از مرز مشترک تا راه‌اندازی یک کریدور | ابهامات جنگ قره باغ

آرای متفاوت درباره مرز مشترک ایران و ارمنستان به دنبال توافق قره‌باغ

از مرز مشترک تا راه‌اندازی یک کریدور | ابهامات جنگ قره باغ

اگرچه 10روزی از توافق آتش‌بس بین آذربایجان و ارمنستان و با ابتکار روسیه و نقش‌آفرینی ترکیه گذشته است اما هنوز در ایران یک ابهام وجود دارد. اینکه ایران مرز خود با ارمنستان را از دست داده است یا نه. مقامات رسمی این ادعا را تکذیب می‌کنند اما واقعیت نقشه چیز دیگری می‌گوید. روز جمعه الهام علی‌اف به مناطقی که از ارمنستان باز پس گرفته شده سرکشی کرده و در صحبت‌هایی گفته که «ایران کشور دوست و برادر ماست و به‌ درخواست ما مرز زمینی و هوایی خود را برای ارسال سلاح به ارمنستان بست، زیرا ایران نمی‌خواست مردم بیشتری از آذربایجان کشته شوند. به گزارش تسنیم، الهام علی‌اف رئیس‌جمهور آذربایجان در سخنانی با اشاره به موضع کشورهای منطقه درخصوص جنگ اخیر قره‌باغ گفت: روسیه از وضع موجود ناراضی بود و من این را می‌دانم، زیرا ایران اجازه نداد از مرزهایش به ارمنستان سلاح ارسال شود. رئیس‌جمهور آذربایجان همچنین با نشان‌دادن رود ارس، افزود: اینجا مرز آذربایجان-ایران است، مرز دوستی است. براساس تصاویر منتشرشده، علی‌اف در شهر‌های آزادشده پرچم جمهوری آذربایجان را بوسیده و به اهتزاز در‌‌آورد. شهرستان جبرئیل واقع در نزدیکی مرز ایران در سال 1993 میلادی به اشغال نیرو‌های ارمنستان درآمد و در جریان درگیری‌های اخیر در منطقه مورد مناقشه قره‌باغ از سوی ارتش جمهوری آذربایجان آزاد شد.

همچنان با ارمنستان مرز خواهیم داشت

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در نشست خبری هفته گذشته‌اش، گزارش‌های اخیر درباره ازبین‌رفتن مرز ایران با ارمنستان در پی طرح صلح را رد کرد «برداشت ما این است که قرار است جاده ترانزیتی ساده‌ای ایجاد شود که کم و کیف آن و مسائل امنیتی مربوط به آن باید مورد بحث و بررسی قرار بگیرد. نمایندگان ما در پایتخت‌های کشورهای منطقه هوشیارانه و با دقت موضوع را پیگیری می‌کنند». او اضافه کرد که ایران باید در گفت‌وگوها درخصوص ایجاد مسیرهای جدید و کریدورهای عبور و مرور حضور داشته باشد. جمهوری آذربایجان، ارمنستان و روسیه با امضای توافقی در روز 10 نوامبر به شش هفته جنگ بر سر منطقه قره‌باغ که از اواخر تابستان آغاز شده بود، پایان دادند.

مفاد توافق

بر اساس توافق جدید، نیروهای ارمنی باید از سه منطقه که از سال 1994 در اشغالشان بوده است، خارج شوند و جمهوری آذربایجان نیز بخش‌هایی از قره‌باغ و نواحی اطرافش را که در این جنگ گرفته، نگه می‌دارد. جمهوری آذربایجان در جریان این جنگ توانست در جنوب قره‌باغ، «فضولی»، «جبرائیل» و «زنگیلان» در کنار رود ارس و در مرز با ایران را پس بگیرد. به گزارش بی‌بی‌سی، همچنین بنابر توافق به‌دست‌آمده، نیروهای مرزی روسیه مستقر در ارمنستان، کریدور جدید حمل‌ونقل از خاک ارمنستان که جمهوری آذربایجان را به نخجوان وصل می‌کند، کنترل خواهند کرد. جمهوری خودمختار نخجوان بخشی از جمهوری آذربایجان است که در جنوب قفقاز و شمال رود ارس واقع شده و از شمال و شرق همسایه ارمنستان، از جنوب با ایران و از غرب مرز نسبتا محدودی با ترکیه دارد. سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته «نه مرزی عوض شده است و نه ایران تغییری را در این مسیر می‌پذیرد». او اضافه کرد «ما تنها نقشه‌ای که می‌شناسیم نقشه‌ای است که هیچ وقت تغییر نمی‌کند و مرزهای ما دست نخواهد خورد و ما چنین اجازه‌ای را هم نمی‌دهیم». به گفته این مقام ایرانی، در طرح صلح «بناست یک کریدور ترانزیتی ساده» ایجاد شود. او گفت درباره کم و کیف این طرح گفت‌وگو می‌شود و «اینها چیزی نیست که بدون حضور ایران در موردش صحبت شود».

