ایلنا   |  فرهنگی  |  

باستان شناسان در جستجوی مقبره حسن صباح/رد پای معماری مصر در الموت

به رغم 14 فصل کاوش در دژ الموت، باستان‌شناس‌ها همچنان به دنبال یافتن مقبره حسن صباح، بنیانگذار فرقه اسماعیلیه در ایران هستند.

باستان شناسان در جستجوی مقبره حسن صباح/رد پای معماری مصر در الموت

به رغم 14 فصل کاوش در دژ الموت، باستان‌شناس‌ها همچنان به دنبال یافتن مقبره حسن صباح، بنیانگذار فرقه اسماعیلیه در ایران هستند.

به گزارش ایلنا، افسانه‌های قلعه الموت فراوان است. افسانه‌هایی که مردم محلی آنها را سینه به سینه نقل کرده‌اند و کتاب خداوند الموت پل آمیر ترجمه ذبیح الله منصوری نیز به آنها دامن زده است؛ حتی دانشگاه کلمبیا هم تصویر بازسازی شده‌ای از این دژ تاریخی منتشر کرده است اما مورخین و باستان شناسان چیز دیگری می‌گویند و معتقدند در الموت به رغم همه زیبایی و ابهتش خبری از بهشت نبوده و تصویر بازسازی شده دانشگاه کلمبیا نیز تخیلی است.

حمیده چوبک (باستان شناسی که از 14 سال پیش تاکنون بر روی الموت کار می‌کند) با صراحت می‌گوید: اگر به دنبال کتاب‌هایی برای شناخت درست از قلعه الموت هستید، کتاب جهانگشای جوینی نوشتهٔ عطاملک جوینی یا کتاب تاریخ و عقاید اسماعیلیه ترجمه فریدون بدر را بخوانید.

او با تاکید بر این که حمله مغول به الموت سال‌ها بعد از فوت حسن صباح اتفاق افتاده است می‌گوید: حسن صباح در سال 518 هجری قمری فوت کرده است اما مغول ها در سال 554 هجری قمری به الموت حمله کرده اند.

قلعه الموت در زمان اسماعیلیه دوبار ویران شد

این باستان شناس که 14 فصل کاوش در الموت را در کارنامه خود دارد، با استناد به متون تاریخی و کشف دو قطعه کاشی زرین فام می‌گوید: اسماعیلیان سال‌ها بعد از حمله مغول و تخریب الموت بار دیگر به این محل باز گشته و در الموت ساکن می‌شوند.

به گفته چوبک؛ یافته‌های جدید باستان شناسی در الموت نشان می‌دهد؛ مغول‌ها آخرین افرادی نبودند که این قلعه ارزشمند را ویران کردند و احتمالا قبل یا بعد از دوره تیموری نیز برای دومین بار این قلعه مورد حمله قرار گرفته و تخریب شده است.

حالا اما باستان شناس‌ها به دنبال یافتن مقبره حسن صباح، بنیانگذار فرقه اسماعیلیه در ایران هستند، مقبره‌ای که در متون آمده است، زیارتگاه پیروانش بوده و جانشینانش هم در نزدیکی او دفن شده‌اند.

چوبک با اشاره به کاوش‌های متعدد برای یافتن مقبره حسن صباح در الموت می‌گوید: متاسفانه تاکنون موفق به کشف این مقبره را نشده‌ایم اما امیدوارم بتوانم در دوره فعالیتم آن را پیدا کنم هرچند ممکن است این قبرها در طی حملات و ویرانی‌ها از بین رفته باشند.

مولاسرا یکی از مکان‌هایی است که با فرضیه احتمال وجود مقبره حسن صباح کاوش شد، محلی که چوبک از ان تحت عنوان یکی از مهمترین یافته‌های باستان شناسی در یک دهه اخیر نام می‌برد. این محل در واقع یک گنبدخانه با معماری شبیه به گنبدخانه‌های دوره سلجوقی و با تزیینات پر کار است.

