گسترش   |  اقتصادی  |  

برداشت نادرست بورس‌بازان از اوراق بدهی

با تداوم روند اصلاحی قیمت سهام و از آن بدتر کاهش نقدشوندگی سهام و قفل شدن سرمایه‌های در صف فروش، باز هم بازار بهانه‌جویی‌ها درخصوص دلایل متوقف نشدن این روند نزولی داغ شده است و این‌بار گویا صاحبان تریبون‌های مجازی، دیواری کوتاه‌تر از اوراق دولتی نیافته‌اند؛ به اصطلاح کارشناسانی که قصد دارند عرضه‌ اوراق دولتی را به‌عنوان مقصر اصلی روزهای منفی بورس تهران معرفی کنند...

برداشت نادرست بورس‌بازان از اوراق بدهی

هدف دولت از دامنه نوسان 2درصد این بوده است که بازار در صف فروش قفل شود تا اوراق بفروشد» اما آیا می‌توان روند فعلی بازار و کاهش محسوس نقدشوندگی را گردن عرضه اوراق دولتی انداخت؟ واقعیت این است که همواره در روندهایی که برای فعالان بازار خوشایند نیست، هر کس به دنبال مقصری گشته و معمولا به جای اینکه انگشت اتهام به سمت مشکل اصلی که در حال حاضر همانا محدودیت دامنه نوسان است، نشانه رود به خطا رفته و زمین و زمان به‌عنوان متهم معرفی می‌شوند.

باید توجه داشت بخش زیادی از اوراق دولتی توسط بانک‌ها خریداری شده و منابعی صرف آن شده که به هرحال وارد بازار سهام نمی‌شده است. بخش دیگر اوراق هم توسط صندوق‌های سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار با درآمد ثابت خریداری شده و عموما مخاطب این صندوق‌ها سرمایه گذار ریسک‌گریز است و انتظار هم نمی‌رود که منابع آن به بازار سهام سرازیر شود و از ابتدا هم منابع جمع آوری شده آن باید به همین نوع سرمایه‌گذاری اختصاص می‌یافت. پر بیراه نیست اگر بگوییم آنچه موجب رشد سریع بازار در انتهای سال 98 و ابتدای سال 99 شد، ورود پول فراوان افراد حقیقی به بازار سرمایه بود چرا که نرخ بهره بین بانکی کاهش یافته بود و نیک می‌دانیم کاهش نرخ بهره بین بانکی که تا حدی ناشی از کاهش نرخ سپرده قانونی بود، پایه پولی را به شدت افزایش داد و این پول مازاد در دست مردم در کنار شرایط تورمی به وجود آمده در اقتصاد کشور، راه بازار سرمایه را در پیش گرفت.

برگردیم به ماجرای پرحاشیه اوراق دولتی. ورود و خرید مستقیم افراد حقیقی در این اوراق چندان محتمل نیست و چنانچه در حال حاضر این بازیگران سهام استراتژی ماندن در بازار را با فروش سهام و خرید یونیت صندوق با درآمد ثابت کرده باشند، جای بسی خوشحالی است؛ چراکه در این صورت حداقل می‌توان امیدوار بود منابع داخل بازار باقی بماند و راهی دیگر بازارهای دارایی نشود. این یونیت‌های صندوق؛ هرلحظه در صورت بهتر شدن وضع بازار، توسط بخشی از سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیرتر ابطال شده و وجوه ناشی از آن، صرف خرید سهام خواهند شد.

از نگاه تحلیلگران و مدیران سرمایه‌گذاری نهادهای مالی، سود دوره‌ای که این اوراق بهادار هر 6 ماه یکبار به آخرین دارنده‌های آن پرداخت می‌کند، نسبت به سپرده بانکی و سایر فرصت‌های سرمایه‌گذاری بدون ریسک از جذابیت بالاتری برخوردار است و با توجه به اینکه این اوراق بهادار (اوراق مرابحه عام) از ضمانت خزانه‌داری کل کشور و سازمان برنامه و بودجه بهره‌مند است، سرمایه‌گذاران نهادی و بانک‌ها و سایر نهادهای مالی که به دنبال سرمایه‌گذاری در فرصت‌های سرمایه‌گذاری بدون ریسک هستند، اقدام به سرمایه‌گذاری در این اوراق می‌کنند. باید توجه داشت افزایش عمق بازار بدهی یکی از الزامات برای توسعه اقتصادی است. در عین حال باید توجه داشت نقدینگی که از طریق نهادهای مالی اشاره شده جذب ابزارهای مالی بازار اوراق بدهی همچون اوراق مرابحه عام و... می‌شود درصورت عدم اختصاص در این نوع اوراق بهادار، به واسطه قوانین و مقررات و امیدنامه صندوق یا به دلیل حوزه فعالیتی خود، قدرت و توانایی هدایت به بازار سهام را ندارند، چراکه بانک‌ها، سرمایه‌گذاران نهادی و نهادهای مالی اشاره شده با مدیریت صندوق‌ها و سبدهای اختصاصی، پاسخگوی نیاز سرمایه‌گذاران ریسک‌گریز موجود در بازار هستند، مشتریانی که به واسطه ویژگی‌های رفتاری خود تمایلی به سرمایه‌گذاری در بازار سهام و در معرض ریسک قرار گرفتن را ندارند و به همین دلیل تمایل دارند وجوه و پس‌انداز خود را در سپرده بانکی یا صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت قرار دهند بازده بدون نوسانی نیز دریافت کنند.

