ایلنا   |  اقتصادی  |  

وزیر جدید راه و شهرسازی و طرح‌های عمرانی نیمه‌تمام

در حوزه راه و شهرسازی آنقدر احکام، تبصره‌ها و مواد مختلف در سیاست‌های کلی، برنامه ششم و قانون بودجه از یک طرف و آنقدر طرح و پروژه نیمه تمام وجود دارد، که تصور نمی‌کنم هیچ وزیری بتواند با منابع موجود حتی بخش کوچکی از آنها را به سرانجام برساند، مگر با تدبیر ویژه برای سه اقدام همزمان: اولویت‌بندی طرح‌های نیمه تمام، متنوع‌سازی و توسعه روش‌های تأمین مالی و افزایش بهره‌وری طرح‌ها

وزیر جدید راه و شهرسازی و طرح‌های عمرانی نیمه‌تمام

در حوزه راه و شهرسازی آنقدر احکام، تبصره‌ها و مواد مختلف در سیاست‌های کلی، برنامه ششم و قانون بودجه از یک طرف و آنقدر طرح و پروژه نیمه تمام وجود دارد، که تصور نمی‌کنم هیچ وزیری بتواند با منابع موجود حتی بخش کوچکی از آنها را به سرانجام برساند، مگر با تدبیر ویژه برای سه اقدام همزمان: اولویت‌بندی طرح‌های نیمه تمام، متنوع‌سازی و توسعه روش‌های تأمین مالی و افزایش بهره‌وری طرح‌ها

به گزارش خبرنگار ایلنا، رئیس دانشکده عمران، معماری و هنر دانشگاه علوم و تحقیقات در یادداشتی مشکلات پیش روی وزیر راه و شهرسازی را در دوره جدید برشمرده و فایق شدن به این مشکلات را بسیار دشوارتر از آنچه به‌نظر می‌رسند، برشمرده است.

متن این یادداشت به شرح زیر است:

چند روزی از رای اعتماد مجلس به وزیر پیشنهادی دولت (آقای مهندس محمد اسلامی) میگذرد و اکنون این وزیر است و انبوه چالش‌ها و فرصت‌های بخش‌های حمل و نقل، شهرسازی و ساختمان.

یکی از مهمترین این چالش‌ها عدم تناسب حجم طرح‌های تعریف شده در نظام فنی اجرایی کشور و بودجه قابل تخصیص است، که نتیجه‌ای جز طولانی شدن زمان اجرا، افزایش هزینه تمام شده طرح‌ها، از دست رفتن توجیه اقتصادی بسیاری از طرح‌ها، کاهش عمر مفید بهره‌برداری، تأثیر برانگیزه و بهره‌وری نیروهای انسانی متخصص کشور، تنزل کیفی خدمات پیمانکاران و کاهش سرمایه‌گذاری مولد نداشته و نخواهد داشت.

در حوزه راه و شهرسازی آنقدر احکام، تبصره‌ها و مواد مختلف در سیاست‌های کلی، برنامه ششم و قانون بودجه از یک طرف و آنقدر طرح و پروژه نیمه تمام وجود دارد، که تصور نمی‌کنم هیچ وزیری بتواند با منابع موجود حتی بخش کوچکی از آنها را به سرانجام برساند، مگر با تدبیر ویژه برای سه اقدام همزمان:

