60 میلیون فقیر یارانه‌بگیر داریم

اختلاف نظر میان اصلاح‌طلبان در باب اولویت قرار دادن توسعه اقتصادی یا سیاسی، بعد از 23 سال از دولت اصلاحات هنوز ادامه دارد.

60 میلیون فقیر یارانه‌بگیر داریم

امیرحسین جعفری/روزنامه نگار

هاشمی رفسنجانی یکی از طرفداران سرسخت برنامه توسعه اقتصادی بود و اصلاح‌طلبان نقدهایی را در این زمینه به او وارد می‌کردند مبنی بر اینکه هاشمی نسبت به رسانه‌ها و نیروهای سیاسی برخورد تندی دارد. شاید تفاوت میان هاشمی و خاتمی نیز در شرایط زمانی متفاوتی بود که این دو در قامت ریاست جمهوری قرار گرفتند، هاشمی بعد از جنگ با یک کشور ویران و فقیر رو به رو شده بود که راهی به جز بهبود وضعیت اقتصادی و بازسازی زیرساخت‌های صنعتی نداشت اما خاتمی کشوری را تحویل گرفت که نسبتا در وضعیت آرامی به سر می‌برد و تقاضای جامعه‌ی جوان و تحصیلکرده آن سال‌ها، آزادی رسانه و تعامل سیاسی بود. شرایط و خواست جامعه ایجاد می‌کرد که توسعه سیاسی و تشکیل احزاب و تکثر روزنامه‌ها در صدر امور قرار گیرد. هرچند موضوع احزاب پس از انقلاب و عدم وجود نظام انتخابات حزبی نیز از دیگر موارد قابل بحث در سپهر سیاسی ایران است. اما شرایط فعلی کشور باز هم در میانه این تضاد باقی مانده است، عده‌ای معتقدند با راهکارهای سیاسی و ارتباط با غرب به توسعه اقتصادی نیز دست پیدا می‌کنیم اما عده‌ای معتقدند تهدید معیشت مردم بسیار خطرناک‌تر از آمریکاست. برای بررسی این دوگانه فکری و نگاهی به روند احزاب در جامعه سیاسی ایران گفتگو کردیم با محمدهاشمی رفسنجانی رئیس سابق صدا و سیما، معاون نخست وزیر، عضو سابق مجمع تشخیص مصلحت نظام و برادر علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی که مشروح آن را می‌خوانیم:

چرا احزاب سیاسی بخصوص در جبهه اصلاح‌طلبان صرفا خاصیت انتخاباتی دارند و کادرسازی و تربیت سیاسی جامعه در دستور کارشان نیست؟ چه نمونه‌های موفقی در احزاب بعد انقلاب داریم؟

