تأملی در مناسبات جدید دولت-ملت | عباس نعیمی جورشری

عباس نعیمی جورشری، جامعه شناس و عضو بخش تحلیلی انصاف نیوز، در یادداشتی درباره‌ی مناسبات جدید دولت-ملت نوشت: جامعه ایرانی در حالی وارد قرن جدید خورشیدی شده که شرایط متفاوتی از مناسبات دولت-ملت را تجربه می کند...

تأملی در مناسبات جدید دولت-ملت | عباس نعیمی جورشری

عباس نعیمی جورشری، جامعه شناس و عضو بخش تحلیلی انصاف نیوز، در یادداشتی درباره‌ی مناسبات جدید دولت-ملت نوشت:

جامعه ایرانی در حالی وارد قرن جدید خورشیدی شده که شرایط متفاوتی از مناسبات دولت-ملت را تجربه می کند. ازدحام فشار‌های محیطی به این پرسش دامن می زند که جامعه ایرانی به کدام رفتارهای جمعی روی خواهد آورد؟ برای پاسخ به این پرسش نکات زیر قابل تأمل است:

عباس نعیمی جورشری

1. پژوهش های جامعه‌شناختی بستری فراهم می کند که بر اساس آن می توان از افزایش شکاف های اجتماعی ایران سخن گفت. هشدار جامعه شناسی نسبت به شرایط آنومیک و فروپاشی اجتماعی بر این بستر قابل فهم است. در برخی موارد این افزایش تا حدی بوده که احتمالا بتوان از کلیدواژه «گسل اجتماعی» استفاده نمود. این امر در تعارض با «کارکردهای تضاد» قرار دارد. در واقع با موقعیتی مواجه هستیم که تضاد به عنوان عنصر ضروری جامعه برای پویایی و حرکت، به مقوله ای بحرانی متحول گردیده است. در اینجا با حداقل پنج شکاف عمده مواجه هستیم که در ساحت های سیاسی، اقتصادی، دینی، قومی و جنسیتی قابل تفکیک هستند. برخی ساحت مرکز-پیرامون را نیز بر این موارد می افزایند. هرکدام از این ساحت ها درون خود احساس «تبعیض» را پرورش می دهند. یعنی فرد در سیطره آنها به تجربه ای از تبعیض می رسد؛ درک کمتر دیده شدن و کمتر سهیم بودن! این احساس فردی در عددی بزرگ، مبدل به احساسی جمعی می شود و شده است. اینگونه گسل های مذکور در جامعه‌ ایرانی فعال شده اند تا بحرانی‌ فراگیر مشاهده شود.

2. مرتون جامعه شناس مکتب کارکردگرایی ساختاری در بحثی نظری تلاش نموده همنوایی و گسست اجتماعی را به عنوان دو قطب توضیح دهد. اما او در دوقطبی گرفتار نمی شود و براساس اهداف و وسایل نهادین، طیف بندی متناسبی ترسیم می کند. در این دستگاه نظری، مردم در مواجهه با اهداف توصیه شده توسط نظام و ابزارهای اجتماعی مشروع، به چند شیوه عمل می کنند.

2.1. هم نوایان: آنها هم اهداف اجتماعی را می پذیرند و هم ابزارهای رسیدن به آن اهداف را.2.2. نوآوران: آنها اهداف مرسوم را می پذیرند اما وسیله‌ های مرسوم را کنار می نهند و راه های دیگری برای نیل به هدف تعریف می کنند.2.3. مناسک گرایان: آنها اهداف را نادیده می گیرند در عوض ابزارها و روش ها پررنگ می شود.2.4. واپس گرایان: آنها نه اهداف اجتماعی را درونی می کنند و نه روش های مرسوم را می پذیرند. هردو از نظر خارج می گردد.2.5. شورشیان: آنها تلاش می کنند اهداف جدیدی را جایگزین اهداف حاکم کنند. همینطور تلاش می کنند روش های نویی را به‌جای روش های پیشین تعریف نمایند. آنها مانند گروه چهارم اهداف و ابزارهای موجود را طرد می کنند اما برخلاف آنها منفعل نیستند. آنها در پی تاسیس نظمی جدیدند.