چوبک با استناد به متون می‌گوید: مولاسرا مرکز فرمانروایی حسن صباح و جانشینانش و نیز مرکز حکومت و مسجد بوده است و واژه مولاسرا به معنای محل استقرار ولی امر مسلمین است.

تاثیر معماری مصر در الموت

او با اشاره به این که معماری الموت در زمان حسن صباح تحت تاثیر مصر بوده است از تاثیر معماری این قلعه در بناهایی از جمله گنبد سلطانیه و رصدخانه مراغه خبر می‌دهد.

او با اشاره به احتمال وجود اتاقی با کاربری نجوم در قلعه الموت، یکی از مشکلات کاوش‌های باستان شناسی در این قلعه را قرار گرفتن بنای اصلی متعلق به دوره اسماعیلیه در زیر ساخت و سازهای دوره صفوی اعلام می‌کند و می‌گوید: طبق قوانین یونسکو باید همه دوره‌های زیستی یک اثر حفاظت شود مگر در صورتی که اثر قبلی مهمتر باشد و یک پرسش مهم پاسخ بدهد.

او بیشترین آسیب‌های قلعه الموت را مربوط به دوره قاجار می‌داند و می‌گوید: در دوران قاجار از آجرها و مصالح اینجا برای ساخت قلعه‌های اربابی و حمام‌ها استفاده می‌شد.

تصویر سه بعدی دانشگاه کلمبیا تخیلی است

حمیده چوبک با انتقاد از تصویر سه بعدی دانشگاه کلمبیا تحت عنوان طرح بازسازی قلعه الموت می‌گوید: این طرح با اطلاعاتی که تاکنون در کاوش‌ها به دست آمده است همخوانی ندارد  و تنها وقتی می‌توانیم این طرح را داشته باشیم که کاوش‌ها به طور مستمر انجام شده و قلعه و دیوارهایش از زیر خاک بیرون آورده شوند.

با این حال او پیش بینی می‌کند با توجه به روند کنونی احتمالا حتی 50 سال نیز برای دستیابی به چنین هدفی کم است مگر این که در روند برنامه ریزی‌ها و تامین اعتبارات تجدید نظر شود.

به گفته او، مشکل قوانین و مقررات و اعتبارات هستند چرا که یک پایگاه نباید مجوزهای دو یا سه ماهه بگیرد بلکه باید در طول سال اجازه کاوش و مرمت داشته باشد.

این باستان‌شناس با بیان این که از سال 92 تا امسال کاوشی در الموت نشده بود، می‌گوید: با توجه به وضعیت موجود فقط 3 ماه در سال امکان کار داریم در حالی که به جز فصل زمستان در مابقی فصول سال می‌توان در الموت کار کرد و با استراتژی و برنامه ریزی صحیح و تامین اعتبارات می‌توان در مدت 10 سال بازسازی سه بعدی درستی از قلعه الموت داشت.

قلعه‌ای از زمان علویان

قلعه الموت در شمال شرق روستای گازرخان روی یک صخره قرار دارد که با دره‌ها محصور شده است.  موقعیت نظامی این قلعه حاکی از هوشمندی و دانش نظامی آن زمان بوده است. این صخره دژ محکمی در دو بخش قلعه پایین و قلعه بالا است، قلعه پایین تاسیسات راه‌ها و دیده بانی‌ها و دیواره‌های حفاظتی را شامل می‌شود و قلعه بالا مرکز حکومت و فرمانروایی بوده است.

حسن صباح  بعد از طی دوره‌های آموزشی در اصفهان و مصر برای تبلیغات فرقه اسماعیلیه به الموت می‌آید و نخستین ورودگاه او به الموت دره اندج بوده است. او قلعه را در سال 483 از مهدی علوی فرمانروای آن به هزار دینار می‌خرد و در آن جا ساخت و ساز کرده و مخازن آبی ایجاد می‌کند. بعد از او 175 سال جانشینانش در این قلعه زندگی می‌کنند تا هولاکو خان مغول حمله کرده و رکن الدین خورشاه (آخرین فرمانروای اسماعیلیه در الموت) با مشاوره وزیر خود، خواجه نصیرالدین طوسی در سال 654 تسلیم می‌شود.