علیرضا توکلی کاشی، کارشناس بازار سهام با بیان اینکه «بازار بدهی هیچ ارتباطی با بازار سهام ندارد و اینها دو بازار و دو بخش کاملا مجزا در بازار هستند» در توضیح کارکرد بازار بدهی می‌گوید: بازار بدهی بازاری است که در آن اوراق بهاداری که سررسیدها و سودهای مشخصی دارد مورد نقل‌و‌انتقال قرار می‌گیرد.

 نرخی هم که در این بازار کشف می‌شود فقط تابع نرخ سود بازار بین بانکی و تابع انتظارات بلندمدت از تغییرات نرخ سود است.

به همین دلیل است که می‌بینیم در شرایط مختلف، بازار سهام مثلا 30 درصد پایین می‌آید اما تغییر اساسی در بازار بدهی مشاهده نمی‌شود.

او با تاکید بر اینکه «حتی نرخ سود هم از تورم تا حد کمی تاثیر می‌پذیرد» می‌افزاید: شاهد مثال آن هم این است که تورم ما در سه سال گذشته ازارقام بین 9درصد تا بیش از 45درصد در نوسان بوده است اما نرخ اوراق بدهی بین 16 تا 30 درصد در نوسان بوده و تفاوت آنها در زمان‌های مختلف بین منفی 15 تا 12درصد مثبت بوده است. این اعداد و ارقام نشان می‌دهد که رابطه مستقیمی بین تورم و نرخ سود حداقل در کوتاه‌مدت و میان‌مدت وجود ندارند.  و نکته قابل توجه اینکه نه تنها در ایران بلکه در کشورهای پیشرفته مثل ایالات متحده هم به همین صورت است بین سال‌های 2008 تا 2018 که نرخ تورم در آمریکا بین یک تا 3 درصد در نوسان بود نرخ سود اوراق دولتی عمدتا زیر یک‌درصد قرار داشت.  توکلی کاشی اصلی‌ترین کارکرد بازار بدهی را نقدشوندگی برای اوراق بدهی می‌داند و یادآور می‌شود: در حال حاضر بیش از 85درصد اوراق موجود دربازار بدهی مربوط به دولت است و 15 درصد مربوط به اوراق شهرداری‌ها و بخش خصوصی است.

او معتقد است بهترین راهکار دولت‌ها برای تامین کسری بودجه، انتشار اوراق است و می‌گوید: اگر مخارج دولت از درآمدهایش پیشی بگیرد، باید این کسری بودجه را به نحوی جبران کند. البته در قدم اول دولت‌ها باید کاری کنند که کسری بودجه اتفاق نیفتد یا تا حد امکان عدد آن کوچک باشد. ولی با توجه به شرایطی که کشور ما دارد کسری بودجه فعلی دولت گریزناپذیر بود. ما یک سال است که نتوانستیم نفت بفروشیم و در شرایطی قرار داریم که خیلی از بنگاه‌ها به دلیل کرونا و قیمت دلار دچار رکود شد‌ه‌اند و درآمدهایشان کاهش پیدا کرده است و برخی از کسب‌وکارها درآمدشان تقریبا به صفر رسیده است. بنابراین دولت نمی‌تواند درآمد مالیاتی از آنان داشته باشد. حتی شاید لازم باشد در قالب بیمه بیکاری به کسب‌وکارها کمک کند. از سوی دیگر همه‌گیری کرونا خرج‌هایی روی دست دولت گذاشته است؛ دولت باید واکسن وارد کند که این خود هزینه‌ای بر دوش دولت خواهد گذاشت.

