مهر   |  فرهنگی  |  

فهرست کتابهای چاپ سنگی کتابخانه مرکز دائرة‌المعارف اسلامی منتشرشد

به گزارش خبرگزاری مهر، جلد نخستِ «فهرست کتاب‌های چاپ سنگی و سُربی قدیمِ کتابخانه مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی» تألیف محمّدحسین تسبیحی با بازبینی و تکمیلِ علی بهرامیان و ملیحه علی‌نژاد به تازگی توسط انتشارات مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی (مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی) منتشر شده است. کاظم موسوی بجنوردی رئیس مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی در یادداشت خود بر آغاز این کتاب آورده…

فهرست کتابهای چاپ سنگی کتابخانه مرکز دائرة‌المعارف اسلامی منتشرشد

به گزارش خبرگزاری مهر، جلد نخستِ «فهرست کتاب‌های چاپ سنگی و سُربی قدیمِ کتابخانه مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی» تألیف محمّدحسین تسبیحی با بازبینی و تکمیلِ علی بهرامیان و ملیحه علی‌نژاد به تازگی توسط انتشارات مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی (مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی) منتشر شده است.

کاظم موسوی بجنوردی رئیس مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی در یادداشت خود بر آغاز این کتاب آورده است: «ایرانیان سابقه‌ای طولانی و درخشان در امر تولید کتاب، از کاغذسازی و خط و کتابت تا تذهیب و نگارگری و جلدسازی و انواع هنرهای دیگر داشته‌اند و در کتابخانه‌ها و موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی در سرتاسر جهان، آثار شگفت‌انگیزی از ذوق و هنر ایرانیان در این باب محفوظ است. با این همه، پس از رواج و رونق صنعت چاپ، ایرانیان در این دوره نیز کمابیش درخشیدند و کوشیدند تجربه‌های گرانقدر پیشین را تا حد ممکن به کار گیرند. نوآوری و ابتکار ایرانیان در صنعت چاپ به طریقه سنگی نیز از هر جهت قابل توجه و تأمل است و می‌توان گفت که این صنعت در ایران به اوج رسید. آنچه در دوره رونق این چاپ پدید آمد، موضوع تحقیقات خاص بوده است و همچنان، مسائل دیگری در این زمینه هست که می‌تواند زوایایی از اوضاع فرهنگی و علمی و هنری جامعه ایران را آشکار کند. گذشته از ظواهر مربوط به چاپ و کاغذ و خط و جلد، آثار مطبوع به این طریقه و صحت متن اثر چاپی به صورت سنگی، می‌تواند حاکی از جایگاه فرهنگی و علمی ایرانیان در یکی دو سده اخیر باشد.

نظر به اهمیت چاپ و نشر به طریقه سنگی است که محققان کتاب‌شناس، کار شناسایی و فهرست‌نویسی از کتاب‌ها و کلیه مطبوعات به این شیوه را، به ویژه در کتابخانه‌ها و مجموعه‌های بزرگ در کنار نسخه‌های خطی، از وظایف خود شمرده‌اند و کوشیده‌اند به این طریق بر اهمیت شناسایی هر چه بیشتر کتاب‌های چاپ قدیم تأکید کنند.

در کتابخانه مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی از هنگام بنیاد، گنجینه کتاب‌های چاپ سربی قدیم و سنگی جایگاهی خاص داشته است و اینک با انتشار این فهرست، پژوهشگران فرصت می‌یابند آگاهی‌های خود را در این زمینه تکمیل کنند.

از همکار دیرین، محمد حسین تسبیحی، که این فهرست با تجربه گرانقدر و همت ستودنی خویش فراهم آمده است و عنایت‌الله مجیدی ریاست کتابخانه و مرکز اسناد که بر تألیف و تدارک این فهرست تأکید و انتشار آن را پیوسته پیگیری کرده‌اند، سپاسگزاری می‌کنم. همچنین کوشش همکاران ارجمند علی بهرامیان و ملیحه علی‌نژاد در مراحل مختلف بازبینی و تکمیل و ویرایش و تهیه فهارس راهنما شایسته همه‌گونه تقدیر است.

هم‌چنین علی بهرامیان، معاون علمی مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی و مدیر بخش طرح فهرست‌وار کتاب‌های فارسی در مقدّمه خود بر بدایت این کتاب نوشته است: یکی از فرازهای فاخر در گذشته فرهنگی میهن ما در عهد قاجار و به‌ویژه دوره ناصری، زمانی است که چاپ سنگی در آن رواج و رونق بسیار داشت.

