ایبنا   |  فرهنگی  |  

مطالعه فکر اسپینوزا از منظر تاریخ اندیشه سیاسی جدی شده است

کتاب «متافیزیک قدرت: درآمدی بر فلسفه سیاسی» از منظر تحلیل بنیان‌های متافیزیکی فلسفه سیاسی اسپیونوزا صورت می‌گیرد. در اغلب تفاسیر مربوط به اسپینوزا نظریه او در باب مقولات مابعدالطبیعه، علم النفس، معرفت‌شناسی، علم‌شناسی و نظریه اخلاق او بررسی می‌شود و به سنجش نسبت این ابعاد فکر فلسفی وی با الگوی آرمانی‌اش در باب امر سیاسی و قدرت سیاسی پرداخته نمی‌شود...

مطالعه فکر اسپینوزا از منظر تاریخ اندیشه سیاسی جدی شده است

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «متافیزیک قدرت: درآمدی بر فلسفه سیاسی» نوشته رضا نجف زاده از سوی انتشارات ققنوس منتشر شده است. نجف زاده در مقدمه کتاب بیان می‌کند که چگونه اسپینوزا در فلسفه سیاسی امروز چنان، جایگاهی یافته است که بخشی از تحولات این فلسفه با ارجاع او صورت‌بندی شده است. فلسفه سیاسی امروز دگردیسی‌ها چیزی است که از آن با عنوان «چرخش جمهوری‌خواهانه» یاد کرده‌اند. مورخان برجسته اندیشه سیاسی در روزگار ما، همچون جان پوکاک، کوئنتین اسکینر و فیلیپ پتی، طی دهه‌های اخیر هم تلاش کرده‌اند این سنت را بازشناسی کنند و هم پتانسیل‌های آن برای سیاست معاصر را به دست دهند. در طیف رادیکال اما چرخش جمهوری‌خواهانه به معنی بازسازی یا بازیابی متافیزیک به منزله مقوله‌ای هستی ـ معرفت‌شناختی و تمهید زبان جمهوری‌خوانه برای فلسفه سیاسی، پروژه‌ای است که با اتکا به میراث پدری فلورانسی این زبان سیاسی، می‌توان از آن با عنوان رستاخیز یاد کرد.   به اعتقاد نجف زاده، اسپینوزیسم جدید روزگار ما، در دل چرخش جمهوری‌خواهانه فلسفه سیاسی معاصر، اندیشیدن به قدرت و امر سیاسی را از تفکر در باب متافیزیک جدا نمی‌داند و متافیزیک اسپینوزا را متافیزیک قدرت می‌خواند؛ متافیزیکی ناظر به قدرت سیاسی و نه صرفا انگاره الهیاتی قدرت به منزله قوه. از این منظر می‌توان گفت، جمهوری خواهی اسپینوزایی معاصر واکنشی است علیه جریان‌های ضد متافیزیکی قرن بیستم. مولف کتاب بیان می‌کند که اسپینوزا، این متافیزیسین جمهوری‌خواه، فلسفه سیاسی رئالیستی را چنان با نظریه اخلاقی، هرمنوتیک تاریخی و نقد اجتماعی پیوند داده است که می‌توان از آن با عنوان یکی از برجسته ترین دستگاه‌های نظری به جای مانده از میراث روشنگری رادیکال یاد کرد. سویه پنهان مدرنیته سیاسی وامدار تاملات اوست اما در تاریخ‌نگاری‌های فلسفه سیاسی به او اعتنای درخور نشده است.   