ایلنا   |  اقتصادی  |  

وزیر جدید راه و شهرسازی و طرح‌های عمرانی نیمه‌تمام

در حوزه راه و شهرسازی آنقدر احکام، تبصره‌ها و مواد مختلف در سیاست‌های کلی، برنامه ششم و قانون بودجه از یک طرف و آنقدر طرح و پروژه نیمه تمام وجود دارد، که تصور نمی‌کنم هیچ وزیری بتواند با منابع موجود حتی بخش کوچکی از آنها را به سرانجام برساند، مگر با تدبیر ویژه برای سه اقدام همزمان: اولویت‌بندی طرح‌های نیمه تمام، متنوع‌سازی و توسعه روش‌های تأمین مالی و افزایش بهره‌وری طرح‌ها

وزیر جدید راه و شهرسازی و طرح‌های عمرانی نیمه‌تمام

در حوزه راه و شهرسازی آنقدر احکام، تبصره‌ها و مواد مختلف در سیاست‌های کلی، برنامه ششم و قانون بودجه از یک طرف و آنقدر طرح و پروژه نیمه تمام وجود دارد، که تصور نمی‌کنم هیچ وزیری بتواند با منابع موجود حتی بخش کوچکی از آنها را به سرانجام برساند، مگر با تدبیر ویژه برای سه اقدام همزمان: اولویت‌بندی طرح‌های نیمه تمام، متنوع‌سازی و توسعه روش‌های تأمین مالی و افزایش بهره‌وری طرح‌ها

به گزارش خبرنگار ایلنا، رئیس دانشکده عمران، معماری و هنر دانشگاه علوم و تحقیقات در یادداشتی مشکلات پیش روی وزیر راه و شهرسازی را در دوره جدید برشمرده و فایق شدن به این مشکلات را بسیار دشوارتر از آنچه به‌نظر می‌رسند، برشمرده است.

متن این یادداشت به شرح زیر است:

چند روزی از رای اعتماد مجلس به وزیر پیشنهادی دولت (آقای مهندس محمد اسلامی) میگذرد و اکنون این وزیر است و انبوه چالش‌ها و فرصت‌های بخش‌های حمل و نقل، شهرسازی و ساختمان.

یکی از مهمترین این چالش‌ها عدم تناسب حجم طرح‌های تعریف شده در نظام فنی اجرایی کشور و بودجه قابل تخصیص است، که نتیجه‌ای جز طولانی شدن زمان اجرا، افزایش هزینه تمام شده طرح‌ها، از دست رفتن توجیه اقتصادی بسیاری از طرح‌ها، کاهش عمر مفید بهره‌برداری، تأثیر برانگیزه و بهره‌وری نیروهای انسانی متخصص کشور، تنزل کیفی خدمات پیمانکاران و کاهش سرمایه‌گذاری مولد نداشته و نخواهد داشت.

در حوزه راه و شهرسازی آنقدر احکام، تبصره‌ها و مواد مختلف در سیاست‌های کلی، برنامه ششم و قانون بودجه از یک طرف و آنقدر طرح و پروژه نیمه تمام وجود دارد، که تصور نمی‌کنم هیچ وزیری بتواند با منابع موجود حتی بخش کوچکی از آنها را به سرانجام برساند، مگر با تدبیر ویژه برای سه اقدام همزمان:

