نگاهی به آیین‌های عزای مشهدی‌ها در روزهای پایانی ماه صفر

شهر مقدس مشهد به عنوان خاستگاه مراسم سنتی عبادی و مذهبی در کشور، شاهد برپایی عزاداری‌های باشکوه، به

نگاهی به آیین‌های عزای مشهدی‌ها در روزهای پایانی ماه صفر

شهر مقدس مشهد به عنوان خاستگاه مراسم سنتی عبادی و مذهبی در کشور، شاهد برپایی عزاداری‌های باشکوه، به ویژه در محرم و صفر بوده است.

این رسوم که تأثیری شگرف بر چهره شهر دارد، قرن‌هاست با جلوه‌هایی از آثار و نمادهای مردمی، دینی و عاشورایی با حضور آحاد مردم از سراسر ایران اسلامی و حتی کشورهای مسلمان در مشهد برپا می‌شود و وجود مراسمی از جمله تعزیه، علم‌گردانی، سینه‌زنی و زنجیرزنی نمونه‌هایی از مراسم فولکلوری، دراماتیک و نمایشی محرم و صفر در این شهر است که همگی نوعی همگرایی اجتماعی و فرهنگی بین اقوام و طوایف سراسر کشور را به لحاظ ارادت به ساحت ائمه اطهار(ع) نشان می‌دهد.

در همین خصوص یک پژوهشگر میراث فرهنگی خراسان رضوی در خصوص آیین‌ها و رسوم شهر مشهد در روزهای پایانی ماه صفر به عنوان میراث معنوی این شهر اظهار کرد: همه ‌ساله با فرا رسیدن شب شهادت حضرت علی‌ابن‌موسی‌الرضا(ع) چهره شهر مشهد با وجود هیئات مذهبی دگرگون شده و تاثیری شگرف بر وجهه معنوی آن دارد. وجود آئین‌های خاص که در روز شهادت امام هشتم به اجرا درمی‌آید، نمایشی از این ارادت خالصانه است؛ لذا لازم است برای معرفی ارزش‌های معنوی آن به نسل آینده علاوه بر ثبت در فهرست میراث معنوی کشور، از هویت و اصالت آن نیز صیانت نمود. در روز 28 صفر و سالروز شهادت امام هشتم(ع) بیشتر گروه‌ها از اقوام، طوایف، با زبان‌ها و لهجه‌های مختلف در مشهد به سوگواری و عزاداری می‌پردازند. بنابراین مراسم ذکرشده دارای ساختار اجتماعی خاصی نیست.

پیشواز عزاداری 28 صفر

فرامرز صابرمقدم افزود: در شب رحلت رسول گرامی اسلام(ص) و شهادت حضرت امام حسن مجتبی(ع)، مشهد غرق در عزا و ماتم می‌شود. خیابان‌های منتهی به حرم مطهر امام رضا(ع) مملو از عاشقانی است که برای عرض تسلیت به فرزند گرامی حضرت رسول اکرم(ص) و امام حسن مجتبی(ع) در حرم رضوی حضور می‌یابند. هیئات مذهبی از راه‌های دور و نزدیک، حتی پای پیاده خود را به بارگاه ملکوتی حضرتش می‌رسانند تا هم در عزای آن امام همام حضور داشته باشند و هم تن خود را با غبار حرمش و عطر وجودش تطهیر نمایند. هر سال قریب به 120 هزار زائر پیاده مهمان حضرت رضا(ع) بودند که از اقصی نقاط ایران به سوی حرم می‌آمدند.

مسیر حرکت هیئات مذهبی

وی ادامه داد: مسیر حرکت هیات‌ها در مشهد از چهار خیابان منتهی به حرم مطهر انجام می‌شود و هر هیات بسته به مکان و محله جغرافیایی خود از چهار بست برای ادامه عزاداری وارد صحن‌های حرم می‌شود. معمولا بست بالاخیابان(شیرازی) از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا دسته‌های عزادار ترجیح می‌دهند از بالای سر حضرت یعنی بست بالاخیابان به حرم مطهر وارد شوند اما پیش از این بیشتر هیات‌های سوگوار که از خیابان طبرسی به حرم می‌رسیدند؛ از طریق کوچه باغ رضوان و هیات‌هایی که از بست پائین‌خیابان و خیابان امام رضا(ع) و خیابان تهران به سمت حرم مطهر می‌آمدند، از دور حرم به بست بالاخیابان وارد می‌شدند.

این پژوهشگر میراث فرهنگی خراسان رضوی بیان کرد: با این حال امروز به دلیل کثرت جمعیت عزادار و در نتیجه تعداد بسیار هیات‌ها از چهار درگاه ورودی به حرم مطهر وارد می‌شوند. همچنین در برخی از سال‌ها هیات‌های عزادار از منطقه خواجه‌ربیع، یکی از مکان‌های زیارتی مشهد، به راه افتاده و از طریق خیابان عبادی و میدان شهدا خود را به بست بالاخیابان می‌رساندند.

