ایلنا   |  فرهنگی  |  

باستان شناسان در جستجوی مقبره حسن صباح/رد پای معماری مصر در الموت

به رغم 14 فصل کاوش در دژ الموت، باستان‌شناس‌ها همچنان به دنبال یافتن مقبره حسن صباح، بنیانگذار فرقه اسماعیلیه در ایران هستند.

باستان شناسان در جستجوی مقبره حسن صباح/رد پای معماری مصر در الموت

به رغم 14 فصل کاوش در دژ الموت، باستان‌شناس‌ها همچنان به دنبال یافتن مقبره حسن صباح، بنیانگذار فرقه اسماعیلیه در ایران هستند.

به گزارش ایلنا، افسانه‌های قلعه الموت فراوان است. افسانه‌هایی که مردم محلی آنها را سینه به سینه نقل کرده‌اند و کتاب خداوند الموت پل آمیر ترجمه ذبیح الله منصوری نیز به آنها دامن زده است؛ حتی دانشگاه کلمبیا هم تصویر بازسازی شده‌ای از این دژ تاریخی منتشر کرده است اما مورخین و باستان شناسان چیز دیگری می‌گویند و معتقدند در الموت به رغم همه زیبایی و ابهتش خبری از بهشت نبوده و تصویر بازسازی شده دانشگاه کلمبیا نیز تخیلی است.

حمیده چوبک (باستان شناسی که از 14 سال پیش تاکنون بر روی الموت کار می‌کند) با صراحت می‌گوید: اگر به دنبال کتاب‌هایی برای شناخت درست از قلعه الموت هستید، کتاب جهانگشای جوینی نوشتهٔ عطاملک جوینی یا کتاب تاریخ و عقاید اسماعیلیه ترجمه فریدون بدر را بخوانید.

او با تاکید بر این که حمله مغول به الموت سال‌ها بعد از فوت حسن صباح اتفاق افتاده است می‌گوید: حسن صباح در سال 518 هجری قمری فوت کرده است اما مغول ها در سال 554 هجری قمری به الموت حمله کرده اند.

قلعه الموت در زمان اسماعیلیه دوبار ویران شد

این باستان شناس که 14 فصل کاوش در الموت را در کارنامه خود دارد، با استناد به متون تاریخی و کشف دو قطعه کاشی زرین فام می‌گوید: اسماعیلیان سال‌ها بعد از حمله مغول و تخریب الموت بار دیگر به این محل باز گشته و در الموت ساکن می‌شوند.

به گفته چوبک؛ یافته‌های جدید باستان شناسی در الموت نشان می‌دهد؛ مغول‌ها آخرین افرادی نبودند که این قلعه ارزشمند را ویران کردند و احتمالا قبل یا بعد از دوره تیموری نیز برای دومین بار این قلعه مورد حمله قرار گرفته و تخریب شده است.

حالا اما باستان شناس‌ها به دنبال یافتن مقبره حسن صباح، بنیانگذار فرقه اسماعیلیه در ایران هستند، مقبره‌ای که در متون آمده است، زیارتگاه پیروانش بوده و جانشینانش هم در نزدیکی او دفن شده‌اند.

چوبک با اشاره به کاوش‌های متعدد برای یافتن مقبره حسن صباح در الموت می‌گوید: متاسفانه تاکنون موفق به کشف این مقبره را نشده‌ایم اما امیدوارم بتوانم در دوره فعالیتم آن را پیدا کنم هرچند ممکن است این قبرها در طی حملات و ویرانی‌ها از بین رفته باشند.

مولاسرا یکی از مکان‌هایی است که با فرضیه احتمال وجود مقبره حسن صباح کاوش شد، محلی که چوبک از ان تحت عنوان یکی از مهمترین یافته‌های باستان شناسی در یک دهه اخیر نام می‌برد. این محل در واقع یک گنبدخانه با معماری شبیه به گنبدخانه‌های دوره سلجوقی و با تزیینات پر کار است.