اقدام اول-اولویت‌بندی طرح‌های نیمه تمام

عدم توازن بودجه قابل تخصیص و طرح‌های تعریف شده، با افزایش سهم هزینه‌های بالاسری و در نتیجه افزایش تصاعدی هزینه اجرای طرح ها، منجر به کاهش توان دستگاههای اجرایی و قفل شدن بسیاری از طرح‌های زیرساختی کشور شده است. وزارت راه و شهرسازی چاره‌ای ندارد جز اینکه با اولویت‌بندی درون بخشی و فرابخشی، منابع محدود دولتی را به تعدادی از این طرح‌ها تخصیص دهد و بقیه را برای مطالعات بیشتر یا واگذاری به بخش‌های غیردولتی آماده کند. اولویت‌بندی طرح‌ها، از سال 1378، در قالب برنامه سوم توسعه وارد ادبیات قانونگذاری کشور شد و سال 1379 آیین نامه اجرایی ماده 61 ابلاغ شد. با این وجود، به دلیل عدم تدوین یک سیستم جامع ملی برای اولویت بندی طرح‌های عمرانی، چنین مصوباتی نه تنها منجر به کاهش تعداد طرح‌ها نشد، بلکه امروز با بیش از 70 هزار طرح ملی و استانی نیمه تمام مواجهیم. وزارت راه و شهرسازی می‌تواند پیشرو تدوین یک سیستم اولویت‌بندی طرح‌ها، با یک نگاه جامع نگرانه، با معیارهایی چون جایگاه هر طرح در سیاست‌های کلان ملی، اثر هر طرح بر تولید ناخالص داخلی، ملاحظات آمایش سرزمین، درصد پیشرفت فیزیکی و بودجه مورد نیاز باشد، که این سیستم در قالب محدودیت‌های بودجه‌ای، راهکارهای بهینه برای تحقق اهداف کلان حوزه راه و شهرسازی پیشنهاد دهد.

اقدام دوم-متنوع‌سازی و توسعه روش‌های تأمین مالی

ساختار فعلی نظام فنی اجرایی طرح‌های عمرانی کشور، دستگاه‌های اجرایی را به بودجه‌های دولتی وابسته کرده و نظام‌های انگیزشی و بسترهای حقوقی قراردادی کافی برای جذب منابع از طریق سرمایه‌های بخش خصوصی، مشارکت عمومی-خصوصی، تأمین مالی بخش عمومی (مانند بورس) و سرمایه‌گذاران خارجی به بلوغ کافی نرسیده‌اند. اگر چه نمونه‌هایی از اجرای طرح ها به روش ساخت-بهره‌برداری-تحویل BOT و امثالهم در وزارت راه و شهرسازی مسبوق به سابقه است، اما تجارب کشورهایی چون ترکیه، برزیل، سنگاپور، اندونزی و هندوستان می‌تواند راهگشا بوده و این وزارتخانه را به پیشگام کاهش تصدی‌گری دولت و توسعه زیرساخت‌ها از مجاری غیردولتی تبدیل کند.  

اقدام سوم-افزایش بهره‌وری طرح‌ها

به اعتقاد بسیاری از پژوهشگران، مهمترین مانع توسعه ایران، موانع ساختاری است و اصلاح‌های نهادی و ساختاری در کنار تسهیلات قانونی می‌تواند کمک شایانی به ارتقا بهره‌وری ملی و رشد تولید ناخالص داخلی بکند. در حال حاضر، بهره‌وری نظام فنی اجرایی طرح‌های عمرانی کشور پایین است، به نوعی که براورد سال 1390 حاکی از زیان سالانه حدود 25 هزار میلیارد تومان ناشی از تاخیر در اجرای طرح‌های عمرانی و عدم النفع بهره‌برداری از طرح‌های در حال اجرا است. در کنار تعداد بالای طرح‌های عمرانی کشور، بسیاری از این طرح‌ها با ابعادی غیراقتصادی طراحی شده و در حال اجرا می‌باشند که بهینه‌سازی ساختگاه، اندازه و مشخصات این طرح‌ها، اقدامی در جهت منافع ملی است. از اوایل دهه 1380 تأکید ویژه‌ای بر اعمال مهندسی ارزش شد و اتفاقا وزارت راه و ترابری سابق یکی از اولین دستگاه‌ها در پیاده‌سازی آن بود، که بعدها مورد بی‌مهری قرار گرفت. از طرف دیگر، علم مدیریت پروژه توسعه قابل توجهی در سالهای گذشته داشته که به کارگیری ابزارهای مدیریت پروژه محور به افزایش بهره‌وری طرح‌ها خواهد انجامید.