اقدام اول-اولویت‌بندی طرح‌های نیمه تمام

عدم توازن بودجه قابل تخصیص و طرح‌های تعریف شده، با افزایش سهم هزینه‌های بالاسری و در نتیجه افزایش تصاعدی هزینه اجرای طرح ها، منجر به کاهش توان دستگاههای اجرایی و قفل شدن بسیاری از طرح‌های زیرساختی کشور شده است. وزارت راه و شهرسازی چاره‌ای ندارد جز اینکه با اولویت‌بندی درون بخشی و فرابخشی، منابع محدود دولتی را به تعدادی از این طرح‌ها تخصیص دهد و بقیه را برای مطالعات بیشتر یا واگذاری به بخش‌های غیردولتی آماده کند. اولویت‌بندی طرح‌ها، از سال 1378، در قالب برنامه سوم توسعه وارد ادبیات قانونگذاری کشور شد و سال 1379 آیین نامه اجرایی ماده 61 ابلاغ شد. با این وجود، به دلیل عدم تدوین یک سیستم جامع ملی برای اولویت بندی طرح‌های عمرانی، چنین مصوباتی نه تنها منجر به کاهش تعداد طرح‌ها نشد، بلکه امروز با بیش از 70 هزار طرح ملی و استانی نیمه تمام مواجهیم. وزارت راه و شهرسازی می‌تواند پیشرو تدوین یک سیستم اولویت‌بندی طرح‌ها، با یک نگاه جامع نگرانه، با معیارهایی چون جایگاه هر طرح در سیاست‌های کلان ملی، اثر هر طرح بر تولید ناخالص داخلی، ملاحظات آمایش سرزمین، درصد پیشرفت فیزیکی و بودجه مورد نیاز باشد، که این سیستم در قالب محدودیت‌های بودجه‌ای، راهکارهای بهینه برای تحقق اهداف کلان حوزه راه و شهرسازی پیشنهاد دهد.

اقدام دوم-متنوع‌سازی و توسعه روش‌های تأمین مالی

ساختار فعلی نظام فنی اجرایی طرح‌های عمرانی کشور، دستگاه‌های اجرایی را به بودجه‌های دولتی وابسته کرده و نظام‌های انگیزشی و بسترهای حقوقی قراردادی کافی برای جذب منابع از طریق سرمایه‌های بخش خصوصی، مشارکت عمومی-خصوصی، تأمین مالی بخش عمومی (مانند بورس) و سرمایه‌گذاران خارجی به بلوغ کافی نرسیده‌اند. اگر چه نمونه‌هایی از اجرای طرح ها به روش ساخت-بهره‌برداری-تحویل BOT و امثالهم در وزارت راه و شهرسازی مسبوق به سابقه است، اما تجارب کشورهایی چون ترکیه، برزیل، سنگاپور، اندونزی و هندوستان می‌تواند راهگشا بوده و این وزارتخانه را به پیشگام کاهش تصدی‌گری دولت و توسعه زیرساخت‌ها از مجاری غیردولتی تبدیل کند.  

اقدام سوم-افزایش بهره‌وری طرح‌ها

به اعتقاد بسیاری از پژوهشگران، مهمترین مانع توسعه ایران، موانع ساختاری است و اصلاح‌های نهادی و ساختاری در کنار تسهیلات قانونی می‌تواند کمک شایانی به ارتقا بهره‌وری ملی و رشد تولید ناخالص داخلی بکند. در حال حاضر، بهره‌وری نظام فنی اجرایی طرح‌های عمرانی کشور پایین است، به نوعی که براورد سال 1390 حاکی از زیان سالانه حدود 25 هزار میلیارد تومان ناشی از تاخیر در اجرای طرح‌های عمرانی و عدم النفع بهره‌برداری از طرح‌های در حال اجرا است. در کنار تعداد بالای طرح‌های عمرانی کشور، بسیاری از این طرح‌ها با ابعادی غیراقتصادی طراحی شده و در حال اجرا می‌باشند که بهینه‌سازی ساختگاه، اندازه و مشخصات این طرح‌ها، اقدامی در جهت منافع ملی است. از اوایل دهه 1380 تأکید ویژه‌ای بر اعمال مهندسی ارزش شد و اتفاقا وزارت راه و ترابری سابق یکی از اولین دستگاه‌ها در پیاده‌سازی آن بود، که بعدها مورد بی‌مهری قرار گرفت. از طرف دیگر، علم مدیریت پروژه توسعه قابل توجهی در سالهای گذشته داشته که به کارگیری ابزارهای مدیریت پروژه محور به افزایش بهره‌وری طرح‌ها خواهد انجامید.

