ایبنا   |  فرهنگی  |  

هویت‌های قومی در گیلان و آذربایجان از نگاه محققان فرانسوی

کتاب «هویت، تضاد و سیاست در ترکیه، ایران و پاکستان» قصد دارد در بستر سیاسی و تاریخی مقوله قومیت را در سه کشور ترکیه، ایران و پاکستان مورد بررسی قرار دهد. کتاب با تمرکز بر این مسئله آغاز می‌شود که چگونه تضادهای متمایز با عطف توجه به برخی‌ جنبه‌های آن تضاد تغییر ماهیت پیدا می‌کنند و بازتعریف می‌شوند.

هویت‌های قومی در گیلان و آذربایجان از نگاه محققان فرانسوی

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از سایت میدل ایست آنلاین ریویو، جیلز دورونسورو استاد علوم سیاسی دانشگاه سوربن و اولیور گروجین استاد علوم اجتماعی همین دانشگاه در کتاب «هویت، تضاد و سیاست در ترکیه، ایران و پاکستان» به تاثیر مقوله قومیت بر ساختار سلسله‌مراتبی هویت در خاورمیانه می‌پردازند. این کتاب مجموعه‌ای از مقالات است که این دو محقق وظیفه ویراستاری آن را برعهده داشته‌اند و در سال 2014 به زبان فرانسه در پاریس منتشر شده بود. انتشارات آکسفورد ترجمه انگلیسی این کتاب را در سال 2018 به بازار نشر فرستاده است و از آنجا که بخش قابل توجهی از مطالب کتاب به سازوکارهای قومیتی ایران می‌پردازد، توجه به آن  اهمیت قابل توجهی دارد. بر همین مبنا بر آن شدیم که یکی از معرفی‌های به نسبت پرحجم این کتاب را به فارسی ترجمه کنیم تا زمینه برای آشنایی مخاطبان با کتاب فراهم شود. مرجع ترجمه این مطلب سایت ریویوهای آنلاین خاورمیانه است. کتاب چه می‌گوید؟ این کتاب قصد دارد در بستر سیاسی و تاریخی سه کشور ترکیه، ایران و پاکستان مقوله قومیت را مورد بررسی قرار دهد. کتاب با تمرکز بر این مسئله آغاز می‌شود که چگونه تضادهای متمایز با عطف توجه به برخی‌ جنبه‌های آن تضاد تغییر ماهیت پیدا می‌کنند و بازتعریف می‌شوند. کتاب در جهت بهتر پرداختن به این مسئله، با محور قرار دادن سه نظرگاه چگونگی آرایش‌گیری هویت، بروز تحرکات قومیتی و نیز حرکت به سمت خشونت‌های قومیت‌محور، مطالب خود را در سه فصل ارائه می‌دهد و در هر فصل، در بخش‌های جداگانه سه کشور محور تحقیق را مورد بررسی قرار می‌دهد.   در فصل اول مسئله آرایش‌گیری قومیتی با تمرکز بر بازنمودهای رسانه‌ای گروه‌های قومی در سطوح خرد، کلان و میانه ارزیابی شده است.   اولین مقاله کتاب که نوشته بنت فلیچ است که بررسی مسائل مرتبط با علویان و اهل تسنن در ناحیه آناتولی مرکزی و نتایج تحمل علویان به مثابه یک قشر مذهبی (و نه یک قشر اجتماعی) در ترکیه می‌پردازد. ادعای نویسنده این است که هم اهل تسنن و هم علوی‌ها در چهارچوب اسلام سنتی می‌گنجند اما تفاوت‌هایی هم هست. علوی‌ها کمتر مذهبی محسوب می‌شوند. هدف اساسی بخش اعظم شوخی‌های کلامی علوی‌ها هستند. بر سر اختلافات برآمده از همین تمایزها