تغییری ایجاد نشده

سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه شایعات درخصوص توافق آتش‌بس قره‌باغ را بی‌اساس خواند و گفت: هیچ تغییری در مسیرهای ترانزیتی ایران به سمت ارمنستان یا آذربایجان ایجاد نخواهد شد. بهرام امیراحمدیان از کارشناسان باسابقه حوزه قفقاز نیز در گفت‌وگو با ایرنا، با بیان اینکه موقعیت جغرافیایی و ژئوپلیتیک ایران همچنان اهمیت خود را حفظ کرده است، گفت: زیرساخت‌های کریدورهای ارتباطی بین نخجوان و جمهوری ‌آذربایجان از طریق خاک ارمنستان تخریب شده و ایران امن‌ترین مسیر ارتباطی در این مناطق است. بهرام امیراحمدیان با اشاره به توافق آتش‌بس بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان، ازدست‌رفتن نوار مرزی ایران و ارمنستان را غیرواقعی عنوان کرد و گفت: وقتی کریدوری در شرایط جنگی فراهم می‌کنند به مفهوم این است که رفت‌وآمد در آنجا شدیدا تحت کنترل خواهد بود. ایران با ارمنستان 40 کیلومتر مرز رسمی در امتداد مسیر رودخانه ارس دارد و روی این رودخانه پلی به نام پل دوستی احداث شده است که ایران چند سال بعد از استقلال ارمنستان این پل را احداث کرد و زمینه ارتباط ارمنستان با جهان خارج و جنوب را فراهم کرد. این کارشناس مسائل قفقاز و روسیه گفت: 40 کیلومتر مرز رسمی ارمنستان بین نخجوان در غرب (برونگان جمهوری آذربایجان) و خاک اصلی آذربایجان در شرق واقع شده است. در دوره شوروی سابق نخجوان با عبور از خاک ارمنستان با جمهوری آذربایجان ارتباط برقرار می‌کرد و این دو بخش از طریق جاده‌هایی در امتداد دره رود ارس و دالان لاچین در قره‌باغ با هم ارتباط داشتند. با شروع جنگ قره‌باغ این کریدور بسته شد و ارمنستان اجازه نداد نخجوان و آذربایجان با هم ارتباط داشته باشند و از آن زمان این ارتباط از طریق خاک ایران برقرار شد. ایران اجازه داد که کامیون‌ها و اتوبوس‌های نخجوان وارد ایران شوند و با استفاده از 120 کیلومتر راه آسفالته در ایران به جمهوری آذربایجان بروند. البته در دوره اشغال خاک آذربایجان علاوه بر 40 کیلومتر مرز ارمنستان بیش از 90 کیلومتر هم در منطقه قره‌باغ و به موازات رود ارس به اشغال ارمنستان درآمد؛ بنابراین محدودیت 40‌کیلومتری ارتباط نخجوان با خاک اصلی جمهوری آذربایجان به 130 کیلومتر افزایش یافت. این کارشناس مسائل قفقاز گفت: بعد از پیروزی‌های جمهوری آذربایجان در جبهه‌های جنگ اخیر، کمک‌های ایران به این منطقه فراموش شده است. نباید فراموش کرد که تمام مقامات رسمی و دیپلماتیک و مذهبی ایران از تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان حمایت کردند. وقتی ایران اعلام کرد که قره‌باغ بخشی از خاک جمهوری آذربایجان است و باید آزاد شود، این نکته را در نظر نمی‌گیرند که یکی از عوامل پیروزی نیروهای جمهوری آذربایجان علیه ارمنستان همین اعلام موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران و تأکید بر تمامیت ارضی آذربایجان بوده که در تمام اجلاس‌های عمومی سازمان ملل بر آن تأکید شده و ایران به آن رأی مثبت داده است. بعد از آتش‌بس بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان با ابتکار روسیه، با وجود اینکه جمهوری اسلامی ایران مرزی بسیار طولانی با جمهوری آذربایجان، ارمنستان و نخجوان دارد، در این ابتکار مشارکت داده نشده است. در این آتش‌بس مقرر شده منطقه قره‌باغ با یک کریدور پنج‌کیلومتری در غرب خود به نام «لاچین» امکان ارتباط با خاک ارمنستان را داشته باشد. در عوض مقرر شده در جنوب جمهوری خودمختار نخجوان با گذار از 40 کیلومتر مرز ارمنستان در امتداد رود ارس کریدوری داده شود که نخجوان با جمهوری آذربایجان ارتباط پیدا کند. درحال‌حاضر ارتباط نخجوان با خاک آذربایجان از طریق ایران برقرار می‌شود و می‌خواهند این ارتباط از طریق خاک ارمنستان باشد. او با بیان اینکه ازدست‌دادن نوار مرزی ایران با ارمنستان نوعی تبلیغات منفی علیه ایران است، گفت: ادعای کسانی که از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی اعلام می‌کنند ایران نوار مرزی خود با ارمنستان را از دست داده است، درست نیست. کسانی که درباره نوار مرزی آگاهی دارند، می‌دانند که این ادعا تا چه اندازه بی‌معنی است و این افراد درباره کریدورهای بین‌المللی و بشردوستانه اطلاعات درستی ندارند.