بنا به یکی از سنجه‌های علم مدیریت، اهداف تدوین شده می‌بایست واجد پنج ویژگی (SMART) باشند: 1) مشخص و دقیق، 2) قابل دستیابی، 3) امکان اندازه‌گیری، 4) واقع‌بینانه و 5) زمانبندی شده. امیدوارم وزارت راه و شهرسازی، اهداف محدودی را بر مبنای ویژگی‌های فوق و با تکیه بر سه اقدام پیشنهادی، تدوین و اجرایی کنند. برای مثال، در اولویت تعیین شده برنامه‌های وزیر محترم مبنی بر افزایش تاب آوری زیرساخت‌ها، معیارهای قابل دستیابی را تدقیق فرمایند (مشخص و دقیق بودن هدف)، در اصلاحات ساختاری در بخش‌های ستادی و اجرایی به منظور کوچک‌سازی، چالاک‌سازی و اثربخشی، سابقه اقدامات گذشته و دلایل شکست برخی از این اصلاحات واکاوی گردد (قابلیت دستیابی). خوب است وزیر محترم راه و شهرسازی مشخص فرمایند که عمر مفید ساختمان و سایر زیرساخت‌ها در دوره شروع تصدی ایشان چه بود و قرار است به چه عددی برسد (قابل اندازه‌گیری بودن اهداف) و نیز در هر هدفی واقعیت‌های میدانی وزارتخانه و زمانبندی بر مبنای اصول مدیریت پروژه به استناد منابع قابل تخصیص مدنظر قرار گیرد.

مهدی روانشادنیا، رئیس دانشکده عمران، معماری و هنر دانشگاه علوم و تحقیقات

وزارت راه و شهرسازی بودجه دولت 



  اخبار برگزیده
  

خبر مهم برای دوستاران 90/ بازگشت عادل فردوسی پور و پخش مجدد برنامهمثلث آنلاین: عضو شورای نظارت بر صدا و سیما از بررسی موضوع پخش مجدد برنامه 90 از رسانه ملی در نشست آتی شورای نظارت بر صدا و سیما خبر داد.
مثلث روزنامه صدا و سیما رسانه 

  

قیمت و شرایط فروش فوری امروز ایران خودروایران خودرو شرایط فروش فوری دو محصول خود را برای تنظیم بازار اعلام کرد.
خودروتک قیمت ایران خودرو خودرو 

  

ساعاتی پس از انتشار عکس تبلیغاتی یک آرایشگاه زنانه در بابل در فضای مجازی ، مسئولان این شهرستان اعلام کرده اند که فرد متخلف دستگیر و آرایشگاه وی پلمپ شده است.
نامه نیوز تبلیغات بازداشت بازی 

  

قیمت خودرو / قیمت کارخانه و بازار تمام خودروهای داخلی (دوشنبه 2 اردیبهشت 1397) / قیمت صبحقیمت کلیه خودروهای تولید داخل در بازار و کارخانه در صبح روز دوشنبه 2 اردیبهشت 98 به شرح زیر است. این قیمت ها با توجه به آخرین تغییرات قیمت در آخر وقت معاملات روز قبل درج شده و به نوعی قیمت آغاز معاملات امروز به حساب می آید. قیمت های نیمروز معاملاتی هر روز ساعت 13 در سایت خودروتک قرار می گیرد.
خودروتک قیمت ایران خودرو خودرو 

  

روزنامه واشنگتن پست به نقل از دو مقام وزارت خارجه آمریکا گزارش داد، مایک پمپئو وزیر خارجه این کشور روز دوشنبه اعلام خواهد کرد که معافیتهای تحریمی واردکنندگان نفت ایران از دوم ماه می (12 اردیبهشت) دیگر تمدید نخواهد شد؛ اقدامی که تبعاتی برای بازارهای جهانی نفت دارد.
نامه نیوز ترامپ ایران نفت 

  

