کارویژه ناروشن نماز جمعه و امامان آن | احمد زیدآبادی

احمد زیدآبادی، روزنامه‌نگار در یادداشتی با عنوان «کارویژه ناروشن نماز جمعه و امامان آن» در روزنامه‌ی اعتماد نوشت: در دوران تسلط نظام خلافت بر دنیای اسلام، خلفا نماز جمعه را اقامه می‌کردند...

کارویژه ناروشن نماز جمعه و امامان آن | احمد زیدآبادی

احمد زیدآبادی، روزنامه‌نگار در یادداشتی با عنوان «کارویژه ناروشن نماز جمعه و امامان آن» در روزنامه‌ی اعتماد نوشت:

در دوران تسلط نظام خلافت بر دنیای اسلام، خلفا نماز جمعه را اقامه می‌کردند. آنها در طول خطبه‌های جمعه، علاوه بر تشریح پاره‌ای از آموزه‌های دینی و اخلاقی، جماعت حاضر را از سیاست‌ خود در برابر حوادث مختلف نیز آگاه می‌کردند. این سنت بعدها به ‌دلیل تغییر و تحولاتی که در ماهیت امپراتوری‌های اسلامی رخ داد، دستخوش دگرگونی‌هایی شد. با این همه تا زمانی که نظام خلافت بر بخش وسیعی از سرزمین‌های مسلمان‌نشین حاکم بود، حکمرانان محلی یا نمایندگان آنها باز هم به همین سیاق خطبه می‌خواندند و در عین حال، اعلام وفاداری صوری خود به خلیفه را که به‌ خصوص در اواخر دوره خلافت عباسیان به مقامی تشریفاتی تبدیل شده بود، فراموش نمی‌کردند. در ایران دوران صفوی و پس از آن، رابطه دین و دولت دستخوش تغییری ظریف شد. در این دوران که با فراز و نشیب‌هایی تا اواخر سلسله قاجار ادامه یافت، رابطه دین و دولت، نه به‌ صورت ادغام این دو نهاد و نه جدایی کامل بین آنها بود. از همین‌رو، شاهان شیعه خودشان نماز جمعه نمی‌خواندند و این وظیفه برعهده روحانیون بلندپایه منصوب آنان بود. این روحانیون، از یک طرف چشمی به حفظ منافع دولت داشتند تا روابط‌شان با آن حفظ شود و از طرف دیگر به نقض چارچوب‌های شرعی در برخورد کارگزاران دولت با مردم نیز بعضا خرده می‌گرفتند تا سطحی از رضایت رعایای به تنگ آمده از مظالم دولت را هم جلب کنند. طبعا جمع این دو امر متضاد بعضا دشوار و برای‌شان اسباب دردسر می‌شد. اقامه نماز جمعه پس از انقلاب، توصیه زنده‌یاد آیت‌الله سید محمود طالقانی بود. آن مرحوم از نقش و جایگاهی که برای نماز جمعه قائل بود، چندان به تفصیل سخن نگفت، اما چند خطبه‌ای که او پیش از وفاتش به عنوان امام جمعه تهران ایراد کرد، تا حدودی پرده از نیت او برمی‌دارد.

