گسترش   |  اقتصادی  |  

یارانه‌ که جوابگو نبود؛ لااقل کوپن بدهید

آلبرت بغزیان گفت: با کوپن قدرت خرید مردم حفظ می‌شود و می‌توانند حداقل کالاهای اساسی خود را تامین کنند؛ اما یارانه نقدی که پس از ده سال همان 45 هزار تومان ثابت باقی مانده و سپس در فاصله زمانی طولانی به 400 هزار تومان تبدیل شود، کارآمد نیست و این مبلغ باید به تدریج با نرخ تورم افزایش پیدا کند.

یارانه‌ که جوابگو نبود؛ لااقل کوپن بدهید

از زمانی که یارانه‌های نقدی دولت رییسی پرداخت شد و زمزمه های ارائه کالابرگ یا همان کوپن در میان مردم پیچید، اختلاف‌نظر بر سر مزیت هرکدام مطرح بود. یارانه‌های نقدی که کفاف مایحتاج معمولی یک خانواده کم جمعیت را نیز نمیداد و گلایه‌های زیادی از سوی مردم به وجود آورد. کوپن هم هنوز تکلیف مشخصی ندارد و فعلا در حد حرف باقی مانده است. اما آیا ارائه کالابرگ چاره کار این حجم از تورم است؟ یارانه نقدی معیشت مردم را آسان‌تر می‌کند یا کوپن؟ در این باره با آلبرت بغزیان اقتصاددان گفتگو کردیم که در ادامه می‌خوانید.

یارانه به هرنوعی؛ ابزار است نه سیاست‌گذاری

بغزیان در ابتدا گفت: یارانه نقدی و کالابرگ پیش از آن‌که سیاست‌گذاری‌ باشند، ابزاری برای کمک به معیشت مردم است. ابزار از این رو که دولت می‌خواهد یارانه‌ای را به مردم پرداخت کند؛ این سوبسید می‌تواند به صورت نقدی مانند واریزی‌های اخیر و یا به صورت کالایی باشد. دولت با این طرح تصمیم دارد حداقل معاش غذایی برای اقشار مختلف را تامین کند. کالاهای ارائه شده ارزشی دارند که شامل یارانه‌های نقدی و یا کالاهای فیزیکی مانند کوپن است. اما حالا بحث‌های زیادی وجود دارد که اگر الکترونیکی شود و به صورت کالابرگ توزیع شود عملا با پرداخت نقدی در سیستم به یک صورت تعریف می‌شود.

کوپن بدهید تا خیال مردم از تورم راحت شود!

بغزیان در توضیح شیوه ارائه کالابرگ در مثالی بیان کرد: زمانی که گفته می‌شود قصد ارائه کوپن الکترونیکی داریم یعنی برای نمونه ده کیلو برنج در حساب خانوارها شارژ می‌شود و از فروشگاهی که اعلام‌شده باید تحویل بگیرند؛ اما دیگر پولی بابت آن پرداخت نمی‌شود. دولت ده کیلو را با فروشگاه حساب می‌کند. یکی از مزایای طرح مذکور این است که مصرف‌کننده با قیمت سروکاری ندارد اما اگر یارانه نقدی پرداخت شود ممکن است قیمت اجناس روزانه تغییر کند. ارزش میزان کالای خریداری‌شده با کوپن، دائما کمتر می‌شود زیرا ارزش پولی آن متغیر است. اگر بخواهیم به صورت فیزیکی تعریف کنیم مقدار اجناس ثابت است؛ حتی اگر قیمت آن‌ها تغییر کند. بهای کالا هر مقدار که بالا رود دولت آن را پرداخت می‌کند.

کارآمدی بیشتر کوپن به این علت!

