ایبنا   |  فرهنگی  |  

برای مستندنگاری دفاع مقدس کلی‌گویی نکنیم/ تاکید بر نزدیکی به رگه‌های ذهنی روایان

فضل‌الله صابری گفت: بسیاری از محققان، پژوهش را به صورت کلی و تحلیلی انجام می‌دهند اما اینکه بخواهیم مخاطب را پیدا و جذب کنیم حتماً باید وارد جزئیات، تاریخ و وقایع شنیدنی آن شویم.

برای مستندنگاری دفاع مقدس کلی‌گویی نکنیم/ تاکید بر نزدیکی به رگه‌های ذهنی روایان

خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- «سخت است برای افرادی که امروزه در محاصره امواج صوتی ـ تصویری گوناگون قرار دارند توضیحی بدهی که روزی روزگاری در گوشه‌ای ملتهب از این سرزمین تنها شبکه اجتماعی رادیو بود و فقط صدا بود که مردم یک شهر را به هم پیوند می‌داد و آنان را دلگرم می‌کرد تا زیر بارش گلوله‌های دشمن امیدشان را از دست ندهند . تنها صدا بود که به رزمندگانی که توش و توان نظامی چندانی نداشتند - و اگر هم داشتند در برابر دشمن تا دندان مسلح چیزی بیش از دست خالی نبود - پشت گرمی می‌داد تا خاک وطن را که عزیز تر از جان می پنداشتند از میان چنگ و دندان غاصبان بعثی بی‌رحم تر از تاتار و مغول بیرون بکشند و آزاد کنند و نهال نو پای نظام جمهوری اسلامی را از تندباد حوادث محفوظ دارند . رادیو بود که به شهروندانی که حاضر به ترک دیار نشده بودند موقعیت‌های امن و نا امن را اطلاع می‌داد و به آنها می‌گفت هنوز زندگی پابرجسات به سرودی پیامی ترنمی تلاوتی و ...» جملاتی که در بالا آمده بخشی از نوشته‌های کتاب «فرکانس‌ 1160» است که روزهای دفاع مقدس را از پشت دریچه رادیو به مخاطبانش معرفی می‌کند. کتابی که برای نخستین بار به وقایع رادیو آبادان در سالهای جنگ می‌پردازد. نویسنده این کتاب فضل‌الله صابری است که سال‌ها در رادیوآبادان مشغول کار بوده و خاطرات خودش را مستند کرده است. آنچه در ادامه می‌آید گفت‌وگویی با این مستندساز درباره این کتاب است. کتاب «فرکانس 1160» به روزهای رادیو آبادان قبل و بعد از انقلاب اسلامی می‌پردازد. چه اتفاقی افتاد که تصمیم گرفتید شرایط این رادیو را در آن زمان و هشت سال دفاع مقدس مکتوب کنید؟ من با رادیو ملی نفت آبادان و برنامه‌های آن قبل از انقلاب اسلامی آشنا بودم اما تصور نمی‌کردم که خودم در رادیو آبادان مشغول کار شوم. زمانی که وارد رادیو شدم آنجا به سرعت به دلیل شرایط اضطراری جنگ ـ که 55 روز به آن مانده بود ـ مسئولیتی گرفتم و خیلی از کارهای آنجا را به عهده من قرار داده شد و توانستم به آرشیو، منابع و مآخذ دسترسی پیدا کنم و خودم علاقه‌مند بودم در پرونده‌ها جستجو کنم. خیلی از مواردی که در کتاب گفته‌ام به صورت مستمر دسترسی پیدا کردم به اضافه اینکه خودم از نزدیک در بطن حوادث بودم توانستم آن‌ها را نقل کنم و آن‌هایی را که نبودم از زاویه دید همکارانم بیان کردم و سعی کردم اثری مستند باشد که در آینده کشور و موضوعاتی مانند پدافند غیر عامل و همچنین در شرایط بحرانی استفاده شود. کتاب با اسناد زیادی از رادیوآبادان همراه شده است. مشکلی برای گردآوری اسناد نداشتید؟ مشکلات من برای تدوین کتاب مربوط به فضایابی نبود و بیشتر به گردآوری منابع اختصاص داشت. برای اینکه صحنه‌ها فراموش نشود آن‌ها را یادداشت و سعی می‌کردم گزارش بگیرم و گزارش‌ها در مستندات آمده است. یکی از اساسی‌ترین مشکلات این بود که افراد را راضی کنیم که صحبت کنند و برخی کم لطفی کردند که این گفت‌وگوها را انجام دادند. برخی دوستان هم ترجیح دادند خاطراتشان را به صورت جداگانه تبدیل به کتاب کنند که امیدوارم این اتفاق بیفتد. در این کتاب خاطراتتان را بسیار دقیق بیان کرده‌اید و با ذکر جزئیات به برخی اتفاقات پرداخته‌اید. این موضوع یکی از نکات مهمی است که خواننده را به مطالعه کتاب علاقه‌مند می‌کند. این حوادث را چگونه دقیق ثبت و ضبط کرده‌اید؟ بسیاری کار تحقیق را به صورت کلی و تحلیلی انجام می‌دهند اما اینکه بخواهیم مخاطب را پیدا و جذب کنیم حتماً باید وارد جزئیات، تاریخ و وقایع شنیدنی آن شویم. امروزه گفتن کلیات سودی را نصیب ما نمی‌کند؛ کتاب‌هایی اثرگذار هستند که به رگه‌های ذهن راوی نزدیک شده و یا از نمادها استفاده کنند. وقتی کلی‌گویی کنیم مشخص می‌شود کتاب چندان خواندنی نیست یا فرد چندان زمانی برای نوشتن کتاب صرف نکرده است. برای نوشتن این اثر من مرتب یادداشت‌برداری می‌کردم و بعضی یادداشت‌ها را هم به صورت فیلم مستند و حتی نمایش درآورده‌ام. با سی نفری نیز گفت‌وگو کردم هرکدام حتی اشاره‌ای می‌کردند که کافی بود تا آن حادثه احیا کنم و موضوع را با جزئیات بیان کنم. اتفاقاتی که شما با استفاده از اسناد آرشیوی رادیو بیان کرده‌اید به نوعی ثبت تاریخ معاصر است. به نظر شما ما تا چه اندازه از اسناد رادیو و تلویزیون می‌توانیم برای نوشتن و ثبت یک اثر تاریخی استفاده کنیم. اگر به اسناد اصلی رادیو و تلویزیون دست بیابیم بهتر می‌توانیم به اصل موضوع برسیم. ما حتی با دسترسی به این اسناد می‌توانیم به رفتار خودمان در جنگ نقب بزنیم و حتی بگوییم در جایی شاید تصمیم اشتباه گرفته‌ایم و آن تصمیم منجر به اشغال مکانی شده است. گاهی متاسفانه در رادیو آبادان از فضای عقلانی فاصله گرفته‌ایم و وارد فضای احساسی شدیم که شاید بهتر بود به مصالح کشور برمی‌گشتیم. اصل آرشیوها و منابع و مآخذ اگر نوارهای اصلی باشد و یا آرشیوی که خود صدا و سیما از آن استفاده ‌می‌کند را در اختیار نویسندگان قرار دهد بخش‌هایی از تاریخ را بیان می‌کند که بسیار شنیدنی، خواندنی و دیدنی خواهد شد. به عنوان کسی که مستندنگاری کرده‌اید چه سختی‌هایی بر سر راه مستندنگار وجود دارد؟ به خصوص مستندنگارانی که بخواهند جنگ را به تصویر بکشند.  بزرگترین مشکل همکاری نکردن افرادی است که آمار، اطلاعات، منابع و مآخذی دارند. برخی از این‌ افراد معتقدند گنجینه تاریخ باید سربسته بماند در حالیکه همه جای دنیا مرسوم است بعد از چند دهه که می‌گذرد بخش زیادی از اسناد محرمانه منتشر می‌شود و متصدیان دسترسی را برای مردم آسان‌تر می‌کنند. این‌ اسناد را باید در دسترس قرار داد و ما آنچه را که از ذهن‌ها می‌کشیم را مستند ‌کنیم. برخی مدیران هم سلیقه‌ای با موضوع برخورد می‌کنند یعنی از نگاه ما که به عنوان دست‌اندرکار مستندنگاری هستیم درباره اتفاقات مهم کمتر مصاحبه می‌کنند در حالیکه ما باید از این طریق تاریخ را به نسل‌های بعد منتقل کنیم. تألیف این کتاب چند سال زمان برد؟ این کتاب هفت سال برای نوشتن زمان برد و هم‌اکنون سریالی هم بر اساس این کتاب در حال تهیه است. مهرداد خوشبخت تدوین‌گر فیلم «به وقت شام» با من تماس گرفتند و قرار است با همین عنوان کتاب سریال «فرکانس 1160»  تولید می‌شود. کتاب «فرکانس 1160 (اینجا آبادان؛ صدای مقاومت و ایستادگی)» به قلم فضل‌الله صابری در 528 صفحه، شمارگان 1250 نسخه و به بهای 50 هزارتومان از سوی انتشارات سوره مهر منتشر شده است.