طالقانی به‌ خلاف حضور کمرنگش در شورای انقلاب و مجلس خبرگان، حضور در نماز جمعه را بسیار جدی گرفت و خطبه‌های بلیغ و آتشین خود را با مطالعه و آمادگی لازم ایراد کرد. به نظرم طالقانی به نماز جمعه به عنوان یک مواجهه مستقیم با توده مردم با هر نوع علاقه و سلیقه و گرایش می‌نگریست و آن را یک گردهما‌یی مدنی و معنوی با چاشنی مشارکت‌جویی سیاسی و بحث آزاد درباره مسائل ملی می‌دانست. از همین‌رو او نماز جمعه را به صورت تریبونی برای نقد سیاست‌های رایج و هشدار نسبت به کژروی‌ها و عدول از مبانی آزادی و عدالت درآورد. با این حساب، طالقانی نماز جمعه را تریبونی حکومتی یا در خدمت حکومت نمی‌دید و نمی‌خواست، بلکه آن را جایگاهی برای نقد مسوولانه رفتارهای حاکمان یا دیگر نحله‌های سیاسی از جایگاه یک عالم دینی مستقل از حکومت می‌دانست. با گذشت زمان اما نماز جمعه از رویای طالقانی فاصله گرفته و تبدیل به نهادی حکومتی برای تبلغ و ترویج سیاست‌های جاری و نفی و نقد منتقدان حکومت شده است. این کارویژه اما در سال‌های اخیر وضع بحرانی به خود گرفته است، چراکه هم از حضور معمول افراد مذهبی در مراسم نماز جمعه به ‌شدت کاسته شده و هم اعتراض برخی افراد همین طیف را نسبت به کم و کیف خطبه‌های جمعه و رویکرد سیاسی و اعتقادی امامان جمعه برانگیخته است. منتقدان مذهبی وضعیت کنونی نماز جمعه به خصوص به آنچه بی‌التفاتی امامان جمعه به امر عدالت می‌نامند، اظهار نارضایتی عمیق می‌کنند و خواستار افشای بی‌عدالتی‌ها و مفاسد از سوی آنها به صورت مصداقی و موردی هستند. این نوع مطالبه‌گری هم در واقع به اندازه شرایط کنونی نماز جمعه، محل اشکال و ایراد است و مشکل اساسی فراروی نماز جمعه را برطرف نمی‌کند. واقعیت این است که این مسائل دغدغه ذهنی نویسنده این سطور نیست. آنچه در حقیقت انگیزه طرح این بحث شده، اغتشاشی است که نهاد نماز جمعه در صورت کنونی خود در روند سیاسی و اجرایی کشور ایجاد کرده است. امامان جمعه هر شهر ظاهرا جایگاه اجرایی تعریف ‌شده‌ای ندارند،اما بسیاری از آنها در همه امور مربوط به شهر خود دخالت می‌کنند و در تصمیمات محلی برای خود حق وتو قائلند. آنها حتی می‌توانند با تهدید به برانگیختن مامومین خود به اعتراض، از برگزاری هر نوع برنامه‌ای که تمام مجوزهای لازم را در سلسله مراتب اجرایی کشور اخذ کرده است، ممانعت به عمل آورند. با این حساب، برخی امامان جمعه عملا بالاتر از بالاترین مقام اجرایی شهر خود قرار گرفته‌اند بدون آنکه عملا در این مورد به جای خاصی پاسخگو باشند. این وضع در واقع جلوه‌گر بخشی از نوعی ملوک‌الطوایفی در بسیاری از استان‌ها و شهرهاست که کار را بر مدیران اجرایی سخت و دشوار می‌کند. علاوه بر این، با آنکه نهاد نماز جمعه به صورت یک نهاد حکومتی درآمده است، اما نسبت امامان جمعه با حکومت به‌طور اعم و قوای سه‌گانه به‌طور اخص، روشن و تعریف شده نیست. یک نهاد حکومتی قاعدتا باید سیاست‌های رسمی و ابلاغی حکومت را اعلام کند، اما برخی امامان جمعه شأن خود را فراتر از این می‌بینند و برای خود نوعی استقلال رای قائلند تا نظر شخصی خود را درباره مسائل مبتلابه کشور اعلام کنند. طبعا اگر نماز جمعه به عنوان نهادی مدنی شناخته می‌شد، اعلام‌نظر شخصی امامان جمعه در خطبه‌ها، حتی در صورت افراطی آن، چندان مشکلی ایجاد نمی‌کرد، اما هنگامی که نماز جمعه به عنوان نهادی حکومتی شناخته می‌شود و در عین حال برخی امامان جمعه نظرات شخصی تندروانه خود را از تریبون آن اعلام می‌کنند، طبیعی است که افکار عمومی داخلی و خارجی آن نظر را به حساب مواضع حکومت بگذارد و متناسب با آن واکنش نشان دهد. از این‌رو، بحث اصلی در مورد نماز جمعه این نیست که امامان جمعه در مورد مقولات مختلف اجتماعی و سیاسی چگونه صحبت کنند، بلکه موضوع اساسی این است که اولا جایگاه آن در سلسله تصمیم‌گیری‌های اجرایی یک شهر دقیقا کجاست؟ و دیگر اینکه آیا آنها صرفا نماینده حکومتند یا علایق شخصی خود را هم بیان می‌کنند؟ اگر مسوولیت اجرایی دارند به کجا پاسخگویند؟ و اگر ندارند، چرا در برخی شهرها در مسائل اجرایی بی‌محابا دخالت می‌کنند؟ همین‌طور اگر نماینده حکومتند، باید صرفا سیاست‌های رسمی و ابلاغی را اعلام کنند و اگر نیستند، باید رسما اعلام شود که نماز جمعه نهادی غیرحکومتی است و امام جمعه هم نظرات شخصی خود را از طریق تریبون آن مطرح می‌کند، بدون آنکه دولت التزام و تعهدی نسبت به آنها داشته باشد. تا این موضوعات روشن نشود، مشکل روزبه‌روز پیچیده‌تر خواهد شد.