حقیقت دالان لاچین

نیکنام ببری، کارشناس جوانی دراین‌باره در ایرنا می‌نویسید: مفاد توافق آتش‌بس هم گویای روند صلح و ثبات در قره‌باغ است. طی توافق قرار است نیروهای ارمنی تا اول ماه دسامبر در سه مرحله از همه منطقه کوهستانی قره‌باغ خارج شوند. جمهوری آذربایجان که بر بخش‌های جنوبی قره‌باغ نظیر شوشا، منطقه فضولی، زنگیلان و جبرائیل در کنار رود ارس و در مرز با ایران تسلط یافته، تداوم حضور خواهد داشت و در سایر مناطق هم حاکمیت به‌تدریج و در بازه زمانی پنج‌ساله در اختیار جمهوری آذربایجان قرار خواهد گرفت. تا اینجای مسئله هیچ حرف‌و‌حدیثی وجود ندارد اما در مفاد توافق آتش‌بس قره‌باغ در کنار موضوعات امنیتی و سیاسی، بخش‌های اقتصادی و تجاری هم مطرح است و دقیقا همین بخش از توافق این شائبه را در فضای مجازی مطرح کرد که در توافق آتش‌بس قره‌باغ ایران، مرزهایش را با ارمنستان از دست داده است. حقیقت ماجرا از این قرار است که جمهوری آذربایجان حاضر شده دالان لاچین در قره‌باغ کماکان به روی ایروان به خانکندی باز باشد و بزرگراهی بزرگ هم برای این مسیر احداث شود. در برابر، این موضوع هم پیشنهاد شده که از داخل ارمنستان و اختصاصا شهر کاپان در جنوب ارمنستان یک خط ارتباطی میان باکو و نخجوان برقرار شود. این خط ارتباطی از شهر تازه‌آزادشده زنگیلان در جنوب قره‌باغ آغاز و از کاپان به نخجوان خواهد رسید. کل مسئله همین است و این موضوع کاملا در داخل ژئوپلیتیک قره‌باغ مطرح و اجرا خواهد شد. مرز ایران و ارمنستان مربوط به جغرافیای ایران و ارمنستان است و هیچ تغییری در نقشه مرزی ایران ایجاد نشده و نخواهد شد. واقع امر این است که در صورت فعال‌شدن احتمالی جاده ترانزیتی میان باکو و نخجوان، اهمیت مرزی ایران در حوزه قفقاز جنوبی تحت تأثیر قرار می‌گیرد اما تعبیر درست این است که مرزی تغییری نمی‌یابد. صادق ملکی، کارشناس باسابقه دیگری در حوزه ترکیه و قفقاز درباره بحران قره‌باغ در گفت‌وگو با دیپلماسی ایرانی درباره این بحران می‌گوید که «بحران قره‌باغ، بحرانی منجمد بود که دیر یا زود به‌خاطر شکست تلاش‌های صلح و از آن مهم‌تر تغییر شرایط آذربایجان و ارمنستان به جنگ کشیده می‌شد. سرانجام این بحران پس از سه دهه منجر به جنگ شده و آذربایجان توانست در این جنگ به پیروزی قابل قبولی دست یابد. فارغ از تأثیرگذاری ظرفیت سرزمینی و جمعیتی آذربایجان در نبرد، شکوفایی و توسعه اقتصادی این کشور عامل اصلی این پیروزی بود‌. البته باید به تعاملات متوازن برقرارشده با آنکارا، مسکو و... و تأثیرات آن در این پیروزی نیز توجه داشت».