3. اگرچه دستگاه نظری مرتون عمدتا در حوزه آسیب های اجتماعی و فرهنگی به کار می روند اما می توان از الگوی عمومی آن برای تحلیل رفتار مردم و حکمرانان نیز بهره برد. با توجه به الف. تحولات نظام حکم‌رانی در دهه های پیشین و ب. بافت اجتماعی کنونی ایران در دهه پنجم پس از انقلاب، می توان گروه های جمعی را در پنج رده فوق الذکر به تحلیل نشاند. در واقع مناسبات ملت با دولت در این الگوها قابل ارزیابی‌ است.

3.1. بخشی از بدنه اجتماعی در زمره همنوایان قرار دارند. آنها اهداف تعیین شده برای نیک‌بختی را پذیرفته‌اند و راه های رسیدن به آن را نیز قبول نموده اند. بدنه اجتماعی ایدئولوژیک که پایگاه اصلی حاکمیت هستند در این زمره قرار دارند. سبد رای انتخاباتی جریان موسوم به اصولگرا از این مجموعه است.

3.2. بخش دیگری از بدنه اجتماعی در زمره نوآوران هستند. آنها در مناسبت خویش با حکمرانی، اهداف ارزشی را می پذیرند اما در روش ها مناقشه دارند‌‌. طیف موسوم به اصلاح طلب در این مدل عمل می کنند. بخشی از آنها در دو دهه اخیر ریزش داشته اند. این ریزش ها در چند عطف تاریخی از جمله تیر 1378، سلسله رویدادهای 1388 انجام شده. همچنین این روند در سالهای 1396 تا 1399 افزایش یافته است. با اینحال بخشی از این بدنه اجتماعی هم‌چنان بر الگوی رفتاری‌ پیشین دوام دارند مانند حامیان «ائتلاف جمهور» در انتخابات اخیر.

3.3. بخش سوم و چهارم بدنه اجتماعی فارغ از مباحث حکمرانی زیست می کنند. گروه سوم زیست سنتی دارند بدون آنکه نسبت به نهاد قدرت و توصیه های آن در سطح هدف-وسیله، موضع فعال داشته باشند. مذهبیون سنتی یا توده های سنت گرا از این دسته هستند. آنها در بازه های زمانی مختلف، کنش های متمایزی نسبت به نهاد قدرت دارند. اگرچه عمدتا به همنوایان نزدیک می شوند از هویت ایدئولوژیک آن بدنه متمایز هستند. به‌عنوان مثال طرفداران محمود احمدی نژاد که در دهه پیشین، بخشی از سنخ همنوایان بودند در یک چرخش درون ساختاری اکنون از طیف ایدئولوژیک متمایز می باشند.

3.4. بخش چهارم بدنه اجتماعی نسبت به حکم‌رانی و ماهیت دولت-ملت بی تفاوت اند. معتادان مواد مخدر، روان پریشان و مجانین ازین زمره اند‌.

3.5. بخش پنجم ذیل معترضان علیه نظم موجود معنا میابند. این بدنه اجتماعی، اهداف و وسایل نهادین تعریف شده توسط سیستم را نمی پذیرند. آنها در پی تعریف اهداف جدید و روش های نو هستند.

به نظر می رسد ظهور و بروز این بدنه در سالهای اخیر افزایش یافته‌است. با اینحال تجلیات آنها متنوع می باشد. مشاهدات جامعه شناسانه بیان می دارد که «امر اعتراضی» یا آنچه مرتون شورش می نامید دارای سطح بندی است. احتمالا می توان برای این بدنه اجتماعی، طیف بندی رفتاری زیر را در نظر گرفت.3.5.1. احساس ناخرسندی‌ درونی و ابراز آن در مقام زبان در عرصه خصوصی3.5.2. احساس ناخرسندی‌ درونی و ابراز آن در مقام زبان در عرصه عمومی3.5.3. احساس خشم درونی و ابراز آن در مقام زبان در عرصه خصوصی3.5.4. احساس خشم درونی و ابراز آن در مقام زبان در عمومی3.5.5. احساس خشم درونی و ابراز آن در مقام عمل در عرصه عمومیآنچنان که مشخص است این طیف بندی بر حداقل سه مولفه قرار دارد یعنی «شدت احساس»: ناخرسندی/خشم، «سطح برونداد»: بیان/عمل و «نوع عرصه»: خصوصی/عمومی.