انتهای پیام

برچسب هاائمه جمعه احمد زیدآبادی نماز جمعه

نماز جمعه نماز روزنامه 



  اخبار برگزیده
  

انتظارات افزایشی در بازار ارز بالا رفت/ تکرار یک سناریوی قدیمی در بازار دلار!به گفته فعالان، با پایان مذاکرات هسته ای، برخی خریداران جدید وارد بازار شده اند ولی احتمال می رود که با کاهش هیجان، سطح تقاضای احتیاطی افت کند. ممکن است برخی از معامله گران نیز از خریدهای قبلی خود در روز جاری بخواهند کسب سود کنند در این حالت قیمت دلار رو به نزول می رود.
اقتصادنیوز ارز دلار هسته ای 

  

انتشار اطلاعیه شماره یک کمیته امنیتی، اجتماعی و انتظامی ستاد ملی کرونا​کمیته امنیتی، اجتماعی و انتظامی ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا بر اساس بند یک مصوبات نود و پنجمین جلسه ستاد مبنی بر اجرای طرح مدیریت هوشمند بیماری بر بستر سامانه امید اطلاعیه شماره یک خود را صادر کرد.
ایلنا وزارت کشور دارو موفقیت 

  

گزارش 100روزگی دولت‌ سیزدهم /عضویت دائم در شانگهای100 روز از آغاز دولت سیزدهم گذشته و چندین موفقیت بزرگ در کارنامه دیپلماسی قوه مجریه قرار گرفته است؛ از جمله عضویت دائم کشورمان در سازمان همکاری شانگهای و حضور مهم در اجلاس سران اکو. در این گزارش با برخی اقدامات دولت در این مدت آشنا می‌شوید.
فردا دولت درآمد شانگهای 

  

هیچ حوضه‌ آبخیزی، آب مازاد ندارد/ "وعده انتقال آب" خطای استراتژیک استرئیس دانشکده علوم آب و محیط زیست دانشگاه شهید چمران اهواز "وعده انتقال آب" را خطای استراتژیک دانست و گفت: این که وعده داده شود ممکن است از حوضه‌ای به حوضه‌های دیگر آب وارد شود، اولین خطای استراتژیک است و اشتباهات همین طور ادامه پیدا خواهد کرد.
ایلنا انتقال آب استان خوزستان اهواز 

  

قالیباف: بالا و پایین ندارد، سهامداران در بورس فقط ضرر می‌کنندقالیباف: چه بورس بالا برود چه پایین بیاید، به خاطر عملکرد حرفه‌ایِ حقوقی‌ها و شرکت‌ها، سهامداران جزء ضرر می‌کنند. دولت باید زمینه ریسک سهامداران خرد را پوشش دهد و به تعبیری اینها را بیمه کند..
مستقل‌آنلاین دولت پوشش مورچه 

  

شکایت استقلال از داور دربیاستقلال از داور دربی شکایت کرد
خانه فوتبال باشگاه استقلال استقلال بازی 

  

برسد به دست هیئت چهل نفره مذاکراتصحبت های قدیمی از ظریف خطاب به کسانی که جز غر زدن و خنجر زدن به تیم مذاکرات دولت قبلی کاری نکردند: آقایون اگر دو صفحه جایی توافق نوشتند بنده در مقابل آنها تعظیم می کنم و دستشان را می بوسم.
مستقل‌آنلاین دولت 

  

مسائل اقتصادی و معیشتی مردم را به مذاکرات گره نمی زنیم!سخنگوی هیات رئیسه مجلس گفت: مسائل اقتصادی و معیشتی مردم را به مذاکرات گره نمی زنیم.
مستقل‌آنلاین رئیس جمهور ازدواج عکس 

  