مصاحبه پژوهش ایران 



  اخبار برگزیده
  

استرس و کروناهیچ‌کس نمی‌گوید که نسبت به پیرامون خود بی‌تفاوت باشید، توصیه ما این است که با حفظ سلامتی، روحیه و انرژی، در شرایط سخت به خودتان و دیگران یاری برسانید.
مستقل‌آنلاین استرس خواب وزن 

  

خبر خوش از قم / 21 بیمار کرونایی پس از بهبودی در حال مرخص شدن هستنداقتصاد نیوز: 21 نفر از مبتلایان ویروس کرونا در قم پس از بهبودی از بیمارستان مرخص شدند.
اقتصادنیوز فضای مجازی قم استان قم 

  

در شرایطی که تصور می کنیم استفاده از ماسک،محلول ضدعفونی کننده و عدم حضور در اماکن عمومی مهم ترین راهکارهای مبارزه با ابتلا به کرونا است، پزشکان طب سنتی توصیه هایی دارند که معتقدند با عمل به آنها می توان به جنگ کرونا رفت و پیروز میدان شد.
نامه نیوز طب سنتی پزشک ایران 

  

پول حاصر از پیش فروش خودروها کجا می رود؟اگر معوقات خودرویی تکمیل و تا زمان موعود دست مشتریان تحویل داده نشود، پولهایی که خودروسازان از این طریق به دست آورده‌اند کجا صرف می‌شود؟
خودروتک پول شورای پول و اعتبار خودروسازان 

  

ریزش قیمت خودرو در بازار آغاز شد (جزئیات)آنچه که رصد قیمت‌ها در بازار خودرو نشان می‌دهد، این است که همانطور که قیمت‌ها در روز شنبه این هفته به اوج خود رسیده بود و نسبت به هفته پیش از آن افزایش قیمت عجیبی داشت، مجدد تغییر مسیر داده و روند نزولی بر خود گرفته است.
خودروتک قیمت افزایش قیمت ایران خودرو 

  

درخواست نماینده قم برای تعطیلی حرم حضرت معصومه(س)/ رد کلیات بودجه سال 99/ تکذیب خبر فوت 50 نفر در قم بر اثر ابتلا به کروناانتقاد عضو کمیسیون امنیت ملی از ادامه روند جابجایی مسافران چینی، درخواست نماینده قم برای تعطیلی حرم حضرت معصومه(س)، رد کلیات بودجه سال 99، توزیع خانه به خانه مواد شوینده و ماسک در شهرهای آلوده به کرونا، تکذیب خبر فوت 50 نفر در قم بر اثر ابتلا به کرونا، بخشی از اخبار مهم سیاسی امروز بود.
ایلنا قم حضرت معصومه عربستان 