به اعتقاد نجف زاده، اسپینوزا به رغم اینکه به سنت انتقادی تاریخ فلسفه و علوم اجتماعی جدید تعلق دارد، عموما به طرزی کژتاب به سنت لیبرال یا اقتدارگرای مدرنیته منسوب می‌شود. این نخستین سوء تفسیر سیاسی آثار اوست. برای نمونه بسیار اعجاب انگیز است که والتر بنیامین به منزله یکی از اقطاب تفکر انتقادی قرن بیستم، فلسفه حقوق طبیعی رساله الهیاتی ـ سیاسی را تمهیدگر «بنیانی ایدئولوژیک برای ترورسیم در انقلاب فرانسه» معرفی می‌کند اما اسپینوزا بیش از هگل راهگشای نظریه انتقادی‌ای است که بنیامین و دوستانش در موسسه پژوهش‌های اجتماعی فرانکفورت بسطش دادند. کژتابی دیگر در سنت انتقادی در خواندن فکر سیاسی اسپینوزا را نزد هانا آرنت می‌توان یافت. آرنت، اسپینوزا را مخالف آزادی بیان و مخالف مراوده آزادانه با دیگری دیده است؛ گویی اسپینوزا فیلسوف امنیت است نه آزادی! این در حالی است که اسپینوزا نخستین فیلسوفی است که دفاعیه‌ای نظام‌مند در باب دموکراسی نوشته است. این دفاعیه، در اخلاق، رساله الهیاتی ـ سیاسی و رساله سیاسی دیده می‌شود.   شبکه مفهومی رئالیسم سیاسی اخلاق باورانه اسپینوزا از عناصری تشکیل می‌شود که پیوند ناگسستنی با هم دارند. در این رئالیسم اسپینوزایی آزادی تفلسف، ارزش دوستی، نفی خشونت، خواست شادی و لذت، خواست عشق و خواست خیر بر بنیاد «نقد الهیات خرافه» به هم می‌پیوندند و این پیوند در پرتو هدایت عقل صورت می‌گیرد. اندیشه سیاسی اسپینوزا، به اعتبار نظریه قدرت و نظریه آزادی او، در امتداد سنت جمهوری‌خواهی جدید تدوین شده است.   مدعای این کتاب این رای متاتئوریک است که می‌توان میان سنخ استدلال‌های مابعدالطبیعی و نحوه نگاه مابعدالطبیعه‌دان به امر واقعی و هستی از یک سو و سنخ دستگاه‌ها فلسفه سیاسی او از سوی دیگر نسبتی جست. پیچیدگی‌های پرابلماتیک تفسیر فکر فلسفی اسپینوزا امروز یکی از مسائل معرفت‌شناسانه پیش روی ماست. اسپینوزا را چندان نمی‌شناسیم به ویژه فلسفه سیاسی او نیازمند مطالعات بیشتر از منظرهای جدید است.   کتاب حاضر از منظر تحلیل بنیان‌های متافیزیکی فلسفه سیاسی اسپیونوزا صورت می‌گیرد. در اغلب تفاسیر مربوط به اسپینوزا نظریه او در باب مقولات مابعدالطبیعه، علم النفس، معرفت‌شناسی، علم‌شناسی و نظریه اخلاق او بررسی می‌شود و به سنجش نسبت این ابعاد فکر فلسفی وی با الگوی آرمانی‌اش در باب امر سیاسی و قدرت سیاسی پرداخته نمی‌شود. در دهه‌های اخیر است که مطالعه فکر اسپینوزا از منظر تاریخ اندیشه سیاسی جدی شده است و پروژه اسپینوزا به منزله فیلسوف سیاسی موضوع مطالعه متفکران لیبرال و رادیکال قرار گرفته است.   