فاصله دارد تا حل‌شدن

اما ملکی به پایان‌یافتن واقعی این بحران خوش‌بین نیست و می‌گوید: «بحران قره‌باغ که ظاهرا با ورود روسیه پایان یافته است، هنوز فاصله‌ای زیاد برای حل‌شدن دارد. جنگ‌های ژئوپلیتیکی متأثر از عوامل داخلی و خارجی، اگر نتواند عامل رسیدن به نقطه تعادل باشند، آبستن جنگی دیگر خواهند بود. باوجوداین، در مسیر فراز‌و‌نشیب‌های بحران توجه به نقش کلیدی اقتصاد در بازی طرفین درگیری برای همه و در این میان ایران جای تعمق دارد. دقت کنیم درگیری رخ‌داده میان آذربایجان و ارمنستان ابعادی چندلایه و در‌عین‌حال پیچیده با بازیگران متعدد دارد که چگونگی مواضع و نقش آنها خود از ابعاد مهم این پیچیدگی‌هاست. فروکاستن تمامی ابعاد این درگیری‌ها به موضوع اشغال قره‌باغ، دورشدن از سیاست‌های کلان تهران، آنکارا و مسکو است. با مدنظر قراردادن این نکات درصورتی‌که شرایط امروز نتواند عامل برقراری نوعی توازن میان همه بازیگران باشد، در آینده می‌تواند دوباره بستر بحرانی دیگر شود. به این نکته توجه کنید در آینده در صورت تثبیت روند صلح، شاید ارمنستان نیز بتواند به دستاوردهای بیشتری از جنگ دست یابد».

ترکیه بازیگر  پیروز  میدان

ملکی درباره نقش‌آفرینی ترکیه در این بحران می‌گوید: «مقامات باکو و آنکارا بارها اعلام کرده‌اند که آذربایجان و ترکیه یک ملت در دو دولت هستند. آذربایجان در نگاه استراتژیکی ترکیه، مهم‌ترین متحد راهبردی این کشور تعریف شده است. جنگ قره‌باغ فرصت اثبات این راهبرد را فراهم کرد‌‌‌. با تضعیف تشیع به‌عنوان مهم‌ترین مؤلفه آذربایجان به علت سیاست‌های کمونیستی بلندمدت روس‌ها در گذشته‌، همخوانی رویکردهای سکولار باکو- آنکارا، ایران‌هراسی ناشی از رویکردها و... پیوندها میان باکو و آنکارا هر‌روز قوی‌تر کرد. ملاحظات اقتصادی دو طرف و سیاست بنیادین ترکیه مبتنی‌بر کسب جایگاه اصلی انتقال انرژی منطقه قفقاز، آسیای میانه‌ و روسیه و حمایت غرب از این جایگاه و از همه مهم‌تر نگاه پراگماتیسمی ترکیه به روابط منطقه‌ای و بین‌المللی که منافع‌محور بوده است سبب شد ترکیه‌، بازیگر پیروز این بحران باشد. در آینده بیشتر با تبعات مثبت این تحول بر ترکیه و آثار منفی آن بر ایران آشنا خواهیم شد‌‌‌. توجه کنید در جنگ قره‌باغ در پیروزی باکو بر ایروان‌، بیش از عامل مذهبی، عامل قومی {ترکیسم} تأثیر داشته است. در به‌وجودآمدن این روند فارغ از سیاست‌های باکو و آنکارا‌،‌ سیاست‌های کلان ‌ نیز مؤثر بوده است. دقت کنید خودکرده را پشیمانی نیست. برنده و بازنده‌بودن در یک بحران امری آنی نبوده و زنجیروار به سیاست‌های کلان ایران و خُردکشورها ارتباط دارد.‌