  

ویروس کرونا تا چند ساعت زنده می‌ماند؟ابهامات و سوالات زیادی درباره کروناویروس جدید مطرح می‌شود، مثل اینکه این ویروس چقدرمی‌تواند در محیط زنده بماند و برای پیشگیری از ابتلا به آن چه باید کرد؟.
۵۵ آنلاین ویروس والدین تولید 

  

شهرداری برای مهار کرونا چه میکند؟با افزایش قربانیان و مبتلایان کرونا در شهرهای ایران، زنگ های خطر به صدا در آمده است. با اینکه منشا ورود کرونا به ایران مشخص نیست اما برای کنترل و مهار آن باید چاره ای جدی اندیشیده شود.
مستقل‌آنلاین ایران 

  

سپاه پاسداران هم برای مقابله با کرونا اعلام آمادگی کردفرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تماس تلفنی با وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، از آمادگی سپاه برای ارائه هرگونه کمک و خدمات برای مقابله و جلوگیری از شیوع ویروس کرونا خبر داد.
مثلث سپاه پاسداران درمان آموزش 

  

قم قرنطینه نمی‌شوداستاندار قم با بیان اینکه این استان قرنطینه نمی شود، گفت: قرنطینه کردن قم راهکار موثری برای مقابله با بیماری کرونا نیست و ما باید دنبال راهکارهای کارآمدتری برویم.
مملکت‌آنلاین قم وزارت بهداشت آموزش 

  اخبار داغ
  

مهار نوسان ارز با حراج هلندیروز چهارشنبه، بازارساز با تاکتیک جدیدی به جنگ با نوسان‌گیران رفت.‌ در این روز صرافی‌های منتخب بازارساز با فروش از قیمت‌های بالا یا همان حراج هلندی،‌ آربیتراژ قیمتی را که با بازار آزاد وجود داشت، از بین بردند و تحت تاثیر آن میزان نوسان کمی کاهش یافت...
۵۵ آنلاین ارز بهار جنگ 

  

رئیس جمهور کشورمان مصوبات ستاد ملی مبارزه با کرونا را تأیید کرد.
نامه نیوز حسن روحانی اعتکاف رئیس جمهور 

  

تشکر صمیمانه رهبر انقلاب از زحمات پزشکان و پرستاران در مبارزه با ویروس کرونارهبر معظم انقلاب اسلامی از وزیر بهداشت و همکاران، پزشکان، پرستاران و کادرهای درمانی و مجموعه دست‌اندرکاران پزشکی در مواجهه و مبارزه با بیماری کرونا تشکر کردند.
شما‌نیوز رهبر انقلاب وزارت بهداشت ویروس 

  

اقدامات پیشگیرانه باشگاه تراکتور برای مبارزه با کرونا (تصاویر)دفتر و ورزشگاه باشگاه تراکتور به طور کامل ضد عفونی شد.
ایلنا ورزشگاه ویروس 

  

تشکر رهبری از زحمات پزشکان و پرستاران در مبارزه با کرونارهبری انقلاب در دیدار رئیس فرهنگستان علوم پزشکی مطرح کردند از زحمات پزشکان و پرستاران در مبارزه با کرونا قدردانی کردند...
انصاف‌نیوز وزارت بهداشت ویروس فرهنگستان علوم 

  

مصوبات جلسه مقابله با ویروس کرونا از زبان فرمانده ستاد مبارزه با کرونا در استان تهرانفرمانده ستاد مبارزه با کرونا در استان تهران مصوبات جلسه مقابله با ویروس کرونا را بیان کرد.
خبرفوری ویروس تهران سلامت 

  

رهبر معظم انقلاب از وزیر بهداشت و کادرهای درمانی در مبارزه با بیماری کرونا قدردانی کردند.
صراط رهبر انقلاب وزارت بهداشت ویروس