ساختارِ چاپلوسی در جهانِ سوم | محمود سریع‌القلم

محمود سریع‌القلم در یادداشتی تلگرامی با عنوان «ساختارِ چاپلوسی در جهانِ سوم» نوشت: چاپلوسی در ذاتِ بشر است؟ بررسی جوامعی مانند کرۀ جنوبی، دانمارک، سنگاپور و سوئیس شکی به جای نمی‌گذارد که انسان ها چاپلوسی را می آموزند...

ساختارِ چاپلوسی در جهانِ سوم | محمود سریع‌القلم

محمود سریع‌القلم در یادداشتی تلگرامی با عنوان «ساختارِ چاپلوسی در جهانِ سوم» نوشت:

چاپلوسی در ذاتِ بشر است؟ بررسی جوامعی مانند کرۀ جنوبی، دانمارک، سنگاپور و سوئیس شکی به جای نمی‌گذارد که انسان ها چاپلوسی را می آموزند. شاید چاپلوسی با دروغ، حیله گری، اغراق، ترس و عصبانیت فرقی نداشته باشد زیرا که عموم این ویژگی‌های منفی را انسان‌ها در ساختارهایی که زندگی می‌کنند، می‌آموزند، به آن عادت می‌کنند، در ناخودآگاهشان به طور خودکار وارد می‌نمایند و سپس به نسل‌های بعدی منتقل می‌کنند. از این رو، اگر بخواهیم ساختار چاپلوسی را واکاوی کنیم ضرورتاً باید محیطی را مطالعه کنیم که انسان‌ها در آن پرورش یافته و این عادت را درونی می‌کنند. تعریفِ استاندارد چاپلوسی (Sycophancy)، بزرگ نشان دادن، خاص معرفی کردن و موفق جلوه دادن یک مقام دولتی یا معروف برای کسبِ امتیاز است. هرچند امتیاز می‌تواند شامل موارد مختلفی باشد ولی انتهای چاپلوسی، دسترسی به پول و امکانات مادی است. اگر هدفِ اولیه چاپلوسی را به قدرت رسیدن وسِمَت پیدا کردن تلقی کنیم، خودِ سِمت و مقام نیز به پول، امکانات و تسهیلات منتهی می‌شوند. به نظر می‌رسد چاپلوسی را می‌توان در دو علتِ زیر واکاوی کرد:

الف: ساختار اقتصادی یک کشور. تقریباً عموم کشورهای جهانِ سوم دارای اقتصاد دولتی هستند. به این معنا که فرصت‌های ثروتمند شدن، سرمایه‌گذاری، دسترسی به امکانات و تضمین معاش در زندگی با نوعی ارتباط با دستگاه دولتی آمیخته است. اگر شهروندی در نروژ، آلمان، ژاپن و کره جنوبی، که کشورهای توسعه یافته قلمداد می‌شوند، بخواهد ثروتمند شده یا از امکانات مالی و تضمین معاش بهره‌مند شود، ضروری است که خود به تاسیس و مدیریت یک بنگاه اقتصادی مبادرت ورزد. دولت و حاکمیت در این کشورها، قانونگذار و مجری قانون و ناظر بر مقررات هستند و ثروت توزیع نمی‌کنند. اما در نیجریه، اردن یا بولیوی، ثروت و امکاناتِ کشور در اختیار دستگاه دولتی است. اقتصادِ دولتی و گسترۀ وسیع امکانات دولتی در ذات خود، چاپلوسی را پرورش می‌دهند.