از منظر اندیشه سیاسی شاید بتوان در یک بررسی کلی مطالعات اسپینوزایی در دوره معاصر در گستره زبان‌های انگلیسی و فرانسه را در قالب پنج گروه دسته بندی و ارزیابی کرد: تفسیر هابزی؛ لئواشتراوس و حلقه اشتراوسی‌ها؛ تفاسیر ایدئولوژیک یهودی؛ تاریخ‌نگاری روشنگری رادیکال، تفاسیر رادیکال جمهوری‌خواهانه.   در پژوهش حاضر بهره‌گیری از دستگاه نظری متفکران اسپینوزایی، از جمله اشتراوسی‌ها، ایزرائل و اسپینوزایی‌ها به ویژه اسپینوزایی‌های فرانسوی این مختصات را دارد: نخست پسا ماتریالیستی است؛ ثانیا چند فرهنگی است و با بنیان‌های فکر مدنی در بخش عمده‌ای از سنت اسلامی انطباق دارد.    اما یکی از مباحثی که در این اثر مورد توجه قرار می‌گیرد این است که از لحاظ ساختار درونی، دستگاه نظری اسپینوزا به منزله نظامی مابعدالطبیعه و سیاسی، با وجود برخورداری از انسجام درونی عمومی، حاوی ناسازه‌هایی است که این انسجام درونی عمومی را در پاره‌ای موارد مخدوش می‌سازد. این ناسازه‌ها عبارت‌اند از: 1. ناسازه درون‌بودگی و تعالی یا درون بودگی و صدور، 2. ناسازه متافیزیک و علم، 3. ناسازه آزادی و ضرورت، 4: ناسازه جمهوری (دموکراسی مطلق) و قراردادگرایی (مصلحت دولت) و 5. ناسازه پساعرفی‌گرایی و عرفی گرایی. ناسازه نخست ناسازه‌ای فیزیکی است و تعیین سنخ دستگاه متافیزیکی فیلسوف مبتنی است بر نحوه نفسیر ما از این ناسازه؛ در فصل اول یعنی «وحدت، کثرت و اکسپرسیونیسم» در این باره سخن گفت شده است. ناسازه دوم معرفت‌شناختی است و به این سنخ تقسیمات مفاهیم متافیزیکی و طبیعی در کار وی مربوط است؛  به این ناسازه نیز در فصل یک پرداخته می‌شود. ناسازه سوم هم به حوزه متافیزیک مربوط است و هم به حوزه فلسفه سیاسی؛ به این ناسازه نیز در فصل اول و دوم پرداخته می‌شود.   در فصل سوم در سخن از آزادی به مثابه عدم سلطه است. ناسازه چهارم اما به سنخ فلسفه سیاسی وی مربوط است و در فصل سوم در سخن از جمهوری خواهی و تقابل اسپینوزا با هابز و فیلمر مطالبی بیان می‌شود. ناسازه پنجم که از مشرب و روش تفسیری فیلسوف در مواجهه با متن مقدس ناشی می‌شود، اولاً ناسازه‌ای معرفت‌شناحتی است و ثانیا ناسازه‌ای سیاسی است به ویژه در فصل چهارم در این باره سخن گفته می‌‌شود. تفسیر فلسفه سیاسی اسپینوزا لاجرم باید به این ناسازه‌ها پاسخی داشته باشد. بخشی از تلاش نویسنده در این پژوهش به تفسیر این ناسازه‌ها و سنجش انسجام درونی متون و دستگاه فلسفی اسپینوزا مربوط می‌شود. کتاب «متافیزیک قدرت: درآمدی بر فلسفه سیاسی» نوشته رضا نجف زاده با شمارگان 770 نسخه در 384 صفحه به بهای 35 هزار تومان از سوی انتشارات ققنوس منتشر شده است.