4. می توان با تکیه بر جامعه شناسی سیاسی نشان داد که مناسبت ملت و دولت در دهه های گذشته تغییر یافته است. در این دستگاه الف. نظم رفتاری‌ حاکمیتی و ب. نظم رفتاری‌ مردم دو عنصر راهنماست.

4.1. نظم کاریزماتیک دهه نخست انقلاب مقبول حاکمیت و عامه جامعه بود.4.2. جامعه در مرحله پساکاریزما، تلاش نمود به سمت عقلانیت مدنی حرکت کند. این تلاش از طریق توسعه اقتصادی و سیاسی‌ رهگیری شد و اگرچه تجلیاتی یافت، هرگز به تثبیت نرسید. این امر تاحدی ناشی از تضاد الگوهای نظری حکمرانی بود.4.3. در مرحله‌ سوم این جدال ادامه یافت که با افت خیز مناسبات جامعه و دولت قابل رصد است. الگوی حکم‌رانی گاه برچسب حامی مستضعفان گرفت مانند دولت نهم و دهم و گاه برچسب توسعه مانند دولت یازدهم و دوازدهم. با اینحال رفتار جامعه نسبت به نهاد قدرت از الگوی عقل مدنی و حق شهروندی عقب نشینی ننمود. این در حالی رخ داد که فشارهای اقتصادی به تضعیف طبقه متوسط انجامید و مطالبات عمومی، محتوای معیشتی یافت. باید توجه داشت این مطالبات اقتصادی در پس «ذهنیت جمعی» خویش، وجه مدنی را حفظ نموده است و هربار فرصت طرح آن را جستجو می نماید. در واقع این ذهنیت مدنی قابل حذف نیست.4.4. اکنون به نظر می رسد ایران در مرحله ای نو از مناسبات جامعه‌ و حکم‌رانی قرار دارد. الگوی نظری دولت مندی در ایران به سمت نظمی گرویده که از آن با عنوان «دولت اسلامی» یاد می شود. می توان این الگو را مرحله ای جدید از رفتار حکم‌رانی دانست که از نظم نظری پیشین متمایز است. این رویکرد مایل است نظم نویی را در سطح هدف-وسیله تاسیس کند. این همان «مکان تاریخی» است که رفتارجمعی بدنه های اجتماعی فوق الذکر اهمیت میابد!

5. در یک جمع بندی می توان اذعان داشت الگوی رفتاری‌ دولت-ملت وارد مرحله‌ای جدید شده است. در این مرحله علاوه بر مناسبات بین‌المللی -که موضوع این یادداشت نبوده- سیاستگذاری داخلی اهمیت دارد. این سیاستگذاری، تعیین کننده الگوی رفتارجمعی در ساختار اجتماعی است. نقش آفرینی الگوی مردمی اول به عنوان پایگاه دولت مهم می باشد. با اینحال الگوی رفتاری‌ پنجم مهمترین الگو در تعیین شرایط اجتماعی کشور خواهد بود. این الگو به سمت پر رنگتر شدن حرکت می کند خاصه اینکه اثرگذاری گروه دوم کاهش یافته است. طرح هرگونه نظم جدید (هدف-وسیله) یا تثبیت نظم پیشین در گرو جهت‌گیری جمعی این طیف خواهد بود. بنابر‌این در این فرآیند، فرصتها و تهدیدهای بسیاری برای کلیت ایران وجود خواهد داشت.

انتهای پیام

برچسب هادولت ملت عباس نعیمی جورشری

دولت دولت یازدهم دولت نهم 



  اخبار برگزیده
  

خارجی‌ها دیدند واکسن داخلی سر زبان‌ها افتاده گفتند واکسن بدهیم تا خودکفا نشوندمجلس هیچ‌وقت مخالف واردات واکسن نبوده است. البته ما الان هم می‌گوییم که واکسن از انگلیس و آمریکا وارد نمی‌کنیم چون به انگلیس و آمریکا اعتماد نداریم. درواقع همان اعتمادی که به فرانسه کردیم برای ما کافی است. فرانسه کلی خون آلوده وارد کشور ما کرد و موجب شد بسیاری از جوانان ما دچار ایدز شوند.
مستقل‌آنلاین سازمان بهداشت جهانی زمستان مجلس شورای اسلامی 

  

