ایلنا   |  فرهنگی  |  

دلایل تعدد قرائت‌ها از واقعه عاشورا

احمدحسین شریفی در چهارمین نشست حسینیه حکمت که به مناسبت دهه محرم برگزار شد، به طرح بحثی درباره روایت عارفان درباره تعدد قرائت‌ها از واقعه عاشورا پرداخت.

دلایل تعدد قرائت‌ها از واقعه عاشورا

احمدحسین شریفی در چهارمین نشست حسینیه حکمت که به مناسبت دهه محرم برگزار شد، به طرح بحثی درباره روایت عارفان درباره تعدد قرائت‌ها از واقعه عاشورا پرداخت.

به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی و امور بین‌الملل مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، احمدحسین شریفی در نشست حسینیه حکمت به قرائت‌ها و تلقی‌های مختلفی که از چرایی و فلسفه قیام ابی‌عبدالله در طول تاریخ و در زمان ما صورت گرفته و می‌گیرد، پرداخت و گفت: قرائت رثا و مرثیه‌ای از عاشورا؛ قرائت عرفانی از عاشورا؛ قرائت حماسی از عاشورا؛ قرائت مرگ فدیه‌وار حسین(ع)؛ قرائت فرافقهی و فرادینی از عاشورا؛ قرائت سکولاریستی از عاشورا؛ قرائت لیبرالیستی از عاشورا؛ و قرائت فقه‌ستیزانه از عاشورا از جمله این قرائت‌های متکثر است. 

شریفی در ادامه، به علل و عواملِ اختلاف فهم‌ها و قرائت‌ها از این حادثه اشاره داشت و افزود: ضعف روش‌شناسی مطالعات تاریخی نخستین علت است. چراکه روش‌های مختلفی برای فهم پدیده‌ها وجود دارد. روش عقلی و برهانی؛ روش شهودی و عرفانی؛ روش تجربة حسی؛ روش نقلی و تاریخی از مشهورترین این روش‌ها هستند. در این میان، می‌توان گفت که روش‌شناسی مطالعات تاریخی، ضعیف است که در مورد حادثه عاشورا نیز تنها منبع ما نقلی و تاریخی است. 

او ادامه داد: در مرحله دوم با ناتوانی در فهم اسناد و مدارک تاریخی و ارتباط دست دوم با آن‌ها روبه رو هستیم. چنانکه بخشی از مدعیان روشنفکری و قرائت‌های جدید از دین و آموزه‌های دینی، و حتی برخی از گویندگان مذهبی متأسفانه توانایی بهره‌گیری از منابع اصیل و دست اول تاریخی را ندارند یا همتی برای مراجعه به آن‌ها ندارند.  سوم آنکه، پیش‌فرض‌های غلط و نادرست یا دست‌کم ناقص از اسلام و آموزه‌های اسلامی داریم. به عنوان مثال، فاضل دربندی، عزاداری بر ابی‌عبدالله را به مثابه هدف می‌دانست و از طرفی معتقد بود که هدف وسیله را توجیه می‌کند. مهم عزاداری با غم‌بارترین و حزن‌آلودترین روش است؛ اما اینکه آن روش درست است یا نادرست، اهمیتی ندارد. چون روش و راهی برای عزاداری است پس درست است: ایشان معتقد بود که هدف از خلقت، اقامة عزا برای امام حسین(ع) است: «ان الدنیا خلق لاجل اقامة عزاء الحسین فیها» (اسرار الشهادة، ص5 و ص115) اگر قیام حسینی با چنین نگاهی مطالعه شود معلوم است که نگاهی ناقص و بلکه نادرست و ناسازگار با فلسفه قیام است اما همه سخنان امام حسین(ع) در قالب و ساختار خاصی توجیه می‌شود. 

به گفته شریفی چهارمین علت، انگیزه‌ها و اغراض مختلف است چنانکه یکی از مهم‌ترین دلایل اختلاف فهم در حادثة عاشورا، وجود انگیزه‌ها و اغراض مقدس و نامقدس گوناگون است. و اگر در مطالعه یک پدیدة تاریخی اغراض شخصی و امیال و خواسته‌های فردی یا صنفی و قومی مطرح شود، احتمال دستیابی به واقعیت نزدیک به صفر خواهد بود. پنجمین دلیل نیز به تک‌بعدی و تک‌منبعی بودن تحلیل‌گر بازمی‌گردد. حوادث بزرگ و حادثه‌ای مثل عاشورا و قیام حسینی، دارای ابعاد و لایه‌های پیدا و پنهان زیادی است. نگاهی همه‌جانبه‌نگر می‌خواهد تا بتواند تصویری واقع‌بینانه از آن ارائه دهد. مع‌الاسف بسیاری از تحلیل‌گران این حادثه چنین نگاه جامع‌نگری نداشته‌اند. برای نمونه، قرائت عارفانه و صوفیانه مولوی (604-672ق)، به تبع استادش شمس تبریزی، است آنجا که می‌گوید: 