شیوه‌های اجرای آئین‌های عزاداری 28 صفر

صابرمقدم گفت: سبک و سیاق گوناگونی در برپایی مراسم عزاداری 28 صفر توسط هیات‌ها اجرا می‌شود که عمده آن‌ شامل سینه‌زنی، زنجیرزنی، روضه‌خوانی، علم‌بندان، علم‌گردانی و شبیه‌خوانی است. از طرفی مراسمی همچون نخل‌گردانی و سنگ‌زنی نیز توسط زائران و هیات‌هایی که از دیگر مناطق و شهرهای کشور به مشهد مقدس مشرف می‌شوند، انجام می‌گیرد. عزاداران معتقدند سینه‌زنی یا زنجیرزنی نوعی ریاضت کشیدن است که از این راه شخص در قسمتی از رنجی که ائمه اطهار(ع) مجبور به تحمل آن شده، خویشتن را سهیم می‌دانند. بنابر شواهد سینه‌زنی به طور معمول امروز از قرن چهارم هجری در زمان آل بویه همزمان با حکومت فاطمی‌ها در مصر آغاز شده است.

وی اضافه کرد: نحوه سینه‌زنی در ایام محرم و صفر مشهد به این قرار است که ابتدا نوحه‌خوان در میان جمع شروع به خواندن می‌کند و به اصطلاح دم می‌گیرد. سپس جمع با یکدیگر هم‌آواز می‌شوند. در این مرحله سینه زدن معمولا با یک دست انجام و ابیات با صدای آرامی تکرار می‌شود تا به مرحله‌ای می‌رسد که نوحه‌خوان خودش بلافاصله تغییر صدا داده و شروع به بلندخوانی می‌کند. در بلندخوانی دیگران خواندن را قطع کرده و آن کسی که میان‌دار است و نظام هیات را از ابتدا راهنمایی می‌کند، در این‌جا اعلام می‌کند که آقایان، سادات و بزرگترها لباس‌هایشان را در بیاورند. در این هنگام هرکس که مایل بود پیراهن خود را درمی‌آورد و معمولا به کمر می‌بندد و آماده سینه‌زنی می‌شود. دوباره همان مداح سبکش را عوض می‌کند و نوحه‌ای را به سبک خاصی می‌خواند که معمولا این سبک ساده و معروف به نوحه راسته است. دم اول را که به صورت راسته است، خوانده و این دم به جایی می‌رسد که نوحه تمام می‌شود.

این پژوهشگر میراث فرهنگی با بیان این که به طورکلی هیات‌های شهر مشهد در انجام سینه‌زنی مذهبی از سبک آذر خراسانی که سلسله مراتبی نیز دارد تبعیت می‌نمایند، گفت: از انواع مختلف سینه‌زنی در روزهای عزاداری مشهد می‌توان به یک ضرب یا راسته، سه ضرب یا ثلاث، پنج ضرب یا خمسه و بیشتر و در نهایت به شور اشاره کرد. در این نوع آخر، در اواسط یا اواخر مراسم سینه‌زنی عزاداران پشت سر هم بر سینه می‌کوبند و قطعات کوتاه را با آهنگ تند می‌خوانند؛ «ای تشنه لب... حسین وای... دور از وطن... حسین وای... یا حسین یاحسین».

زنجیرزنی

صابرمقدم در این‌باره اظهار کرد: یکی دیگر از انواع شیوه‌های عزاداری زنجیرزنی است که در ایام محرم و صفر در مشهد به دو صورت انجام می‌شود؛ زنجیرزنی یک ضرب که در آن عزاداران هرکدام یک زنجیر به دست می‌گیرند و همنوا و هماهنگ با آهنگ طبل و سنج ابتدا یک ضربه به شانه راست می‌زنند و مجددا زنجیر را به دست دیگر می‌دهند و آن را به شانه چپ می‌کوبند.

وی گفت: زنجیر زدن سه ضرب به دو شکل انجام می‌شود؛ در یک نوع آن زنجیرزنان هرکدام یک زنجیر به دست دارند و با آهنگ طبل و سنج، ابتدا سه ضربه پیاپی را به شانه راست می‌کوبند و بلافاصله زنجیر را به دست دیگر داده و سه ضربه پیاپی به شانه چپ می‌زنند. در گونه دیگر زنجیرزنان گام‌های خود را به راست و چپ متمایل می‌کنند. یعنی هنگامی که بر شانه راست می‌کوبند، بر پای راست تکیه می‌دهند و زمانی که زنجیر را به شانه چپ می‌زنند، تکیه آن‌ها بیشتر بر پای چپ است. در حد فاصل این دو حالت، زنجیرزن بر پای چپ تکیه می‌کند. در مواقعی که هیات زنجیرزن در حال حرکت باشد، این تعویض قدم‌ها به صورت گام برداشتن و راه رفتن انجام می‌شود. در غیر این صورت درجا و به صورت ثابت زنجیر می‌زنند.

ترتیب قرارگرفتن علایم در میان هیات‌ها

این پژوهشگر میراث فرهنگی بیان کرد: براساس تحقیقات انجام شده، ابتدا ‌در جلوی هیات بیرق توسط دو نفر حمل می‌شود که بر روی آن مشخصات هیات نوشته شده است. گاهی هیات‌ها دارای چندین بیرق هستند. بعد از بیرق پرچم‌های عزا حمل می‌شود. این پرچم‌ها توسط افرادی که آن‌ها را حمل می‌کنند در حال اهتزاز و چرخیدن است. بعد از آن نوبت به علم می‌رسد که اگر هیاتی چندین علم داشته باشد، علم‌ها به ترتیب از کوچک به بزرگ قرار می‌گیرد. پس از آن نوبت به دسته‌ها می‌رسد که در میان این هیات‌ها دسته زنجیرزنی نسبت به دسته سینه‌زنی از تقدم برخوردار است. بعد از آن دسته سینه‌زنی به عزاداری می‌پردازد و گروه طبل و سنج معمولا در کنار یا وسط دسته زنجیرزن قرار می‌گیرد.