تغییر موضع و دوگانگی رفتاری در اصولگرایان از نگاه عباس عبدیعباس عبدی در یادداشتی نوشت: دوگانگی‌های رفتاری در سیاست و رقابت‌های سیاسی در همه جا معمول است، ولی نه تا این حدی که در ایران می‌بینیم. به ویژه در مسائل مهم مثل برجام و واکسن که با جان و زندگی مردم در ارتباط است نباید تا این حد غیرمسوولانه رفتار کرد.
نامه نیوز روزنامه اصولگرایان دولت 

  

چرا رئیسی در انتخابات، خود را «مستقل» اعلام کرد؟اگر صفحه شطرنج سیاست ایرانی را مورد کنکاش و واکاوی قرار دهیم، با روایت‌ها و گزاره‌هایی متفاوت روبرو می‌شویم که نه‌تنها از استیلای این یا آن جناح معروف و شاخص سیاسی حکایت نمی‌کند، بلکه بر این باور است که دوره اقتدار این دو جناح سنتی سرآمده.
فردا اصولگرایان شطرنج شاخص 

  

افزایش قیمت ارز موقتی خواهد بود/ درخواست ما از دولت اجرای برنامه کوتاه‌مدت برای بهبود وضعیت معیشت مردم استنماینده مجلس یازدهم در با اشاره به اقدامات مجلس سیزدهم تصریح کرد که با همراهی دولت وضعیت اقتصادی و معیشت مردم رو به بهبود خواهد رفت و افزایش قیمت ارز قطعاً موقتی خواهد بود.
ایلنا افزایش قیمت قیمت ارز قیمت 

  

احتمال شکست مرز حساس قیمت سکه/ زنگ خطر برای ریزش در بازارامروز بازار جهانی طلا تعطیل است و در صورتی که قیمت دلار نتواند به بالای سطح 27 هزار و 500 تومان برگردد، قیمت سکه امامی به کانال 11 میلیون و 700 هزار تومان ریزش خواهد کرد.
اقتصادنیوز قیمت بازار جهانی طلا دلار 

  

بازگشت رنگ آبی به نقشه کرونایی | اخبار خوش درباره تمامی استان‌های کشوربا روند نزولی شدن مراجعان سرپایی و بستری به مراکز درمانی و بنا بر اعلام اپلیکیشن ماسک، تمامی استان‌های کشور از قله خیز پنجم کرونا عبور کردند.
۵۵ آنلاین رنگ استان آذربایجان غربی واکسیناسیون 

  

اسمش طرح صیانت است اما هدفش رانت و درآمدهای نجومی برای خواص!از سویی دیگر حمایت‌های میلیاردی در انتظار اپلیکیشن‌های پیام‌رسان ملی است که رانت خوبی برای حمایت از این طرح است. البته که درآمدهای نجومی برای دورزدن این محدودیت‌ها را نیز نباید فراموش کرد؛ مانند درآمد حاصل از فروش فیلترشکن‌ها که در سال‌های اعمال فیلترینگ قابل چشم‌پوشی نیست.
مستقل‌آنلاین روزنامه اصولگرایان قانون 

  

کسانی که در قدرت نیستند هم دیدگاه‌هایشان را برای پیشرفت کشور ارائه دهند/ اصلاح‌طلبان باید پل ارتباطی با حاکمیت ایجاد کنندیک فعال سیاسی اصلاح‌طلب گفت: حاکمیت نسبت به اصلاح‌طلبان بی‌اعتماد شده است و این اعتماد باید بازسازی شود بنابراین اصلاح‌طلبان باید بتوانند پل ارتباطی با حاکمیت ایجاد کرده و این اعتماد را بازسازی کنند.
ایلنا ترامپ شورای نگهبان اصلاح طلبان 

  

پیام‌های ارسال محموله سوخت ایران به لبنانجام جم/ ارسال محموله سوخت ایران به لبنان، چه تاثیری بر مناسبات قدرت در منطقه غرب آسیا خواهد گذاشت و در چه بستر و فرامتنی قابل تحلیل و بررسی است؟
مثلث ایران بهاره رهنما لبنان 

  