پشت پرده حضور مشاور امنیت ملی امارات در ایرانایسنا/ به دعوت رسمی دریابان علی شمخانی، نماینده مقام معظم رهبری و دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان، شیخ طحنون بن زاید مشاور امنیت ملی امارات متحده عربی فردا به تهران می‌آید.
نامه نیوز مشاور مشاور امنیت ملی شورای عالی امنیت ملی 

  

پرداخت وام 50 میلیونی به زوج های نابارورمدیرعامل سازمان بیمه سلامت گفت: برای تشویق زوجین نابارور یک وام به مبلغ 50 میلیون تومان برای 3 دوره درمان آنها در نظر گرفته شده است.
۵۵ آنلاین وام وزارت بهداشت بیمه 

  

وضع اضطراری برجام از زبان نماینده سابق مجلستابناک | حشمت الله فلاحت‌پیشه، کارشناس مسایل بین‌الملل با بیان این که در عمل برجام در آی سی یو است و در اضطرار به سر می برد، گفت: این که شرایطی ایجاد شود که تنفس اولیه شکل بگیرد این وظیفه دیپلمات های هر دو طرف است که تنفس مصنوعی به برجام را شکل دهند .
مثلث دیپلماسی سیاست خارجی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی 

  

امام جمعه قم: ما آمریکا را بی آبرو کردیمهشیاری مردم در این سال‌ها و جدا کردن صف خودشان از فتنه و آشوب‌ها عامل اصلی شکست فتنه گران و دولت‌های مستکبر بوده است و در حوادث اخیر نیز هشیاری و بصیرت مردم برای چندمین بار باعث بی آبرویی آمریکا، هم‌پیمانش و فریب‌خوردگان داخلی خواهد شد.
مستقل‌آنلاین امام حسین نماز جمعه قم 

  

علم الهدی: نظام و انقلاب برای مردم مهم‌تر از نان و آب است43 سال از پیروزی انقلاب می‌گذرد و مردم ثابت کرده‌اند که اصول انقلاب، رهنمودهای امام(ره) و مدیریت‌های داهیانه رهبر معظم انقلاب بر همه چیز زندگی‌شان مقدم است.
مستقل‌آنلاین سید احمد علم الهدی رئیس جمهور جوانان 

  

سامانه‌ها در برابر حملات سایبری بیمه می‌شوندرییس بیمه مرکزی مطرح کرد: جدیدترین محصول صنعت بیمه، بیمه سامانه‌ها در برابر حملات سایبری است.
ایلنا بیمه بیمه مرکزی صنعت 

  

سیاست‌گذاری ما باز کردن دامنه نوسان استرئیس سازمان بورس و اوراق بهادار اظهار داشت: موضوع دامنه نوسان، ابعاد مختلفی دارد. اگر بخواهیم دامنه نوسان را حذف کرده و یا آن را افزایش دهیم، نوسانات بازار بیشتر خواهد شد. از آنجایی که تصمیمات با ثبات نیستند تلاطمات حاصل از آنها در بازار بورس قابل پذیرش نخواهد بود اما سیاست‌گذاری کلی ما باز کردن دامنه نوسان خواهد بود.
ایلنا بیمه تامین اجتماعی تامین اجتماعی ماه 

  اخبار داغ
  

علم الهدی: دشمن می‌خواهد جامعه مبتلا به کرونا شود!متاسفانه این حرکت نابخردانه و غیر معقولانه مخالفت با واکسن به بعضی عزیزان نخبه در عرصه های مختلف از استاد دانشگاه تا روحانی هم نفوذ کرده است و احساس خطر می‌کنیم که دست هایی از دشمن می خواهند مردم و جامعه مبتلا را کنند و در این مسیر عده‌ای ناآگاه را تحریک می‌کنند تا سلامت و عافیت جامعه را از بین ببرند.
مستقل‌آنلاین سید احمد علم الهدی جامعه پزشکی دولت 

  

تزریق دز یادآور واکسن کرونا اجباری است؟محققان معتقدند هنوز نمی‌توان پاسخ قاطعی برای این پرسش که آیا تزریق دز یادآور برای واکسن کووید 19 هر 6 ماه ضروری است، یافت. شیوع ویروس کووید 19 برای همه ما یک تجربه جدید است و با توجه به وضعیت شیوع آن در جهان عجیب نیست که تزریق واکسن در دوره‌های زمانی مشخص ضرورت یابد.
گسترش ماه ویروس بیمارستان 

  

اسامی 15 ورزشکار که برای گرفتن بورسیه کمیته بین المللی المپیک معرفی شدند، مشخص شد.
ورزش۳ المپیک 