میهمانی رفتن هیات‌های عزاداری

صابرمقدم افزود: گردش مراسم عزاداری 28 صفر در میان هیات‌ها و دسته‌ها با آداب خاص و به گونه‌ای منظم اجرا می‌شود. میهمانی رفتن دسته‌های عزاداری در شهر مشهد به گونه‌ای است که از قبل مشخص می‌شود کدام هیات میهمان دیگری است. گاهی در این اجتماعات هیاتی، از 50 تا 60 هیات، دعوت می‌شوند و با یکدیگر برای برگزاری مراسم سوگواری به سوی حرم مطهر به راه می‌افتند. در واقع همه هیات‌های شهر مشهد می‌دانند که کدام هیات در کدام روز به سمت حرم حرکت می‌کند. هنگامی که هیات‌ها با هم برای عزاداری به سمت حرم به راه می‌افتند، وقتی کنار حرم می‌رسند، همه اجتماع می‌کنند و اگر علم یا پرچمی دارند گرداگرد آن می‌ایستند و دسته‌جمعی با نوحه سینه می‌زنند و در همین‌جا عزاداری پایان یافته و هیات میزبان همه را به صرف غذا دعوت می‌نماید.

آیین سقایی

این پژوهشگر میراث فرهنگی عنوان کرد: آیین سقایی یکی دیگر از آیین‌های مرسوم برای عزاداری 28 صفر در شهر مشهد است. آیینی که امروز نیز کم و بیش و البته بدون آن آوازهای خاص خودش وجود دارد، این است که کودکان و نوجوانان به خاطر نذر پدر یا مادرشان مشک سقایی بر دوش انداخته و با جامه‌ای خاص، آوازهای خاصی می‌خوانند و به مردم تشنه عزادار و هیات‌های مختلف آب می‌دهند. همچنین در کنار آن هیات‌هایی وجود دارند که کارشان نمادسازی از سقایی بوده است. یعنی مشک آب همه آن‌ها پر نیست اما به شکل نمادین مشک بر دست داشته و بدون اینکه بر سر و سینه بزنند ذکرگویان و با پای برهنه در خیابان‌ها راه افتاده و مرثیه می‌خوانند. مرثیه‌هایی که ذهن را به سمت وقایع کربلا می‌برد.

روضه‌خوانی

صابرمقدم بیان کرد: در شب و روز 28 صفر بیشتر مجالس روضه‌خوانی در منازل علمای اعلام و مجتهدین و مراجع عظام و یا خانه‌های خیرین و حسینیه‌ها برگزار می‌شود. همچنین مجالس ذکر مصیبت در بارگاه ملکوتی حضرت رضا(ع) توسط روضه‌خوانان و مداحان اهل بیت(ع) انجام می‌شود. پس از پایان مراسم عزاداری رحلت رسول اکرم(ص) و شهادت امام مجتبی(ع) در اماکن متبرکه و بیت علمای اعلام در مشهد نماز جماعت برپا خواهد شد.

اطعام عزاداران روز 28 صفر با غذای نذری

وی اضافه کرد: از جمله آداب زیبای مردم مشهد در روز و شب 28 صفر، انجام نذورات و مبرات است. از گذشته‌های دور، مردم این شهر میزبان کاروان‌های زائر و مسافری بودند که از راه‌های مختلف به مشهد وارد می‌شدند و با پخت نذری از آن‌ها پذیرایی می‌کردند که به تدریج این سنت در بین خیرین برای کاروان‌های عزادار دیگر مناطق که در ایام محرم به صورت هیات وارد مشهد می‌شدند، رواج پیدا کرد و در حال حاضر نیز این سنت همچنان ادامه دارد.

این پژوهشگر میراث فرهنگی بیان کرد: با فرارسیدن سال‌روز شهادت امام هشتم(ع) به مناسبت‌هایی که در این ماه وجود دارد، تعداد حضور دسته‌ها به خصوص از شهرها و روستاهای سراسر کشور از بقیه سال بیشتر بوده و با آغاز این ایام بارگاه ملکوتی حضرت رضا(ع)، تکایا و حسینیه‌ها، مساجد و بسیاری از اماکن متبرکه و بیت علمای اعلام برای برگزاری آئین‌های این روز آماده می‌شود. علاوه بر این اماکنی نیز به طور موقت برای برپایی مراسم عزاداری و سوگواری تعبیه می‌شود که از جمله می‌توان به نصب چادر و خیمه‌های بزرگ در مناطق مختلف مشهد اشاره کرد.

شهر مقدس مشهد به عنوان خاستگاه مراسم سنتی عبادی و مذهبی در کشور، شاهد برپایی عزاداری‌های باشکوه، به ویژه در محرم و صفر بوده است.