بنا به یکی از سنجه‌های علم مدیریت، اهداف تدوین شده می‌بایست واجد پنج ویژگی (SMART) باشند: 1) مشخص و دقیق، 2) قابل دستیابی، 3) امکان اندازه‌گیری، 4) واقع‌بینانه و 5) زمانبندی شده. امیدوارم وزارت راه و شهرسازی، اهداف محدودی را بر مبنای ویژگی‌های فوق و با تکیه بر سه اقدام پیشنهادی، تدوین و اجرایی کنند. برای مثال، در اولویت تعیین شده برنامه‌های وزیر محترم مبنی بر افزایش تاب آوری زیرساخت‌ها، معیارهای قابل دستیابی را تدقیق فرمایند (مشخص و دقیق بودن هدف)، در اصلاحات ساختاری در بخش‌های ستادی و اجرایی به منظور کوچک‌سازی، چالاک‌سازی و اثربخشی، سابقه اقدامات گذشته و دلایل شکست برخی از این اصلاحات واکاوی گردد (قابلیت دستیابی). خوب است وزیر محترم راه و شهرسازی مشخص فرمایند که عمر مفید ساختمان و سایر زیرساخت‌ها در دوره شروع تصدی ایشان چه بود و قرار است به چه عددی برسد (قابل اندازه‌گیری بودن اهداف) و نیز در هر هدفی واقعیت‌های میدانی وزارتخانه و زمانبندی بر مبنای اصول مدیریت پروژه به استناد منابع قابل تخصیص مدنظر قرار گیرد.

مهدی روانشادنیا، رئیس دانشکده عمران، معماری و هنر دانشگاه علوم و تحقیقات

وزارت راه و شهرسازی بودجه دولت 



  اخبار برگزیده
  

70 درصد پرونده های کلاهبرداری از طریق دستگاه های خودپرداز استرئیس پلیس آگاهی تهران بزرگ با اعلام این خبر گفت: 70 درصد پرونده های کلاهبرداری در حال رسیدگی در پلیس آگاهی مربوط به کلاهبرداری از طریق کشاندن افراد به پای دستگاه خودپرداز به بهانه واریز پول به حساب بانکی مالباختگان می باشد و این موضوع در حال افزایش است.
برنا کلاهبرداری پلیس پلیس آگاهی 

  

"ژنرال احمد العسیری" مشاور وقت محمد بن سلمان ، در ماه مارس سال گذشته میلادی در نشستی در ریاض، حضور داشته است. موضوع این نشست که با حضور چند تاجر لابی کننده برای دولت سعودی بوده، امکان استفاده از شرکت‌های خصوصی برای ترور مقامات ارشد ایرانی از جمله "قاسم سلیمانی"، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران بوده است.
برنا ایران ریاض انقلاب اسلامی ایران 

  

پیام جالب کاپیتان پرسپولیس به هواداران+عکسسیدجلال حسینی بعد از اتمام بازی فینال لیگ قهرمانان پیامی در صفحه شخصی خود منتشر کرد.
برنا پرسپولیس عکس بازی 

  

تردید نکنید شما قهرمان آسیا هستید/ برانکو مربی باشخصیتی استوزیر ورزش و جوانان در جمع بازیکنان تیم فوتبال پرسپولیس از برانکو به عنوان مربی باشخصیت در ایران و‌ منطقه نام برد.
برنا آسیا برانکو ورزش 

  

پروین، جام قهرمانی را روی سکو قرار می‌دهداسطوره تاریخ فوتبال ایران و باشگاه پرسپولیس، جام قهرمانی لیگ قهرمانان آسیا را روی سکو می‌ برد.
برنا علی پروین ایران زمین 

  

آخرین وضعیت مصدومیت این ستاره پرسپولیس برای بازی با کاشیما+ عکسآخرین وضعیت مصدومیت امید عالیشاه برای بازی با کاشیما آنتلرز تا ساعاتی دیگر مشخص می شود.
برنا ستاره پرسپولیس بازی 

  

دوباره زلزله ؛ دوباره تازه آباد کرمانشاهزلزله ای به بزرگی 4.4 دهم در مقیاس امواج درونی زمین (ریشتر) ساعت 2 دقیقه و هشت ثانیه بامداد سه شنبه تازه آباد مرکز شهرستان ثلاث باباجانی در استان کرمانشاه را لرزاند.
برنا زلزله کرمانشاه استان کرمانشاه 

  

تمام ظرفیت بلیت بازی با کاشیما، امروز عرضه می‌شودتمام ظرفیت بلیت فروشی بازی پرسپولیس – کاشیما امروز دوشنبه عرضه و از طریق سامانه اینترنتی Gishe3.com به فروش خواهد رسید.
برنا بازی باشگاه پرسپولیس پرسپولیس 