بررسی و تحقیق در باب پدیده نشر کتاب به طریقه سنگی، از هنگام تولید تا مراحل بعد، از موضوع «کتاب» بسی فراتر می‌رود، چندان‌که می‌توان کتاب‌را در این عهد، نشانه‌ای قابل توجه برای شناختی نسبی از اوضاع فرهنگی، دینی، اجتماعی و حتی اقتصادی تلقی کرد. راست است که در روزگار ما، با توجه به پژوهش‌های علاقه‌مندان به این موضوع، اطلاعات و آگاهی‌های قابل توجهی در باب تولید کتاب به این شیوه به دست آمده، اما همچنان جزئیات دیگری برای پژوهش باقی مانده است. در حال حاضر، پیکر کتاب‌ها، از حیث کاغذ و خط و خوشنویسی و اطلاعات جانبی که به طور مرسوم در آن ثبت می‌شد، مانند بانی نشر، نام ناظر، و مطبعه و امثال اینها، آگاهی‌های سودمند و مهمی به دست می‌دهد و البته موضوع کتاب و کیفیّت آن را از حیث تصحیح نیز می‌باید در نظر گرفت. بالجمله، جامعه فرهنگی ایران در آن دوره، تا حدّ بسیاری در کتاب‌های چاپ سنگی جلوه کرده است.

در این صنعت که آن را به‌راستی «چاپ ملّی ایرانیان» خوانده‌اند، اهل فرهنگ ایران، با هوشمندی تمام، طریقه چاپ سنگی را جایگزین طریقه سنتی کتابت و استنساخ کردند، بی‌آنکه تجربه‌های گرانقدر پیشین و از همه مهم‌تر، خط و خوشنویسی را در کار کتاب کنار نهند، به‌ویژه که انواع فواید دیگر هم از این طریقه حاصل می‌شد، از جمله، فضلاء اطمینان داشتند که نسخه‌های منتشر شده، از هر حیث یکسان است؛ برخلاف استنساخ در روش کهن، که تقریباً هیچ نسخه‌ای از تصحیف و تحریف و انواع آسیب‌ها بر کنار نمی‌ماند.

برای صنعت چاپ این امتیاز خاص را هم می‌توان در نظر گرفت که ایران را با فارسی زبانان و سایر دلبستگان به میراث این زبان، در سرزمین‌های دیگر، از اقصای شبه قاره هند و ماوراءالنهر و افغانستان کنونی تا اران و شروان و ماورای قفقاز و آسیای صغیر و حتی مناطق عربی، از نظر فرهنگی در ارتباط قرار می‌داد و تجارت کتاب چاپ سنگی در این دوره، چراغ فرهنگ پارسی را میان دلبستگان روشن و پر فروغ نگاه می‌داشت.

به‌سبب این امتیازات است که شناسایی و فهرست آثار چاپ قدیم و به‌ویژه سنگی، اهمیت تمام دارد و از گذشته‌های دور، فضلای ما، در کنار تهیه و تدارک فهرست از نسخه‌های خطی در کتابخانه‌های خرد و کلان، به امر فهرست‌نویسی و شناسایی کتاب‌های چاپ سنگی هم اهتمام خاص نشان می‌داده‌اند و در ثبت و ضبط نشانه‌های موجود بر پیکر این کتاب‌ها تا حدّ توان می‌کوشیدند.

در کتابخانه مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی نیز، از هنگام بنیاد، کتاب‌های چاپ قدیم و سنگی جایگاه خاصّی داشته و این قبیل آثار موجود در مجموعه‌ها و کتابخانه‌های شخصی اهدایی، بر غنای این کتابخانه معظم از هر جهت افزوده و بدین‌ترتیب، در آن، مجموعه‌ای کم‌نظیر از کتاب‌های چاپ سنگی فراهم آمده است. هم از این‌رو، تهیه و تدارک متن جامعی از این قبیل آثار در دستور کار کتابخانه مرکز قرار داشته است. علاوه بر آن، فهرست توصیفی شماری آثار چاپ سربی یا حروفی قدیم در این کتابخانه، به صورت پیوست در پایان کتاب آمده است، که به نظر اهل تحقیق خواهد رسید. اینک که این مهم به همّت والای دانشمند کتاب‌شناس، محمدحسین تسبیحی به سرانجام رسیده باید از ایشان سپاسگزار بود که سالیانی با پشتکار مخصوص خود، فهرستی از نسخه‌های چاپ سنگی و سربی قدیم کتابخانه مرکز پدید آوردند.

در تصحیح و تکمیل این فهرست و تهیه فهارس و نمایه‌ها، سهم همکار ارجمند، ملیحه علی‌نژاد از هر جهت چشمگیر و قابل توجه بوده و قدردانی از ایشان، کمترین وظیفه‌ای است که ادا می‌کنیم.

جلد نخستِ «فهرست کتاب‌های چاپ سنگی و سُربی قدیمِ کتابخانه مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی» در 944 صفحه، با شمارگان 200 نسخه و به بهای 650 هزار تومان نشر یافته است.