گاه درگیری‌های شدیدی در ترکیه شکل گرفته است. از جمله در دهه هفتاد میلادی روشن کردن سیگار در ماه رمضان توسط یک معلم علوی به درگیری در شهر سورگون انجامید. در این مقاله نویسنده خودایده‌ئال‌پنداری و خودشیفتگی را از مولفه‌های مهم در برساخته شدن ساختارهای شناختی قومیتی معرفی می‌کند. نتیجه‌گیری او این است که در نگاه اهل تسنن ترکیه برخورد تساهل‌آمیز با علوی‌ها مشکل است. به این دلیل که این گروه، علویان را «دیگری» در نظر نمی‌گیرند بلکه آنها را افرادی «متفاوت» درک می‌کنند. یا به عبارت بهتر آنها را نه یک قوم جدا که بخش متمردی از قوم خود فرض می‌کنند. مرور مقالات مرتبط با ایران در یکی از مقالات دیگر فصل اول، کریستین برومبرگر، نتایج یک مطالعه موردی درباره گیلان را ارائه کرده است و در این مقاله جنبه‌ای کمتر مورد توجه قرار گرفته از هویت فرهنگی در ایران را روشن می‌کند. گیلان استانی است که سطح خشونت در آن پایین است. جامعه‌ای چند قومی متشکل از گیلک‌ها، تالش‌ها، خلخالی‌ها و کردها که هر کدام در بخشی از تجارت استان کارویژه‌های انحصاری پیدا کرده‌اند. از سوی دیگر تحرک فرهنگی گیلان به ویژه در عرصه نشر و روزنامه‌نگاری محلی از دیگر مشخصه‌های مورد توجه نویسنده این مقاله بوده است. این تحرک گیلان را به سومین استان ایران از منظر میزان نشر کتاب تبدیل کرده است. بر مبنای آنچه که برومبرگر در مقاله خود ارائه داده است، روزنامه‌نگاری، شبکه‌سازی اجتماعی و برگزاری جشنواره‌های محلی در استان گیلان، در انحصار گیلک‌هاست. با توجه به غنای فرهنگی و نوعی خودمختاری فرهنگی در گیلان، به گمان برومبرگر در این استان امکان مرکزگریزی فراهم است اما این مرکزگریزی و خودمختاری فرهنگی حساسیت چندانی در حکومت ایجاد نمی‌کند. نگاهی دیگرگونه به گیلان، از منظر خودمختاری فرهنگی، در این بخش، آن را برای مخاطب ایرانی جذاب می‌سازد. جیلز دورونسورو    از دیگر بخش‌های کتاب که به مسائل مرتبط با ایران می‌پردازد، بخش سوم فصل دوم کتاب است که جیلس ریاکس آن را نوشته است و ایرانیان آذری‌زبان را به مثابه نمونه‌ای موفق از ادغام در جامعه ایرانی مورد توجه و بررسی قرار می‌دهد. این ادغام موفق مبتنی بر حضور قابل توجه نخبگان آذری در ساختارهای اجتماعی ایران است. نویسنده روایت خود از ادغام نخبگان آذری در جامعه ایران را با پرداختن به سابقه تاریخی و فرهنگی تبریز آغاز می‌کند. نزدیکی تبریز به عثمانی و روسیه این شهر را پویا و پربار کرده بوده است. در دوره‌ای سیاست‌های زبانی (بهره‌گیری از زبان فارسی به عنوان محور ناسیونالیسم ایرانی) و تبعات تحرکات مرتبط با شکل‌گیری جمهوری آذربایجان در دوره پس از جنگ جهانی دوم و نیز تمرکزگرایی اقتصادی در پایتخت در دهه‌های شصت و هفتاد میلادی بن‌مایه‌های شکل‌گیری اختلافات قومیتی را در