 

سازمان ملل شبکه های مجازی فضای مجازی 



  اخبار برگزیده
  

خروج از پروتکل الحاقی و زدن بندر حیفا مجازات دشمن نیست/ رفتار برخی در روزهای اخیر، انتقام از دولت است نه عاملان ترور/ به گونه‌ای رفتار کنیم که برای دشمن هزینه درست شود نه این‌که خودمان هزینه بپردازیمیک نماینده سابق مجلس شورای اسلامی گفت: امروز باید در نظر بگیریم هر تصمیم می‌تواند بر بازار کشور که در هفته‌های اخیر به یک ثبات رسیده است تاثیر بگذارد، بنابراین نباید با سر دادن شعار در داخل التهاب ایجاد کنیم.
ایلنا مجلس شورای اسلامی وزارت خارجه دولت 

  

رشد 28 هزار واحدی بورس در 20 دقیقه/ جهش قیمتی اغلب نمادهای معاملاتیبورس امروز همانند روز گذشته با افزایش تقاضا و جهش قیمت در اکثر نمادها آغاز به کار کرد.
اقتصادنیوز بورس تهران خودرو فولاد 

  

رئیس‌جمهوری منتخب آمریکا مصدوم شدرسانه‌های امریکا گزارش دادند که جو بایدن رئیس‌جمهوری منتخب این کشور از ناحیه پا دچار آسیب‌دیدگی شده و قرار است پزشک وی را معاینه کند.
گسترش ریاست جمهوری رسانه بازی 

  

برخی به صراحت می گفتند به مردم یارانه ندهیدکسانی به صراحت می گفتند به مردم یارانه ندهید. مردم خیال نکنند این دارایی برای خودشان است. اگر حس کنند این ثروت برای آنهاست دیگر ما را قبول نمی کنند. من هم گفتم خوب قبول نکنند. مگر وحی منزل است که مردم حتما ما را قبول کنند؟
مستقل‌آنلاین یارانه ثروت 

  

بهارستان به‌دنبال خروج از برجام؟ | با تصویب دو فوریت طرح اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌هانمایندگان مجلس در جلسه علنی صبح روز گذشته با 232 رأی موافقت کردند که طرح اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها را به صورت دو‌فوریتی بررسی کنند. محمد‌باقر قالیباف، رئیس مجلس، بعد از تصویب این طرح، گفت: «ان‌شاءالله این طرح در دستور هفته جاری مجلس شورای اسلامی قرار بگیرد و بتواند بُعد امکانات صنعت هسته‌ای را تقویت کرده و جلوی یاوه‌گویی‌ها و اقدامات تروریستی دشمنان را بگیرد».
۵۵ آنلاین مصاحبه غنی سازی رقابت انتخاباتی 

  

رییس دفتر رییس جمهور از تصمیم مهم روحانی در مورد شهید فخری زاده که به دلیل امنیتی رسانه ای نشد نوشت و فاش کرد که دانشمند شهید کشورمان ارتباط نزدیکی با دولت و وزارت خارجه در پیشبرد فعالیت های صلح آمیز صنعت هسته ای داشته است.
نامه نیوز رئیس جمهور جمهوری اسلامی ایران جمهوری اسلامی 

  

باید منتظر مجموعه‌ای از رویدادها در خاورمیانه باشیم/ واکنش به کنش‌های تحریکی، باید با هوشیاری تمام و همه جانبه‌نگری همراه باشد/ محافظت از دانشمندان هسته‌ای به عهده نهاد نظامی است​یک استاد روابط بین‌الملل گفت: از نشست نتانیاهو و بن سلمان و گزارش‌هایی که از آن منتشر شد و همچنین حضور پمپئو در خاورمیانه و احتمال حضور محرمانه پمپئو در آن نشست می‌توان نتیجه گرفت که ما باید منتظر مجموعه‌ای از رویدادها در فضای خاورمیانه باشیم.
ایلنا ایران شورای شهر تهران هسته ای 

