ایرنا   |  سیاسی  |  

لایحه شفافیت و راه طولانی مبارزه با فساد اداری- داریوش جهان بین*

تهران-ایرنا- تصویب «لایحه شفافیت» در دولت هرچند گامی موثر و ارزشمند در برخورد با فساد است ؛ اما هنوز تا تبدیل آن به قانون راه طولانی درپیش دارد و تصویب این لایحه در این مرحله، تاثیر چندانی بر حل مشکلات مبارزه با فساد نخواهد داشت و بهتر است قوای سه گانه در فرصت باقی مانده ؛ عزم واراده خود را برای اجرای قوانین قبلی مصوب مبارزه با فساد اداری جزم نمایند.

لایحه شفافیت و راه طولانی مبارزه با فساد اداری- داریوش جهان بین*

تصویب «لایحه شفافیت» در هیات وزیران، گامی نو در جهت ایجاد شفافیت در نظام اداری و مبارزه با فساد است. در این لایحه مصوب شده است که «اشخاص مشمول این قانون باید اطلاعات سازمانی را جز در مواردی که طبق قانون نحوه طبقه بندی اسناد سری و محرمانه دولتی مصوب 1353 طبقه بندی شده باشند در پایگاه اطلاع رسانی خود منتشر کرده و در دسترس عموم قرار دهند»، موسسات عمومی موظف هستند «اطلاعات آماری» مهم را در پایگاه های خود منتشر نمایند، «هر شخص ایرانی حق دسترسی به اطلاعات عمومی موجود در مؤسسات عمومی و مؤسسات خصوصی ارائه دهنده خدمات عمومی را دارد مگر آنکه قانون منع کرده باشد» و «چنانچه شخصی با داشتن دلیل معقول و متعارف، وقوع یک فساد یا جرم یا تخلف را که عمداً کتمان شده، در حال کتمان شدن است یا احتمالاً کتمان خواهد شد به مراجع قانونی ذیربط اعم از نظارتی، قضایی و اداری گزارش دهد در برابر هرگونه اقدام تنبیهی یا تلافی جویانه مرتبط با این اقدام نظیر اخراج از کار، تعلیق از کار، محروم شدن از ارتقای شغلی، تنزل رتبه یا گروه، معرفی به کارگزینی به عنوان فرد مازاد بر احتیاج، مزاحمت، رفتارهای تبعیض آمیز، ارعاب و تهدید به یکی از موارد مذکور، حمایت خواهد شد».علاوه بر این موارد، در این لایحه درباره موضوعات مورد بحث در حوزه فساد اداری همچون استفاده نزدیکان مدیران از امکانات، شفافیت در عملکرد مجلس، آشکار ساختن اموال و دارایی برخی سازمان های عمومی غیر دولتی، شفافیت در صندوق ها، منع و تحدید معامله با بنگاه های غیرشفاف، شفافیت مالیاتی، شفافیت در حقوق و مزایا و بسیاری از موارد دیگر نیز مطرح شده است. ** لایحه شفافیت از قانون تا اجراهرچند نفس تصویب لایحه شفافیت اهمیت و ارزش بالایی دارد؛ اما پیش از این نیز قوانین متعددی برای مبارزه با فساد در کشور به تصویب رسیده بودند. به طور مثال قانون «ارتقاء سلامت نظام اداری و مقابله با فساد» در تاریخ 29 اردیبهشت سال 1390 در 35 ماده به تصویب رسید، جامعیت خوبی در برخورد با فساد اداری داشت. در ماده سوم همین قانون آمده بود که مسوولان دولتی موظف هستند، تمامی اطلاعات غیرمحرمانه را به صورت عمومی در پایگاه های الکترونیکی خود منتشر نمایند یا در ماده 13 تمامی مسوولان و کارمندان موظف شده بودند که هرگونه فساد اداری را به قید فوریت به اطلاع مقامات مسوول مبارزه با فساد برسانند. هیات وزیران در اسفند ماه سال 1382 نیز «برنامه ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد» را به تصویب رسانده بود. براساس همین برنامه مقرر شد تا دستگاه های مسوول لوایحی برای ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد را ظرف یکسال به هیات وزیران تقدیم کنند. در این برنامه، تدوین لوایح مورد نیاز برای ایجاد شفافیت در نظام اداری و مقابله با فساد پیش بینی شده بود.