این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر اینکه «کسری بودجه دولت گریزناپذیر بود» می‌گوید: هرچند دولت می‌توانست عدد کسری بودجه را کوچک‌تر کند و این کار را نکرد.

از جمله سیاست دلار 4200 تومانی و سیستم قیمت‌گذاری دستوری که به نفع اقتصاد نیست و خود دولت هم از آن متضرر می‌شود. مثلا اگر ایران‌خودرو و سایپا بتوانند خودروی خود را به قیمت بازار بفروشند از این محل سود می‌‌کنند و از محل آن سود، می‌توانند مالیات بدهند و دولت از آن مالیات متنفع شود اما الان با قیمت‌گذاری دستوری عملا دولت خودش را از مالیات محروم کرده است.

توکلی کاشی با بیان اینکه «دولت برای جبران کسری بودجه چند راه پیش رو دارد» می‌گوید: یکی از آنها استقراض از بانک مرکزی است که منجر به چاپ پول می‌شود و در نهایت باعث تورم خواهد شد. راه دوم نیز استقراض از بانک‌هاست که دولت این کار را به وفور انجام داده که این کار هم باعث تورم می‌شود، هرچند با ضریب کمتری نسبت به استقراض از بانک مرکزی. او راه‌حل سوم برای جبران کسری بودجه را انتشار اوراق می‌داند و توضیح می‌دهد: خصوصیت مهمی که انتشار اوراق دارد و صندوق بین‌‌المللی پول هم آن را توصیه می‌کند و تقریبا همه کشورهای دنیا از روش انتشار اوراق، کسری دولت‌ها را پوشش می‌دهند این است که باعث تغییر در حجم نقدیندگی نمی‌شود.

به عبارت دیگر دولت با انتشار اوراق از یک سو نقدینگی را از کل جامعه جمع می‌کند و از سوی دیگر آن را در قالب پرداخت‌هایی که دارد، توزیع می‌‌کند که این عمل بخشی از کسری بودجه را جبران می‌کند. او این استدلال که دولت در حال برداشت پول از بازار است را غلط می‌داند و می‌گوید: شخصی که برای خرید اوراق مراجعه می‌کند اصولا فعال بازار سهام نیست؛ او کسی است که دنبال صندوق بازنشستگی یا امثالهم است که سود ثابت داشته باشد، به همین دلیل به سراغ خرید اوراق می‌آید. بنابراین این استدلال که اگر جلوی بازار بدهی را بگیریم و از تامین مالی دولت از بازار جلوگیری کنیم باعث رشد بازار سهام می‌شود یا جلوی کاهش آن گرفته می‌شود، یک خیال باطل است. توکلی کاشی به تجربه سال 96 در این خصوص اشاره و اضافه می‌کند: ما تجربه جلوگیری از انتشار اوراق را در سال 96 پیش رو داریم ولی عملا شاخص کل بورس حداقل در نیمه سال 96 به کاهش خود ادامه داد و جلوگیری از انتشار اوراق دولتی هیچ تاثیری در بازار سهام نداشت.

 

منبع: دنیای اقتصاد

بورس تهران سازمان برنامه و بودجه بازنشستگی 



  اخبار برگزیده
  

در مسیر انتخابات شورا به دنبال شناسایی و معرفی نیروهای توانمند هستیم/ از فهرست نهایی شورای ائتلاف حمایت خواهیم کرد/معرفی همزمان شهردار و شورا در انتخابات، منطقی و امکانپذیر نیستدبیرکل جمعیت جانبازان انقلاب اسلامی و عضو شورای ائتلاف نیروهای انقلاب گفت: ما برای پای صندوق رای حتما لیست نهایی را حمایت می‌کنیم. اما با توجه به اینکه هنوز فهرستی منتشر نشده، گزینه‌هایی که نزدیک به ما هستند خودشان را عرضه می‌کنند و در فضای انتخابات هم نسبت به آن‌ها ارزیابی صورت می‌گیرد؛ اما در پایان نهایتاً ما فهرست نهایی و مشترک را حمایت می‌کنیم.
ایلنا شوراهای شهر تهران اصلاح طلبان 

  

فعال سیاسی اصولگرا گفت: باید به چهره های جدید راه داد، مردم به چهره جدید بیشتر اقبال می کنند چون معتقدند چهره های تجربه شده امتحان خودشان را پس داده اند. توصیه می کنم آقایان قالیباف و رئیسی در مسئولیت های خودشان ادامه دهند و چهره ای دیگر بیاید و مسئولیت ریاست جمهوری را به عهده بگیرد.
نامه نیوز عباس امیری فر ریاست جمهوری سیدابراهیم رئیسی 

  