فلسفه تشکیل حزب معمولا به دست گرفتن قدرت است در جاهایی که حکومت‌های حزبی وجود دارند احزاب با هدف به دست گرفتن قدرت تشکیل می‌شوند و برنامه ارائه می‌کنند. اما در ایران حزبی که این ویژگی‌ها را داشته باشد نداریم. در حال حاضر در کشور حدود 300 حزب ثبت شده داریم، با 300 حزب که نمی‌شود رقابت درست کرد. کشور‌هایی که حکومت‌های حزبی دارند دو الی سه حزب بیشتر وجود ندارد. اما این قاعده در کشور ما وجود ندارد و با تعدد بیش از اندازه احزاب مواجهیم، فضای سیاسی کشور هم به گونه‌ایست که احزاب نمی‌توانند تمامی قدرت را به دست بگیرند و نهایت قدرت در حد رئیس جمهور است. بنابراین فلسفه تشکیل حزب در ایران با کشورهای دیگر کاملا متفاوت است. به همین دلیل هم احزاب برنامه‌ریزی برای به‌دست گرفتن قدرت سیاسی و تربیت کادر را ندارند فقط زمان انتخابات است که فعال می‌شوند تا مردم را ترغیب به شرکت در انتخابات برای رای دادن به کاندیدای مورد نظرشان کنند. فلسفه تشکیل احزاب در ایران با کشورهایی که بر مبنای حزب اداره می‌شوند کاملا متفاوت است. بعد از انقلاب حزب جمهوری اسلامی که تشکیل شد در زمان حیات خودش موفق بود و در چند انتخابات مختلف هم برنده شد هر چند در انتخابات ریاست جمهوری اول کاندیدا حزب جمهوری اسلامی موفق به پیروزی نشد اما کلا حزب جمهوری اسلامی را می‌توانیم در زمان حیاتش یک حزب موفق بدانیم، چون هم برنامه و هم موضع و کادر داشت. البته به آن معنا تربیت حزبی نداشتند اما از اشخاص با تجربه استفاده می‌کردند و حزب فراگیری هم بود به‌طوریکه در آغاز فعالیتش چندین میلیون درخواست عضویت به دفتر حزب رسید. البته احزابی مثل نهضت آزادی هم بودند که قبل از انقلاب تشکیل شدند و مقداری برنامه داشتند و جبهه خاصی را پیگیری می‌کردند اما جمعیت زیادی نداشتند چون شرایط کشور شرایط خفقان بود و تشکل‌هایی که وابسته به رژیم شاه نبودند نمی‌توانستند فعالیت داشته باشند. در مجموع نهضت آزادی را هم با شرایطی که در زمان حیاتش داشت موفق می‌دانم. بعد از پیروزی انقلاب هم دولت موقت را اعضای نهضت آزادی تشکیل دادند البته امام در حکمی که به آقای بازرگان دادند اشاره شده بود که ایشان فارغ از وابستگی حزبی انتخاب شده‌اند و دولت ایشان هم 9 ماه در شرایط آشفته بعد از انقلاب توانستند کشور را اداره کنند و بعد از آن هم فعالیت چشم‌گیری نداشتند چون فضای مناسبی برای کار نداشتند. حزب توده ایران هم خیلی تشکیلاتی عمل می‌کرد و نیرو و کادر زیاد داشت اما شرایط کشور ما هیچوقت بستر لازم برای احزاب کمونیستی و غیرمسلمان را نداشت و آن‌ها هیچوقت موفق نشدند. مثلا در زمان رضا شاه هم حزب عدالت در ایران تشکیل شد که 5000 عضو با ایده‌های مارکسیستی داشت اما مورد استقبال مردم قرار نگرفت و به دنبال آن حزب توده تشکیل شد و با اینکه کادرسازی داشت اما مردم از آن استقبال نکردند چون حزب مذهبی نبود و خلاف مذهب عمل می‌کرد. در ایران احزاب غیردینی زمینه مردمی ندارند. بنظر من یکی از دلایل مهم آن هم وجود مذهب تشیع در کشور است. شیعه طبق تعاریف بهترین حزب است چون حزبیست که هم آموزش و مسئولیت و برنامه و خودسازی دارد، بهترین حزب تشیع است. در مورد احزاب داخلی و اسلامی هم مسئله‌ای که وجود دارد این است که اگر تعارضی بین منافع ملی و مذهبی با حزب به‌وجود آید و حزب منافع خودش را بر منافع ملی- مذهبی اولویت قرار می‌دهد مردم آن را رها می‌کنند. فکر می‌کنم یکی از دلایلی که حکومت حزبی به معنای رایج روز در ایران شکل نمی‌گیرد بحث مذهب تشیع و مکتب اهل بیت است.

از مرحوم هاشمی به عنوان معمار حزب کارگزاران یاد می‌شود. دیدگاه ایشان در مورد احزاب چطور بود؟

ایشان علاقه‌مند بود کشور حزبی اداره شود و معتقد بود اگر احزاب قدرتمند در کشور وجود داشته باشند اداره حزبی کشور بهتر است. اما هیچگاه چنین حزبی تشکیل نشد و به غیر از حزب جمهوری اسلامی که آن هم محصول شرایط اول انقلاب بود دیگر احزاب واجد شرایط اداره کشور نبودند. (اکنون هم) شرایط نیز به گونه‌ایست که حزب قدرتمندی نمی‌تواند تشکیل شود.

یکی از سوالاتی که درباره مرحوم هاشمی مطرح می‌شود این است که ایشان توسعه اقتصادی را بر توسعه سیاسی مورد نظر اصلاح طلبان ترجیح می‌دادند. کمی در این باره توضیح دهید.