آیا لوپتگی سرمربی تیم ملی می شود؟کسانی که کلینزمن را به خوبی می‌شاسند عقیده دارند او به ایران نخواهد آمد.
مثلث ایران فدراسیون فوتبال رئال مادرید 

  

قیمت 7 خودرو سایپا برای فروش فوری امروز اعلام شدفروش فوری محصولات گروه خودروسازی خودرو از ساعت 10 صبح امروز آغاز شد.
خودروتک قیمت خودرو سایپا 

  

شب گذشته پاریس نخوابید. هزاران نفر از مردم پاریس دیشب اطراف کلیسای در حال سوختن حلقه زدند ، دعا کردند و اشک ریختند
نامه نیوز پاریس آتش سوزی رئیس جمهور 

  

فیلم /دعوای شدید توییتری با مهناز افشار پایگاه خبری تحلیلی مثلث آنلاین: Your browser doesn't support video. Please download the file: video/mp4 video/webm
مثلث مهناز افشار 

  

بانک‌ها تا 40 روز دیگر مکلف به ارائه رمز یکبار مصرف هستندرئیس پلیس فتا گفت: بانک‌ها تا 40 روز دیگر مکلف به ارائه رمز یکبار مصرف به کاربران هستند.
مثلث بانک مرکزی بانک پلیس فتا 

  اخبار داغ
  

رشد اندک قیمت انواع سکه و ارز در بازار آزادتهران- ایرنا- بهای انواع ارز و مسکوکات در بازار تهران امروز (سه شنبه) اندکی بالا رفت؛ به طوری که هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید چهار میلیون و 865 هزار تومان فروش رفت.
ایرنا قیمت یورو ارز 

  

انتقال کارشناس ارزیاب بنیاد مسکن با گاری در مناطق سیل زده+ویدئوفیلمی که مدعی است کارشناس ارزیاب بنیاد مسکن با گاری برای تعیین خسارت منازل روستایی از سیل منتقل می ش
خبرفوری مسکن سیل 

  

تولید سامانه مبارزه با سرمازدگی در آذربایجان غربی حمایت شودارومیه - ایرنا - سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری آذربایجان غربی گفت: تولید سامانه های هوشمند مبارزه با سرمازدگی و تگرگ و حمایت از این تولیدات در آذربایجان غربی در اولویت برنامه های مدیران و مسوولان استانی قرار گیرد.
ایرنا تولید ارومیه ایرنا 

  

پیام تبریک جامعه روحانیت مبارز به فرمانده جدید سپاهتهران –ایرنا- دبیر و عضو هیات رئیسه جامعه روحانیت مبارز کشور در پیام های جداگانه انتصاب سردار سرلشکر حسین سلامی و محمدعلی جعفری به فرماندهی کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و قرارگاه حضرت بقیه الاعظم 'ارواحنافداه' را تبریک گفتند.
ایرنا جامعه روحانیت مبارز سپاه پاسداران تهران 

  

روح الله مومن نسب مدعی بارداری با دو گیگ اینترنت اخیرا نیروهای اصولگرا را به خاطر حضور در اینستاگرام نواخته است، اصولگرایان در پاسخ به اظهارات مومن نسب علیه او دست به افشاگری زده‌اند.
نامه نیوز اصولگرایان فیلترینگ اینستاگرام 

  

آخرین قیمت دلار، ارز، سکه و طلا امروز 98/2/3 + جدولاقتصادنیوز؛ امروز سه‌شنبه3 اردیبهشت 1398 بازار طلا و ارز تهران روز آرامی را سپری کرد. قیمت طلا و سکه با کاهش نامحسوس و قیمت دلار و سایر ارزها با افزایش اندک مواجه شدند.
اقتصادنیوز قیمت دلار ارز 

  

جوانان ارزشمندترین سرمایه های اجتماعی هستندکرمانشاه- ایرنا- سرپرست فرمانداری روانسر گفت: جوانان ارزشمندترین سرمایه های اجتماعی کشور هستند و حفظ این سرمایه ها برای ما مهم است.
ایرنا جوانان سرمایه کرمانشاه