اتفاقاً دولت‌های جهان سوم به خوبی متوجه شده اند که آبراهام مازلو سخن دقیقی می‌گوید که اولین و فوری‌ترین نیاز انسان‌ها به پول، اشتغال، مسکن و غذا است. اگر دولتی این نیازهای اولیه را به دست گیرد و کنترل و شدت و ضعف تامین این نیازها در اختیار دستگاه‌های دولتی باشد به راحتی می‌تواند جامعه را تحت قیمومیت خود در آورد. این ساختار اقتصادی به عنوان مثال در کوبا، تفاوت‌های کهکشانی با ژاپن دارد که هزاران کارآفرین فکر می‌کنند، نوآوری می‌کنند و در بنگاه‌های خود، ده‌ها هزار نفر را به موجب مهارت و تخصص استخدام می‌کنند به طوری که 92 درصد مردم ژاپن برای بخش خصوصی کار می‌کنند. این در حالی است که معاش و زندگی اقتصادی 77 درصد مردم کوبا در بخش دولتی است. کرۀ جنوبی هم‌اکنون یکی از رقابتی‌ترین، حرفه‌ای‌ترین و تخصصی‌ترین کشورها در جهان محسوب می‌شود. بی دلیل نیست که 90 درصد مردم آن برای بخش خصوصی کار می‌کنند. در آلمان و آمریکا نیز حدود 87 درصد مردم در استخدامِ بخش خصوصی هستند. البته این تحلیل به آن معنا نیست که در سوئیس، آلمان یا کرۀ جنوبی، چاپلوسی تعطیل است بلکه فرهنگ و رفتارِ مسلط نیست (Mainstream) و درصدِ قابل توجهی از مردم می‌آموزند و در ناخودآگاه آن‌ها ثبت می‌شود که معیشت و امکانات در زندگی، نتیجۀ کار، زحمت و رقابتِ فکری است. سرنوشتِ ملت‌ها با فرهنگ، خُلقیات و اندیشه‌های اکثریت آن‌ها شکل می‌گیرد. در همه کشورها، متقلب، حیله‌گر، فاسد، چاپلوس، دروغگو، قانون شکن، ناجوانمرد و بی پِرنسیپ وجود دارد اما سوال این است که آیا این گروه 80 درصد جامعه است یا 10 درصد جامعه؟ طبعاً با 80 درصد حیله‌گر نمی‌توان جامعه ای سالم بنا کرد.

ب: فرصت‌های شهرت و کسب اعتبار. اگر فرصت شهرت و اعتباریابی در هنر، علم، نویسندگی، ادبیات و هر نوع فعالیتِ اجتماعی و مدنی با نظارت، امکان‌یابی و منابع مالی انحصاری نهادهای دولتی آمیخته شده باشد خود به خود در ذات خود درجه‌ای از تمجید‌های بی‌پایه، استفاده از واژگان اغراق آمیز و چاپلوسی را به همراه خواهد داشت.

موقعیتِ ملی و جهانیِ فیلسوف آلمانی یورگن هابرماس، ارتباطی به دولت آلمان ندارد. موقعیت بازیگر سینما آنتونی هاپکینز، ارتباطی به دولت انگلستان یا آمریکا ندارد. موقعیت رمان نویس ژاپنی‌ها روکی موراکامی، ارتباطی به دولت ژاپن ندارد. توماس فریدمن اعتبار روزنامه نگاری خود را از دولت آمریکا اخذ نکرده است. دولت انگلستان در شوکتِ تاریخی آلفرد هیچکاک نقشی ایفا نکرد. اگر در ناخودآگاه جامعۀ هنرمندان، نویسندگان، دانشگاهی‌ها و حرفه‌ای‌های دیگر رسوب کرده باشد که راهِ دستیابی به پول و شهرت از طریق ارتباطات دولتی است، خود به خود توجیه‌های اغراق‌آمیز، موفق خطاب کردن مدیران ناکارآمدِ دولتی، نادیده گرفتن Fact ها، تحریفِ آمار، طرح ارادت‌های غیر واقعی و تایید بی‌پایۀ مدیران دولتی، به فرهنگ عمومی تبدیل می‌شود. افراد می‌آموزند که پله‌های ترقی را با استفاده از واژگان پر طمطراق و تعظیم و قیام در برابر مدیران، می‌توان راحت و بی هزینه طی نمود. 

در کشورهای جهان سوم که نهادِ دولت بر هر نوع ارتقایی تسلط و نظارت دارد، این فرهنگ به تدریج عمومی شده و شهروندان با محافظه کاری و لطیفه گویی از آن عبور می‌کنند. در دستگاه‌ها و وزارت‌خانه‌هایی که منابع مالی قابل توجه و ارزهای خارجی در اختیار دارند، صنعتِ چاپلوسی پیشرفته‌تر شده و غلظتِ فریب و میزانِ تمجید پیچیده تر می‌شوند. متملق مثلاً مدیر را در خواب می‌بیند یا موفقیت‌هایی را به او نسبت می‌دهد که اصلاً وجود خارجی ندارند. بعد از مدتی، متملق و دریافت کنندۀ تملق هر دو در توهم زندگی می‌کنند. این در حالی است که خانم مِرکل با مدیریتی آرام و محاسبه شده‌ای در شرایط بحرانی اعم از سیاسی و اقتصادی اروپا، در معرض چنین تملقاتی قرار نگرفته است. مردم آلمان بر اساس وظایف قانونی، خانم مرکل را ارزیابی می‌کنند و معمولاً در جامعه ای مانند آلمان، متملق طرد می‌شود. 