کتابخانه نوآوری مطبوعات 



  اخبار برگزیده
  

مشارکت عمومی ضرورت پیشگیری از ترک تحصیل دانش آموزان استرئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک در سفر به کرمان گفت: ترک تحصیل دانش آموزان چالشی جدی است که مشارکت عمومی ضرورت پیشگیری از آن است.
ایلنا روابط عمومی بازی غنی سازی 

  

نشست صمیمی معلمان درس پژوهنده قم با استاد دانشگاه ژاپننشست صمیمی علمی معلمان فعال در عرصه درس‌پژوهی با محمدرضا سرکار آرانی استاد دانشگاه ناگویای ژاپن در تالار آموزش و فرهنگ خانه معلم قم برگزار شد.
ایلنا قم استان قم زبان فارسی 

  

تسلیت قالیباف به رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌هارئیس مجلس شورای اسلامی در گذشت والده رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها و مادر شهیدان والا مقام را تسلیت گفت.
فردا مجلس شورای اسلامی خانواده 

  

برنامه دولت و مجلس برای ساماندهی تجمعاتنایب رئیس کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در مجلس گفت: مجلس طرحی 20 ماده ای را با نگاه اطلاع‌محور برای برگزاری تجمعات مردمی آماده کرده است اما در انتظار ارائه لایحه دولت در این زمینه هستیم که با یکدیگر ادغام شده و در قالب یک لایحه با قید فوریت در مجلس به تصویب برسد.
فردا دولت مجلس شورای اسلامی پژوهش 

  

عیدانه رئیسی برای افزایش حقوق بازنشستگان | واریزی جدید دولت برای حقوق بازنشستگان تامین اجتماعیماده 111 تاکید دارد که افزایش حداقل مستمری «نباید» از افزایش حداقل مزد مصوب شورای‌عالی کار کمتر باشد.
مثلث هیئت دولت دولت سازمان تامین اجتماعی 

  

واکنش معنادار رئیس هیئت فوتبال تهران به حکم برکناری!رئیس هیئت فوتبال استان تهران در خصوص برکناری‌اش از این هیئت توضیحاتی ارائه داد.
خانه فوتبال فوتبال فدراسیون فوتبال تهران 

  

شنانی: نفت مسجد سلیمان را به امان خدا رها کرده‌اند!بازیکن تیم نفت مسجد سلیمان درمورد اتفاقات پس از رویارویی با گل گهر در سیرجان صحبت کرد.
ایلنا نفت مسجد تهران 

  

کنعانی: گفتگوها و مذاکرات از طریق واسطه‌ها ادامه داردهم در خصوص زندانیان و دیگر مسائل گفتگوها و مذاکرات از طریق واسطه‌ها ادامه دارد.
فردا وزارت خارجه دولت دیپلماسی 

  

تداوم تنفس هوای «قابل قبول» در تهرانبراساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای شهر تهران، هم‌اکنون (22 اسفند) میانگین کیفیت هوای پایتخت در شرایط «قابل قبول» قرار دارد.
ایلنا تنفس تهران پایتخت 

  

زمان و جزئیات قرارداد قلعه نویی با فدراسیون فوتبالاعلام مدت قرارداد سرمربی جدید تیم ملی/ قلعه نویی به دنبال طلسم شکنی
خانه فوتبال وام فوتبال فدراسیون فوتبال 

  

نیکزاد: تامین اجتماعی ملک خصوصی دولت نیستنایب رئیس مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه حقوق کسانی که حق بیمه به تامین اجتماعی می‌پردازند باید رعایت شود گفت: تامین اجتماعی ملک خصوصی هیچ کس نیست. ملک خصوصی دولت هم نیست. باید تلاش کنیم کسانی که حق بیمه می‌پردازند برای دریافت خدمات درمانی به مرکز استان و شهرستان نروند و صاحب مرکز درمانی در منطقه خودشان باشند.
فردا علی نیکزاد سازمان تامین اجتماعی تامین اجتماعی 

  

سازوکار تأمین کسری منابع یارانه نقدی مشخص شدنمایندگان مجلس، سازمان ‌برنامه‌و‌بودجه کشور را مکلف کردند در‌صورت کسری منابع یارانه نقدی، منابع را از سایر محل‌ها تأمین و به حساب سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها نزد خزانه‌داری کل کشور واریز نماید.
ایلنا وزارت نفت نفت یارانه 

  

باید گام جدی‌تری برای توسعه روابط ایران و آفریقا برداشته شودوزیر راه و شهرسازی گفت: ایران و آفریقا باید با ارائه خدمات و شناسایی نیازمندی‌های مقابل، گام جدی‌تری در توسعه سرمایه‌گذاری‌ها و تجارت بردارند.
ایلنا ایران ایران و آفریقا فرودگاه 

  