امیرآبادی: مردم کذب بودن تبلیغات 4 سال قبل علیه ‌رییسی را درک کرده‌اند عضو هیات رییسه مجلس: در انتخابات سال 1396 تخریب‌های بسیار شدیدی علیه رییس دستگاه قضا شکل گرفت. مثلا گفتند اگر رییسی بیاید دیوارکشی می‌کند و دلار به 5 هزار تومان می‌رسد، مذاکرات عقیم می‌ماند و خلاصه فضاسازی صورت گرفت که گویی اگر رأی به روحانی تکرار نشود، کار کشور تمام است! در حال حاضر و طبق نظرسنجی‌ها رییسی با فاصله، صدرنشین نظرسنجی‌هاست. یعنی مهمترین مولفه لازم را که رای فراگیر…
فردا تبلیغات دلار کار 

  

نگرانی‌ها از سایه جنگ میان ایران و اسرائیلواشنگتن پست در تحلیلی به افزایش تنش میان ایران و اسرائیل پرداخت.
ایلنا غنی سازی جنگ ایران 

  

شگفت‌زدگی رسانه‌های دنیا از سوپرگل طارمی + عکس جنجالیگل زیبای مهدی طارمی در دیدار پورتو و چلسی با واکنش رسانه‌های مطرح دنیا مواجه شده است.
خانه فوتبال رسانه بازی مهدی طارمی 

  

رمزگشایی علی مطهری از علت حادثه نطنز/ روسیه از اقدامات اسرائیل مطلع است اما مانع نمی‌شودمطهری گفت: اسرائیل هر چند وقت یک بار در سوریه به مواضع نیروهای تحت حمایت ایران حمله می‌کند و ما فعلاً نمی‌توانیم کاری انجام دهیم. متاسفانه باید گفت روسیه در برخی از موارد از اقدامات اسرائیل مطلعند و مانع نمی‌شوند.
اقتصادنیوز علی مطهری روسیه سوریه 

  

جزئیات گفتگوی بایدن و پوتینکاخ کرملین اعلام کرد که جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا روز سه شنبه در تماس تلفنی با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه گفته است که خواهان عادی سازی روابط دوجانبه و همکاری در زمینه کنترل تسلیحات، برنامه هسته‌ای ایران، افغانستان و تغییرات آب و هوایی است.
مثلث ایران خودرو رئیس جمهور اوکراین 

  

برادر رئیس جمهور دزد است، دختر وزیر دزد است اما با او کاری نداریم!مطهری، نماینده گرمسار در مجلس: اگر برادر کسی که کاندیدای شورای شهر است یک بست تریاک کشیده باشد پدرش را در می آوریم اما برادر رئیس جمهور دزد است، برادر معاون اول رئیس جمهور دزد است، دختر وزیر دزد است اما با او کاری نداریم!
مستقل‌آنلاین رئیس جمهور همراه اول محمدرضا گلزار 

  

نتایج فاز 3-2 واکسن «برکت» برای اخذ مجوز پایان خرداد ماه ارایه می‌شودمدیر مرکز کارآزمایی بالینی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: نتایج اولیه مطالعه فاز 3-2 واکسن کوو ایران برکت برای اخذ مجوز استفاده اضطراری پایان خرداد 1400 به سازمان غذا دارو ارسال می شود.
۵۵ آنلاین ماه دانشگاه علوم پزشکی تهران آموزش پزشکی 

  

دست وزیر کشور آلوده به خون مردم استدکتر احمد علیرضابیگی، نماینده تبریز، آذرشهر و اسکو: انتخابات شوراهای اسلامی مراحل اجرایی را طی می‌کند و ثبت‌نام برای انتخابات ریاست جمهوری هم از ماه آینده آغاز می‌شود و با توجه به حساسیت زمانی این فراز از تاریخ انقلاب اعلام می‌کنم دست وزیر کشور آلوده به خون مردم است و او صلاحیت این مسئولیت خطیر را ندارد.
مستقل‌آنلاین انتخابات ریاست جمهوری ریاست جمهوری تبریز 

  

اولین پیش فروش ایران خودرو در 1400 با عرضه 4 محصول + مبالغ پیش پرداختایران خودرو که اولین فروش فوق العاده خود را در اوایل فروردین ماه انجام داده بود از امروز اولین پیش فروش خودرو در سال 1400 را آغاز می کند.
خودروتک ایران خودرو ایران خودرو 

  

نسخه جدیدی از دنا درآستانه تولید و عرضه به بازاردر ادامه بهینه سازی محصولات کنونی ایران خودرو، این شرکت نسخه جدیدی از دنا را به زودی تولید می کند.
خودروتک تولید ایران خودرو یورو 