چند نکته: چاپلوسی محصول ساختارهای ناکارآمد و متمرکز است. به میزانی که در یک جامعه، امکانات، منابع و فرصت‌ها متمرکز و نزد دولت باشند، به همان میزان می‌توان انتظار داشت چاپلوسی در فرهنگ، عمومی گردد. تمرکز در ذات خود، بی عدالتی می‌آورد؛ چه این تمرکز نزد دولت باشد چه تمرکزِ ثروت نزد یک درصدِ جامعه. از این رو برای اندازه گیری پیچیدگی و غلظتِ چاپلوسی، فهمِ ساختارِ اقتصادی یک جامعه، قدمِ اولِ شناخت است. متملق به یک امیدی تملق می‌کند: یا می‌خواهد به سمت و مقام و قدرت برسد یا در نهایت به پول و امکانات و ثروت و منابع ارزی و حقِ ماموریت. در هر دو صورت، چاپلوس می‌خواهد نیازهای خود را برآورد کرده و احیاناً به امکانات و قدرت بیشتر، طمع دارد. 

در عین حال، در کشورهای جهانِ سوم که تمرکز ثروت و قدرت وجود دارد، یک اتفاقِ تعیین کنندۀ دیگری نیز شکل می‌گیرد: ظهورِ یک اکثریتِ ضعیف با اعتماد به نفس بسیار پایین. چاپلوس در عین اینکه طمع دارد و محتاج است از مناعت طبع و شخصیت والا برخوردار نیست. حاضر است به هر رفتاری تن دهد، تا سمت خود را حفظ کند و به رقم‌های بالاتری برسد. چاپلوس آگاهانه دروغ می‌گوید و حیله به کار می‌برد. چاپلوس و دریافت کنندۀ چاپلوسی، هردو محصولِ یک ساختار معیوبِ اقتصادی و فرهنگی هستند. یک نظامِ اقتصادی سالم، شهروندانِ سالم به ارمغان خواهد آورد. اقتصادِ سالم، ثبات سیاسی نیز به همراه می‌آورد. عدالت اجتماعی نیز در سایه اقتصادی سالم به دست می‌آید. مادامی که کشورهای جهان سوم، پارادایم حکمرانی خود را بر تمرکز ثروت، قدرت و رانت بنا کرده باشند نه تنها نمی‌توان در انتظارِ شهروندانِ مدنی نشست، بلکه اهدافی مانند آزادی فکری و دموکراسی نیز رویایی بیش نخواهند بود. کارِ لازم فرهنگی در جهان سوم این است که تملق و فرصت طلبی در فرهنگ عمومی مذموم شناخته شوند. اما کلیدِ تقابل با چاپلوسی، سالم سازی ساختار اقتصادی از یک طرف و اعتباریابی اشخاص از طریق زحماتِ خود آنها از طرف دیگر است. 

انتهای پیام

برچسب هامحمود سریع القلم چاپلوسی

کوبا استاندارد دموکراسی 



  اخبار برگزیده
  

ویدئو| مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا به کجا رسید؟مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در وین اکنون به کجا رسیده است؟
مثلث ایران ایران و آمریکا وین 

  

کاندیداهایی که برنامه‌های خود را به جبهه اصلاحات ایران ارائه دادند/ جلسه گفت‌و‌گو و ارائه برنامه کاندیداها ادامه داردسخنگوی جبهه اصلاحات ایران گفت: تاکنون آقایان مصطفی تاجزاده، محمود صادقی، مسعود پزشکیان، محمد شریعتمداری، محمد صدر، محسن هاشمی، صادق خرازی، عباس آخوندی و مصطفی کواکبیان و همچنین خانم‌ها شهیندخت مولاوردی و زهرا شجاعی برنامه‌های خود را ارائه و به پرسش‌های اعضای مجمع عمومی پاسخ دادند.
ایلنا ایران صادق خرازی عباس آخوندی 

  

مصوبه جدید شورای نگهبان ، نه شرعی است نه حقوقی و سیاسیعباس عبدی در روزنامه اعتماد نوشت:متنی که از سوی شورای نگهبان ابلاغ شد، اتفاق نادری در تاریخ 42 سال پس از انقلاب بود. به نظرم خودشان نیز خوب می‌دانند که این متن واجد اعتبار حقوقی نیست و به هیچ‌وجه الزام‌آور برای وزارت کشور و هیچ مرجع دیگری نیست. در نتیجه برای توجیه آن به نکاتی اشاره کردند که چیزی جز ادعای فوق را ثابت نمی‌کند.
۵۵ آنلاین شورای نگهبان انتخابات ریاست جمهوری ریاست جمهوری 