پایگاه خبری خبر فوری (khabarfoori.com) اجتماعی/ تفریحی و گردشگری 26 مهر 1399 - 08:12

این رسوم که تأثیری شگرف بر چهره شهر دارد، قرن‌هاست با جلوه‌هایی از آثار و نمادهای مردمی، دینی و عاشورایی با حضور آحاد مردم از سراسر ایران اسلامی و حتی کشورهای مسلمان در مشهد برپا می‌شود و وجود مراسمی از جمله تعزیه، علم‌گردانی، سینه‌زنی و زنجیرزنی نمونه‌هایی از مراسم فولکلوری، دراماتیک و نمایشی محرم و صفر در این شهر است که همگی نوعی همگرایی اجتماعی و فرهنگی بین اقوام و طوایف سراسر کشور را به لحاظ ارادت به ساحت ائمه اطهار(ع) نشان می‌دهد.

در همین خصوص یک پژوهشگر میراث فرهنگی خراسان رضوی در خصوص آیین‌ها و رسوم شهر مشهد در روزهای پایانی ماه صفر به عنوان میراث معنوی این شهر اظهار کرد: همه ‌ساله با فرا رسیدن شب شهادت حضرت علی‌ابن‌موسی‌الرضا(ع) چهره شهر مشهد با وجود هیئات مذهبی دگرگون شده و تاثیری شگرف بر وجهه معنوی آن دارد. وجود آئین‌های خاص که در روز شهادت امام هشتم به اجرا درمی‌آید، نمایشی از این ارادت خالصانه است؛ لذا لازم است برای معرفی ارزش‌های معنوی آن به نسل آینده علاوه بر ثبت در فهرست میراث معنوی کشور، از هویت و اصالت آن نیز صیانت نمود. در روز 28 صفر و سالروز شهادت امام هشتم(ع) بیشتر گروه‌ها از اقوام، طوایف، با زبان‌ها و لهجه‌های مختلف در مشهد به سوگواری و عزاداری می‌پردازند. بنابراین مراسم ذکرشده دارای ساختار اجتماعی خاصی نیست.

پیشواز عزاداری 28 صفر

فرامرز صابرمقدم افزود: در شب رحلت رسول گرامی اسلام(ص) و شهادت حضرت امام حسن مجتبی(ع)، مشهد غرق در عزا و ماتم می‌شود. خیابان‌های منتهی به حرم مطهر امام رضا(ع) مملو از عاشقانی است که برای عرض تسلیت به فرزند گرامی حضرت رسول اکرم(ص) و امام حسن مجتبی(ع) در حرم رضوی حضور می‌یابند. هیئات مذهبی از راه‌های دور و نزدیک، حتی پای پیاده خود را به بارگاه ملکوتی حضرتش می‌رسانند تا هم در عزای آن امام همام حضور داشته باشند و هم تن خود را با غبار حرمش و عطر وجودش تطهیر نمایند. هر سال قریب به 120 هزار زائر پیاده مهمان حضرت رضا(ع) بودند که از اقصی نقاط ایران به سوی حرم می‌آمدند.

مسیر حرکت هیئات مذهبی

وی ادامه داد: مسیر حرکت هیات‌ها در مشهد از چهار خیابان منتهی به حرم مطهر انجام می‌شود و هر هیات بسته به مکان و محله جغرافیایی خود از چهار بست برای ادامه عزاداری وارد صحن‌های حرم می‌شود. معمولا بست بالاخیابان(شیرازی) از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا دسته‌های عزادار ترجیح می‌دهند از بالای سر حضرت یعنی بست بالاخیابان به حرم مطهر وارد شوند اما پیش از این بیشتر هیات‌های سوگوار که از خیابان طبرسی به حرم می‌رسیدند؛ از طریق کوچه باغ رضوان و هیات‌هایی که از بست پائین‌خیابان و خیابان امام رضا(ع) و خیابان تهران به سمت حرم مطهر می‌آمدند، از دور حرم به بست بالاخیابان وارد می‌شدند.

این پژوهشگر میراث فرهنگی خراسان رضوی بیان کرد: با این حال امروز به دلیل کثرت جمعیت عزادار و در نتیجه تعداد بسیار هیات‌ها از چهار درگاه ورودی به حرم مطهر وارد می‌شوند. همچنین در برخی از سال‌ها هیات‌های عزادار از منطقه خواجه‌ربیع، یکی از مکان‌های زیارتی مشهد، به راه افتاده و از طریق خیابان عبادی و میدان شهدا خود را به بست بالاخیابان می‌رساندند.

شیوه‌های اجرای آئین‌های عزاداری 28 صفر

صابرمقدم گفت: سبک و سیاق گوناگونی در برپایی مراسم عزاداری 28 صفر توسط هیات‌ها اجرا می‌شود که عمده آن‌ شامل سینه‌زنی، زنجیرزنی، روضه‌خوانی، علم‌بندان، علم‌گردانی و شبیه‌خوانی است. از طرفی مراسمی همچون نخل‌گردانی و سنگ‌زنی نیز توسط زائران و هیات‌هایی که از دیگر مناطق و شهرهای کشور به مشهد مقدس مشرف می‌شوند، انجام می‌گیرد. عزاداران معتقدند سینه‌زنی یا زنجیرزنی نوعی ریاضت کشیدن است که از این راه شخص در قسمتی از رنجی که ائمه اطهار(ع) مجبور به تحمل آن شده، خویشتن را سهیم می‌دانند. بنابر شواهد سینه‌زنی به طور معمول امروز از قرن چهارم هجری در زمان آل بویه همزمان با حکومت فاطمی‌ها در مصر آغاز شده است.