چوبک با استناد به متون می‌گوید: مولاسرا مرکز فرمانروایی حسن صباح و جانشینانش و نیز مرکز حکومت و مسجد بوده است و واژه مولاسرا به معنای محل استقرار ولی امر مسلمین است.

تاثیر معماری مصر در الموت

او با اشاره به این که معماری الموت در زمان حسن صباح تحت تاثیر مصر بوده است از تاثیر معماری این قلعه در بناهایی از جمله گنبد سلطانیه و رصدخانه مراغه خبر می‌دهد.

او با اشاره به احتمال وجود اتاقی با کاربری نجوم در قلعه الموت، یکی از مشکلات کاوش‌های باستان شناسی در این قلعه را قرار گرفتن بنای اصلی متعلق به دوره اسماعیلیه در زیر ساخت و سازهای دوره صفوی اعلام می‌کند و می‌گوید: طبق قوانین یونسکو باید همه دوره‌های زیستی یک اثر حفاظت شود مگر در صورتی که اثر قبلی مهمتر باشد و یک پرسش مهم پاسخ بدهد.

او بیشترین آسیب‌های قلعه الموت را مربوط به دوره قاجار می‌داند و می‌گوید: در دوران قاجار از آجرها و مصالح اینجا برای ساخت قلعه‌های اربابی و حمام‌ها استفاده می‌شد.

تصویر سه بعدی دانشگاه کلمبیا تخیلی است

حمیده چوبک با انتقاد از تصویر سه بعدی دانشگاه کلمبیا تحت عنوان طرح بازسازی قلعه الموت می‌گوید: این طرح با اطلاعاتی که تاکنون در کاوش‌ها به دست آمده است همخوانی ندارد  و تنها وقتی می‌توانیم این طرح را داشته باشیم که کاوش‌ها به طور مستمر انجام شده و قلعه و دیوارهایش از زیر خاک بیرون آورده شوند.

با این حال او پیش بینی می‌کند با توجه به روند کنونی احتمالا حتی 50 سال نیز برای دستیابی به چنین هدفی کم است مگر این که در روند برنامه ریزی‌ها و تامین اعتبارات تجدید نظر شود.

به گفته او، مشکل قوانین و مقررات و اعتبارات هستند چرا که یک پایگاه نباید مجوزهای دو یا سه ماهه بگیرد بلکه باید در طول سال اجازه کاوش و مرمت داشته باشد.

این باستان‌شناس با بیان این که از سال 92 تا امسال کاوشی در الموت نشده بود، می‌گوید: با توجه به وضعیت موجود فقط 3 ماه در سال امکان کار داریم در حالی که به جز فصل زمستان در مابقی فصول سال می‌توان در الموت کار کرد و با استراتژی و برنامه ریزی صحیح و تامین اعتبارات می‌توان در مدت 10 سال بازسازی سه بعدی درستی از قلعه الموت داشت.

قلعه‌ای از زمان علویان

قلعه الموت در شمال شرق روستای گازرخان روی یک صخره قرار دارد که با دره‌ها محصور شده است.  موقعیت نظامی این قلعه حاکی از هوشمندی و دانش نظامی آن زمان بوده است. این صخره دژ محکمی در دو بخش قلعه پایین و قلعه بالا است، قلعه پایین تاسیسات راه‌ها و دیده بانی‌ها و دیواره‌های حفاظتی را شامل می‌شود و قلعه بالا مرکز حکومت و فرمانروایی بوده است.

حسن صباح  بعد از طی دوره‌های آموزشی در اصفهان و مصر برای تبلیغات فرقه اسماعیلیه به الموت می‌آید و نخستین ورودگاه او به الموت دره اندج بوده است. او قلعه را در سال 483 از مهدی علوی فرمانروای آن به هزار دینار می‌خرد و در آن جا ساخت و ساز کرده و مخازن آبی ایجاد می‌کند. بعد از او 175 سال جانشینانش در این قلعه زندگی می‌کنند تا هولاکو خان مغول حمله کرده و رکن الدین خورشاه (آخرین فرمانروای اسماعیلیه در الموت) با مشاوره وزیر خود، خواجه نصیرالدین طوسی در سال 654 تسلیم می‌شود.