  

عوامل ریزش سنگین قیمت خودرو وارداتی / کاهش تا 35 درصد هم رسیدبا کاهش تورم انتظاری و نرخ ارز از یکسو و اثرات روانی احتمال لغو ممنوعیت واردات خودرو، بازار خودروهای خارجی کشور نیز در مسیر سقوط قیمت قرار گرفت. طبق اخبار رسیده از بازار، طی سه تا چهار هفته گذشته، قیمت خودروهای وارداتی ریزشی شدید را تجربه کرده، تا آنجاکه فعالان بازار از افت قیمت تا مرز 35 درصد نیز صحبت به میان می‌آورند.
خودروتک قیمت کاهش قیمت ها واردات خودرو 

  

میراث حسن روحانی برای اصلاح‌طلبان چیست؟اصلاح طلبان جناحی بودند که در انتخابات 92 و 96 موجبات پیروزی حجت‌الاسلام روحانی را فراهم آوردند.
مثلث حسن روحانی دولت اصلاحات اصلاح طلبان 

  

قیمت خودرو به ثبات می رسد یا کاهش ادامه دارد؟ / آخرین وضعیت بازاربازار خودرو دیروز نیز با کاهش قیمت خودرو مواجه بود. با این حال نشانه هایی از ثبات نیز به نسبت روزهای قبل بیشتر دیده شد.
خودروتک قیمت ارز قیمت ایران خودرو 

  

چگونه وام یک میلیونی دولت را دریافت کنیم ؟ + نحوه ارسال پیامکمتقاضیان دریافت مرحله دوم وام یک میلیونی کرونا ابتدا کد ملی سرپرست خانوار را به شماره 6369 ارسال کنند، چنانچه پیامک ارسال نشد، بار دوم آن را به 986369+ ارسال کنند.
مستقل‌آنلاین وام دولت تلفن همراه 

  

جدیدترین اقدام پرسپولیس برای لغو محرومیت آل‌کثیرباشگاه پرسپولیس لایحه حقوقی جدیدی برای محرومیت عیسی آل‌کثیر را به دیوان داوری ورزش ارسال کرده است.
مملکت‌آنلاین باشگاه پرسپولیس پرسپولیس کنفدراسیون فوتبال آسیا 

  

حضور قالیباف در جلسه فوق‌العاده کمیسیون امنیت ملیسخنگوی کمیسیون امنیت ملی از حضور رئیس مجلس شورای اسلامی در جلسه فوق‌العاده امروز این کمیسیون خبر داد.
ایلنا کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی خبرنگار 

  

هشدار وزیر بهداشت درباره اوج گرفتن کروناوزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: موارد روزانه مرگ کرونا در کشور بعد از حدود یکماه برای دومین روز متوالی به زیر 400 نفر رسید و امروز 389 فوتی داشتیم.
گسترش وزارت بهداشت درمان وزارت کشور 

  

شرایط حفاظتی شهید فخری‌زاده سال‌ها مورد تهدید دشمنان بوده استسخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفت: آنچه که مشخص است ترور شهید فخری‌زاده از پیش طراحی شده و اقدامی پیچیده و ترکیبی بوده است.
ایلنا سیاست خارجی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی 

  اخبار داغ
  

زمان پایان همه‌گیری کرونا پیش بینی شدمدیرکل مرکز تحقیقات ویروس‌شناسی و بیوتکنولوژی «وکتور» روسیه که در زمینه تولید واکسن کرونا فعال است، گفت ویروس کرونا از بین نخواهد رفت اما همه‌گیریِ آن در سال 2021 پایان خواهد یافت.
برنا ویروس روسیه تولید 

  

تولد یک نوزاد دارای آنتی بادی های ضد ویروس کرونا اما بدون ابتلا به این بیماری از یک مادر دارای عفونت با این ویروس باعث تعجب مقامات بهداشتی سنگاپور شده است.
صراط تولد نوزاد ویروس 