کیهان برای مشروعیت دادن به طالبان به امام خمینی متوسل شد!کیهان نوشت: در طول دو دهه گذشته، طالبان برای جلب نظر ایران به فراخوان حضرت امام خمینی مبنی بر حرکت مسلمان‌ها به سمت تشکیل حکومت‌های مستقل از قدرت‌های سلطه‌طلب خارجی و نیز مقابله با مفسدین داخلی استناد کرده است.
مستقل‌آنلاین روزنامه کیهان طالبان امام خمینی 

  

تجمع هواداران استقلال مقابل وزارت ورزش| حمایت هواداران از مجیدیشماری از هواداران تیم فوتبال استقلال از صبح امروز مقابل وزارت ورزش و جوانان به حمایت از فرهاد مجیدی تجمع کردند.
خانه فوتبال باشگاه استقلال استقلال وزارت ورزش و جوانان 

  

دستور لغو اجرای سند 2030 صادر شددبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: هفت مصوبه مهم این شورا که مدت‌ها بر زمین مانده بود،از سوی رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی برای اجرا به دستگاه‌های مربوط ابلاغ شد...
مستقل‌آنلاین شورای عالی انقلاب فرهنگی زمین رئیس جمهور 

  

مدیرکل آژانس آمد و رفت، ما از توافق صورت گرفته بی‌اطلاعیم/ اسلامی فردا به نمایندگان ملت توضیح دهدنماینده قم در مجلس در تذکر شفاهی خواستار دعوت و توضیح رئیس سازمان انرژی اتمی درخصوص توافق صورت گرفته با مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، شد.
ایلنا آژانس بین المللی انرژی اتمی مجلس شورای اسلامی قانون 

  

اعتراف خبرنگار عربستانی بعد از بازی: استقلال غول آسیاستخبرنگار عربستانی در تحلیل بازی الهلال و استقلال، گفت: الهلال به خاطر بازی در زمین بی طرف شانس زیادی آورد.
خانه فوتبال خبرنگار بازی استقلال 

  

طرح نمایندگان برای تحقیق و تفحص مدیریت مقابله با کرونا در دولت روحانیفارس/ 40 نفر از نمایندگان در طرح خود برای تحقیق و تفحص از ستاد ملی مقابله با کرونا، مدعی شدند که دلایل سوء مدیریت کرونایی دولت روحانی، علت تغییر در پروتکل درمانی و داروها، تخصیص ارز واردات دارو و علت تاخیر در واکسیناسیون باید بررسی شود.
مثلث مجلس شورای اسلامی وزارت بهداشت دولت دوازدهم 

  اخبار داغ
  

کودکان بیشتر از این طریق به کرونا آلوده می‌شونداقتصادنیوز : معاون بهداشتی دانشگاه علوم ‌پزشکی اراک گفت: طبق بررسی‌های بعمل آمده بیشترین دلیل درگیری کودکان با بیماری کووید 19 از طریق تماس با والدین آلوده به این ویروس بوده است.
اقتصادنیوز کودکان والدین ویروس 

  

بازدهی بورس در 6 ماه اول سال 1400با اینکه بازدهی بورس تهران در پایان مرداد توانست رکورد بزند و بیشترین بازدهی را در یک سال گذشته ثبت کند، در شهریور بازدهی بورس به شدت سقوط کرد و کمترین بازدهی 8 ماه اخیر را داشت.
اقتصادنیوز بورس تهران ماه تهران 

  

ابتلا به کرونا قدرت باروری مردان را کاهش می دهد؟در ماه‌های اخیر و پس از گذشت حدود دو سال از همه‌گیری کرونا، مطالب مختلفی درباره عوارض ابتلا به کووید-19 منتشر شده و یکی از موضوعات مهم آن کاهش قدرت باروری در مردان مبتلا به ویروس کرونا بوده است. آیا ابتلا به بیماری کووید-19 باعث کاهش توان باروری آقایان می‌شود؟ آیا دریافت واکسن کرونا مانع اقدام به بارداری یا درمان ناباروری است؟
اقتصادنیوز مردان درمان ماه 

  

جرئیات پروتکل شناسایی و درمان زائران مشکوک به کرونا/ برنامه‌ریزی برای بازگشت زائران اربعیناقتصادنیوز: معاون مرکز پزشکی حج و زیارت و مدیر عملیات پزشکی جمعیت هلال احمر ضمن تشریح شرایط ارائه خدمات به زائران ایرانی در عراق، در عین حال تمهیدات در نظر گرفته شده برای بازگشت زائران به کشور را تشریح کرد.
اقتصادنیوز درمان اربعین هلال احمر 