آغاز نشست مهم در AFC برای گرفتن طلب سرخابی هااستارت تاج برای گرفتن طلب ایرانی‌ها از AFC
خانه فوتبال ایران خودرو خودرو فدراسیون فوتبال 

  اخبار داغ
  

اقتصادنیوز: بنابر اعلام وزارت بهداشت، در شبانه روز گذشته 1036 بیمار جدید کرونایی در کشور شناسایی شدند و متاسفانه 29 نفر در اثر ابتلا به این ویروس جان خود را از دست دادند.
اقتصادنیوز وزارت بهداشت ویروس 

  

آیا دولت در افزایش قیمت دلار نقش دارد؟یکی از اتهاماتی که به دولت‌های مختلف با رویکردهای متفاوت وارد است، این گزاره است که افزایش ناگهانی قیمت دلار با تصمیم خود دولت است. اما آیا چنین گزاره‌ای درست است؟ پاسخ به این پرسش را در این گزارش بخوانید.
گسترش دولت صادرات نفت درآمد 

  

نرخ انواع سکه و ارز/ قیمت سکه تمام بهار آزادی ثابت ماندقیمت سکه تمام بهار آزادی در جریان معاملات امروز بازار ارز و سکه، بدون تغییر نسبت به دیروز معامله شد.
اعتماد ارز قیمت بهار 

  

آمار کرونا اوج گرفت/ 1036 بیمار جدید و 29 فوتی به گزارش خبرنگار مهر، از دیروز تا امروز 7 فروردین ماه 1402 و بر اساس معیارهای قطعی تشخیصی، 1036 بیمار جدید مبتلا به کووید 19 در کشور شناسایی و 488 نفر از آنها بستری شدند. مجموع بیماران کووید 19 در کشور به 7 میلیون و 586 هزار و 458 نفر رسید. در طول 24 ساعت گذشته، 29 نفر از بیماران کووید 19 در کشور جان خود را از دست دادند و مجموع جان باختگان این بیماری، به 145 هزار و 249 رسید. تا…
مهر خبرنگار ماه 

  

اقتصادنیوز: در سال 1401 و در آبان بزرگ‌ترین معامه تاریخ بورس تهران رقم خورد.
اقتصادنیوز بورس تهران تهران 

  

قیمت سکه در بازار امروز کولاک کرد | قیمت سکه امروز چند؟قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید، امروز هفتم فروردین 1402، 31 میلیون 200 هزار تومان است.
مثلث قیمت افزایش قیمت کاهش قیمت ها 

  

روز‌های خوب بورس ادامه دارد؛ افزایش 10 هزار واحدی شاخصشاخص بورس اوراق بهادار تهران در پایان معاملات امروز با افزایش 10 هزار و 430 واحد همراه شد.
صراط بورس تهران شاخص تهران 

  

اقتصادنیوز: امروز نماد وکغدیر بیشترین ارزش معاملات و بیشترین تقاضای بازار را داشت.
اقتصادنیوز سهام 

  

شروع سبز بورس سال در مرز 2 میلیون واحدیشاخص بورس در جریان معاملات امروز بازار سرمایه با رشد 10هزار واحدی روبرو شد.
گسترش شاخص سرمایه گاز 

  

سکه 200 هزار تومان گران شد | سکه امامی در کانال 31 میلیونی | قیمت سکه و طلا 7 فروردینسکه امامی امروز دوشنبه در سومین روز کاری سال 1402 (تا لحظه تنظیم گزارش) به 31 میلیون و 200 هزار تومان رسید.
فردا سکه و طلا ایران خودرو خودرو 

  

قیمت دلار بی تغییر ماند | قیمت دلار در بازار امروزقیمت دلار و یورو مرکز مبادله ارز و طلای ایران امروز دوشنبه 7 فروردین ماه به نرخ 40 هزار و 200 تومان اعلام شد که از شنبه بدون تغییر اعلام شد.
مثلث قیمت ارز قیمت افزایش قیمت 

  

عیدی ایران خودرو برای مشتریان دناپلاس | تحویل دنا پلاس‌های بورسی بزودیایران‌خودرو در اطلاعیه‌ای از صدور فاکتور 95 درصد از خودروهای فروش رفته در بورس کالا خبر داد و بر ایفای مانده تعهدات محصول دناپلاس در فروردین ماه سال 1402 تاکید کرد‌.
فردا ایران خودرو ایران خودرو 

  

قیمت خودرو امروز هفتم فروردین 1402 | این 5 خودرو 24 ساعته میلیاردی گران شدندنوسان قیمت خودرو در تعطیلات نیز ادامه داشت. به طوری که پژو 207 طی تعطیلات نوروزی 12 میلیون تومان گران شد و به 637 میلیون تومان رسید.
خانه فوتبال قیمت افزایش قیمت ایران خودرو