بغزیان رعایت عدالت اجتماعی را در ارائه کوپن، بیشتر دانست و اظهار کرد: کوپن به دلیل اینکه محتوا کالا مدنظر قرار می‌گیرد و نه ارزش مادی آن به‌صرفه‌ و کاربردی‌تر است. در این روش دیگر مردم نگران ثابت ماندن مبلغ یارانه و افزایش قیمت کالاها نیستند تا بتوانند قدرت خرید خود را افزایش دهند. در کوپن دقیقا به همین علت که خود مقدار کالا تعریف شده بهتر و عادلاتر است. به میزان افزایش تورم در جامعه، یارانه نقدی نیز باید افزایش داشته باشد؛ این امر در دنیا و آمریکا نیز رایج است و کوپن مقدار کالای مورد نیاز به مردم داده می‌شود، مبلغی به مردم تعلق نمی‌گیرد که پول وایز‌شده درراه خرید دخانیات و مخارج عامیانه کم‌اهمیت دیگر خرج شود. کوپن برای کمک به افراد جامعه در خرید کالاهای اساسی روزمره آن‌ها داد می‌شود.

ریسک‌های فراوان ارائه کوپن

بغزیان فناوری اجرای طرح همگانی کوپن را مهیا دانست و بیان کرد: زیرساخت‌های لازم بسیار ساده است و باید ترمینالی در اختیار فروشگاه‌ها قرار گیرد که دولت آن را از اقلام مصرفی مردم شارژ کند و مردم با کد ملی خود آن را دریافت کنند. بخش توزیع کالا جای نگرانی دارد؛ چرا که اگر برای مثال کوپن برنج اعلام می‌شود به همه فروشگاه‌‌ها توزیع شود یا فروشگاه‌های خاصی مشخص شوند که افراد برای تحویل محصولات خود به آن‌ها مراجعه کنند. اطلاعات مردم نیز داخل سیستم‌ها موجود است و می‌توان سعی کرد مشکلات و نواقص آن را پیدا کرد و حتی در یکسری مواقع می‌شود زیرساخت‌های لازم را به صورت آزمایشی طراحی و ساخت که کار چندان سختی نیست.

وی افزود: بحث اجرایی این پروژه نگرانی‌های گسترده‌ای را، برای ارائه به موقع و به اندازه و همچنین در دسترس بودن  کالاهای اساسی مانند برنج به همراه داشت. مردم عشایر و مناطق دورافتاده که باید کالا‌های کوپنی را دریافت کنند، آیا به موقع به دستشان می‌رسد؟ کیفیت مرغوب کالاها، عدم کم فروشی و نظارت بر توزیع محصولات در فروشگاه‌ها نیز موضوع دیگری است که باید مدنظر مسئولین قرار گیرد. مقدار نانی که کیلویی و وزنی اختصاص داده می‌شود و آردی که نانوا می‌گیرد چقدر می‌تواند با آن نان بپزد.

دولت مراقب فساد و نابرابری‌ها باشد

بغزیان در پاسخ به اینکه وظیفه نظارت بر ارائه کوپن مدام نهاد است توضیح داد: نظارت بر بخش توزیع، برعهده اتاق بازرگانی و خرید به عهده وزارت اقتصاد است که مبلغ پولی آن را باید تامین کند. تامین منابع یارانه‌ای این طرح، دستگاه‌های اقتصادی کشور است. توزیع و خرده فروشی به بخش بازرگانی وزارت صمت واگذار می‌شود.

این اقتصاددان با اشاره به تاثیر بسیار سهمیه‌بندی کالاها و ارائه کالابرگ بر فساد در کشور خاطرنشان کرد: اینگونه موارد همیشه به دنبال خود سواستفاده دارد. نظارت بر کم فروشی و مرغوبیت کیفیت کالاها اهمیت دارد. مسئله دیگر خریدوفروش‌های با قیمت بالاتر است؛ یعنی احتمال دارد مردم، کالاهایی را که با کوپن تحویل می‌گیرند در بازار آزاد بفروشند. باید طوری باشد که بازار دست دومی ایجاد نشود.