  

بررسی تاثیر ردصلاحیت‌های گسترده داوطلبان شوراها بر رفتار انتخاباتی شهروندانعضو شورای عالی استان‌ها معتقد است با ردصلاحیت‌های گسترده کاندیداهای شوراها و خالی ماندن برخی صندلی‌ها در برخی از شهرها، متاسفانه بخشی از مردم عملا در انتخابات شرکت نمی‌کنند و انگیزه مشارکت شهروندان به طور حتم کاهش خواهد یافت.
ایلنا شوراهای شهر خبرنگار شورای نگهبان 

  

اصرار خودروسازان به افزایش بیشتر قیمت خودروبا وجود تصویب افزایش 10 درصدی قیمت کارخانه‌ای خودرو، ظاهراً خودروسازان به افزایش 9 درصدی قیمت محصولاتشان رضایت نداده و در حال نامه نگاری و رایزنی برای آزادسازی قیمت خودرو هستند.
خودروتک خودروسازان بهره وری افزایش قیمت 

  

احمدی‌نژاد: مسئولین خودشان واکسن زده‌اند خیالشان راحت استمن احتمال می‌دهم مسئولین کشور خودشان واکسن زده‌اند. خیالشان راحت است. خیلی نگران مردم نیستند. سوز و گدازی نمی‌بینیم. آدم بگوید روزی 450 نفر فوت می‌کنند، خیلی راحت. هیچ تغییری در روش‌ها و منش‌ها داده نمی‌شود. این امر فضای ذهنی و روحی مردم را سخت می‌کند.
مستقل‌آنلاین احمدی نژاد دولت دهم مترو 

  

جزئیات جدید از ترور سردار سلیمانی/ چه کسانی تلفن حاج قاسم را ردیابی کردند؟سه تیم تک‌تیرانداز خود را در فاصله 500 تا 800 متر دورتر از "منطقه ترور" مستقر کرده بودند، که همان جاده ورودی به فرودگاه بود، و به نحوی قرار گرفته بودند تا هدف خود را هنگام خروج از فرودگاه در یک مثلث احاطه کنند.
اقتصادنیوز سردار سلیمانی تلفن جاده 

  

افشاگری سنگین پرسپولیسی ها علیه زردها+جزئیات بیشترتیم سپاهان در سال 1350 با هدایت محمود یاوری در برابر پرسپولیس قدرتمند آن زمان با نتیجه تحقیرآمیز 6 بر صفر شکست خورد.
خانه فوتبال بهاره رهنما فوتبال بازی 

  

توئیت جدید ظریف: بایدن باید تصمیم بگیردوزیر خارجه کشورمان تصریح کرد: رئیس جمهور بایدن باید تصمیم بگیرد که آیا ایالات متحده به بی‌قانونی ادامه خواهد داد و یا به قانون پایبند می‌شود.
فردا رئیس جمهور وین قانون 

  

اعلام پیش فروش سایپا با شاهین و 4 خودرو دیگر + مبالغ پیش پرداختسایپا برنامه پیش فروش خود به مناسبت عید سعید فطر را اعلام کرد. در این پیش فروش خودرو شاهین و 4 محصول دیگر سایپا عرضه شده است.
خودروتک سایپا خودرو خودروسازان 

  

ظریف روی مین رفتبه جهت بررسی دو مشکل عمده انتخابات یعنی رد صلاحیت‌ها و میزان مشارکت گفتگو کردیم با منصور حقیقت پور فعال سیاسی اصولگرا و نماینده مجلس نهم که مشروح آن را می‌خوانیم:
مستقل‌آنلاین دولت سردار سلیمانی رئیس جمهور 

  

تذکر رهبری به معنای نادیده گرفتن ظرفیت ظریف نیست/ پشت پرده افشای فایل صوتی باید مشخص شود/ جریان رقیب بدنبال ناامیدی اصلاح‌طلبان استیک عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی گفت: سخنان رهبری درباره برخی از گفته‌های وزیر امورخارجه به معنای این نیست که آقای ظریف مهره سوخته است.
ایلنا محمدجواد ظریف اصلاح طلبان مجلس شورای اسلامی 

  