اگرچه در متون تاریخی آمده است که از زمان علویان (قرن 2-3) در این جا قلعه ای وجود داشته اما  به گفته چوبک هنوز در کاوش‌های باستان شناسی آثار و مدارکی از دوره علویان به دست نیامده است و همه انچه در بالای قلعه شناسایی شده از زمان حسن صباح به بعد است.

باستان شناسی معماری مصر 



  اخبار برگزیده
  

واکنش خاص ظریف در آمریکاوزیر امور خارجه کشورمان به اعدام 37 تن از مخالفان حکومت سعودی واکنش نشان داد.
مثلث اعدام خبرآنلاین نیویورک 

  

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه اگر روزی از حضور در برجام ضرر کنیم، از آن خارج خواهیم شد، گفت: افزایش قدرت چین، جهان را از خطر تک قطبی شدن می‌رهاند.
نامه نیوز ایران ایران و چین چین 

  

قیمت خودرو / قیمت کارخانه و بازار تمام خودروهای داخلی (چهارشنبه 4 اردیبهشت 1397) / قیمت صبحقیمت کلیه خودروهای تولید داخل در بازار و کارخانه در صبح روز چهارشنبه 4 اردیبهشت 98 به شرح زیر است. این قیمت ها با توجه به آخرین تغییرات قیمت در آخر وقت معاملات روز قبل درج شده و به نوعی قیمت آغاز معاملات امروز به حساب می آید. قیمت های نیمروز معاملاتی هر روز ساعت 13 در سایت خودروتک قرار می گیرد.
خودروتک قیمت ایران خودرو خودرو 

  

بی کیفیت ترین خودرو های تولید داخل را بشناسید (اینوگرافی)وزارت صنعت، معدن و تجارت در تازه‌ترین گزارش خود به رتبه‌بندی خودروهای داخلی بر اساس کیفیت پرداخته است. در این گزارش خودروهای پراید و پژو پارس در گروه بی‌کیفیت‌ترین‌ها جای گرفته‌اند.
خودروتک خودرو تولید صنعت 

  

بعد از آن که صدف خادم، بوکسور زن ایرانی که برای اولین بار در مبارزه رسمی بین‌المللی، مقابل رقیب خود به پیروزی رسید، ادعا شد حکم بازداشت او در ایران صادر شده و از این رو خانم خادم با لغو برنامه خود برای بازگشت به کشور، در همان فرانسه مانده است. با این حال پیگیری‌ها نشان می‌دهد شکایتی از او مطرح نشده است.
نامه نیوز بازداشت بازی زنان 

  

گمانه زنی ها درباره قیمت جدید بنزینبراساس ارزیابی های انجام شده، اجرای چنین طرحی می تواند به معنای تورم 4 درصدی برای چند دهک مرفه جامعه باشد اما دهک های پایین 1 و 2 و 3 هیچ افزایش تورم مستقیمی را که ناشی از این طرح باشند تجربه نخواهند کرد. ثابت ماندن نرخ گاز CNG و گازوییل یکی از محورهای مهم این طرح سهمینه بندی بنزین است که در راستای جلوگیری از تورم حمل و نقل کالا در نظر گرفته شده است.
خودروتک قیمت افزایش قیمت سهمیه بندی بنزین 

  

استقلال در گروه مرگ به دنبال معجزهاستقلال با شکسن برابر الهلال برای صعود به مرحله حذفی لیگ قهرمانان آسیا نیاز به خلق یک معجزه دارد.
مثلث استقلال مرگ بازی 

  