این صحبتی که در این باره می‌شود را قبول ندارم چون آقای هاشمی یک نظر جامعی به کشور داشتند. نه توسعه اقتصادی و نه توسعه سیاسی را بر هم ترجیح نمی‌دادند. ممکن است جایگاه این‌ها نسبت به ضرورت‌های ملی متفاوت باشد مثلا شرایط بعد از جنگ را تصور کنید که خزانه خالی، کشور تخریب شده، دو میلیون نفر آواره جنگی در 400 اردوگاه، 16 استان با 2700 روستا بین 10 تا 100 درصد تخریب شده است و تولید تقریبا به صفر رسیده و امکانات رفاهی مثل برق و آب و جاده چندان در دسترس نیست. مثلا در تهران به عنوان پایتخت ساعت‌ها خاموشی داشتیم خب وقتی وضع مملکت چنین است اولویت دادن به مسائل سیاسی مشکلات را حل می‌کند؟ آقای هاشمی در این شرایط اولویتش سازندگی و بازسازی خرابی‌ها و نوسازی کشور بود وقتی دولت ایشان هم تشکیل شد لایحه ایران 1400 را تصویب کردند که با آمدن اصلاح‌طلبان در مجلس رد شد و سپس ایشان در مجمع تشخیص مصلحت توانست آن را با نظر رهبری تصویب کند چون افق روشنی را برای کشور در این برنامه می‌دید. اما در دولت احمدی نژاد این برنامه متوقف شد و نهایت 30 درصد این برنامه انجام شد؛ آقای هاشمی نظر جامعی داشتند که هر چیزی در جای خودش بررسی شود اما اصلاح‌طلبان که روی کار آمدند سعی کردند اعتماد سازی با آمریکا را انجام دهد و نتایج خیلی خوبی را هم نداشت. درست است وزیر خارجه آن‌ها از ملت ایران بابت کودتای 28 مرداد عذرخواهی کرد اما در همین حد بود و برنامه‌ی اقتصادی صورت نگرفت و فقط در حد حرف باقی ماند که هنوز هم ادامه دارد.

در شرایط فعلی توسعه اقتصادی اولویت است یا توسعه سیاسی مدنظر اصلاح‌طلبان؟

الان بحث اقتصاد بر همه چیز اولویت دارد چون وضع معیشتی مردم خیلی بد است. وقتی می‌گویند 60 میلیون نفر یارانه می‌گیرند یعنی چی؟ یعنی 60 میلیون نفر فقیرند و بحث معیشت مردم جز اولویت‌های اول نظام است. در قانون اساسی هم به مباحث اقتصادی و معیشتی مردم بیشتر پرداخته شده است و کفه سنگین قانون اقتصادیست بنابراین اگر بخواهیم طبق قانون اساسی هم عمل کنیم اقتصاد مهم‌تر از مسائل دیگر است. با وجود شرایط فعلی و کاهش اشتغال، تورم، فقر و نبود مسکن مناسب، در کنار وجود میلیون‌ها حاشیه نشین، انتظار مردم نیز رسیدگی به امور اقتصادیست. باید توجه کرد حاشیه نشین یعنی چی؟ یعنی یک آدم بی‌خانمان و آواره و باید به آن رسیدگی شود که بحث توسعه اقتصادی را می‌طلبد. بنابراین اول باید معیشت مردم را تامین کرد و بعد به مسائل دیگر پرداخت در فرهنگ اسلامی هم این مسئله وجود دارد کسی که معاشش تامین نباشد معاد ندارد. نتیجتا اولویت در شرایط فعلی حل مشکلات اقتصادی مردم است.

کمی به مسائل روز بپردازیم به عنوان کسی که سال‌های بعد از انقلاب از نزدیک شاهد برگزاری انتخابات مختلف بوده‌اید، چرا در حال حاضر با کاهش کیفیت منتخبین و کاهش سطح مشارکت مواجهیم؟

به جز انتخابات مجلس یازدهم تجربه دیگری در انتخابات‌ها نداشته‌ایم که تا این حد شاهد کاهش میزان مشارکت بوده باشیم و نمی‌توان گفت از کیفیت انتخابات و سطح مشارکت به طور کلی کاسته شده است.

