامه نیوز دونالد ترامپ ترامپ رئیس جمهور 

  

محمود احمدی نژاد اولین کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری 1400قدیری ابیانه، فعال سیاسی اصولگرا گفت: سفرهای مکرر احمدی نژاد، موج سفرهایش و شعارهایی که به راه می‌اندازد نظیر اینکه احمدی نژاد برگرد، زمینه سازی طرفدارانش و اظهارات مشاور رسانه‌ای او یعنی جوانفکر مبنی بر اینکه احمدی نژاد در انتخابات 1400 شرکت خواهد کرد همه نشان از تصمیم قاطع او برای حضور دارد ؛ اگرچه او تایید صلاحیت هم بشود رای نخواهد آورد.
مستقل‌آنلاین احمدی نژاد انتخابات ریاست جمهوری ریاست جمهوری 

  

کاهش شدید قیمت خودرو نسبت به روزهای اوجرئیس اتحادیه فروشندگان خودرو از کاهش 35 درصدی قیمت خودرو در بازار آزاد طی روزهای اخیر خبر داد.
خودروتک قیمت خودرو بازار خودرو 

  اخبار داغ
  

رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه 80 درصد نقدینگی ناشی از شبه پول و سود بالای بانکی است، گفت: اگر دولت به این نتیجه برسد که دست در جیب بانک مرکزی نکند، قطعاً بر تورم فائق می‌آییم.
صراط دولت کاهش صادرات درآمد 

  

دلالان به دنبال ارزان‌خری سهم مردم14سال پیش دولت وقت اعلام کرد با ارائه سهام عدالت به توده مردم می‌خواهد ثروت عمومی را افزایش دهد.
۵۵ آنلاین بهزیستی هیئت دولت دولت 

  

نرخ ارز، دلار، یورو، طلا و سکه امروز سه شنبه 13 /03 /99 | آرامش در بازار ارز و طلااقتصاد نیوز: نرخ ارز در بازار تهران با نوسان همراه بود. قیمت دلار به 17620 تومان رسید و قیمت یورو 19,500 تومان شد. قیمت طلا در بازار تهران 726,100 تومان معامله شد و قیمت سکه نیز به 7,437,000 تومان رسید.
اقتصادنیوز نرخ ارز ارز دلار 

  

بانک مرکزی نرخ رسمی 47 ارز را برای امروز اعلام کرد که بر اساس آن نرخ 11 ارز از جمله یورو نسبت به روز گذشته کاهش و قیمت 27 ارز از جمله پوند افزایش یافت.
صراط ارز بانک مرکزی بانک 

  

سریالی برای ندیدن؛ بچه مهندسِ لوس و شعارزده‌اقتصاد نیوز:سریالی که شبکه دو سیما برای ماه رمضان تدارک دیده بود به اعتقاد کارشناسان و بسیاری از مخاطبان بی محتوا ، غیر جذاب و همچنین اثری با فیلمنامه بسیار ضعیف بود.
اقتصادنیوز تلویزیون دانشجو خانواده