ایلنا   |  فرهنگی  |  

باستان شناسان در جستجوی مقبره حسن صباح/رد پای معماری مصر در الموت

به رغم 14 فصل کاوش در دژ الموت، باستان‌شناس‌ها همچنان به دنبال یافتن مقبره حسن صباح، بنیانگذار فرقه اسماعیلیه در ایران هستند.

باستان شناسان در جستجوی مقبره حسن صباح/رد پای معماری مصر در الموت

به رغم 14 فصل کاوش در دژ الموت، باستان‌شناس‌ها همچنان به دنبال یافتن مقبره حسن صباح، بنیانگذار فرقه اسماعیلیه در ایران هستند.

به گزارش ایلنا، افسانه‌های قلعه الموت فراوان است. افسانه‌هایی که مردم محلی آنها را سینه به سینه نقل کرده‌اند و کتاب خداوند الموت پل آمیر ترجمه ذبیح الله منصوری نیز به آنها دامن زده است؛ حتی دانشگاه کلمبیا هم تصویر بازسازی شده‌ای از این دژ تاریخی منتشر کرده است اما مورخین و باستان شناسان چیز دیگری می‌گویند و معتقدند در الموت به رغم همه زیبایی و ابهتش خبری از بهشت نبوده و تصویر بازسازی شده دانشگاه کلمبیا نیز تخیلی است.

حمیده چوبک (باستان شناسی که از 14 سال پیش تاکنون بر روی الموت کار می‌کند) با صراحت می‌گوید: اگر به دنبال کتاب‌هایی برای شناخت درست از قلعه الموت هستید، کتاب جهانگشای جوینی نوشتهٔ عطاملک جوینی یا کتاب تاریخ و عقاید اسماعیلیه ترجمه فریدون بدر را بخوانید.

او با تاکید بر این که حمله مغول به الموت سال‌ها بعد از فوت حسن صباح اتفاق افتاده است می‌گوید: حسن صباح در سال 518 هجری قمری فوت کرده است اما مغول ها در سال 554 هجری قمری به الموت حمله کرده اند.

قلعه الموت در زمان اسماعیلیه دوبار ویران شد

این باستان شناس که 14 فصل کاوش در الموت را در کارنامه خود دارد، با استناد به متون تاریخی و کشف دو قطعه کاشی زرین فام می‌گوید: اسماعیلیان سال‌ها بعد از حمله مغول و تخریب الموت بار دیگر به این محل باز گشته و در الموت ساکن می‌شوند.

به گفته چوبک؛ یافته‌های جدید باستان شناسی در الموت نشان می‌دهد؛ مغول‌ها آخرین افرادی نبودند که این قلعه ارزشمند را ویران کردند و احتمالا قبل یا بعد از دوره تیموری نیز برای دومین بار این قلعه مورد حمله قرار گرفته و تخریب شده است.

حالا اما باستان شناس‌ها به دنبال یافتن مقبره حسن صباح، بنیانگذار فرقه اسماعیلیه در ایران هستند، مقبره‌ای که در متون آمده است، زیارتگاه پیروانش بوده و جانشینانش هم در نزدیکی او دفن شده‌اند.

چوبک با اشاره به کاوش‌های متعدد برای یافتن مقبره حسن صباح در الموت می‌گوید: متاسفانه تاکنون موفق به کشف این مقبره را نشده‌ایم اما امیدوارم بتوانم در دوره فعالیتم آن را پیدا کنم هرچند ممکن است این قبرها در طی حملات و ویرانی‌ها از بین رفته باشند.

مولاسرا یکی از مکان‌هایی است که با فرضیه احتمال وجود مقبره حسن صباح کاوش شد، محلی که چوبک از ان تحت عنوان یکی از مهمترین یافته‌های باستان شناسی در یک دهه اخیر نام می‌برد. این محل در واقع یک گنبدخانه با معماری شبیه به گنبدخانه‌های دوره سلجوقی و با تزیینات پر کار است.

چوبک با استناد به متون می‌گوید: مولاسرا مرکز فرمانروایی حسن صباح و جانشینانش و نیز مرکز حکومت و مسجد بوده است و واژه مولاسرا به معنای محل استقرار ولی امر مسلمین است.

تاثیر معماری مصر در الموت

او با اشاره به این که معماری الموت در زمان حسن صباح تحت تاثیر مصر بوده است از تاثیر معماری این قلعه در بناهایی از جمله گنبد سلطانیه و رصدخانه مراغه خبر می‌دهد.