ظریف شناخته‌شده ترین رقیب جدی جریان اصولگرا است/ اصولگرایان به اجماع نخواهند رسید/ عملکرد شورای نگهبان مشخص می‌کند مشارکت چگونه باشدیک کنشگر سیاسی اصوگرا فضای انتخاباتی جریان‌‌های سیاسی کشور را مورد بررسی قرار داد و میزان مشارکت را وابسته به عملکر شورای نگهبان دانست.
ایلنا اصولگرایان انتخابات ریاست جمهوری ریاست جمهوری 

  

آغاز فروش اقساطی محصولات MVM با پیش پرداخت 30 درصدطرح جدید فروش اقساطی محصولات ام وی ام شرکت مدیران خودرو ویژه ماه اردیبهشت ماه آغاز شد.
خودروتک خودرو ماه ایران 

  

متن عجیب ارسالی به واتس آپ استقلالی‌ها+جزئیات بیشتر را بخوانیداستقلال نماینده پرقدرت کشورمان با اقتدار صدرنشین گروه خود در آسیا شد اما باز هم کادرفنی این تیم، آبی پوشان را ممنوع المصاحبه کرد!
خانه فوتبال مصاحبه کعبه فرهاد مجیدی 

  اخبار داغ
  

کرونا زمان نمایشگاه چاپ دیجیتال را به تیر ماه تغییر دادنهمین نمایشگاه چاپ دیجیتال و نشر رومیزی که قرار بود چهارم تا هفتم خرداد ماه برگزار شود به هشتم تا یازدهم تیر ماه ‍1400 تغییر کرد.
ایبنا ماه 

  

تزریق روزانه بیش از 1 میلیون دوز واکسن کرونا/ به شدت دنبال این هستیم که گروه سالمندان را به سرعت واکسن بزنیم/ ضرورت ایجاد مراکز تجمیع در جهت تسهیل امر واکسیناسیونعلیرضا رئیسی با تاکید بر ایجاد مراکز تجمیع در شهرها برای تسهیل و سرعت بخشیدن به واکسیناسیون، گفت: با احتساب 26 هزار و 900 تیم واکسیناسیون، این پتانسیل را در آینده خواهیم داشت که به زودی روزانه یک میلیون دوز واکسن تزریق شود.
برنا سالمندان واکسیناسیون 

  

شمار تلفات ناشی از کرونا پس از تزریق واکسن سر انجام در بریتانیا به صفر رسیدشمار تلفات ناشی از کرونا در انگلیس به صفر رسید. این اولین باری است که در بیش از یک سال گذشته شمار تلفات ناشی از کووید در این کشور به صفر می رسد.
برنا بریتانیا انگلیس 

  

قیمت دلار، امروز 21 اردیبهشت 1400صرافی‌های بانک‌ها صبح امروز 21 اردیبهشت قیمت دلار را برای فروش به مردم 220346 ریال اعلام کرده‌اند که نسبت به آخرین قیمت‌های روز کاری گذشته افزایش یافته است. نرخ خرید در این صرافی‌ها نیز 215982 ریال است.
۵۵ آنلاین قیمت دلار صرافی 

  

بورس به زودی به مدار طبیعی خود برمی گرددابراهیم عنایت معتقد است سهامداران به هیچ عنوان نباید سهمشان را ارزان بفروشند زیرا هیچگاه باقی ماندن در بازارسهام ضرر ندارد، از طرفی دیگر بازار به زودی در مدار طبیعی خود قرار خواهد گرفت.
گسترش تورم دولت نقدینگی 

  

بستری، قرنطینه و استعلاجی حدود 8 هزار پرستار به دلیل ابتلاء به کرونارئیس کل سازمان نظام پرستاری کشور گفت: قبل از انقلاب تنها یک دانشگاه پرستاری به نام فیروزگر را داشتیم، اما الان به 195 دانشگاه با حضور 60هزار دانشجو از مقطع کارشناسی تا دکتری رسیده است.
ایلنا دانشجو حوزه پرستار 

  

چرا مردان بیشتر از زنان به کرونا مبتلا می شوند؟دانشمندان آمریکایی براین باورند که وجود ژنی در مردان علت ابتلایشان به ویروس کرونا است.
شما‌نیوز مردان زنان زمین 

  

فرار قیمت سکه از منطقه نزولیقیمت سکه در معاملات پشت خطی از محدوده 9 میلیون و 950 هزار تومان عبور کرد مقاومت قیمت طلا و دلار می تواند جناح کاهشی بازار را تضعیف کند.
گسترش قیمت دلار عید فطر 

  

ابلاغ شرایط خرید از بورس کالامیزان حداکثر ثبت سفارش در بورس کالا اعلام شد.
گسترش بورس کالا