پس عزا بر خود کنید‌ ای خفتگان/ زان که بدمرگیست این خواب گران

روح سلطانی ز زندانی بجست/ جامه چون درّییم و چون خاییم دست

چون که ایشان، خسرو دین بوده‌اند/ وقت شادی شد، چو بگسستند بند

او ادامه داد: ششمین دلیل نیز بزرگی حادثه و عظمت آن است چراکه یکی دیگر از عوامل اختلاف در فهم و خوانش‌های متنوعی که از این حادثه صورت گرفته است، بزرگی خود حادثه و عظمت آن است. اساساً فهم حوادث بزرگ، یا درک رفتار شخصیت‌های بزرگ، و روح‌های عالی، کار هر کسی نیست. حتی شخصیتی مثل موسی، به تصریح قرآن کریم، به رفتارهای حضرت خضر، ایراد می‌گیرد. 

ریاست موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، در پایان برای فهمِ بهتر و دقیقتر واقعه عاشورا، افزود: ابتدا باید یک تصویر هوایی جامع و دقیق از حادثه در اختیار داشت به گونه‌ای که همه ابعاد و زوایای آن را دید و سپس به تحلیل پرداخت. حسین(ع) وارث پیامبران است [زیارت وارث]، حسین خون خدا است [ثار الله]، و فلسفه قیامش را خودش به زیبایی بیان کرده است: اقامه دین در همه ابعاد و لایه‌های آن؛ اللَّهُمَّ إِنَّکَ تَعْلَمُ أَنَّهُ لَمْ یَکُنْ مَا کَانَ مِنَّا تَنَافُساً فِی سُلْطَانٍ وَ لَا الْتِمَاساً مِنْ فُضُولِ الْحُطَامِ وَ لَکِنْ لِنُرِیَ الْمَعَالِمَ مِنْ دِینِکَ وَ نُظْهِرَ الْإِصْلَاحَ فِی بِلَادِکَ وَ یَأْمَنَ الْمَظْلُومُونَ مِنْ عِبَادِکَ وَ یُعْمَلَ بِفَرَائِضِکَ وَ سُنَنِکَ وَ أَحْکَامِکَ فَإِنْ لَمْ تَنْصُرُونَا وَ تُنْصِفُونَا قَوِیَ الظَّلَمَةُ عَلَیْکُمْ وَ عَمِلُوا فِی إِطْفَاءِ نُورِ نَبِیِّکُمْ وَ حَسْبُنَا اللَّهُ وَ عَلَیْهِ تَوَکَّلْنَا وَ إِلَیْهِ أَنَبْنَا وَ إِلَیْهِ الْمَصِیرُ. 

انتهای پیام/

عاشورا محرم روابط عمومی 



  اخبار برگزیده
  

جزئیات جلسه مشترک دولت و مجلس / از گلایه در مورد وضعیت مسکن تا ابراز نگرانی بابت گرانی مواد غذایییک عضو هیأت رئیسه مجلس درباره جلسه شب گذشته رئیس‌جمهور با مجلسی‌ها گفت: جلسه خوبی برگزار شد و بنا شد این جلسات ادامه پیدا کند.
ایلنا دولت مجلس شورای اسلامی رئیس جمهور 

  

پیشرفت‌های مذاکرات وین به طور کامل تامین‌کننده مطالبات ایران نبود/ زمینه برای امضای توافق در آینده بسیار نزدیک وجود داردسخنگوی وزارت امور خارجه گفت: می‌توانیم بگوییم برای احیای برجام در مرحله پیشرفت قرار داریم اما اینکه بگوییم به توافق نزدیک هستیم این معطوف به برآورده شدن انتظارات برحق جمهوری اسلامی ایران از طریق آمریکا است.
ایلنا وین ایران جمهوری اسلامی ایران 

  

منافع ایران؛ از اروپا تا خلیج فارسدر بسته پیش‌رو تحلیل‌های سیاسی را فارغ از جناح‌بندی‌های سیاسی بخوانید.
فردا ایران جمهوری اسلامی ایران ایران و آمریکا 

  