خود داشتند و آذری‌های ایران را به سمت تکیه بر المان‌های هویتی ترکی رهنمون شدند. اما به ادعای نویسنده مقاله رشد آموزش و آگاهی و شکل‌گیری طبقه متوسط اقتصادی باعث اهمیت یافتن هویت آذری شد. به گمان نویسنده تلاش‌های فرهنگی‌ای از قبیل انتشار فصل‌نامه وارلیق که به فرهنگ، زبان و تاریخ آذربایجان می‌پرداخت نقشی در بازسازی هویت آذری داشت. علاوه بر این، طبقه متوسط فرهنگی در آذربایجان به ویژه با برقراری ارتباط اقتصادی با شوروی توانستند در عرصه‌های اقتصادی نیز فعال و موفق شوند. به گمان نویسنده «هویت آذری» به دلیل شکل‌گیری روابط فرهنگی میان افراد و گروه‌های متعدد و نیز به دلایل رویکرد دموکراتیک نسبت به مسائل قومیتی توانست حفظ و احیا شود.   آخرین مقاله کتاب که به وسیله شیرین محسنی نوشته شده است نیز به موضوع ایران اختصاص دارد. این مقاله به تاثیر وضعیت انقلابی بر نوع روابط کردها و آذری‌ها در شهرستان نقده در استان آذربایجان غربی می‌پردازد. بر مبنای آمارهای این مقاله 60 درصد از مردم این منطقه ترک و مابقی کرد هستند. رابطه میان دو گروه قومی در بازه زمانی پیش از انقلاب خوب بوده است اما پس از انقلاب با تلاش کردها برای شکل دادن به نوعی خودمختاری، نوع ارتباطات در این شهرستان دچار اغتشاش شد. جنگ نقده در سال 1357 که در نتیجه کشته شدن در جدال با یک کرد رخ داد، روابط این دو گروه قومی را تحت تاثیر قرار داد. این مقاله به مرور این تغییر وضعیت و تبعات آن می‌پردازد. ارزیابی آنچه مشخص است این است که کتاب «هویت، تضاد و سیاست در ترکیه، ایران و پاکستان» با نگاهی ریزبینانه بر بخش‌هایی از روابط قومی دست گذاشته است که تاکنون چندان مورد توجه نبوده‌اند. نگاه به گیلان از منظر قومیتی به عنوان نمونه امری بدیع است و یا بازخوانی تحولات قومی در شهرستانی مانند نقده تحت تاثیر تحولات سخت سیاسی امکان فراوانی برای تامل و بررسی فراهم می‌سازد اما این کتاب، از جامعیت لازم برخوردار نیست و نمی‌تواند نمودی از گستره مخاطرات و تضادهای قومی در این سه کشور را نمایان سازد. هم در ایران و هم در ترکیه و هم در پاکستان مسائل قومی بسیاری هستند که در کتاب به آنها اشاره نشده است و از مورد ایران که تمامی مقالات مربوط به آن در این مطلب مرور شد می‌شود فهمید که مقوله‌های مغفول مانده اندک نیستند.   در مجموع مطالعه این کتاب را به ویژه می‌توان به محققان و دانشجویان حوزه‌هایی نظیر مطالعات منطقه‌ای، تاریخ سیاسی-اجتماعی و نیز انسان‌شناسی پیشنهاد داد. شناسنامه کتاب به زبان انگلیسی Identity, Conflict and Politics in Turkey, Iran and Pakistan Editors: Gilles Dorronsoro and Oliver Grojean Publisher: Oxford University Press New York, NY: Oxford University Press, 2018. 282 pp. $35.33. ISBN:978-0190845780