در انتخابات مجلس یازدهم صحنه رقابت مناسب نبود و به اصطلاح یک طرف یک سری کاندیداهای خاصی بودند که تایید صلاحیت شدند و چون رقابت کمرنگ بود نتیجتا انتخابات هم به همین شکل بی‌رونقی برگزار شد. 

دولت روحانی نشان داد اصلاح‌طلبان سهمی در قدرت به‌خصوص میان وزرا ندارند آیا روحانی اصلاح‌طلبان را پس از قدرت رها کرد؟

خیر معاون اول ایشان از اصلاح‌طلبان است. معاون اول رئیس جمهور به نوعی حکم نخست وزیر را دارد. درست است رئیس دولت رئیس جمهور است اما در دولت به معنی وزرا و کابینه نقش معاون اول جدی است. آقای روحانی در انتخاب‌هایش اصلاح‌طلبان را هم در نظر گرفت. مثلا سازمان برنامه بودجه را از اعضا حزب اعتدال و توسعه انتخاب کرد که بخش مهمی از دولت هست و در یک سری از وزارت‌خانه‌ها نیز اصلاح‌طلبان نقش مهمی دارند. یعنی دولت آقای روحانی یک دولت ترکیبی است و چینش خوبی دارد او نخواسته کسی را حذف کند.

نام لاریجانی بعضا از سوی کارگزاران شنیده می‌شود. به‌نظر شما اگر لاریجانی منتخب اصلاح‌طلبان شود وی می‌تواند نماینده اصلاح وضع موجود جامعه باشد؟ یا باز هم دولتی مانند دولت روحانی شکل می‌گیرد؟

من اطلاعی ندارم چون عضو کارگزاران نیستم و اطلاعی هم از کار‌های آن‌ها ندارم و نمی‌توانم در این باره اظهار نظر کنم.

آیا شاهد کاندیداتوری شما خواهیم بود؟

خیر چون من از نظر قانونی هم واجد شرایط نیستم چون مجلس از نظر سنی محدودیت به وجود آورده است و قانون مجلس کف و سقف سنی را بسته است.

 

فقیر یارانه دولت اصلاحات 



  اخبار برگزیده
  

دفاع قالیباف از کاهش اعتبار بند (و) تبصره 2 لایحه بودجه/ دولت موجب شده حق بازنشستگان کارگری ضایع شود/ نمی‌خواهیم حقوق بازنشستگان را کاهش دهیم!رئیس مجلس در اظهاراتی از سیاست‌های دولت در قبال صندوق ها انتقاد کرد و گفت باید مراقب تورم و نقدینگی باشیم.
ایلنا بازنشستگی تورم بودجه 

  

واکنش کارگران و نمایندگان کارگری به اظهارات وزیر کار/ دستمزد باید تمام سبد خانوار را پوشش دهد نه فقط بخشی از آن را!نمایندگان کارگری می‌گویند: در صورتی که دولت با کارگران راه بیاید و به قانون تمکین کند، امکان افزایش عادلانه حقوق قبل از پایان اسفند فراهم می‌شود.
ایلنا دولت قانون قانون کار 

  

جهانپور: واکسن اختصاصی کرونا نخواهیم داشتبا اعلام کیانوش جهانپور، هیچ تغییری در برنامه جامع واکسیناسیون کرونا اعمال نخواهد شد.
گسترش وزارت بهداشت درمان واکسیناسیون 

  

محمد بن‌سلمان قاتل خاشقجی | بایدن متهم می‌کنددولت آمریکا روز جمعه 8 اسفندماه بخشی از گزارش نهادهای اطلاعاتی این کشور پیرامون قتل خاشقجی را از طبقه‌بندی محرمانه خارج کرد. بر اساس گزارش نهادهای اطلاعاتی، محمد بن‌سلمان ولیعهد عربستان طرح ربودن یا قتل خاشقجی را تایید کرده است. این گزارش یک روز بعد از گفت‌وگوی تلفنی جو بایدن رئیس‌جمهوری ایالات متحده با پادشاه و ولیعهد عربستان از رده‌بندی محرمانه خارج شد...
۵۵ آنلاین محمد بن سلمان دولت روزنامه 