اینستااگرام فیلتر می شود؟/ پیشنهاد عضو هیات رییسه مجلس را بخوانیدخانه ملت نوشت: عضو هیئت رییسه مجلس با تاکید بر اینکه حق ایران است که از اینستاگرام شکایت و اعلان جرم کند، گفت: اگر مدیران اینستاگرام رفتار خود را جبران نکردند، می‌توان برای استفاده از آن محدودیت قائل شد.
مثلث مجلس شورای اسلامی کمیسیون فرهنگی مجلس هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی 

  

بازار در شوک قیمت جدید پرایدقیمت پراید در حالی از مرز 50 میلیون تومان عبور کرده است که بازار خودرو در سکون و رکودی کامل به سر می‌برد.
خودروتک بازار خودرو خودرو قیمت 

  

رئیس گروه اقدام علیه ایران در وزارت خارجه آمریکا در واکنش به عدم تمدید معافیت‌های نفتی گفت می خواهیم ایران یک کشور عادی شود.
نامه نیوز ایران جمهوری اسلامی ایران برنامه موشکی ایران 

  اخبار داغ
  

امام جمعه کرج: مسجد مرکز مبارزه با استکبار در تاریخ شیعه استکرج - ایرنا - نماینده ولی فقیه در استان البرز و امام جمعه کرج گفت: در تاریخ شیعه مسجد به عنوان مرکز مبارزه با استکبار و ظلم به شمار می رود و اگر از این مهم فاصله بگیریم نشان از نفوذ در آن است.
ایرنا کرج مسجد مرکز رسیدگی به امور مساجد 

  

یک مقام میراث فرهنگی:طرح تورهای ارزان قیمت درکشور کلید خوردبوشهر- ایرنا- دبیرستاد هماهنگی خدمات سفرسازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گفت که طرح تورهای ارزان قیمت به عنوان مهمترین پروژه این سازمان در کشور کلید خورده است.
ایرنا میراث فرهنگی قیمت استان بوشهر 

  

طرح تورهای ارزان قیمت در کشور کلید خوردبوشهر- ایرنا- دبیر ستاد هماهنگی خدمات سفرسازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گفت: پروژه تورهای ارزان قیمت به عنوان مهمترین پروژه این سازمان در کشور کلید خورده است.
ایرنا قیمت درآمد استان بوشهر 

  

وزیر دفاع: ارزشی برای ‌رفتارهای غیرقانونی ترامپ قائل نیستیمتهران - ایرنا - وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران با محکوم کردن ‌اقدام ترامپ در تروریست خواندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، گفت: ذره‌ای برای ‌رفتارهای غیرقانونی و فاقد اصول و قواعد بین‌المللی ترامپ ارزش و اعتبار قائل نیستیم.
ایرنا وزارت دفاع ترامپ تهران 

  

وزیر دفاع: برای ‌رفتارهای ترامپ ارزش قائل نیستیمامیر حاتمی، وزیر دفاع ایران با محکوم کردن ‌اقدام ترامپ در تروریست خواندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: ذره‌ای برای ‌رفتارهای غیرقانونی و فاقد اصول و قواعد بین‌المللی ترامپ ارزش و اعتبار قائل نیستیم...
انصاف‌نیوز امیر حاتمی وزیر دفاع وزارت دفاع ترامپ 

  

ارزانی برق دلیل نپرداختن مطالبات مالکان نیروگاه های تجدیدپذیر استتهران- ایرنا - معاون توسعه بخش غیردولتی سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا)، ضمن تایید مشکلات موجود در نپرداختن مطالبات مالکان نیروگاههای تجدیدپذیر، اظهار داشت: پایین بودن قیمت برق دلیل اصلی ناتوانی وزارت نیرو در پرداخت بدهی های خود است.
ایرنا برق تهران ایرنا 

  

ارزش بازار فرابورس 8 درصد افزایش یافتمعاملات فرابورس ایران در نخستین هفته کاری این بورس در اردیبهشت‌ماه 98 با رشد متغیرهای شاخص کل و ارزش
خبرفوری ایران ماه شاخص