او با اشاره به احتمال وجود اتاقی با کاربری نجوم در قلعه الموت، یکی از مشکلات کاوش‌های باستان شناسی در این قلعه را قرار گرفتن بنای اصلی متعلق به دوره اسماعیلیه در زیر ساخت و سازهای دوره صفوی اعلام می‌کند و می‌گوید: طبق قوانین یونسکو باید همه دوره‌های زیستی یک اثر حفاظت شود مگر در صورتی که اثر قبلی مهمتر باشد و یک پرسش مهم پاسخ بدهد.

او بیشترین آسیب‌های قلعه الموت را مربوط به دوره قاجار می‌داند و می‌گوید: در دوران قاجار از آجرها و مصالح اینجا برای ساخت قلعه‌های اربابی و حمام‌ها استفاده می‌شد.

تصویر سه بعدی دانشگاه کلمبیا تخیلی است

حمیده چوبک با انتقاد از تصویر سه بعدی دانشگاه کلمبیا تحت عنوان طرح بازسازی قلعه الموت می‌گوید: این طرح با اطلاعاتی که تاکنون در کاوش‌ها به دست آمده است همخوانی ندارد  و تنها وقتی می‌توانیم این طرح را داشته باشیم که کاوش‌ها به طور مستمر انجام شده و قلعه و دیوارهایش از زیر خاک بیرون آورده شوند.

با این حال او پیش بینی می‌کند با توجه به روند کنونی احتمالا حتی 50 سال نیز برای دستیابی به چنین هدفی کم است مگر این که در روند برنامه ریزی‌ها و تامین اعتبارات تجدید نظر شود.

به گفته او، مشکل قوانین و مقررات و اعتبارات هستند چرا که یک پایگاه نباید مجوزهای دو یا سه ماهه بگیرد بلکه باید در طول سال اجازه کاوش و مرمت داشته باشد.

این باستان‌شناس با بیان این که از سال 92 تا امسال کاوشی در الموت نشده بود، می‌گوید: با توجه به وضعیت موجود فقط 3 ماه در سال امکان کار داریم در حالی که به جز فصل زمستان در مابقی فصول سال می‌توان در الموت کار کرد و با استراتژی و برنامه ریزی صحیح و تامین اعتبارات می‌توان در مدت 10 سال بازسازی سه بعدی درستی از قلعه الموت داشت.

قلعه‌ای از زمان علویان

قلعه الموت در شمال شرق روستای گازرخان روی یک صخره قرار دارد که با دره‌ها محصور شده است.  موقعیت نظامی این قلعه حاکی از هوشمندی و دانش نظامی آن زمان بوده است. این صخره دژ محکمی در دو بخش قلعه پایین و قلعه بالا است، قلعه پایین تاسیسات راه‌ها و دیده بانی‌ها و دیواره‌های حفاظتی را شامل می‌شود و قلعه بالا مرکز حکومت و فرمانروایی بوده است.

حسن صباح  بعد از طی دوره‌های آموزشی در اصفهان و مصر برای تبلیغات فرقه اسماعیلیه به الموت می‌آید و نخستین ورودگاه او به الموت دره اندج بوده است. او قلعه را در سال 483 از مهدی علوی فرمانروای آن به هزار دینار می‌خرد و در آن جا ساخت و ساز کرده و مخازن آبی ایجاد می‌کند. بعد از او 175 سال جانشینانش در این قلعه زندگی می‌کنند تا هولاکو خان مغول حمله کرده و رکن الدین خورشاه (آخرین فرمانروای اسماعیلیه در الموت) با مشاوره وزیر خود، خواجه نصیرالدین طوسی در سال 654 تسلیم می‌شود.

اگرچه در متون تاریخی آمده است که از زمان علویان (قرن 2-3) در این جا قلعه ای وجود داشته اما  به گفته چوبک هنوز در کاوش‌های باستان شناسی آثار و مدارکی از دوره علویان به دست نیامده است و همه انچه در بالای قلعه شناسایی شده از زمان حسن صباح به بعد است.