اگرچه در متون تاریخی آمده است که از زمان علویان (قرن 2-3) در این جا قلعه ای وجود داشته اما  به گفته چوبک هنوز در کاوش‌های باستان شناسی آثار و مدارکی از دوره علویان به دست نیامده است و همه انچه در بالای قلعه شناسایی شده از زمان حسن صباح به بعد است.

باستان شناسی معماری مصر 



  اخبار برگزیده
  

سرقت از حساب های بانکی از طریق کپی عابربانکرئیس پلیس فتا تهران بزرگ از شناسایی و کشف فروشندگان دستگاه اسکیمر (کپی برداری از کارت عابربانک) خبر داد و گفت: متهمین در پوشش فروشنده و درج آگهی در سایتهای فروش اهداف مجرمانه خود را عملی می‌نمودند.
برنا کپی برداری پلیس فتا پلیس 

  

رقابت حساس پرسپولیس با پالمیراس برزیل +عکسسایت مارکای اسپانیا نظرسنجی ای ترتیب داده که در آن از کاربران خود خواسته تا بهترین هواداران یک باشگاه را معرفی کنند و در این نظر سنجی هواداران پرسپولیس بالاتر از از طرفداران تیم‌های دیگر در صدر قرار گرفتند.
برنا پرسپولیس برزیل عکس 

  

70 درصد پرونده های کلاهبرداری از طریق دستگاه های خودپرداز استرئیس پلیس آگاهی تهران بزرگ با اعلام این خبر گفت: 70 درصد پرونده های کلاهبرداری در حال رسیدگی در پلیس آگاهی مربوط به کلاهبرداری از طریق کشاندن افراد به پای دستگاه خودپرداز به بهانه واریز پول به حساب بانکی مالباختگان می باشد و این موضوع در حال افزایش است.
برنا کلاهبرداری پلیس پلیس آگاهی 

  

"ژنرال احمد العسیری" مشاور وقت محمد بن سلمان ، در ماه مارس سال گذشته میلادی در نشستی در ریاض، حضور داشته است. موضوع این نشست که با حضور چند تاجر لابی کننده برای دولت سعودی بوده، امکان استفاده از شرکت‌های خصوصی برای ترور مقامات ارشد ایرانی از جمله "قاسم سلیمانی"، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران بوده است.
برنا ایران ریاض انقلاب اسلامی ایران 

  

پیام جالب کاپیتان پرسپولیس به هواداران+عکسسیدجلال حسینی بعد از اتمام بازی فینال لیگ قهرمانان پیامی در صفحه شخصی خود منتشر کرد.
برنا پرسپولیس عکس بازی 

  

تردید نکنید شما قهرمان آسیا هستید/ برانکو مربی باشخصیتی استوزیر ورزش و جوانان در جمع بازیکنان تیم فوتبال پرسپولیس از برانکو به عنوان مربی باشخصیت در ایران و‌ منطقه نام برد.
برنا آسیا برانکو ورزش 

  

پروین، جام قهرمانی را روی سکو قرار می‌دهداسطوره تاریخ فوتبال ایران و باشگاه پرسپولیس، جام قهرمانی لیگ قهرمانان آسیا را روی سکو می‌ برد.
برنا علی پروین ایران زمین 

  

آخرین وضعیت مصدومیت این ستاره پرسپولیس برای بازی با کاشیما+ عکسآخرین وضعیت مصدومیت امید عالیشاه برای بازی با کاشیما آنتلرز تا ساعاتی دیگر مشخص می شود.
برنا ستاره پرسپولیس بازی 

  

دوباره زلزله ؛ دوباره تازه آباد کرمانشاهزلزله ای به بزرگی 4.4 دهم در مقیاس امواج درونی زمین (ریشتر) ساعت 2 دقیقه و هشت ثانیه بامداد سه شنبه تازه آباد مرکز شهرستان ثلاث باباجانی در استان کرمانشاه را لرزاند.
برنا زلزله کرمانشاه استان کرمانشاه 

  