شگرد های تبلیغی اخیر آمریکا در بازی با لغو تحریم‌هااتهام زنی‌ها، لفاظی‌ها و شگردهای تبلیغی اخیر آمریکایی‌ها در بحبوحه مذاکرات هسته‌ای نشان می‌دهد که آن‌ها در تلاش‌اند تا برای فرار از لغو تحریم‌ها، مقصرنمایی ایران و نهایتاً به زانو درآوردن تیم مذاکره‌کننده کشورمان بازهم به تله‌گذاری‌های جدید و اعمال فشار علیه جمهوری اسلامی روی بیاورند.
مثلث ایران و آمریکا ایران خودرو خودرو 

  

صدرنشینی دقیقه 90 پورتو با طارمیلیگ پرتغال| اتوبوس ویزلا مقابل یاران طارمی پنچر شد /پورتو با گل دقیقه 90 در صدر ماند
خانه فوتبال فوتبال بازی مهدی طارمی 

  

قشم ایر رکورد دار کیفیت و امنیت پروازIATA گواهینامه معتبرIOSA را برای سومین بار تمدید کرد!
اقتصادنیوز 

  

سرلشکر باقری پیام دادسرلشکر باقری با صدور پیامی ضمن تبریک روز خبرنگار تاکید کرد: دشمن در تهاجم ترکیبی همه‌جانبه علیه ملت ایران، همه توان و امکانات خود را بسیج کرده از این رو در مقابله با ایجاد شبهه توسط دشمن در مسیر جهاد تبیین امری ضروری است.
فردا سربازی خبرنگار ایران 

  

هدفگذاری صنعت بیمه در راستای کاهش دغدغه های دولت و مردم استکاهش دغدغه های دولت در خصوص جبران خسارت های مردم در حوادث گوناگون از اهداف دارای اولویت صنعت بیمه به شمار می رود.
ایلنا صنعت بیمه شرکت های بیمه 

  

درخواست اصلاح قانون تسری مالیات به همه دریافتی حقوق بگیرانجمعی از کارکنان دولتی در کارزاری خواستار اصلاح قانون بودجه 1401 در خصوص تسری مالیات به همه دریافتی حقوق بگیران شدند.
ایلنا قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قانون مالیات 

  

تصویب برنامه عملیاتی توسعه، نصب و راه اندازی ارتباطات سیارمحمد عزیزی در راستای پیاده سازی بستر های لازم برای ایجاد شهر الکترونیک، از تصویب برنامه عملیاتی توسعه 5G در کیش و ابلاغ آن به اپراتورهای ارائه دهنده خدمات ارتباطی در جزیره خبر داد.
ایلنا همراه اول سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی شهر الکترونیک 

  

جاماندگان یارانه بخوانند | یارانه جدید جاماندگان واریز شداعتراض برای دریافت یارانه امکان‌پذیر شد.
مثلث یارانه عکس دولت 

  

محرومیت فوتبالی لیدر معروف پرسپولیسبا حکم قطعی؛ لیدر پرسپولیس به استادیوم‌ها ممنوع الورود شد!
خانه فوتبال پرسپولیس فوتبال بازار خودرو 

  

وزیر ارتباطات: ماهواره‌بر جدید در روزهای آینده پرتاب می‌شودوزیر ارتباطات:خط تولید مشترک ماهواره خیام را با روسیه راه‎اندازی خواهیم کرد.
فردا ماهواره تولید روسیه 

  

بازنشستگان کارگری خوزستان: دولت افزایش مصوب شورایعالی کار را ابلاغ کندبازنشستگان در اهواز و شوش، خواستار اجرای مصوبات مزدی شورایعالی کار شدند.
ایلنا دولت کار اهواز 

  

رئیسی: دولت در امر به معروف و نهی از منکرات اقتصادی مصمم استرئیس‌جمهور در دیدار اعضای ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر:همه دولتمردان و دستگاه‌های در این رابطه مسئولیت دارند و باید با دقت و جدیت وظایف خود را انجام دهند.
فردا دولت رئیس جمهور 

  اخبار داغ
  

جنگ جهانی سوم آغاز شده است ؟ | جدال بر سر کشف بیمار صفر کروناجدال برای منشا اصلی کرونا همچنان وجود دارد، اما انتشار گزارش جدید روسیه درباره آزمایش‌گاه‌های بیولوژیکی آمریکا در اوکراین، ابعاد جدیدی از وضعیت جنگ و رقابت قدرت‌های بزرگ را فاش می‌کند.
۵۵ آنلاین جنگ روسیه اوکراین 

  