باستان شناسی معماری مصر 



  اخبار برگزیده
  

شفاف سازی ایران خودرو در مورد قیمت تحویل خودروهای ثبت نامیمعاون مدیر عامل دربازاریابی و فروش ایران خودرو در پی اظهار نگرانی برخی مشتریان درخصوص افزایش قیمت تعهدات فروش قطعی محصولات اعلام کرد: این گروه از مشتریان خودروهای خود را بدون اعمال هرگونه افزایش قیمت تحویل خواهند گرفت.
خودروتک ایران خودرو ایران خودرو 

  

یک ستاره اروپایی دیگر در راه پیوستن به حریف پرسپولیسباشگاه السد قصد دارد بازیکن سابق منچستر سیتی را به خدمت بگیرد.
ایلنا ستاره پرسپولیس منچستر 

  

تکلیف قیمت تحویل خودروهای ثبت نامی روشن شددر حالی که برخی از خریداران خودروهای داخلی به برخی شرایط تحویل خودرو از جمله افزایش قیمت‌های اخیر مقابل وزارت صنعت اعتراض داشتند، وزیر صمت اعلام کرد: خودروهایی که پیش از این با قیمت قطعی پیش‌فروش شده‌اند، مشمول افزایش قیمت‌های جدید نمی‌شوند.
خودروتک قیمت افزایش قیمت خودرو 

  

قیمت خودرو «3 نرخی» شد!سه نرخی شدن قیمت خودرو با اجرایی شدن پیش فروش های جدید نشان می‌دهد که وعده تنظیم بازار و کاهش قیمت خودرو صرفا بهانه‌ای از سوی مدیران خودروسازان و وزارت صمت برای افزایش قیمت محصولات بوده است.
خودروتک قیمت افزایش قیمت ایران خودرو 

  

قیمت خودرو/ قیمت بازار و کارخانه تمام خودروهای داخلی (دوشنبه 24 دی 1397)/ قیمت صبحقیمت کلیه خودروهای تولید داخل در بازار و کارخانه در صبح روز دوشنبه 24 دی ماه 97 به شرح زیر است. این قیمت ها با توجه به آخرین تغییرات قیمت در آخر وقت معاملات روز قبل درج شده و به نوعی قیمت آغاز معاملات امروز به حساب می آید. قیمت های نیمروز معاملاتی هر روز ساعت 13 در سایت خودروتک قرار می گیرد.
خودروتک قیمت ایران خودرو خودرو 

  

استقبال جالب استقلالی‌ها از مربی جدیدشان دریافت 3 MB ویدئومهر: مارتین فورکل مربی جدید استقلال تهران سابقه بازی در تیم ملی جوانان آلمان را در کارنامه دارد ضمن آنکه در دوران مربی گری به عنوان بدنساز در تیم ملی جوانان ویتنام هم به فعالیت پرداخته است. فورکل متولد 31 تیر ماه 1358 متولد منطقه کوبورگ آلمان غربی یکی از شهر های ایالت باواریا است . وی در طول دورانی که به بازی می پرداخت به عنوان مدافع راست چندان بازیکن شاخصی نبود.…
مهر بازی استقلال تهران 

  

سولسشر: یونایتد همیشه باید به دنبال پیروزی باشداوله گنار سولسشر، سرمربی منچستریونایتد، پس از پیروزی 1-0 مقابل تاتنهام در ومبلی، تاکید کرد که تیمش در هر دیدار باید برای پیروزی به میدان برود.
ورزش۳ بازی تاتنهام ورزش 

  

بازار در شوک اعلام قیمت جدید خودروهاگزارش امروز قیمت خودرو حکایت از انتظار بازار برای عرضه خودرو دارد به اعتقاد فعالان بازار خودرو اگر عرضه خودرو همچنان قطره چکانی باشد رشد قیمت ها ادامه خواهد داشت.
خودروتک بازار خودرو خودرو خودروسازان 

  

خودرو چطور گران شد؟18 اردیبهشت ماه سال جاری بود که دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری ایالات متحده، خروج این کشور از توافق برجام را اعلام کرد. از همان روز بخش عظیمی از اقتصاد و صنعت کشور با تنش روانی شدیدی نسبت به این اتفاق روبه‌رو شد.
خودروتک واردات خودرو خودرو خودروسازان 

  

حمله سازمان حمایت به خودروسازانعباس تابش با اشاره به مصوبات جدید ستاد تنظیم بازار در دو بخش خودروهای پرتیراژ مشمول قیمت گذاری شورای رقابت و همچنین خودروهای خارج از شمول این قیمت گذاری اظهاراشت: در بخش خودروهای پرتیراژ مشمول قیمت گذاری شورای رقابت با توجه به شرایط جدید، خودروسازها مکلف به افزایش تولید بر اساس برنامه ارائه شده و مورد تایید وزارت صنعت، معدن و تجارت هستند.
خودروتک خودروسازان تنظیم بازار ایران خودرو 