  

مجید انصاری، یکی از موافقان لوایح FATF درباره جزییات چهارمین نشست کمیسیون مشترک درباره این لوایح گفته است: «پس از ارجاع نامه آقای رییس‌جمهوری از سوی مقام معظم رهبری به مجمع مبتنی بر موافقت با تمدید وقت رسیدگی در مجمع، مساله به کمیسیون مشترک ارجاع شد...
نامه نیوز ایران سایپا مجلس شورای اسلامی 

  

عقب نشینی 3 هزار واحدی شاخص بورس/ عرضه ها افزایش یافتشاخص کل بورس تهران در شروع معاملات بازار سرمایه با ریزش 3300 واحدی در ارتفاع یک میلیون و 190 هزار واحد قرار گرفت.
اقتصادنیوز شاخص بورس تهران تهران 

  

پشت پرده دعوای عجیب مهدی قائدی و استقلال!مشکل از زمانی شروع شد که مهدی قائدی فهمید باشگاه استقلال قرارداد وریا غفوری کاپیتان این تیم را فسخ و قراردادی جدید با او امضا کرده است.
خانه فوتبال مهدی قائدی ایران خودرو یورو 

  

آغاز پیش فروش رانا پلاس و 6 محصول دیگر ایران خودروایران‌خودرو از امروز دهم اسفند پیش فروش محصولات خود را آغاز می کند که تا سه روز ادامه دارد.
خودروتک ایران خودرو خودرو پژو 

  

تخت‌روانچی راه آسان بازگشت آمریکا به برجام را نشان دادنماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد، دولت فعلی آمریکا را همچنان ناقض قطعنامه 2231 و برجام دانست و گفت راه آسان آمریکا برای بازگشت به برجام، اجرای کامل تعهدات آن در این توافق است.
مثلث مجید تخت روانچی ایران و آمریکا ایران خودرو 

  

آیا خاتمی در انتخابات 1400 کاندید می‌شود!؟این‌که توقع داشته باشیم ایشان بر نظام باشد و در برابر نظام یا دولت بایستد، شخصا قبول ندارم و ایشان هم این کار را نمی‌کند اما قطعا ایشان تمام سیاست‌های دولت یا حاکمیت را قبول ندارد و طبیعی است که قبول نداشته باشد
فردا حوزه علمیه رئیس جمهور روزنامه 

  

این محصولات ایران خودرو با گیربکس 6 دنده می آیندایران خودرو به طور رسمی فرآیند تولید گیربکس شش سرعته یا همان شش دنده را آغاز کرد.
خودروتک ایران خودرو ایران خودرو 

  

ورود خودروهای شخصی به این شهر کشور ممنوع شد + جزئیاترئیس مرکز اطلاعات و کنترل ترافیک راهور ناجا گفت: ورود خودروهای شخصی به جزیره کیش با محدودیت و ممنوعیت همراه است.
مستقل‌آنلاین خبرآنلاین استان خوزستان خودکشی 

  

واکنش باقری کنی به اظهارات مقامات سه کشور غربی درباره وضعیت حقوق بشر در ایراندبیر ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران به اظهارات مقامات سه کشور غربی در نشست شورای حقوق بشر، واکنش نشان داد.
مملکت‌آنلاین حقوق بشر ستاد حقوق بشر ایران 

  

خبر مهم درباره پرداخت یارانه ها در سال 1400 + جزئیاتدر جلسه علنی صبح امروز (شنبه) و در جریان بررسی بندی از جزئیات لایحه بودجه 1400 در بخش درآمدی پیشنهادی برای حذف بندی از لایحه بودجه در تبصره 14 مطرح شد.
مستقل‌آنلاین یارانه بودجه دولت 

  