استان گیلان خاورمیانه روزنامه 



  اخبار برگزیده
  

فرمانده مرزبانی استان کردستان ‌با اشاره به درگیری شب گذشته مرزبانان هنگ مرزی بانه با اشرار مسلح گفت: اشرار مسلح ‌قصد اقدامات خرابکارانه در داخل کشور را داشتند.
نامه نیوز اشرار استان همدان استان کردستان 

  

گمانه‌زنی‌ها درباره قیمت نهایی پژو 301پژو 301 در کنار 2008 و 508 محصولاتی بودند که از آن‌ها به اسم میوه‌های برجامی صنعت خودرو یاد می‌شود. بعد از بروز تنش‌های بین‌المللی و آغاز تحریم‌ها، همکاری پژو و ایران‌خودرو آسیب شدیدی دید. طبیعتاً 301 نیز از این بحران بی‌نصیب نماند. حالا خبر می‌رسد که با اتخاذ راهکارهایی قرار است که این خودرو راهی بازار شود ولی با قیمتی نامعلوم.
خودروتک قیمت پژو ایران خودرو 

  

کمتر از 24 ساعت پس از حادثه تروریستی در نیوزیلند، افرادی با سر دادن شعار‌های اسلام‌هراسانه در محوطه بیرونی مسجدی در لندن پایتخت انگلیس، با سلاح سرد به مسلمانان حمله ور شدند. پلیس لندن زخمی شدن یک جوان 27 ساله با چکش از ناحیه سر را تایید کرده است.
نامه نیوز حمله تروریستی لندن نیوزیلند 

  

قیمت خودرو چقدر دیگر پایین می آید؟اگرچه قرار بود در سال 97 با تغییر مرجع قیمت‌گذاری و تعیین فرمول جدید قیمت، بازار خودرو به آرامش برسد، اما این اتفاق نیفتاد و درنهایت با الزام خودروسازان به فروش فوری خودرو در روزهای پایانی سال دولت در صدد مدیریت بازار خودرو بر آمد.
خودروتک قیمت افزایش قیمت کاهش قیمت ها 

  

معاون حقوقی و امور مجلس وزارت آموزش و پرورش گفت: با توجه به افزایش حقوق کارکنان دولت، 400 هزار تومان به حقوق ثابت معلمان افزوده می‌شود که این مقدار با حفظ درصد افزایش حقوق به میزان 10 تا 20 درصد، به صورت پلکانی خواهد بود.
نامه نیوز وزارت آموزش و پرورش آموزش مجلس شورای اسلامی 

  

الان خودرو صفر کیلومتر بخریم یا بعد از عید؟اگرچه قرار بود در سال 97 با تغییر مرجع قیمت‌گذاری و تعیین فرمول جدید قیمت، بازار خودرو به آرامش برسد، اما این اتفاق نیفتاد و درنهایت با الزام خودروسازان به فروش فوری خودرو در روزهای پایانی سال دولت در صدد مدیریت بازار خودرو بر آمد.
خودروتک خودرو خودروسازان بازار خودرو 

  

شرق نوشت:حضور احمدی‌نژاد به‌عنوان تماشاگر در رقابت‌های ورزشی که جنبه ملی داشته باشد، هنوز بی‌حاصل است؛ او هر بار که خودش را به ورزشگاه برای تماشای رقابت‌های مختلف رسانده تیم مورد نظرش نتوانسته نتیجه بگیرد؛ یا باخته یا اینکه در بهترین حالت به نتیجه مساوی رسیده است.
نامه نیوز احمدی نژاد ورزشگاه آزادی ورزشگاه 

  

حرفه ای ها اینطوری بنزین می زننداین روزها همه جا صحبت حذف یارانه بنزین و گران شدن آن است. بنابراین ترفندهایی وجود دارد که بتوانیم از هر لیتر بنزینی که می خریم حدّاکثر استفاده را بکنیم.
خودروتک پالایشگاه بنزین زمین 

  

کمترین حقوق ها سال آینده 525 هزار تومان زیاد می شودیک عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی با تشریح نحوه افزایش حقوق کارمندان در سال 98 با اشاره به افزایش ده درصدی و 400 هزار تومانی حقوق در سال آینده گفت که کمترین حقوق‌ها در سال آینده 525 هزار تومان افزایش خواهد کرد.
خودروتک نیروهای مسلح مجلس شورای اسلامی بودجه 

  