فلسفه دموکراسی جمهوری خواه 



  اخبار برگزیده
  

برای خرید خودرو فعلا دست نگه داریدیک کارشناس صنعت خودرو گفت: افزایش اخیر قیمت خودرو در بازار غیرواقعی بوده و این مساله تنها جوسازی دلالان است و صراحتاً باید اعلام کنم که در این شرایط به نفع و صلاح مردم نیست که اقدام به خرید خودرو کنند، چرا که قیمت‌ها به این شکل باقی نخواهد ماند.
خودروتک خودرو خودروسازان بازار خودرو 

  

کسانی که بسته حمایتی دولت ( سبد کالا ) دریافت نکردند چه کار باید انجام دهند و چه زمانی پرداخت نقدی جاماندگان بسته حمایتی انجام خواهد شد؟ افراد و خانواده هایی که مشمول بسته حمایتی دولت نشدند چکار کنند؟ فارس: حدود یک میلیون نفر از جاماندگان بسته حمایتی دولت هستند که از فردا تا 29 بهمن … نوشته کسانی که مشمول بسته حمایتی ( سبد کالا ) نشدند چه کنند؟ اولین بار در پورتال جامع ایران بان...
ایران بانو سبد کالا دولت کار 

  

چاقی بعد از ازدواج | علل و راه های پیشگیری و درمانچاقی بعد از ازدواج : چرا بعد از ازدواج چاق میشویم ؟ دلیل چاقی زوج های عاشق چیست ؟ در اینجا با مقاله ای درباره ازدواج و همسرداری ، علل چاقی پس از عروسی در خدمت شما هستیم. با ما همراه باشید.     دلایل افزایش وزن ناگهانی ، چاقی بعد از ازدواج     … نوشته چاقی بعد از ازدواج | علل و راه های پیشگیری و درمان اولین بار در پورتال جامع ایران بانو پدیدار شد.
ایران بانو چاقی ازدواج ورزش 

  

صعود دسته جمعی قیمت خودروهای داخلی / پراید به 45 میلیون رسید!گزارش امروز قیمت خودرو حکایت از روند صعودی قیمت‌‌ها دارد به نحوی که قیمت انواع خودروهای داخلی تا 13 میلیون تومان گران شده است.
خودروتک قیمت کاهش قیمت ها خودرو 

  

تابلو قیمت خودروهای داخلی قرمز شدبازار خودرو با نزدیکی به آخرین ماه سال، به واسطه حضور گسترده دلالان و واسطه‌گران قیمت‌های شگفت انگیزی به خود می‌بیند...
خودروتک قیمت افزایش قیمت کاهش قیمت ها 

  

قیمت خودرو/ قیمت کارخانه و بازار تمام خودروهای داخلی (چهارشنبه 24 بهمن 1397)/ قیمت صبحقیمت کلیه خودروهای تولید داخل در بازار و کارخانه در صبح روز چهارشنبه 24 بهمن ماه 97 به شرح زیر است. این قیمت ها با توجه به آخرین تغییرات قیمت در آخر وقت معاملات روز قبل درج شده و به نوعی قیمت آغاز معاملات امروز به حساب می آید. قیمت های نیمروز معاملاتی هر روز ساعت 13 در سایت خودروتک قرار می گیرد.
خودروتک قیمت ایران خودرو خودرو 

  

نرم افزار Waze برای پلیس دردسرساز شداداره‌ی پلیس نیویورک از گوگل درخواست کرد نمایش اطلاعات مکانی مربوط‌به ایستگاه‌های بازرسی DWI را در برنامه‌ی ویز حذف کند؛ زیرا باعث سوءاستفاده‌ی قانون‌شکنان می‌شود.
خودروتک پلیس استرالیا نیویورک 

  

مستندات آنفلوانزای خوکی در کشور/ ادعای یک مورد فوتی به گزارش خبرنگار مهر، به دنبال اظهارات همایون هاشمی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، مبنی بر وجود مواردی از آنفلوانزای خوکی در کشور، مدیران وزارت بهداشت این موضوع را تکذیب کردند. اما، این پایان ماجرا نبود، زیرا به دنبال تکذیب مسئولان وزارت بهداشت، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، ادعا وزارت بهداشت را تکذیب کرد. همایون هاشمی با بیان اینکه صدور تکذیبیه بدون تحقیق در مورد وجود…
مهر آنفلوانزای خوکی درمان کمیسیون بهداشت و درمان مجلس 

  