تمام ظرفیت بلیت بازی با کاشیما، امروز عرضه می‌شودتمام ظرفیت بلیت فروشی بازی پرسپولیس – کاشیما امروز دوشنبه عرضه و از طریق سامانه اینترنتی Gishe3.com به فروش خواهد رسید.
برنا بازی باشگاه پرسپولیس پرسپولیس 

  اخبار داغ
  

ظهور مکتب‌های هنری هفتگانه در شیراز دستاوردی با ارزش استشیراز-ایرنا- رئیس حوزه هنری استان فارس گفت: شیراز شهری است که شاهد طلوع هفت مکتب هنری ایران است و این موضوع، دستاوردی با ارزش برای این شهر به شمار می‌ آید.
ایرنا شیراز استان فارس ایرنا 

  

دریادار خانزادی:اقدامات فرهنگی سرمایه‌ای ارزشمند برای نیروی دریایی استامیر دریادار خانزادی گفت: کارهای فرهنگی به عنوان یک سرمایه بزرگ و ارزشمند برای آینده نظام به ویژه نیروی دریایی است.
تسنیم سرمایه ایران ارتش جمهوری اسلامی ایران 

  

تحریم های آمریکا علیه ایران را به رسمیت نمی‌شناسیم/ همکاری با ایران به ارزهای ملیوزیر انرژی روسیه گفت: «تحریم‌های آمریکا علیه ایران را که بدون تایید شورای امنیت سازمان ملل به صورت یک جانبه اعلام کرد، به رسمیت نمی‌شناسیم. ما به دنبال سازوکاری برای همکاری هستیم که یکی از آنها تسویه پول کالاهای عرضه شده به ارزهای ملی است.»
فارس ایران شورای امنیت سازمان ملل انرژی 

  

4 راه کار تقویت ارزش پول ملی /قیمت دلار باید حدود 4 تا 5 هزار تومان باشدعضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به اینکه نرخ دلار باید بین 4 تا 5 هزار تومان باشد، چهار راه کار برای تقویت ارزش پول ملی ارائه داد.
فارس کار پول قیمت 

  

مدرسه کانون تمرکز سرمایه‌گذاری‌های کشور برای مبارزه با آسیب‌های اجتماعی استوزیر آموزش و پرورش طی پیامی به مناسبت برگزاری «هفته مبارزه با اعتیاد و آسیب‌های اجتماعی» در سطح مدارس کشور، گفت: مدرسه کانون تمرکز سرمایه‌ گذاری‌های کشور برای مبارزه با آسیب‌های اجتماعی و رفتارهای پرخطر است.
فارس مدرسه سرمایه آموزش 

  

پیام وزیر آموزش و پرورش به مناسبت برگزاری «هفته مبارزه با اعتیاد و آسیب‌های اجتماعی» در سطح مدارس کشوروزیر آموزش و پرورش به مناسبت برگزاری «هفته مبارزه با اعتیاد و آسیب‌های اجتماعی» در سطح مدارس کشور پیامی صادر کرد.
برنا وزارت آموزش و پرورش آموزش سلامت روان 

  

راهکار مبارزه با مواد مخدر فراگیر شدن آموزشها استتربت حیدریه- ایرنا- فرماندر ویژه تربت حیدریه بر لزوم فرهنگ سازی و فراگیر شدن آموزش ها به منظور مقابله و مبارزه با گرایش به مصرف مواد مخدر تاکید کرد.
ایرنا مواد مخدر ایرنا آموزش 

  

تورم در حوزه بهداشت و درمان چقدر افزایش یافت؟سلامت نیوز: شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در 7 ماه اول امسال نسبت به دوره مشابه سال قبل معادل 20.3 درصد افزایش داشته است. به گزارش سلامت نیوز به نقل از خبرآنلاین، آمارهای بانک مرکزی حاکی از آن است که شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران (شاخص تورم) در مهر 1397 به عدد 148.4 رسید که نسبت به ماه قبل معادل 4.6 درصد افزایش داشت...
سلامت‌نیوز تورم درمان حوزه