همه توان دولت متمرکز بر خرید واکسن است/ واکسیناسیون به معنی مصونیت نیست/ همچنان باید پروتکل‌های بهداشتی را رعایت کنیمرئیس جمهور، گفت: امروز همه توان دولت متمرکز بر خرید واکسن است، شرایط ما به گونه‌ای است که هر مقدار که بتوانیم واکسن را تهیه می‌کنیم. البته همه مردم ما می‌دانند واکسن امروز مشابه ماسک در روزهای اولیه بیماری است. همانطور که در روزهای ابتدایی بر سر ماسک دعوا و درگیری بود، محموله‌ها را در فرودگاه توقیف می‌کردند. اکنون همان شرایط برای واکسن ایجاد شده است.
ایلنا دولت دوازدهم دولت خبرنگار 

  اخبار داغ
  

عرضه 10 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی در بورس انرژی در سال آیندهنمایندگان مجلس در مصوبه‌ای وزارت نفت را مکلف به فراهم کردن امکان عرضه و انجام معامله حداکثر 10 میلیا
خبرفوری گاز صادرات نفت انرژی 

  

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در توئیتی به زبان چینی نوشت: همکاری برای مهار کرونا، بار دیگر اهمیت روابط راهبردی ایران و چین را تایید کرد‌. از اهدای 250 هزار واکسن کرونا توسط دولت چین به عنوان نماد جدیدی از دوستی دو ملت قدردانی می کنیم.
نامه نیوز فضای مجازی چین ایران و چین 

  

تمهیدات بانک مرکزی برای مقابله با کرونااقتصادنیوز :‌تمهیدات بانک مرکزی که پیش از این با هدف کاهش مراجعات حضوری به شعب بانک‌ها در راستای مقابله با شیوع ویروس کرونا به شبکه بانکی ابلاغ شده بود، در سال 1400 نیز ادامه دارد.
اقتصادنیوز بانک مرکزی بانک ویروس 

  

دمای بدن در کرونایی ها تا چقدر بالا می‌رود؟تب یکی از علائم رایج در بیماری کووید-19 ناشی از ویروس جدید کرونا است.
برنا ویروس 

  

آمار کرونا در یک زندان بالا رفت/ خطر جدی برای زندانیانسخنگوی دولت بلژیک اعلام کرد: یکی از زندانیان مبتلا به کرونا در بیمارستان بستری شده است و خطر شیوع بیماری در زندان نامور را «بسیار جدی» خواند.
اقتصادنیوز بلژیک زندان سخنگوی دولت 

  

جرایم کرونایی کجا خرج می‌شود؟عضو ستاد ملی مقابله با کرونا گفت: چندی پیش به ستاد اجرایی پیشنهاد اختصاص وجوه جرائم مالی متخلفان از
خبرفوری نیروی انتظامی دورهمی روابط عمومی 

  

حقیقتی تلخ از دعوای بورسی مجلس و دولتبا ورق زدن تاریخچه بورس در سال جاری به این باور خواهیم رسید که هر بار دولت و مجلس بر سر بورس به جان هم افتادند، سهامداران خرد بیشترین زیان را متحمل شدند.
گسترش بازی بودجه دولت 

  

کرونا دامن گیرمان شد/شهرک غزالی در محاصره پروژه هادر نشست خبری سریال «روزهای ابدی» بر ساخت فصل دوم این سریال تاکید و درباره محدودیت‌های مالی و زمانی س
خبرفوری جواد شمقدری هالیوود تلویزیون 

  

راهی برای نجات بورس هست؟ | نجات بورس در گرو چیست؟راهی برای نجات بورس هست؟ | نجات بورس در گرو چیست؟ کارشناسان یک راه طلایی برای نجات بورس پیشنهاد داده اند.
۵۵ آنلاین سهام دولت شاخص 

  

برکناری 2 وزیر اردنی به دلیل نقض دستورالعمل‌های ضد کرونایینخست‌وزیر اردن از «سمیر مبیضین»، وزیر کشور و «بسان التلهونی»، وزیر دادگستری خواست به دلیل مخالفت با
خبرفوری دستورالعمل اردن روزنامه 

  

پیش بینی قیمت دلار برای فردا 11اسفند/ واکنش بازار به وعده ارزی روحانیدلار اولین معاملات امروز را با افت 200تومانی نسبت به دیروز آغاز کرد اما بعد از انتشار خبر وعده روحان
خبرفوری قیمت دلار بانک