  

دست های پشت پرده عامل افت شدید بورس؟وعده‌های اخیر رئیس سازمان بورس و افزایش قیمت دلار تنها سیگنال‌های مثبت برای بازار سهام هستند. این در حالی است که بورس برای رشد به اقدامات عملی جدی از سوی دولت نیاز دارد.
گسترش دولت فروشنده افزایش قیمت 

  

سازمان بورس میزبان خودروهای لوکس می شود؟رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار از احتمال عرضه برخی محصولات خودروسازان در بورس صحبت به میان آورده است.
۵۵ آنلاین سازمان بورس و اوراق بهادار بورس کالا رئیس جمهور 

  

فروش خودروهای لوکس در بورس کالا؟در حالی که هنوز تکلیف قیمت خودروهای داخلی مشخص نشده و ستاد تنظیم بازار تصمیم نهایی خود را در این مورد اعلام نکرده، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار از احتمال عرضه برخی محصولات خودروسازان در بورس صحبت به میان آورده است.
فردا خودرو خودروسازان بورس کالا 

  

سناریوی بورس در روز دوشنبه/عوامل اثرگذار بر رفتار بورس بازاناقتصادنیوز: معاملات بازار سهام اگرچه تابع مولفه‌های اثرپذیر خواهد بود، اما در شرایطی که ارزش معاملات خُرد پایین است، استمرار صعود شاخص سخت است.
اقتصادنیوز سهام شاخص 

  

فروش خودروهای خارجی در بورس ایران؟در حالی که هنوز تکلیف قیمت خودروهای داخلی مشخص نشده و ستاد تنظیم بازار تصمیم نهایی خود را در این مورد اعلام نکرده، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار از احتمال عرضه برخی محصولات خودروسازان در بورس صحبت به میان آورده است.
گسترش خودرو خودروسازان بورس کالا 

  

زمان اجرای محدودیت‌های هوشمند کرونایی اعلام شدمعاون بهداشت وزارت بهداشت از آغاز اجرای محدودیت‌های هوشمند کرونایی از امروز خبر داد.
۵۵ آنلاین وزارت بهداشت وزارت کشور استان قزوین 

  

آغاز طرح مدیریت هوشمند کرونا/ وضعیت قرمز پروتکل‌ها به گزارش خبرنگار مهر، بر اساس طرح مدیریت هوشمند کرونا، قرار است از تردد افرادی که واکسن نزده‌اند و یا اینکه مبتلا به کووید 19 هستند، جلوگیری شود و در قرنطینه بمانند. بر اساس طرح هوشمند، افرادی که واکسینه نشده‌اند از دریافت خدمات عمومی و حمل و نقل عمومی محروم می‌شوند و از حضور کارمندان واکسن نزده در محل کار نیز جلوگیری خواهد شد. با اجرای این طرح افرادی که به هر دلیلی واکسن کرونا…
مهر وزارت بهداشت خبرنگار وزارت کشور 

  

آغاز اجرای محدودیت‌های هوشمند کرونایی از امروزاقتصادنیوز: معاون بهداشت وزارت بهداشت با اعلام اجرای طرح محدودیت‌های هوشمند کرونا از امروز - 15 آذرماه، درعین حال شرایط حضور در اماکن تجمعی را تشریح کرد.
اقتصادنیوز وزارت بهداشت 

  

توجه بازارها به فدرال همراه با کرونا و آمارهای اقتصادیاقتصادنیوز: تقویم اقتصادی این هفته بسیار شلوغ و پر رویداد به نظر می‌رسد.
اقتصادنیوز تقویم 

  

قیمت سکه و طلا بر مدار افزایشقیمت دلار که از روز گذشته وارد کانال 30 هزار تومان شده است در بازار ارز امروز 14 آذر 1400 در همین کانال ثابت ماند.
گسترش قیمت افزایش قیمت سکه و طلا 

  

آغاز تزریق دوز سوم واکسن کرونا به افراد بالای 40 سالتسنیم نوشت: رئیس اداره بیماری‌های قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت ضمن اشاره به شرایط تزریق دوز سوم واکسن کرونا، از آغاز واکسیناسیون دوز سوم واکسن برای افراد بالای 40 سال خبر داد...
انصاف‌نیوز وزارت بهداشت واکسیناسیون ویروس