ناکارآمدی یارانه‌ای که سالها ثابت ماند

بغزیان در پایان گفت: به طور کلی سر این موضع اختلاف نظرهای بسیاری وجود دارد؛ بعضی‌ از اقتصاددانان و مسئولان پرداخت نقدی را به پرداخت کالایی و ارائه جنس ترجیح می‌دهند. اگر مردم مبلغ کالاهای مورد نیاز و اولیه خود مانند گوشت و برنج و..... را به صورت نقدی دریافت کنند و  پس از آن گلایه‌های مردم از گرانی اجناس شکل بگیرد، یارانه باید به صورت کالا توزیع شود. در این صورت نیاز غذایی، فیزیولوژیک و معیشتی مردم هدفمندتر تامین می‌شود. با کوپن قدرت خرید مردم حفظ می‌شود و می‌توانند حداقل کالاهای اساسی خود را تامین کنند اما یارانه نقدی که پس از ده سال هم همان 45 هزار تومان ثابت باقی مانده و سپس در فاصله زمانی طولانی به 400 هزار تومان تبدیل شود، یعنی کارآمد نیست و این مبلغ باید به تدریج با نرخ تورم افزایش پیدا می‌کرد.

نویسنده: افسانه سالاری

یارانه اتاق بازرگانی تورم 



  اخبار برگزیده
  

هم‌افزایی ظرفیت‌های بی‌شمار ملی می‌تواند تحریم‌های غیرقانونی را خنثی‌ کندسخنگوی دولت تاکید کرد:هم‌افزایی ظرفیت‌های بی‌شمار ملی می‌تواند تحریم‌های غیرقانونی را خنثی‌ کند.
ایلنا سخنگوی دولت دولت 

  

تشریح آخرین جزییات رتبه‌بندی معلمان پس از ابلاغ آیین‌نامه اجراییوزیر آموزش و پرورش به تشریح آخرین جزئیات رتبه‌بندی معلمان پس از ابلاغ آیین‌نامه اجرایی آن پرداخت.
ایلنا برنامه ششم توسعه وزارت آموزش و پرورش آموزش 

  

طرح آمریکا در مذاکرات لو رفت؛ توصیه‌ اندیشکده آمریکایی به بایدنارزیابی «شکست» از مذاکرات 2روزه در دوحه با هدف لغو تحریم‌ها درحالی ازسوی برخی رسانه‌ها و مقام‌های سیاسی غربی القا می‌شود که منابع مختلف از ادامه رایزنی‌ها برای ازسرگیری گفت‌وگوهای برجامی خبر می‌دهند و گفته می‌شود با نهایی شدن زمان و مکان دور بعدی، قرار است مذاکرات به‌زودی از سر گرفته شود.
مثلث ایران و آمریکا ازدواج عید قربان 

  

رئیسی: دانشگاه‌ها اتاق فکر دولت هستند/ما نه حق عقب‌گرد داریم و نه حق توقفرئیس جمهور مسئله‌محوری در دانشگاه‌ها را مقدمه‌ای برای برون‌رفت کشور از مشکلات دانست و گفت: ما عمیقاً اعتقاد داریم که دانشگاه‌ها اتاق فکر دولت هستند و همواره بر استفاده از ظرفیت دانشگاهها در پیشبرد امور کشور تأکید داشته‌ایم.
فردا دانشگاه علم و صنعت مهاجرت روشنفکری 

  

خبر خیلی خوش برای استقلالی ها|عکس و فیلمقرارداد سیلوا با استقلال تمدید شد/ادامه حضور مدافع برزیلی در جمع آبی پوشان
خانه فوتبال خبرنگار عکس وام ازدواج 

  

الهلال دوباره در جام باشگاه‌های جهانکنفدراسیون فوتبال آسیا قصد دارد تیم عربستانی را به عنوان نماینده قاره کهن در مسابقات جام باشگاه های جهان 2022 معرفی کند.
ایلنا کنفدراسیون فوتبال آسیا فوتبال فوتبال آسیا 

  

دستور رئیس‌جمهور برای پرداخت تسهیلات ویژه ازدواج به دهه شصتی‌هامعاون امور زنان و خانواده رئیس جمهوری با اشاره به مشکلات ازدواج جوانان دهه شصتی، از دستور رئیس جمهوری به منظور درنظرگرفتن تسهیلات ویژه‌ای علاوه بر وام ازدواج همگانی، برای زوجین دهه شصتی خبر داد.
ایلنا رئیس جمهور وام ازدواج ازدواج 

  