وی اضافه کرد: نحوه سینه‌زنی در ایام محرم و صفر مشهد به این قرار است که ابتدا نوحه‌خوان در میان جمع شروع به خواندن می‌کند و به اصطلاح دم می‌گیرد. سپس جمع با یکدیگر هم‌آواز می‌شوند. در این مرحله سینه زدن معمولا با یک دست انجام و ابیات با صدای آرامی تکرار می‌شود تا به مرحله‌ای می‌رسد که نوحه‌خوان خودش بلافاصله تغییر صدا داده و شروع به بلندخوانی می‌کند. در بلندخوانی دیگران خواندن را قطع کرده و آن کسی که میان‌دار است و نظام هیات را از ابتدا راهنمایی می‌کند، در این‌جا اعلام می‌کند که آقایان، سادات و بزرگترها لباس‌هایشان را در بیاورند. در این هنگام هرکس که مایل بود پیراهن خود را درمی‌آورد و معمولا به کمر می‌بندد و آماده سینه‌زنی می‌شود. دوباره همان مداح سبکش را عوض می‌کند و نوحه‌ای را به سبک خاصی می‌خواند که معمولا این سبک ساده و معروف به نوحه راسته است. دم اول را که به صورت راسته است، خوانده و این دم به جایی می‌رسد که نوحه تمام می‌شود.

این پژوهشگر میراث فرهنگی با بیان این که به طورکلی هیات‌های شهر مشهد در انجام سینه‌زنی مذهبی از سبک آذر خراسانی که سلسله مراتبی نیز دارد تبعیت می‌نمایند، گفت: از انواع مختلف سینه‌زنی در روزهای عزاداری مشهد می‌توان به یک ضرب یا راسته، سه ضرب یا ثلاث، پنج ضرب یا خمسه و بیشتر و در نهایت به شور اشاره کرد. در این نوع آخر، در اواسط یا اواخر مراسم سینه‌زنی عزاداران پشت سر هم بر سینه می‌کوبند و قطعات کوتاه را با آهنگ تند می‌خوانند؛ «ای تشنه لب... حسین وای... دور از وطن... حسین وای... یا حسین یاحسین».

زنجیرزنی

صابرمقدم در این‌باره اظهار کرد: یکی دیگر از انواع شیوه‌های عزاداری زنجیرزنی است که در ایام محرم و صفر در مشهد به دو صورت انجام می‌شود؛ زنجیرزنی یک ضرب که در آن عزاداران هرکدام یک زنجیر به دست می‌گیرند و همنوا و هماهنگ با آهنگ طبل و سنج ابتدا یک ضربه به شانه راست می‌زنند و مجددا زنجیر را به دست دیگر می‌دهند و آن را به شانه چپ می‌کوبند.

وی گفت: زنجیر زدن سه ضرب به دو شکل انجام می‌شود؛ در یک نوع آن زنجیرزنان هرکدام یک زنجیر به دست دارند و با آهنگ طبل و سنج، ابتدا سه ضربه پیاپی را به شانه راست می‌کوبند و بلافاصله زنجیر را به دست دیگر داده و سه ضربه پیاپی به شانه چپ می‌زنند. در گونه دیگر زنجیرزنان گام‌های خود را به راست و چپ متمایل می‌کنند. یعنی هنگامی که بر شانه راست می‌کوبند، بر پای راست تکیه می‌دهند و زمانی که زنجیر را به شانه چپ می‌زنند، تکیه آن‌ها بیشتر بر پای چپ است. در حد فاصل این دو حالت، زنجیرزن بر پای چپ تکیه می‌کند. در مواقعی که هیات زنجیرزن در حال حرکت باشد، این تعویض قدم‌ها به صورت گام برداشتن و راه رفتن انجام می‌شود. در غیر این صورت درجا و به صورت ثابت زنجیر می‌زنند.

ترتیب قرارگرفتن علایم در میان هیات‌ها

این پژوهشگر میراث فرهنگی بیان کرد: براساس تحقیقات انجام شده، ابتدا ‌در جلوی هیات بیرق توسط دو نفر حمل می‌شود که بر روی آن مشخصات هیات نوشته شده است. گاهی هیات‌ها دارای چندین بیرق هستند. بعد از بیرق پرچم‌های عزا حمل می‌شود. این پرچم‌ها توسط افرادی که آن‌ها را حمل می‌کنند در حال اهتزاز و چرخیدن است. بعد از آن نوبت به علم می‌رسد که اگر هیاتی چندین علم داشته باشد، علم‌ها به ترتیب از کوچک به بزرگ قرار می‌گیرد. پس از آن نوبت به دسته‌ها می‌رسد که در میان این هیات‌ها دسته زنجیرزنی نسبت به دسته سینه‌زنی از تقدم برخوردار است. بعد از آن دسته سینه‌زنی به عزاداری می‌پردازد و گروه طبل و سنج معمولا در کنار یا وسط دسته زنجیرزن قرار می‌گیرد.