آقای اسد با یک هواپیمای ایرانی، دمشق را به شکلی کاملاً محرمانه، به مقصد تهران ترک کرده بود. موضوع سفر رییس جمهوری سوریه از مدت‌ها قبل در دستور کار بود؛ اما روز و ساعتش به شدت، سری نگه داشته می‌شد و شاید کمتر از انگشتان یک دست می‌دانستند که او چه زمانی به تهران خواهد آمد.
نامه نیوز سفر بشار اسد ایران 

  اخبار داغ
  

مبارزه با علف های هرز در مزارع غلات شهرستان البرز آغاز شدقزوین - ایرنا - مبارزه با علف های هرز در سطح مزارع غلات (گندم و جو) مزارع شهرستان البرز آغاز شد.
ایرنا قزوین استان قزوین ایرنا 

  

امسال حقوق تمام کارکنان دولت پرداخت شد/ برای کنترل نرخ تورم در سال جدید تلاش می‌کنیمرئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: همانطور که برنامه ریزی شده بود، از بیستم اسفندماه پرداخت یارانه نقدی و حقوق‌ کارکنان دولت آغاز شد و اکنون هیچ دستگاهی نیست که حقوق دریافت نکرده باشد.
ایلنا دولت تورم سازمان برنامه و بودجه 

  

قیمت امروز ارز در صرافی بانک ملیقیمت دلار در صرافی‌های بانک‌ها 12 هزار و 890 تومان تعیین شده است.
ایلنا قیمت ارز صرافی 

  

ارز محلی، سازوکار پیشنهادی پاکستان به ایراناسلام آباد - ایرنا - یک روزنامه اردو زبان پاکستان روز سه شنبه نوشت: این کشور برای ادامه همکاری ها با جمهوری اسلامی ایران درخصوص دریافت برق به دنبال سازوکار جدید جهت استفاده از ارز محلی میان دو کشور است.
ایرنا ارز پاکستان ایران و پاکستان 

  

اثر افزایش نرخ ارز در تورم تخلیه شده استرئیس کل بانک مرکزی تاکید کرد تورم هرچند تلخکامی هایی را در چند ماه اخیر به بار آورده و فشار سنگینی به اقشارکم درآمد و متوسط جامعه وارد ساخته ولی شتاب خود را از دست داده و اثر افزایش نرخ ارز در آن به‌تدریج تخلیه شده است.
تسنیم نرخ ارز ارز درآمد 

  

مدل کسب و کار شرکت توسکا تغییر می‌کند/حذف تبلیغ خدمات ارزش افزوده به گزارش خبرگزاری مهر، به دنبال اجرای قراردادهای شرکت توسکا با سازمان صدا و سیما مبنی بر تبلیغ کدهای دستوری ستاره – مربعی در برنامه‌های تلویزیونی که با انتقادات بسیاری همراه بود، این شرکت اعلام کرد که مدل کسب و کار خود را تغییر می‌دهد. این انتقادات پس از موضوع عدم شفافیت در نظرسنجی‌های مبتنی بر USSD و تبلیغات ارزش افزوده و اعلام وزیر ارتباطات مبنی بر دستکاری نظرسنجی مسابقات…
مهر صدا و سیما سازمان صدا و سیما نوروز 

  

قیمت ارز در صرافی ملی امروز 97/12/28| قیمت دلار بازهم ثابت ماندقیمت دلار در صرافی‌های بانک‌ها 12 هزار و 890 تومان تعیین شده است.
تسنیم قیمت ارز صرافی 

  

فوتبال جهان| مورینیو: امباپه ارزشمندترین بازیکن جهان استفوتبال جهان - ژوزه مورینیو، سرمربی پیشین منچستریونایتد معتقد است ستاره 20 ساله پاری‌سن‌ژرمن شایسته تبدیل شدن به گرانقیمت‌ترین بازیکن جهان است.
تسنیم فوتبال جام جهانی ژوزه مورینیو 

  

ژوزه مورینیو، سرمربی پرتغالی، کیلیان امباپه را با ارزش ترین بازیکن فعلی دنیای فوتبال قلمداد کرد.
ورزش۳ ژوزه مورینیو امباپه فوتبال