  

راز جنایت رودخانه نوخاله کشف شداز توطئه خونین یک زن که در اقدامی هولناک با همدستی مردی بیگانه، شوهرش را به قتل رسانده بود، فاش شد.
برنا جنایت قتل پلیس 

  

تبلیغات عجیب مجری شبکه یکعلی ضیا در یک مراسم تبلیغاتی برای خرید زمین در آلانیای ترکیه به عنوان مجری حاضر شد.
برنا زمین ترکیه تلویزیون 

  اخبار داغ
  

پیشنهاد تشکیل کارگروه مبارزه با بحران در وزارتخانه‌ها/احتمال اجرای طرح استانی شدن انتخابات مجلس در چند استان/انهدام 5 باند بین‌المللی قاچاق مواد مخدر/تقدیر آمریکا از اقدام روز گذشته سوئیفت علیه ایران/ نظر رهبر انقلاب درباره رقص محلیپیشنهاد تشکیل کارگروه مبارزه با بحران در وزارت خانه ها، احتمال اجرای طرح استانی شدن انتخابات مجلس در چند استان، بهره‌برداری از فاز اول طرح احیای 550 هزار هکتاری اراضی خوزستان و ایلام، تصویب اصلاح تقسیمات کشوری در استان‌های مرکزی و آذربایجان شرقی، تلاش نتانیاهو در پاریس برای فشار بر ایران، کاهش رشد اقتصادی ایران به منفی 3...
ایلنا شورای نگهبان انتخابات مجلس قاچاق مواد مخدر 

  

افزایش قیمت تجهیزات رادیولوژی با وجود تخصیص ارز دولتینایب رئیس انجمن رادیولوژی ایران با اشاره به افزایش حداقل 3 برابری قیمت تجهیزات رادیولوژی گفت: افزایش قیمت ارز و ثابت ماندن تعرفه‌ها فعالیت بسیاری از مراکز رادیولوژی را با مشکل مواجه کرده است.
برنا افزایش قیمت قیمت ارز قیمت 

  

رتبه نخست شرکت فولاد در بازگشت ارز به چرخه ملیورزشگاه فولاد خوزستان با حضور معاون اول رئیس جمهور و وزیر صنعت به بهره برداری رسید.
ایلنا شرکت فولاد فولاد باشگاه فولاد خوزستان 

  

برگزاری پودمان مبارزه باقاچاق کالا و ارز ویژه قضات محاکم تجدید نظرپنجمین دوره تخصصی مبارزه با قاچاق کالا و ارز به مدت سه روز به همت مرکز آموزش معاونت منابع انسانی قوه قضاییه و با مشارکت نمایندگی قوه قضائیه برگزار شد.
ایلنا قوه قضاییه آموزش ارز 

  

ثبت‌نام صفارزاده و واعظ موسوی در انتخابات کمیته ملی پارالمپیکششمین روز از مهلت ثبت‌نام در انتخابات کمیته ملی پارالمپیک با نام‌نویسی دو نفر دیگر خاتمه یافت.
تسنیم پارالمپیک بهار مردان 

  

سردار رحیمی : هرگونه خرید و فروش ارز در خیابان‌ها و چهارراه‌ها جرم است / شهروندان سریعا معاینه فنی خود را اخذ کنندفرمانده انتظامی تهران بزرگ با اعلام دستگیری 130 نفر از دلالان ارز طی چهار روز اخیر، گفت:‌ خرید و فروش ارز در خیابان‌ها و چهارراه‌ها جرم است و پلیس به شدت با متخلفان برخورد می‌کند.
برنا حسین رحیمی حوزه منوچهری 

  

بوته کاری و نهال کاری 20 هزار هکتار از منطقه جنوب شرق اهواز/ ایجاد 1500 میلیارد تومان ارزش افزوده با اجرای فاز اول طرح 550 هزار هکتاری خوزستان و ایلاموزیر جهاد کشاورزی گفت: یک هزار و 500 میلیارد تومان ارزش افزوده محصولات تولید شده در فاز اول طرح 550 هزار هکتاری بوده است.
برنا اهواز وزارت نیرو کشاورزی