اقبال شاکری: آمریکا باید حرف جدیدی در مذاکرات داشته باشد/خواسته ما رفع تحریم‌ها استعضو کمیسیون عمران مجلس گفت: وقتی طرف مقابل تقاضای مذاکره می‌کند، یعنی آنها باید حرف جدیدی برای گفتن داشته باشند و امید است حرف‌های جدید آمریکا و غرب بتواند گفتگوها را به نتیجه نزدیک کند.
فردا دیپلماسی کمیسیون عمران مجلس مجلس شورای اسلامی 

  

اطلاعات جدید و مهم از مذاکرات رفع تحریمی در دوحهمشاور تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای گفت: مذاکره‌کنندگان ما در این دور از مذاکرات، درباره تضمین‌ها، راستی آزمایی و برچیده شدن تحریم‌ها مذاکره کردند و امتیازات خوبی را به دست آوردند که این باعث استعفای 2 تن از اعضای تیم مذاکره کننده آمریکا شد.
مثلث جمهوری اسلامی ایران وام جمهوری اسلامی 

  

پیام مقامات ارشد امارات به رئیسیمقامات ارشد امارات در پیام‌هایی جداگانه حادثه زلزله هرمزگان را به رئیس‌جمهور کشورمان تسلیت گفتند.
مثلث زلزله ایران رایگان 

  

افزایش تعامل سازمان تعزیرات و دیوان عالی کشوردر نشست رئیس سازمان تعزیرات حکومتی و رئیس دیوان عالی کشور بر افزایش تعامل و ارتباط سازنده تأکید شد.
ایلنا تعزیرات قانون روابط عمومی 

  

جاماندگان سهام عدالت بخوانند/ زمان ثبت نام مشمولان اعلام شدرییس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی گفت: پیش بینی می کنیم 4 میلیون نفر جاماندگان افراد تحت پوشش بهزیستی و کمیته امداد باشند و گروه های بعدی اولویت دار نیز کارگران، کارمندان و ... هستند و احتمالا تا اواسط تابستان آیین نامه فراخوان ثبت نام سهام عدالت در کشور اعلام بشود.
فردا سهام عدالت سهام کمیسیون اقتصادی مجلس 

  

آیین‌نامه اجرایی قانون نظام رتبه‌بندی معلمان ابلاغ شدسخنگوی وزارت آموزش و پرورش از ابلاغ آیین‌نامه اجرایی قانون نظام رتبه‌بندی معلمان خبر داد.
ایلنا قانون وزارت آموزش و پرورش آموزش 

  

درخواست رئیسی جهت ارائه لایحه تفکیک وزارت صمترئیس مجلس شورای اسلامی از درخواست رئیس جمهور جهت ارائه لایحه تفکیک وزارت صمت خبر داد و گفت: با توجه به اینکه طرح استیضاح در راستای اصلاح امور و پیشرفت کار است، بهتر است این فرصت را برای اصلاح اصولی ساختار به دولت بدهیم.
مثلث وزارت نیرو رئیس جمهور مجلس شورای اسلامی 

  

طرح اصلاح قانون کاهش مجازات حبس تعزیری با فوریت بررسی می‌شودنمایندگان مجلس با بررسی یک فوریتی طرح الحاق یک ماده به قانون کاهش مجازات حبس تعزیری موافقت کردند.
ایلنا قانون بازداشت مجلس شورای اسلامی 

  اخبار داغ
  

رکوردشکنی بورس در کاهش ارزش معاملات خرددر این هفته شاخص های بورس با کاهش مواجه شدند اما میزان افت آن ها کم بود. ارزش معاملات نیز همچنان رو به کم شدن است.
اقتصادنیوز شاخص 

  

قیمت سکه و طلا در 16 تیر/ سکه امروز چند؟قیمت هر قطعه سکه طرح جدید بهار آزادی بر اساس نرخ بازار طلا، جواهر و سکه تهران 14 میلیون و 900 هزار تومان است.
فردا قیمت سکه و طلا جدول 

  

قیمت سکه و قیمت دلار متشکل 16 تیر/ قیمت سکه پایین آمداقتصادنیوز: در بازار امروز قیمت سکه پایین آمد و قیمت دلار متشکل اندکی رشد را تجربه کرد. .
اقتصادنیوز قیمت دلار 

  