زمان فعال شدن کارت سوخت مشخص شدعضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی از فعال شدن دوباره کارت سوخت در کشور خبر داد.
خودروتک کمیسیون انرژی مجلس انرژی مجلس شورای اسلامی 

  

قیمت در بازار خودرو به کدام سمت می رود؟نگرانی نسبت به آغاز دور جدید تحریم ها در سال جاری شرایط ویژه ای را در اقتصاد رقم زد به گونه‌ای که آثار تحریم در اقتصاد کشور پیش خور شد و شاهد افزایش قیمت طلا و ارز بودیم که سایر بازارها از جمله بازار خودرو را تحت تاثیر خود قرار داد.
خودروتک قیمت افزایش قیمت کاهش قیمت ها 

  اخبار داغ
  

بانک قرض‌الحسنه مهر ایران، 40 درصد رشد منابع در شرایط تورمیبانک قرض‌الحسنه مهر ایران در سال 1395 توانست 33 درصد رشد منابع داشته باشد...
ایلنا بانک قرض الحسنه ایران 

  

واکنش همتی به جوسازی‌های اخیر در بازار ارزرییس کل بانک مرکزی تاکید کرد: برخی علاقمند به برهم زدن بازار ارز و ایجاد نوسان در آن هستند و تلاش کرده اند بر موج افزایشی سوار شوند و نوساناتی هر چند اندک در بازار ایجاد کنند که بانک مرکزی برای جلوگیری از بی ثباتی در بازار حضور دارد و در صورت ضرورت، اقدامات لازم را انجام خواهد داد.
ایلنا ارز بانک مرکزی بانک 

  

امروز در بازار سکه و ارز چه گذشت؟ یکشنبه 28 بهمنبازار طلا و ارز تهران روز گذشته روند صعودی را تجربه کرد و امروز نیز با نرخ‌های بازگشایی صعودی شروع و با افزایش قیمت ادامه دارد، اما بعدازظهر نرخ‌ها به مدار نزولی بازگشتند و از نرخ‌های بازگشایی امروز نیز پایین‌تر آمدند. اما قیمت‌ها همچنان بالاتر از قیمت‌های ثبت شده دیروز هستند. نهایتاً دلار در میانه کانال 12 هزار تومانی و سکه در نیمه پایین کانال 4.3 میلیونی قرار گرفتند...
خودروتک بازار طلا و ارز سکه و طلا یورو 

  

ارز مورد نیاز واردات مواد اولیه لوازم خانگی از طریق سامانه نیما تامین شده استتهران-ایرنا- رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: ارز مورد نیاز واردات مواد اولیه تولید لوازم خانگی از طریق سامانه «نیما» تأمین شده است.
ایرنا ارز نرخ ارز واردات 

  

دستگاه های برتر استان بوشهر در مبارزه با قاچاق معرفی می شوندبوشهر- ایرنا- استاندار بوشهر گفت: مقابله قاطع با قاچاق سوخت، مواد مخدر و کالا در اولویت برنامه استان است و در این راستا دستگاه‌های برتر در حوزه مبارزه با قاچاق کالا و ارز و اجرای مصوبات معرفی می‌شوند.
ایرنا استان بوشهر مواد مخدر قاچاق 

  

سیستم انتخاباتی‌ سوئیس هکرها را به مبارزه طلبیدسوئیس برای تست امنیت سیستم جدید رأی‌گیری الکترونیکی خود، انتخاباتی صوری را به عنوان یک چالش برای هکر
خبرفوری سوئیس هکرها یورو 

  

خبر رئیس کل بانک مرکزی از تغییر مهم در بازار ارزرئیس‌کل بانک مرکزی تأکید کرد با صدور مجوز اخیر بانک مرکزی به برخی صادرکنندگان برای عرضه ارز خود در صرافی‌ها در یک ماهه باقیمانده سال تعادل بازار به‌نفع عرضه به‌هم خواهد خورد.
خودروتک بانک مرکزی بانک فضای مجازی