میهمانی رفتن هیات‌های عزاداری

صابرمقدم افزود: گردش مراسم عزاداری 28 صفر در میان هیات‌ها و دسته‌ها با آداب خاص و به گونه‌ای منظم اجرا می‌شود. میهمانی رفتن دسته‌های عزاداری در شهر مشهد به گونه‌ای است که از قبل مشخص می‌شود کدام هیات میهمان دیگری است. گاهی در این اجتماعات هیاتی، از 50 تا 60 هیات، دعوت می‌شوند و با یکدیگر برای برگزاری مراسم سوگواری به سوی حرم مطهر به راه می‌افتند. در واقع همه هیات‌های شهر مشهد می‌دانند که کدام هیات در کدام روز به سمت حرم حرکت می‌کند. هنگامی که هیات‌ها با هم برای عزاداری به سمت حرم به راه می‌افتند، وقتی کنار حرم می‌رسند، همه اجتماع می‌کنند و اگر علم یا پرچمی دارند گرداگرد آن می‌ایستند و دسته‌جمعی با نوحه سینه می‌زنند و در همین‌جا عزاداری پایان یافته و هیات میزبان همه را به صرف غذا دعوت می‌نماید.

آیین سقایی

این پژوهشگر میراث فرهنگی عنوان کرد: آیین سقایی یکی دیگر از آیین‌های مرسوم برای عزاداری 28 صفر در شهر مشهد است. آیینی که امروز نیز کم و بیش و البته بدون آن آوازهای خاص خودش وجود دارد، این است که کودکان و نوجوانان به خاطر نذر پدر یا مادرشان مشک سقایی بر دوش انداخته و با جامه‌ای خاص، آوازهای خاصی می‌خوانند و به مردم تشنه عزادار و هیات‌های مختلف آب می‌دهند. همچنین در کنار آن هیات‌هایی وجود دارند که کارشان نمادسازی از سقایی بوده است. یعنی مشک آب همه آن‌ها پر نیست اما به شکل نمادین مشک بر دست داشته و بدون اینکه بر سر و سینه بزنند ذکرگویان و با پای برهنه در خیابان‌ها راه افتاده و مرثیه می‌خوانند. مرثیه‌هایی که ذهن را به سمت وقایع کربلا می‌برد.

روضه‌خوانی

صابرمقدم بیان کرد: در شب و روز 28 صفر بیشتر مجالس روضه‌خوانی در منازل علمای اعلام و مجتهدین و مراجع عظام و یا خانه‌های خیرین و حسینیه‌ها برگزار می‌شود. همچنین مجالس ذکر مصیبت در بارگاه ملکوتی حضرت رضا(ع) توسط روضه‌خوانان و مداحان اهل بیت(ع) انجام می‌شود. پس از پایان مراسم عزاداری رحلت رسول اکرم(ص) و شهادت امام مجتبی(ع) در اماکن متبرکه و بیت علمای اعلام در مشهد نماز جماعت برپا خواهد شد.

اطعام عزاداران روز 28 صفر با غذای نذری

وی اضافه کرد: از جمله آداب زیبای مردم مشهد در روز و شب 28 صفر، انجام نذورات و مبرات است. از گذشته‌های دور، مردم این شهر میزبان کاروان‌های زائر و مسافری بودند که از راه‌های مختلف به مشهد وارد می‌شدند و با پخت نذری از آن‌ها پذیرایی می‌کردند که به تدریج این سنت در بین خیرین برای کاروان‌های عزادار دیگر مناطق که در ایام محرم به صورت هیات وارد مشهد می‌شدند، رواج پیدا کرد و در حال حاضر نیز این سنت همچنان ادامه دارد.

این پژوهشگر میراث فرهنگی بیان کرد: با فرارسیدن سال‌روز شهادت امام هشتم(ع) به مناسبت‌هایی که در این ماه وجود دارد، تعداد حضور دسته‌ها به خصوص از شهرها و روستاهای سراسر کشور از بقیه سال بیشتر بوده و با آغاز این ایام بارگاه ملکوتی حضرت رضا(ع)، تکایا و حسینیه‌ها، مساجد و بسیاری از اماکن متبرکه و بیت علمای اعلام برای برگزاری آئین‌های این روز آماده می‌شود. علاوه بر این اماکنی نیز به طور موقت برای برپایی مراسم عزاداری و سوگواری تعبیه می‌شود که از جمله می‌توان به نصب چادر و خیمه‌های بزرگ در مناطق مختلف مشهد اشاره کرد.