  

کرونا به مردان ضربه سخت‌ تری می‌زند + دلیلچندین مطالعه نشان داده است مردان بیش از زنان در اثر ابتلا به کرونا جان خود را از دست می‌دهند، اما علت چیست؟
گسترش سازمان بهداشت جهانی مردان زنان 

  

این باورهای کرونایی اشتباه است!معاون فنی مرکز بهداشت استان مرکزی گفت: متاسفانه باورهای غلطی پیرامون بیماری کرونا در بین مردم جامعه دست به دست می شود.
گسترش استان مرکزی درمان فضای مجازی 

  

خوش یمنی برای بورس در ماه نحس طلااقتصاد نیوز:روز گذشته ماه نوامبر به پایان رسید در این ماه بازارهای سهام و ارز رمزها خوش درخشیدند در مقابل طلا نحس‌ترین ماه را در چهار سال گذشته تجربه کرد.
اقتصادنیوز درآمد ماه اقتصاد 

  

فردا آخرین مهلت ثبت‌نام وام کرونامتقاضیان دریافت مرحله دوم وام یک میلیون تومانی کرونا فقط تا فردا ، 11 آذرماه زمان دارند تا برای ثبت‌نام در این طرح، کد ملی سرپرست خانوار را به شماره 6369 ارسال کنند.
گسترش وام درآمد یارانه 

  

روند کاهشی قیمت خودرو ادامه داردرئیس اتحادیه فروشندگان و نمایشگاه‌داران خودرو اظهار داشت: روند قیمت‌ها همچنان کاهشی است به طوری‌که نسبت به 20 روز پیش قیمت خودرو 31 تا 32 درصد کاهش پیدا کرده است و این افت قیمت با کاهش قیمت ارز ادامه دارد.
گسترش قیمت ارز قیمت خودرو 

  

مهدی فخیم‌زاده ابتلایش به کرونا را تکذیب کرد+عکسمهدی فخیم‌زاده ابتلا به ویروس کرونا را تکذیب کرد و گفت در سلامت کامل است.
ایلنا اینستاگرام عکس ویروس 

  

اولین پرواز برای واردات واکسن کرونا چه زمانی انجام می‌شود؟تا چند ماه، هفته یا روز دیگر نخستین پرواز ایرلاین‌های ایرانی برای وارد کردن واکسن کرونا انجام خواهد شد؟
اقتصادنیوز واردات ماه وزارت بهداشت 

  

وزارت کار جزییات درخواست وام یک میلیون تومانی کرونا را اعلام کرد.
نامه نیوز وام کار ایران خودرو 

  

ادامه تعطیلی های کرونایی شنبه مشخص می شود/ 38 شهر قرمز هستند به گزارش خبرگزاری مهر، علیرضا رئیسی، در گفتگو با «تیتر امشب» شبکه خبر، با بیان اینکه محدودیت سراسری از یکم آذر ماه شروع شد، افزود: با توجه به سیاست‌های وزارت بهداشت و رعایت مردمی میزان پروتکل‌ها به بالای 90 درصد رسید. معاون بهداشت وزارت بهداشت، تاکید کرد: در یکم آذر 160 شهر در وضع قرمز (هشدار سه) قرار داشتند و اکنون 38 شهر قرمز هستند. وی ادامه داد: متأسفانه در 23 شهرستان با رعایت…
مهر دورهمی وزارت بهداشت ماه 

  

آیا با مصرف ماهی می‌توان خطر ابتلا به ویروس کرونا را کاهش داد؟کارشناس تغذیه گفت: با مصرف ماهی می‌توان سیستم ایمنی را قوی و از ابتلا به کرونا ویروس جلوگیری کرد.
برنا ویروس تغذیه سیستم ایمنی 

  

کارایی 100 درصدی یک واکسن کرونا!مرحله نهایی مطالعه در مورد واکسن کووید-19 که در انگلیس انجام می‌شود، کارایی موثر 100 درصدی واکسن کرونا در برابر موارد شدید را تایید و بیان می‌کند که این واکسن در افراد مسن نیز عملکرد موفقی دارد.
مملکت‌آنلاین سازمان غذا و داروی آمریکا انگلیس ویروس