  

مشروح مذاکرات نخست‌وزیر کره جنوبی با مسئولان کشور، دراختیار نمایندگان قرار گیردیک نماینده مجلس تاکید کرد: هیأت رئیسه مجلس و کمیسیون امنیت ملی باید به موضوع دیدار مسئولان کشور با نخست‌وزیر کره جنوبی ورود کنند.
ایلنا کره جنوبی انتخابات ریاست جمهوری مجلس شورای اسلامی 

  

رابطه حسن میرکاظمی معروف به رعیت با طبری، زنجانی،قاضی منصوری و... چگونه بود ؟
نامه نیوز بلژیک فساد مالی بانک صادرات 

  

جزئیات مهم از تزریق 24 هزار میلیارد تومانی نقدینگی به بورسسازمان بورس درباره زمان و نحوه تزریق حدود 24 هزار میلیارد تومان به بازار سهام توسط شرکت های سرمایه گذاری و هلدینگ‌ها توضیح تکمیلی داد.
اقتصادنیوز نقدینگی سهام سرمایه 

  اخبار داغ
  

نورخورشید و کاهش مرگ های کرونایی/ مضرات مواد قندی برای مغز کودک به گزارش خبرنگار مهر، مهم‌ترین اخبار منتشرشده در حوزه بهداشت، درمان و تغذیه در سطح جهان به شرح زیر بوده اند: مواد قندی برای رشد مغز کودک مضر است نتایج یک تحقیق جدید نشان می‌دهد مصرف زیاد مواد قندی و شکر بر حافظه و یادگیری کودک تأثیر می‌گذارد. پیش بینی میزان خطر کووید 19 با اندازه گیری میزان دی اکسید کربن تحقیق جدید نشان می‌دهد اندازه گیری میزان دی اکسید کربن در فضاهای بسته، روشی…
مهر حوزه خورشید مرگ 

  

واکنش مدیر رسانه‌ای پرسپولیس به خبر کرونایی شدن دو بازیکنمدیر رسانه ای باشگاه پرسپولیس به خبر رسانه قطری مبنی بر مثبت اعلام شدن تست کرونای دو بازیکن این تیم
خبرفوری رسانه باشگاه پرسپولیس پرسپولیس 

  

یک تخت برای دو کرونایی! +عکسدر هند تعداد موارد ابتلای روزانه به بیش از 200 هزار مورد رسیده است و بیمارستان‌ها چنان از بیمار پر شده که در برخی از آنها دو بیمار از یک تخت استفاده می‌کنند.
فردا عکس هند بیمارستان 

  

کدام واکسن کرونایی بیشترین عوارض را ثبت کرده است؟در این قسمت از قصد داریم واکسنی که بیشترین عوارض جانبی را به همراه دارد به شما معرفی کنیم. البته به یاد داشته باشید که این عوارض جانبی طبیعی هستند و نباید شما را از واکسن زدن منصرف کنند.
شما‌نیوز پوست ویروس بیمارستان 

  

قیمت خودرو سمند در بازار تهرانقیمت انواع سمند رد بازار تهران اعلام شد.
خبرفوری قیمت خودرو بازار تهران 

  

اظهارات مهم حسن روحانی درباره تهیه واکسن کرونارئیس جمهور روحانی با تاکید بر ضرورت حفظ آرامش روانی جامعه به ویژه در موج چهارم کرونا از اظهار نظرها و اطلاع رسانی غلط و هیجانی و موضع گیری‌های تند در جامعه انتقاد کرد.
اقتصادنیوز حسن روحانی رئیس جمهور 

  

تکذیب رنگ بندی جدید کروناییعلیرضا رئیسی سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا درباره رنگ بندی سیاه و فوق قرمز کرونایی گفت که باید توجه داشت که مبنای اعلام رنگ ستاد ملی مقابله با کروناست و رنگ بندی جدید اعلام شده صحت ندارد.
برنا رنگ 

  

علیرضا رئیسی: رنگ بندی های جدید کرونایی صحت ندارد+ فیلمعلیرضا رئیسی، سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا گفت: رنگ بندی جدید کرونایی صحت ندارد، هیچ شهری سیاه نیست. منبع : صداوسیما
اقتصادنیوز رنگ 

  

جواب تست کرونای پرسپولیسی‌ها فردا اعلام می‌شودبازیکنان پرسپولیس امروز صبح تست کرونا دادند و قرار است نتیجه این تست فردا اعلام شود.
برنا پرسپولیس