  اخبار داغ
  

خبر خوش از بازار مسکن / تورم بخش مسکن به صفر نزدیک شدتورم ماهانه مسکن در تهران با سقوط آزاد در اولین ماه زمستان، به مرز «صفر» نزدیک شد. روند رشد ماهانه قیمت بعد از چرخش مسیر از نقطه اوج شهریور، در ماه پایانی پاییز نرخ 8/ 4 درصد را ثبت کرد و در دی ماه، دامنه رشد در حد 5/ 1 درصد محدود شد. اکنون 3 واحد درصد از تورم نقطه‌ای مسکن کاسته شده و حجم معاملات به کف جدید رسیده است. متوسط قیمت هر مترمربع آپارتمان در تهران 7/ 9 میلیون تومان است...
خودروتک بازی مسکن قیمت مسکن 

  

گودرزی: متخلفان پرونده‌های ارزی "جریمه ارزی" می‌شوندعضو کمیسیون تلفیق بودجه گفت: کسانی که برای واردات ارز دولتی دریافت و کالایی وارد نکرده‌اند، 2 درصد جریمه ارزی می‌شوند.
تسنیم کمیسیون اقتصادی مجلس بودجه واردات 

  

مناطق آزاد تبدیل به درگاه واردات قاچاق شده است/فشار برخی مقامات برای توقف مبارزه با پوشاک قاچاقکارشناسان پوشاک اعلام کردند، در حالی که واردات قاچاقی پوشاک به ایران آغاز شده بود، دولت‌های خارجی برای نفوذ برندهایشان به بازار پوشاک ایران با پرداخت اجاره بهای محل عرضه، از آنها حمایت کردند.
فارس واردات قاچاق ایران 

  

ایجاد ثبات اقتصادی و آرامش نسبی در بازارهای پول و ارز مهمترین دستاورد 6 ماه گذشته بوده استرئیس کل بانک مرکزی با اعلام اینکه در مقطعی دشمن نظام مقدس جمهوری اسلامی را تهدید می کرد و ما تلاش کردیم این تهدید را خنثی کنیم افزود: امروز که اینجا هستم نه تنها این توطئه اتفاق نیافتاد بلکه به سمت پایدار شدن اقتصاد کشور پیش می رویم.
موج‌نیوز رئیس جمهور جمهوری اسلامی تورم 

  

بر نوسانات بازار ارز غلبه کردیم/وضعیت مطلوب ذخایر ارزی کشوررئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه اکنون بر نوسانات بازار ارز غلبه کرده ایم، گفت: ده‌ها میلیارد دلار ا
خبرفوری ارز نرخ ارز بانک مرکزی 

  

همتی: مشکلی برای ارز نداریم/ جریان ورود ارز به اقتصاد تشدید میشود/ 9.2 میلیارد دلار ارز صادراتی برگشتهمتی با اعلام اینکه مشکلی برای ارز نداریم، گفت: افرادی که می گویند وضع ما خوب نیست، اصلاً اطلاعی از وضعیت ندارند.
تسنیم ارز اقتصاد دلار 

  

درخواست از صادرکنندگان برای برگرداندن ارز ناشی از صادرات به کشوراعضای شورای پول و اعتبار از صادرکنندگان درخواست کردند با برگرداندن ارز ناشی از صادرات خود به کشور در مبارزه با جنگ اقتصادی دشمن،‌ مسئولان اقتصادی را یاری کنند.
ایلنا اتاق بازرگانی ارز شورای پول و اعتبار 

  

امروز در بازار ارز چه گذشت؟اقتصادنیوز: بازار طلا و ارز تهران در دومین روز بهمن‌‌ماه علی‌رغم صعود قیمت در معاملات اولیه بعدازظهر وارد مدار نزولی شد. سکه به زیر مرز 4.1 میلیونی و طلای آب‌شده به زیر مرز 1.6 میلیونی رفت. دلار نیز از مرز 12 هزار تومانی اندکی فاصله گرفت.
خودروتک بازار طلا و ارز بازار تهران ارز 

  

تأکید اعضای شورای پول و اعتبار بر بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصاداعضای شورای پول و اعتبار بر ادامه تعامل میان بخش خصوصی و بانک مرکزی تأکید و از صادرکنندگان درخواست کردند با برگرداندن ارز ناشی از صادرات خود به کشور در مبارزه با جنگ اقتصادی دشمن،‌ مسئولین اقتصادی را یاری کنند.
فارس اقتصاد شورای پول و اعتبار پول