ابتلای رئیس فایزر به کرونا علی‌رغم تزریق 4 دوز واکسن«آلبرت بورلا» رئیس شرکت فایزر روز دوشنبه اعلام کرد که تست ابتلا به کرونای وی مثبت اعلام شده است.
اقتصادنیوز 

  

ابتلای دوباره وزیر دفاع آمریکا به کروناوزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) روز دوشنبه اعلام کرد که تست کرونای لوید آستین وزیر دفاع آمریکا مثبت اعلام شده است.
اقتصادنیوز وزارت دفاع پنتاگون 

  

قیمت دلار توافقی در کانال 28 و یورو در کانال 30 هزار تومان بسته شدبا پایان فعالیت بازار توافقی ارز امروز (دوشنبه 24 مردادماه 1401)، بهای هر اسکناس یورو با کاهش 1.59 درصد نسبت به روز قبل روبرو شد.
برنا دلار یورو ارز 

  

شب تعیین کننده قیمت خودرو + جدول قیمتاقتصادنیوز: ارزیابی بازار خودرو نشان دهنده آن است که محصولات سایپا هم امروز24 تیرماه 1401 همانند پرتیراژهای ایران خودرو با افت قیمت در بازار عرضه شدند.
اقتصادنیوز قیمت ایران خودرو خودرو 

  

رتبه‌های برتر کنکور و المپیادی‌ها، بورسیه هیئت علمی می‌شوندسخنگوی دولت گفت: با تفاهم صورت‌گرفته بین وزارت علوم و معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری، رتبه‌های برتر کنکور و المپیادی‌ها، بورسیه هیات علمی می‌شوند.
ایلنا کنکور وزارت علوم فناوری 

  

بهادری جهرمی: رتبه‌های برتر کنکور و المپیادی‌ها، بورسیه هیئت علمی می‌شوندسخنگوی دولت گفت: با تفاهم صورت‌گرفته بین وزارت علوم و معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری، رتبه‌های برتر کنکور و المپیادی‌ها، بورسیه هیئت علمی می‌شوند.
مملکت‌آنلاین کنکور وزارت علوم فناوری 

  

افت قیمت خودرو تحت تاثیر سیگنال های برجامی + جدولاقتصادنیوز: سیگنال های برجامی بازار خودرو امروز 24 مرداد 1401 را تحت تاثیر قرار داد، بطوریکه پرتیراژهای ایران خودرو امروز با افت یک تا سه میلیون تومان در بازار قیمت گذاری شدند.
اقتصادنیوز قیمت ایران خودرو خودرو 

  

سقوط سنگین قیمت سکه در عصر امروز | طلا در کانال یک میلیون و 200 هزار تومانیقیمت‌ طلا و سکه امروز دوشنبه 24 مرداد 1401، همچنان روند نزولی دارد. سکه طرح جدید به گزارش برخی منابع به کانال 13 میلیون تومانی وارد شده و طلا نیز پس از مدت‌ها به کانال یک میلیون و 200 هزار تومانی رفته است. سیگنال‌های موثر بر بازار را بخوانید.
فردا قیمت جمهوری اسلامی ایران روزنامه 

  

ذهنیت‌ مسئولین اقتصادی نسبت به بورس کالا باید اصلاح شودپیشنهاد مجلس شورای اسلامی و همچنین کمیسیون صنایع از ابتدا این بوده که عرضه کلیه محصولات تولیدی توسط خودروسازها در بورس کالا باشد تا بتواند به تعادل بخشی قیمت، رسیدن خودرو به دست مصرف‌کننده واقعی و حذف بسیاری از واسطه‌ها، کمک کند.
گسترش بورس کالا مجلس شورای اسلامی کمیسیون صنایع و معادن مجلس 

  

سقوط قیمت دلار ادامه دارد؟اقتصادنیوز: کامران سلطانی‌زاده، دبیرکل کانون صرافان درخصوص وضعیت بازار ارز طی روزهای آینده گفت: هم اکنون در معاملات غیررسمی قیمت دلار به کانال 29 هزار تومان بازگشت و با توجه به وضعیت آرام سیاسی و‌ جو روانی مثبت در بازار ارز، این روند ادامه‌دار خواهد بود.
اقتصادنیوز قیمت دلار ارز 

  

آمار کرونا امروز 24 مرداد در ایران | کاهش شهرهای قرمز کروناییبر اساس اعلام وزارت بهداشت، در طول 24 ساعت گذشته، متاسفانه 71 بیمار مبتلا به کووید19 در کشور جان خود را از دست دادند و مجموع جان باختگان این بیماری، به 143 هزار و 15 نفر رسید.
نامه نیوز خودرو ایران وزارت بهداشت