این موارد تنها بخشی از اقدامات قانونی و برنامه ای سال های اخیر برای مقابله فساد اداری و اقتصادی در کشور بوده است؛ اما به نظر می رسد تصویب این لوایح که فی النفسه ارزشمند است، تاثیر چندانی بر حل مشکلات مبارزه با فساد نداشته است. ** مبارزه با فساد: نیازمند عزم جدیقوانین مصوب در حوزه مبارزه با فساد، نیازمند عزمی جدی برای اجرا هستند. در غیر این صورت تصویب مکرر و چندباره قوانین بطور صرف، نمی تواند تاثیری بر کاهش فساد در نظام اداری کشور داشته باشد و تنها منجر به تورم قوانین دراین مساله و افزایش بی اعتمادی مردم خواهد شد. عزم جدی به این معنا است که لایحه مذکور در صورت تصویب، بدون کم و کاست و با قاطعیت هر چه تمام تر اجرایی شود. به طور طبیعی اجرای چنین قوانینی با مقاومت و مقابله افرادی مواجه خواهد شد که در نظام اداری کشور، مرتکب فساد می شوند. این افراد به طور قطع از تمامی توان خود برای اجرایی نشدن مواد مختلف این قانون بهره خواهند برد. در عین حال بدون نظارت مستمر و قاطعانه نمی توان انتظار داشت لایحه مذکور به درستی اعمال شود و به طور حتم برخی سازمان ها از اجرای دقیق این قانون سر باز خواهند زد.نکته دیگر آن است که نهادهای دولتی، تنها نهادهای عمومی جامعه نیستند و عزم آنان برای مقابله با فساد، به تنهایی نمی تواند مفید باشد. همکاری سایر نهادها و سازمان ها و به ویژه دو قوه مقننه و قضاییه برای اجرای این لایحه در صورت تصویب یا سایر لوایح تصویب شده در گذشته ضروری است؛ در غیر این صورت دولت هرگز به تنهایی موفق نخواهد شد تا با فساد اداری مقابله نماید. همچنین برخی نهادها و سازمان های اداری که خارج از حیطه سه قوه در حال فعالیت هستند نیز باید عزم خود را برای همراهی با این مصوبات جزم نمایند و همراه با قوای سه گانه با فساد اداری مبارزه کنند. ** راه طولانی مبارزه با فسادلایحه شفافیت، اکنون در دولت تصویب شده است و برای بررسی به مجلس ارایه می شود . حال باید دید واکنش نمایندگان مجلس به این لایحه چیست و آیا نمایندگان مجلس شورای اسلامی حاضر هستند تا محدودیت های ایجاد شده بر عملکرد خود را که در این لایحه طرح شده است، بپذیرند؟ یا آن که قانون مذکور را مورد جرح و تعدیل های فراوانی خواهند کرد.در صورت تصویب این لایحه در صحن علنی مجلس نیز بایستی دید نظر شورای نگهبان درباره این قانون چیست و آیا عدم مغایرت لایحه با قانون و شرع اعلام خواهد شد یا خیر؟ بطور طبیعی مجموعه روندهای پیش رو نشان می دهند که ممکن است تصویب این لایحه ماه ها به طول بیانجامد و در نهایت زمانی مصوب شود که فرصت چندانی برای اجرای آن توسط دولت وجود نداشته باشد.از همین رو به نظر می رسد دولت پس از ارایه این لایحه بهتر است به سراغ قوانین و لوایحی برود که پیش از این برای مبارزه با فساد اداری تصویب شده اند. بهره گیری از قوانین قبلی و اجرای بدون کم و کاست آن ها، به طور حتم گامی موثر در مقابله با فساد اداری در کشور خواهد بود و می تواند بخشی از مشکلات موجود را برطرف و منجر به بهبود سرمایه اجتماعی شود.........................................................................................................................................*مدرس دانشگاه