پدر ماه مشهد 



  اخبار برگزیده
  

ایران در فهرست سیاه اف ای‌تی‌اف باقی ماندکارگروه ویژه اقدام مالی(FATF) اعلام کرد که ایران همچنان در لیست سیاه این کارگروه باقی می‌ماند.
اقتصادنیوز ایران گروه ویژه اقدام مالی کره شمالی 

  

راهنمای ساخت واکسن کووید 19 از تحقیق و توسعه تا ورود به بازار؛ الزامات رگولاتوری جهت اجراسعید نمکی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در نامه‌ای به شانه‌ساز، معاون وزیر و رییس سازمان غذا و دارو و رضا ملک زاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، «راهنمای ساخت واکسن کووید 19 ازتحقیق و توسعه تا ورود به بازار؛ الزامات رگولاتوری» جهت اجرا را ابلاغ شد.
ایلنا وزارت بهداشت فناوری آموزش 

  

موضع رسمی ایران: دخالتی در انتخابات آمریکا نداریمفارس/ سخنگوی نمایندگی ایران در سازمان ملل در پاسخ‌ به جدیدترین اظهارات «جو بایدن» درباره نقش ایران در انتخابات آمریکا تأکید کرد که جمهوری اسلامی علاقه‌ای به ورود به مناظره‌های انتخاباتی واشنگتن ندارد.
مثلث ایران ایران و روسیه انتخابات ریاست جمهوری 

  

ریزش بورس ادامه داردشاخص کل بورس در روز شنبه 3 آبان و در پایان معاملات با رشد منفی 38 هزار و 305 واحدی همراه شد و به 1 میلیون و 374 هزار و 48 واحد رسید.
گسترش شاخص خودرو فولاد 

  

سخنگوی وزارت بهداشت، گفت: بر اساس اعلام کمیته‌های درمان و اجتماعی امنیتی در 43 شهرستان بحرانی کشور که بیشترین میزان ابتلا به کرونا را دارند، از روز دوشنبه به مدت یک هفته محدودیت‌های شدید اعمال می‌شود و در صورت لزوم در هفته بعد نیز این محدودیت‌ها اعمال خواهد شد.
نامه نیوز درمان وزارت بهداشت استان اصفهان 

  

مشارکت زودهنگام 51 میلیون آمریکایی‌ در انتخاباتتاکنون بیش از 51 میلیون رأی‌دهنده آمریکایی در انتخابات ریاست‌جمهوری به‌صورت زودهنگام مشارکت کرده‌اند که این میزان در مقایسه با دوره قبل، حداقل 4 میلیون نفر افزایش یافته است.
اعتماد انتخابات ریاست جمهوری دونالد ترامپ ترامپ 

  

اثرات وام بر بازار خودرویکی از نکات اصلی در مورد تسهیلات خرید خودرو که توسط بانک‌های ایرانی پرداخت می‌شد این بود که صرفا برای خرید خودروهای ایرانی این وام پرداخت می‌شد. این بدین معناست که اگر کسی قصد خرید خودروی خارجی داشت، روی وام خودرو بانک‌های ایرانی نباید حساب می کرد.
خودروتک وام خودرو وام بازار خودرو 

  

سیگنال جذاب برای بازار خودروطبق اعلام وزارت صمت، تولید انواع خودروی سواری با بیش از 414 هزار و سیصد دستگاه، افزایش 19 درصدی داشته است که این مهم می‌تواند سیگنال مثبتی برای بازار خودرو باشد.
خودروتک بازار خودرو خودرو تولید 

  

ترامپ: عربستان به زودی به صف عادی‌سازی روابط با اسرائیل می‌پیوندد | 5 کشور دیگر هم در صف عادی‌سازی هستندرئیس جمهور آمریکا در پی اعلام عادی سازی روابط میان سودان با اسرائیل اعلام کرد که ریاض هم به‌ زودی با تل‌آویو روابط علنی برقرار می کند. وی مدعی شد: حداقل پنج کشور عربی دیگر خواهان پیوستن به صف عادی‌سازی روابط با اسرائیل هستند.
۵۵ آنلاین دونالد ترامپ ترامپ عربستان 

  

ماجرای‌ فروش‌جسد‌ به‌ضایعاتی!پیرمرد راننده ای که قصد داشت کیسه حاوی ضایعات را به فروش برساند ناگهان با جسد مردی درون کیسه روبه رو شد و هراسان خود را به کلانتری رساند.
مملکت‌آنلاین ترافیک خودرو پزشکی قانونی 

  

داروی کرونا رسما تایید و اعلام شد + جزئیاتسازمان دارو غذای امریکا استفاده از داروی رمدسیویر برای درمان بیماری «کووید-19» را تأیید کرده است.
مستقل‌آنلاین دونالد ترامپ کودکان دارو 

  

قالیباف از 4 تصمیم مهم اقتصادی دولت خبر داد + جزئیات​محمدباقر قالیباف‌ رییس مجلس شورای اسلامی از اتخاذ 4 تصمیم مهم و عملیاتی برای کاهش ناکارآمدی‌های اقتصادی در جلسه با پنج عضو اقتصادی دولت و رؤسای کمیسیون‌های اقتصادی مجلس خبر داد.
مستقل‌آنلاین دولت مجلس شورای اسلامی وزارت نفت 

  

افزایش قیمت خودروهای وطنی و فشار بیشتر بر مردم/ چرا کارگران امکان اعتراض به دستمزد 99 را ندارند؟!عضو هیات مدیره کانون عالی شوراها با بیان اینکه روز به روز وضع معیشتی طبقه کارگر سخت‌تر می‌شود؛ خواستار توجه به معاش کارگران شد.
ایلنا افزایش قیمت قیمت تورم 

  

ریزش شدید دلارارزش دلار در مقابل تمامی رقبای اصلی‌اش کاهش یافت.
گسترش دلار بازار کار بازی 

  