  

پرواز تاریخی بورس تهراناقتصادنیوز : مهم‌ترین سرتیترهای صفحه‌های اقتصادی مطبوعات 5 مهر در ابتدای هر دهه در نیم قرن گذشته از این قرار بوده است:
اقتصادنیوز بورس تهران تهران مطبوعات 

  

تست چشمی کرونا از زوار ایرانی زیارت اربعین چگونه است؟/متخصص عفونی: در صورت رعایت نکردن موازین بهداشتی باید نگران ایجاد پیک ششم بیماری بعد از بازگشت زوار باشیمالدوز الوش گفت: اگر نکات بهداشتی توسط زوار اربعین رعایت نشود نگرانی ایجاد پیک ششم بیماری به وجود می آید و در هر صورت باید آمادگی آن را داشته باشیم.
برنا اربعین 

  

دبیر کمیته تخصصی تشخیص و درمان کووید ـ 19 گفت: واکسن وارد شده توسط هلال احمر برای کودکان به صورت تک‌دزی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ در کشور‌های چین و امارات نیز تا کنون مورد استفاده قرار گرفته است.
نامه نیوز وزارت بهداشت کودکان دولت 

  

بهبودی سریع کرونا با انجام این اقدامات در روزهای اول ابتلا امکان پذیر است!در روزهای اول ابتلا به کرونا، استراحت کافی در کنار بالا بردن مصرف مایعات و کنترل استرس، می تواند قدم بزرگی در راستای بهبودی بیماری داشته باشد.
برنا استرس 

  

بسیجیان در واکسیناسیون کرونا خوش درخشیدند به گزارش خبرگزاری مهر، علیرضا زالی، در جلسه مسئولان کانون‌ها و اعضای شواری بسیج جامعه پزشکی، با اشاره به اینکه حضور بسیجیان در عرصه‌های مختلف خدمت رسانی زبانزد است، از تلاش‌ها و مجاهدت‌های بسیجیان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی قدردانی کرد. وی، کسب رتبه اول بسیج جامعه پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در سطح کشور و استان تهران را تبریک گفت و برنامه صیانت از این جایگاه و تلاش…
مهر درمان واکسیناسیون علیرضا زالی 

  

فاجعه کرونا در آمریکا؛ چرا کووید 19 بدتر از آنفلوانزای اسپانیایی سال 1918 است؟نشنال اینترست در گزارشی به موضوع کرونا پرداخت. نویسنده تاکید دارد که امواج همه گیری کرونا را می توان
خبرفوری نویسنده نیویورک ویروس 

  

هسته سخت قیمت دلار/ اتهام بورسی وزیر اقتصاد در بازار ارزدر بازار ارز شایعه شده است وزیر اقتصاد برای حمایت از بورس خواهان بالا نگه داشتن قیمت دلار است.
اقتصادنیوز قیمت دلار اقتصاد 

  

پیش بینی زمان پایان کرونا در جهان توسط مدیر عامل مدرنامدیرعامل Moderna پیش بینی کرد که همه گیری COVID تا 12 تا 18 ماه دیگر مانع زندگی عادی می شود.
برنا ماه 

  

تحلیل بورس 4 مهر 1400/ناهمسازی شاخص ها در بورساقتصادنیوز: معاملات روز یکشنبه بازار سهام در یک دامنه نوسان محدود متعادل به پایان رسید. حقیقی ها و حقوقی ها دو رفتار متفاوت از خود نشان دادند.
اقتصادنیوز شاخص سهام 

  

علائم مرگ کرونا در بازار نفت + فیلمقیمت نفت به اوج خود پس از اکتبر 2018 رسیده، دلایل رشد قیمت نفت چیست؟
اقتصادنیوز مرگ نفت قیمت نفت 

  

آیا می‌توان واکسن کرونا و آنفلوانزا را با هم ترکیب کرد؟فصل آنفلوانزا به سرعت نزدیک می‌شود، به این معنی که وقت آن رسیده است که برای گرفتن این واکسن سالانه وقت بگذارید.
۵۵ آنلاین وزارت بهداشت نویسنده ویروس