مجلس شورای اسلامی تورم شورای نگهبان 



  اخبار برگزیده
  

10 خودروی برتر 2019 با کمترین هزینه نگهداریفهرست 10 خودروی ارزان‌قیمت سال 2019 برای مالکیت منتشر شد که در آن محصولاتی از هوندا، تویوتا، مزدا، بی‌ام‌و، هیوندای، فولکس‌واگن و آکورا قرار دارند.
خودروتک خودروی الکتریکی هزینه قیمت 

  

بانک مسکن و دولت به دنبال تصویب طرحی برای تامین مالی بازار اجاره و ایجاد تسهیلاتی برای مستاجران هستند.
نامه نیوز بانک مسکن بانک مرکزی بانک 

  

رئیس گروه دوستی ایران و انگلیس با بیان اینکه لندن این روزها در حال بر باد دادن حیثیت خود با پیروی کردن از آمریکا و اتهام زنی به جمهوری اسلامی است گفت: مردم ایران حواسشان به موضع‌گیری‌های لندن است.
نامه نیوز مصطفی کواکبیان فدراسیون فوتبال تولد 

  

سیستم جدید امتیازدهی رانندگان توسط شرکت تاکسی اینترنتی معروفپیش از این اوبر در حال اجرای رویه مشابهی برای رانندگان حاضر در ناوگان خود بوده است. اسنادی که در سال 2015 به بیرون درز کردند حکایت از آن دارند که حساب رانندگان حائز امتیازی کمتر از 4.6 (از حداکثر 5 امتیاز ممکن)، مسدود می شود.
خودروتک تاکسی خودرو نوآوری 

  

سخنگوی سازمان انرژی اتمی در نشستی خبری در محل تاسیسات آب سنگین اراک (خنداب) به تشریح آخرین اقدامات فنی سازمان انرژی اتمی در راستای اجرای بیانیه اخیر شورای عالی امنیت ملی در توقف برخی تعهدات برجامی پرداخت.
نامه نیوز سازمان انرژی اتمی شورای عالی امنیت ملی اورانیوم 

  

پیشنهاد تحقیق و تفحص از خودروسازان با پیشنهاد وزیر صنعتوزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: هیچ ملاحظه و محدودیتی برای تحقیق و تفحص از خودروسازان در صورت لزوم ندارم.
خودروتک ایران خودرو مجلس شورای اسلامی خودرو 

  

سخنگوی سازمان انرژی اتمی: ایران 6 تیر از سقف 300 کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده عبور می‌کندسخنگوی سازمان انرژی اتمی با حضور در مجتمع آب سنگین خنداب به سئوالات خبرنگاران پاسخ داد.
مثلث سازمان انرژی اتمی انرژی ایران 

  

دلار 4200 تومانی با تصمیم سران قوا حذف می‌شود؟اقتصادنیوز: نماینده شورای اقتصادی سران قوا گفت: حذف ارز 4200 تومانی در جلسه پنج شنبه ستاد اقتصادی سران قوا با توجه به دو سناریوی مطرح شده تعیین تکلیف می‌شود.
اقتصادنیوز پتروشیمی ارز ارز دولتی 

  

سران سه قوه آخر هفته درباره قیمت ارز تصمیم گیری می کنندیک مقام مسئول با بیان اینکه در جلسه پنجشنبه هفته جاری سران قوا ادامه روند تخصیص دلار 4200 تومانی تعیین تکلیف می شود، گفت: سران سه قوه قرار است پنج شنبه این هفته در این رابطه تصمیم بگیرند.
مثلث سران سه قوه قیمت ارز قیمت 

  

رئیس کمیته اطلاعات مجلس آمریکا: در مقابل ایران به شدت شکست خورده ایمایرنا: رئیس کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان آمریکا با انتقاد از سیاست های دولت ترامپ درباره توافق هسته ای ایران گفت: من فکر می کنم در بدترین شرایط هستیم و کارزار فشار حداکثری علیه ایران به شدت شکست خورده ایم.
مثلث مجلس نمایندگان آمریکا ایالات متحده آمریکا ایران 

  اخبار داغ
  

مبنای اتحادیه اروپا برای ارزیابی تعهدات ایران، گزارش‌های آژانس استمسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با بیان این‌که ایران همواره به تعهدات برجامی خود پایبند بوده است، اعلام کرد که اتحادیه اروپا انتظار دارد تهران در آینده نیز روند مشابهی را در پیش بگیرد.
ایلنا ایران آژانس بین المللی انرژی اتمی سیاست خارجی 

  

گزارش «اقتصادنیوز» از بازار طلا و ارز پایتخت؛ تغییر تاکتیک بازارساز؟اقتصادنیوز: امروز دوشنبه 27 خرداد 1398 بازار طلا و ارز پایتخت تغییر رویه داد و وارد مدار نزولی شد. عصر امروز دلار در بازار آزاد در محدوده 13500 تومانی قرار گرفت و صرافی ملی نیز نرخ خرید و فروش دلار و یورو را 150 تومان کاهش داد تا نرخ رسمی دلار بین 13250 تا 13350 تومان قرار گیرد. سکه طرح جدید مرز روانی 4...
اقتصادنیوز بازار طلا و ارز سکه و طلا یورو 

  

فوتبال جهان| توتی: مدیران رم در هیچ یک از تصمیم‌گیری‌ها من را حساب نمی‌کردند/ در حال ارزیابی پیشنهادهایم هستمفوتبال جهان - فرانچسکو توتی با اعلام استعفایش از سمت خود در باشگاه رم به مدیران این باشگاه تاخت.
تسنیم فوتبال باشگاه رم المپیک