قیمت دلار امروز پنجشنبه 16 تیر 1401قیمت دلار در صرافی ملی رقم 27 هزار و 855 تومان و قیمت یورو نیز برای فروش در صرافی‌ ملی 28 هزار و 754 تومان اعلام شد.
فردا قیمت دلار صرافی 

  

قیمت سکه امامی امروز پنجشنبه 16 تیر 1401 / برگشت سکه به کانال 14اقتصادنیوز:قیمت سکه در بازار امروز به کانال 14 میلیون تومان برگشت.
اقتصادنیوز قیمت 

  

قیمت دلار در بازار متشکل پنجشنبه 16 تیر 1401 / رشد اندک قیمت دلاراقتصادنیوز: قیمت دلار در بازار متشکل امروز در مقایسه با روز قبل اندکی رشد کرد.
اقتصادنیوز قیمت دلار 

  

دز یادآور کرونا را از چه پلت فرم های استفاده کنیممدیر تحقیق و توسعه R&D موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی با بیان این که ایمنی بیشتر افراد جامعه حاصل واکسیناسیون و ایمنی طبیعی است، گفت: برای دوز یادآور توصیه به مصرف واکسن های با مقدار کم آنتی ژن در هر دوز و بر پایه پروتئین نوترکیب است.
برنا واکسیناسیون ژن 

  

هشدار؛ سویه جدید کرونا با ما چه می‌کند؟در آخرین اطلاعیه سازمان بهداشت جهانی در مورد همه‌گیری کرونا، آمارهای متوسط کشورها خبر از افزایش 18 درصدی ابتلا می‌دهد؛ یعنی کرونا در همه جهان با چند هفته فاصله در حال اوج‌گیری است. علت این اوج‌گیری هم گسترش سویه‌های BA4 و BA5 عنوان شده؛ چراکه این سویه‌ها فرار از ایمنی دارند؛ چه ایمنی از ابتلای طبیعی و چه ایمنی ناشی از واکسن.
نامه نیوز عید قربان سازمان بهداشت جهانی ماه 

  

افت ارزش معاملات سهام در بورسارزش معاملات اوراق بدهی در اولین روز کاری هفته 15 درصد از معاملات بازار سهام را شامل می‌شد. روز یکشنبه سهم اوراق 21 درصد شد و روز دوشنبه ارزش معاملات اوراق بدهی در بورس 48 هزار و 256 میلیارد تومان بود که 96 درصد معاملات بازار را تشکیل می‌داد.
اقتصادنیوز سهام اوراق بدهی 

  

پیش بینی قیمت دلار بعد از تحریم های جدید آمریکااقتصادنیوز : عده ای از معامله گران تصور می کنند که تنش های بین ایران و غرب همچنان پایدار است و همین امر احتمالا موجب شود تا برخی از بازیگران ارزی امروز در موقعیت خرید قرار بگیرند.
اقتصادنیوز قیمت دلار ایران 

  

طلا سکته کرد / پیش بینی قیمت سکه امروز 16 تیرعده ای از معامله گران می گفتند احتمالا بازار سکه با ضرر سنگینی مواجه خواهد شد. با این حال عده ای دیگر به مقاومت سکه در روز چهارشنبه اشاره می کردند . قیمت سکه در بازار روز چهارشنبه با وجود کاهش چشمگیر قیمت اونس طلا با کمک قیمت دلار با تمام توان در برابر قدرت نمایی معامله گران کاهشی مقاومت کرد.
اقتصادنیوز قیمت دلار 

  

منتظر سقوط قیمت سکه تا پایان هفته باشیددیشب با در نظر گرفتن افت بهای اونس طلا، ارزش ذاتی فلز گران بهای داخلی تا کانال 12 میلیون تومان پایین رفته بود.
گسترش قیمت افزایش قیمت رنگ 

  

قیمت خودرو امروز 16 تیر 1401/ گرانی شوکه کننده پژو پارسقیمت‌ خودرو در روزهای گذشته با یک ثبات نسبی همراه شد. به نظر می‌رسد در هفته‌های آینده نیز روند قیمت‌ها به همین شکل باشد.
فردا قیمت افزایش قیمت خودرو