خبر تازه ترامپ در مورد احتمال آغاز مذاکره ایران و آمریکارئیس جمهور آمریکا بامداد روز پنجشنبه در سخنرانی خود در ایالت کارولینای شمالی بار دیگر مدعی شد در صورت پیروزی در انتخابات، ایران اولین کشوری خواهد بود که با وی برای انجام مذاکره تماس می‌گیرد.
مثلث دونالد ترامپ ترامپ ایران 

  اخبار داغ
  

اختراع ماسکی که کرونا را از بین می‌برد/ فیلممحققان آمریکایی ماسکی را طراحی کرده‌اند که بر اساس ادعای آنها می‌تواند ویروس کرونا را به طور کامل از
خبرفوری ویروس سلامت 

  

با توجه به اجباری شدن استفاده از ماسک و وجود مدل‌های مختلف در بازار انتخاب یک ماسک مناسب بسیار سخت‌تر از قبل شده است.
نامه نیوز ماسک فضای مجازی بهاره رهنما 

  

پیش بینی مهم درباره روند قیمت سکهآنچه که بر قیمت سکه در این روزها موثر است نوسانات نرخ ارز در بازار داخلی است. با وجود این به‌نظر می‌رسد تمایل نرخ دلار داخلی به صعود فعلا متوقف شده و این احتمال وجود دارد که سکه میل بیشتری به کاهش پیدا کند.
اقتصادنیوز قیمت نرخ ارز ارز 

  

یک روزنامه‌نگار پیشکسوت بر این باور است، دورانی که این روزها در حال تجربه آن هستیم تنها به خاطر کرونا و شرایط حاصل از آن نیست، بلکه رقیب اصلی مطبوعات یعنی فضای مجازی نیز در پدید آوردن شرایط این روزها بی‌تاثیر نبوده است.
نامه نیوز روزنامه بهاره رهنما رئیس جمهور 

  

خبر مهم درباره دستیابی به واکسن کرونارییس موسسه ملی آلرژی و بیماری های عفونی آمریکا از دستیابی به واکسن کرونا پیش از پایان سال میلادی جاری خبر داد.
اقتصادنیوز آلرژی دونالد ترامپ اقتصاد 

  

رضاملک زاده فوق تخصص گوارش و کبد تصریح کرد: افراد چاق مستعد بیماری هایی مثل دیابت، فشار خون و بیماری های قلبی هستند. این بیماری ها به طور کلی در ایرانیان بیشتر بوده و کسانی که این بیماری ها و ریز فاکتور ها را دارند بیشتر در معرض ابتلا به کرونا قرار می گیرند.
نامه نیوز میکروب رئیس جمهور وزارت بهداشت 

  

آغاز ناامیدانه بازار طلا/ سایه سقوط بر سر بورس هامانند روند چند هفته گذشته این هفته نیز به نظر می‌رسد روند بازار‌های جهانی بیش از بهبود یا عدم بهبود اقتصادی در گرو مسائل سیاسی است.
اقتصادنیوز بریتانیا سرمایه وال استریت 

  

شیوع کرونا در استان البرز رکورد زد!سخنگوی ستاد مقابله با کرونا استان البرز از رکورد زنی بیماران کرونایی بستری در این استان خبر داد و گفت: ظرفیت تخت‌های تخصیص یافته به بیماران کرونایی در استان تکمیل شده است.
گسترش استان البرز جراحی زایمان 

  

ریزش قیمت دلار تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟ / آیا بازی تازه شروع شده است؟چند روزی است که بازار ارز با افت شدیدی مواجه شده و قیمت دلار کاهش چشمگیری داشت.
خبرفوری قیمت ارز قیمت دلار 

  

تاثیر کرونا بر روی سیستم باروری آقایانسید حسین حسینی شریفی گفت: کرونا تمامی ارگان‌های بدن به‌ویژه مغز، قلب، کلیه، عروق و ... را تحت تاثیر قرار می‌دهد، طبیعتا دستگاه باروری مردان نیز تحت تاثیر این بیماری قرار می‌گیرد ولی باید مورد بررسی بیشتری قرار بگیرد.
برنا سید حسین حسینی مغز قلب 

  

چطور دستگاه ایمنی بدنمان را در مقابله با کرونا تقویت کنیم؟ /فیلمیک متخصص بیماری‌های عفونی درباره راه‌های تقویت دستگاه ایمنی بدن در مقابله با کرونا صحبت کرده است.
خبرفوری سیستم ایمنی ژنتیک استرس 

  

درباره جشنواره‌ای که مقهور کرونا نشددر تاخت و تاز ویروس کرونا؛ کمتر کسی انتظار یا توقع برپایی جشنواره‌ فیلم‌های سینمایی کودک و نوجوان را در سال جاری داشت.
برنا ویروس 

  

بورس مسکن را گران کرد یا بی‌عملی دوستان آقای مشاور سابق؟یاران وزیر سابق راه و شهرسازی سناریوی جدیدی درباره دلایل افزایش قیمت مسکن نگارش گرده‌اند که در آن بورس متهم ردیف اول است. اما آیا این ادعا واقعیت دارد؟
تسنیم بانک مسکن مسکن مهر مسکن 

  

مهمترین نکات درباره ابتلای کودکان به ویروس کرونادانشمندان آمریکایی به سوالات رایج درباره ابتلای کودکان به کووید 19 پاسخ دادند.
برنا کودکان ویروس